ĐẠI HỌC THÁ I NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH
––––––––––––––––––––––––––––

ĐÀO THỊ THU HUYỀN

HOÀN THIỆN QUẢN LÝ THU CHI
TẠI BỆNH VIỆN TÂM THẦN THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ

THÁI NGUYÊN - 2015
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn


ĐẠI HỌC THÁ I NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH
––––––––––––––––––––––––––––

ĐÀO THỊ THU HUYỀN

HOÀN THIỆN QUẢN LÝ THU CHI
TẠI BỆNH VIỆN TÂM THẦN THÁI NGUYÊN
Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Mã số : 60.34.04.10

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .............................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ................................................................................................... ii
MỤC LỤC........................................................................................................ iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT .............................................................. vi
DANH MỤC CÁC BẢNG.............................................................................. vii
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
1. Tính cấp thiết của đề tài ................................................................................
1
2. Mục tiêu nghiên cứu......................................................................................
2
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu................................................................. 2
4. Ý nghĩa khoa học và đóng góp mới của luận văn ......................................... 2
5. Bố cục của luận văn ...................................................................................... 3
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU
CHI TẠI CÁC BỆNH VIỆN CÔNG LẬP ....................... 4
1.1. Tổng quan về các đơn vị sự nghiệp có thu thuộc lĩnh vực y tế ................. 4
1.1.1. Khái niệm , đặc điểm đơn vị sự nghiệp có thu .......................................
4
1.1.2. Phân loại đơn vị sự nghiệp có thu ...........................................................
5
1.1.3. Đơn vị sự nghiệp có thu trong lĩnh vực y tế ........................................... 7
1.2. Quản lý thu chi trong các bệnh viện công lập..........................................
11
1.2.1. Khái niệm .............................................................................................. 11
1.2.2. Vai trò của công tác quản lý thu chi trong các bệnh viện công lập ......
12
1.2.3. Nguyên tắc quản lý thu chi ở các bệnh viện công lập .......................... 13
1.2.4. Cơ chế quản lý thu chi đối với các bệnh viện công lập ........................ 17
1.2.5. Nội dung quản lý thu chi ở các bệnh viện công lập ..............................

THÁI NGUYÊN ..................................................................... 38
3.1. Tổng quan về bệnh viện Tâm thần Thái Nguyên..................................... 38
3.1.1. Lịch sử hình thành, chức năng, nhiệm vụ của Bệnh viện Tâm thần
Thái Nguyên .................................................................................................... 38
3.1.2. Cơ cấu tổ chức bộ máy của Bệnh viện Tâm thần Thái Nguyên ........... 41
3.1.3. Chất lượng đội ngũ cán bộ, nhân viên .................................................. 43
3.1.4. Tình hình khám chữa bệnh ở Bệnh viện Tâm thần Thái Nguyên......... 44
3.2. Thực trạng công tác quản lý thu chi của Bệnh viện Tâm thần Thái Nguyên
... 45
3.2.1. Đặc điểm công tác quản lý thu chi tại Bệnh viện Tâm thần Thái Nguyên .
45
3.2.2. Quy định về công tác quản lý................................................................ 46
3.2.3. Công tác lập dự toán thu chi ................................................................. 47
3.2.4. Công tác chấp hành dự toán ..................................................................
55
3.2.5. Công tác quyết toán cho hoạt động sự nghiệp tại bệnh viện Tâm
thần Thái Nguyên ............................................................................................ 68
3.2.6. Công tác thanh tra, kiểm tra ..................................................................
70


5

3.2.7. Những hạn chế tồn tại và nguyên nhân .................................................
73
Chương 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN
LÝ THU CHI TẠI BỆNH VIỆN TÂM THẦN THÁI NGUYÊN.................. 77

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN


7

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn


8

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
BHXH

: Bảo hiểm xã hội BHYT

: Bảo hiểm y tế BTXH

: Bảo

trợ xã hội BVCL

: Bệnh viện

công lập CBVC

: Cán bộ viên

chức CKI
CSSK

: Chuyên khoa 1

: Khám chữa bệnh
KPTX

: Kinh phí thường xuyên

MTQG

: Mục têu quốc gia NSNN

: Ngân sách nhà nước PHCN
Phục hồi chức năng TSCĐ

:
: Tài

sản cố định
UBND

: Ủy ban nhân dân

XDCB

: Xây dựng cơ bản

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn


vii



1

MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Ngành y tế là một ngành trong hệ thống kinh tế quốc dân và
thuộc nhóm ngành dịch vụ phục vụ các nhu cầu có tính phúc lợi xã hội và có
đóng góp đáng kể vào GDP của đất nước. Đầu tư cho y tế không phải là
tiêu phí theo quan điểm cũ ngành y tế không tạo ra vật chất, mà là đầu tư
cơ bản, đầu tư chi phát triển. Theo quan điểm mới, bệnh viện là một đơn
vị kinh tế dịch vụ nhưng khác với đơn vị kinh doanh dịch vụ bởi hoạt động
cung cấp dịch vụ của bệnh viện không đặt mục têu lợi nhuận làm mục tiêu
quan trọng nhất.
Xuất phát từ quan niệm mới trên, Đảng và Nhà nước ta đã có
những thay đổi căn bản trong cơ chế quản lý tài chính đối với các đơn vị sự
nghiệp có thu trong chương trình nghị sự cải cách tài chính công. Tuy nhiên,
vấn đề quản lý tài chính, quản lý thu chi đối với các cơ sở y tế nước ta còn
không ít khó khăn, vướng mắc kể cả về cơ chế lẫn thực thi ở cơ sở.
Bệnh viện Tâm thần Thái Nguyên là một Bệnh viện chuyên khoa tuyến
tỉnh thực hiện phòng và chữa bệnh tâm thần cho bệnh nhân. Bệnh viện hoạt
động theo mô hình dịch vụ xã hội có sự hỗ trợ tài chính của Nhà nước. Tuy
nhiên, bệnh viện Tâm thần khác với các bệnh viện đa khoa khác là rất khó tự
chủ về tài chính để phục vụ cho hoạt động. Vì bệnh nhân chủ yếu là
bệnh nhân bị tâm thần, các khoản phí mà bệnh nhân phải chi trả chủ yếu là
người nhà bệnh nhân, chứ bệnh nhân không trực tiếp chi trả các khoản phí.
Do đó, muốn duy trì yếu tố hoạt động, bệnh viện Tâm thần Thái
Nguyên phải có nguồn vốn và quản lý thu chi hiệu quả. Tuy nhiên, cho đến
nay nguồn vốn đầu tư cho bệnh viện còn chưa cao và quản lý thu chi tài
chính trong đơn vị còn nhiều hạn chế, chưa thực sự hiệu quả.

- Phạm vi về không gian: nghiên cứu tại Bệnh viện Tâm thần Thái
Nguyên
- Phạm vi về thời gian: Tài liệu, số liệu thứ cấp phục vụ nghiên cứu
công tác quản lý thu chi tại Bệnh viện Tâm thần Thái Nguyên trong giai đoạn
2012-2014.
4. Ý nghĩa khoa học và đóng góp mới của luận văn
4.1. Ý nghĩa khoa học
- Luận văn làm rõ thêm những vấn đề lý luận cơ bản về quản lý thu –
chi trong đơn vị sự nghiệp
- Phân tích thực trạng công tác quản lý thu chi tại bệnh viện Tâm thần
Thái Nguyên. Đánh giá kết quả đạt được, những tồn tại và nguyên nhân.
Từ


4

đó đưa ra những giải pháp để nâng cao hiệu quả quản lý thu chi tại bệnh
viện
Tâm thần Thái Nguyên.
4.2. Những đóng góp của luận văn
- Hệ thống hoá các lý thuyết về thu chi và quản lý thu chi trong đơn vị
sự nghiệp trong điều kiện kinh tế thị trường
- Trình bày và phân tch thực trạng quản lý thu chi tại bệnh viện Tâm
thần Thái Nguyên, chỉ ra những thành tựu, hạn chế và nguyên nhân hạn chế
trong quản lý tài chính đối với bệnh viện.
- Đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả quản lý
thu chi tại bệnh viện Tâm thần Thái Nguyên.
5. Bố cục của luận văn
Bố cục của luận văn ngoài phần mở đầu và kết luận, danh mục tài liệu
tham khảo, các bảng biểu số liệu, luận văn gồm 4 chương:

chức, cá nhân không thông qua quan hệ thị trường đẩy đủ, nghĩa là nó không
giống với hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp. Có những dịch vụ mà
người sử dụng chỉ phải đóng phí hoặc lệ phí, có nhưng dịch vụ thì phải trả
một phàn hoặc toàn bộ kinh phí. Tuy nhiên, cung ứng các dịch vụ này không
nhằm mục tiêu lợi nhuận.
Thứ ba, hoạt động của các đơn vị sự nghiệp có thu không trực tếp
phục vụ cho quản lý hành chính nhà nước, không mang tnh quyền lực pháp
lý như hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước. Nó được phân biệt với
hoạt động quản lý nhà nước.


6

Thứ tư, đơn vị sự nghiệp có thu có nguồn thu thường xuyên từ
hoạt động sự nghiệp bởi vậy nó khác với cơ quan quản lý hành chính ở chỗ
mang lại nguồn thu cho ngân sách nhà nước và được tự chủ về mặt tài chính,
không phụ thuộc vào cơ chế xin cho như trước.
1.1.2. Phân loại đơn vị sự nghiệp có thu
Để quản lý tốt các hoạt động của các đơn vị sự nghiệp có thu cũng như
quản lý được quá trình phát triển của các loại hình dịch vụ này, phục vụ
tốt cho hoạt động của nền kinh tế quốc dân, cần phải xác định các đơn vị sự
nghiệp có thu tùy thuộc vào lĩnh vực hoạt động hay khả năng đảm bảo nguồn
kinh phí cho hoạt động thường xuyên của đơn vị.
* Căn cứ vào lĩnh vực hoạt động, đơn vị sự nghiệp có thu bao gồm:
- Đơn vị sự nghiệp có thu hoạt động trong lĩnh vực Văn hóa nghệ thuật
- Đơn vị sự nghiệp có thu hoạt động trong lĩnh vực Giáo dục đào
tạo bao gồm các cơ sở giáo dục công lập thuộc hệ thống Giáo dục Quốc dân
- Đơn vị sự nghiệp có thu hoạt động trong lĩnh vực Nghiên cứu khoa học.
- Đơn vị sự nghiệp có thu hoạt động trong lĩnh vực Thể dục thể thao.
- Đơn vị sự nghiệp có thu hoạt động trong lĩnh vực Y tế.

x

100

Trong đó tổng số thu sự nghiệp và tổng số chi hoạt động thường xuyên
của đơn vị tnh theo dự toán thu, chi của năm đầu thời kỳ ổn định, tình hình
thực hiện thực hiện dự toán thu, chi của năm trước liền kề (loại trừ các yếu
tố đột xuất, không thường xuyên) đợc cấp có thẩm quyền phê duyệt.
- ĐVSN có thi tự đảm bảo toàn bộ chi phí cho hoạt động thường xuyên:
Là các đơn vị có nguồn thu sự nghiệp đảm bảo toàn bộ chi phí hoạt động
thường xuyên, Ngân sách Nhà nước không phải cấp kinh phí hoạt
động thường xuyên cho đơn vị. Bao gồm các đơn vị sau:
+ Đơn vị có mức tự đảm bảo chi phí hoạt động thường xuyên tính theo
công thức trên bằng hoặc lớn hơn công thức trên.
+ ĐVSN tự đảm bảo kinh phí hoạt động thường xuyên từ nguồn thu sự
nghiệp, NSNN không cấp kinh phí hoạt đông thường xuyên cho đơn vị.
+ ĐVSN tự đảm bảo kinh phí hoạt động thường xuyên từ nguồn thu sự
nghiệp và từ nguồn NSNN cho cơ quan có thẩm quyền của Nhà nước đặt
hàng.
+ ĐVSN làm công tác kiểm dịch, kiểm nghiệm, giám định, kiểm tra
chất lượng… mà nguồn thu đã đảm bảo chi phí hoạt động thường xuyên
từ các dịch vụ đó theo quy định của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.
Thông qua việc phân loại theo khả năng tự đảm bảo nguồn kinh
phí hoạt động thường xuyên, các nhà quản lý thu thập chính xác về tình hình
sử dụng kinh phí của đơn vị, tình hình quản lý biên chế, quỹ lương và tình


8

hình tết kiệm để tăng thu nhập cho cán bộ, viên chức trong đơn vị một cách

quy định của pháp luật về kế toán để thực hiện nhiệm vụ cung cấp dịch vụ
công hoặc phục vụ quản lý nhà nước trong các lĩnh vực chuyên môn y tế
như: Y tế dự phòng; khám bệnh, chữa bệnh; điều dưỡng và phục hồi chức
năng; giám


10

định y khoa, pháp y, pháp y tâm thần; y dược cổ truyền; kiểm nghiệm dược,
mỹ phẩm, trang thiết bị y tế; an toàn vệ sinh thực phẩm; dân số - kế hoạch
hóa gia đình; sức khỏe sinh sản; truyền thông giáo dục sức khỏe (sau đây
gọi tắt là đơn vị sự nghiệp y tế).
1.1.3.2. Phân loại và đặc điểm
Đơn vị y tế có 3 loại:
+ Đơn vị y tế công hay còn gọi là đơn vị sự nghiệp y tế. Đây là đơn vị y
tế do Nhà nước quản lý, mọi sự hoạt động của nó phụ thuộc vào đường
lối phát triển của Nhà nước.
+ Đơn vị y tế tư là đơn vị y tế do tư nhân đứng ra tổ chức thành
lập như: Các phòng khám tư, bệnh viện tư,... Hoạt động của nó một phần
phải nằm trong khuôn khổ chung của mọi bệnh viện và một phần năm dưới
sự chỉ đạo của tư nhân.
+ Đơn vị y tế công, tư đây là loại hình Bệnh viện do có sự kết hợp cả
hai loại trên.
* Đơn vị sự nghiệp y tế được đăng ký và phân loại theo các nhóm sau
đây:
- Nhóm 1: Đơn vị có nguồn thu sự nghiệp tự bảo đảm được toàn
bộ kinh phí hoạt động thường xuyên và kinh phí đầu tư phát triển
- Nhóm 2: Đơn vị có nguồn thu sự nghiệp tự bảo đảm được toàn
bộ kinh phí hoạt động thường xuyên
- Nhóm 3: Đơn vị có nguồn thu sự nghiệp tự bảo đảm một phần