BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP.HCM

VÕ THỊ VIỆT THÙY
MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HỆ THỐNG
KIỂM SOÁT NỘI BỘ CỦA BỆNH VIỆN
AN BÌNH – THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Kế Toán
Mẫ số : 60340301

TP. HCM - 2016


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP.HCM

VÕ THỊ VIỆT THÙY
MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HỆ THỐNG
KIỂM SOÁT NỘI BỘ CỦA BỆNH VIỆN
AN BÌNH – THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Kế Toán
Mẫ số : 60340301
HƯỚNG DẪN KHOA HỌC :TS. NGUYỄN QUYẾT THẮNG

TP. HCM - 2016



TS. Nguyễn Thị Mỹ Linh

Phản biện 2

4

PGS. TS. Lê Quốc Hội

Ủy viên

5

TS. Phan Mỹ Hạnh

Ủy viên, Thư ký

Xác nhận của Chủ tịch Hội đồng đánh giá Luận sau khi Luận văn đã
được sửa chữa (nếu có).
Chủ tịch Hội đồng đánh giá luận văn


TRƯỜNG ĐH CÔNG NGHỆ TP. HCM

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT

PHÒNG QLKH – ĐTSĐH

NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
TP. HCM, ngày 26 tháng 7 năm 2016


: 30/01/2016

IV- Ngày hoàn thành nhiệm vụ : 26/07/2016
V- Cán bộ hướng dẫn
CÁN BỘ HƯỚNG DẪN

: TS.NGUYỄN QUYẾT THẮNG
KHOA QUẢN LÝ CHUYÊN NGÀNH


i

LỜI CẢM ƠN
Qua thời gian học tập và nghiên cứu tại Trường Đại học Công nghệ Thành
phố Hồ Chí Minh, tôi đã được Quý Thầy, Cô Trường Đại học Công nghệ Thành phố
Hồ Chí Minh, nhất là Quý Thầy, Cô Khoa Kế toán giảng dạy tận tình giúp tôi có
được những kiến thức quý báu để ứng dụng vào trong công việc chuyên môn
của mình cũng như hoàn thành Luận văn tốt nghiệp.
Tôi xin chân thành cảm ơn toàn thể Quý Thầy, Cô Trường Đại học Công
nghệ Thành phố Hồ Chí Minh, đặc biệt là Quý Thầy, Cô Khoa Kế toán đã truyền
đạt cho tôi những kiến thức quý báu trong suốt thời gian học tập tại Trường.
Tôi xin gởi lời biết ơn sâu sắc đến Thầy TS Nguyễn Quyết Thắng, người
thầy đã trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt thời gian qua để tôi có thể
hoàn thành Luận văn này.
Tôi xin chân thành cảm ơn toàn thể Ban Giám đốc các khoa, phòng thuộc
Bệnh viện An Bình đã dành thời gian quý báu để trả lời phỏng vấn và cung cấp
thông tin hữu ích để tôi có thể thực hiện được nghiên cứu này.
TP.HCM, ngày 25 tháng 7 năm 2016
Học viên thực hiện


dụng phân tích hồi quy Logit thông qua phần mềm LIMDEP phiên bản V8.0 với cỡ
mẫu là 120 quan sát.
Ngoài ra kết quả nghiên cứu cũng chỉ ra rằng nhân tố Hành vi của lãnh đạo
trong việc triển khai hệ thống kiểm soát nội bộ và Hệ thống giám sát ảnh hưởng
nhiều nhất đến hệ thống kiểm soát nội bộ của Bệnh viện An Bình và nhân tố Các
thủ tục kiểm soát có tác động thấp nhất.
Điều này được giải thích bởi các yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến hệ
thống kiểm soát nội bộ của bệnh viện. Đối với hệ thống quản lý tại bệnh viện mà cụ
thể là tại các khoa, phòng; Thái độ hành vi của người lãnh đạo và hệ thống giám
sát việc triển khai hệ thống kiểm soát nội bộ sẽ quyết định đến chất lượng, hiệu
quả của hệ thống này.
Bằng việc xây dựng mô hình lý thuyết dựa trên một số lý thuyết: hành vi của
lãnh đạo và các nhân tố tác động đến hệ thống kiểm soát nội bộ của Bệnh viện An
Bình – Thành phố Hồ Chí Minh; kết quả nghiên cứu trong và ngoài nước có liên
quan, tác giả đã cung cấp một cái nhìn đầy đủ hơn về vấn đề nghiên cứu cần khảo
sát. Do đó, các dữ liệu này sẽ góp phần bổ sung vào kho lý thuyết về thang đo giúp
các nhà nghiên cứu hiểu rõ hơn về hệ thống kiểm soát nội bộ của Bệnh viện An
Bình – Thành phố Hồ Chí Minh. Bên cạnh đó, thông qua việc xác định các nhân tố


4

tác động đến hệ thống kiểm soát nội bộ của Bệnh viện An Bình – Thành phố Hồ
Chí Minh, nghiên cứu đã cung cấp cho các nhà quản lý có một cái nhìn cụ thể hơn
về hệ thống kiểm soát nội bộ của Bệnh viện An Bình – Thành phố Hồ Chí Minh.
Nghiên cứu cũng còn một số hạn chế như kích thước mẫu chưa thực sự lớn,
tính đại diện chưa cao nên những đánh giá chủ quan của một nhóm đối tượng có
thể làm sai lệch kết quả nghiên cứu. Các hạn chế này cũng là tiền đề cho những
hướng nghiên cứu tiếp theo.


the authors have provided a more complete picture of the research problem needs
to be examined. Therefore, this data will contribute to add to the theory of scale
helped researchers better understand the internal control system of the An Binh
Hospital - Ho Chi Minh City. Besides, through the identification of factors
afecting the


6

internal control system of the An Binh Hospital - Ho Chi Minh City, the research
provides managers with a more specific look the internal control system of the An
Binh Hospital - Ho Chi Minh City.
The study also has some limitations, such as the sample size is not really big,
not so high representative of the subjective evaluation of a group of objects that
can distort results. These restrictions are also a prerequisite for the next research
direction.


vii

MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................. i
LỜI CAM ĐOAN ...................................................................................................... ii
TÓM TẮT ................................................................................................................. iii
ABSTRACT

................................................................................................................v

MỤC LỤC................................................................................................................ vii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ...................................................................... xii

2.2 HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ CỦA BỆNH VIỆN................................12
2.2.1 Khái quát về hệ thống kiểm soát nội bộ ....................................................12
2.2.2 Các bộ phận cấu thành hệ thống kiểm soát nội bộ bệnh viện
...................14
2.2.2.1 Môi trường kiểm soát
..........................................................................14
2.2.2.2 Đánh giá rủi ro ....................................................................................16
2.2.2.3. Hoạt động kiểm soát .........................................................................19
2.2.2.4 Thông tin và truyền thông ...................................................................21
2.2.2.5 Giám sát ..............................................................................................24
2.2.3 Mối quan hệ giữa các bộ phận hợp thành hệ thống kiểm soát nội bộ
......26
2.2.4 Mối quan hệ giữa mục tiêu của tổ chức và các bộ phận hợp thành
hệ thống kiểm soát nội bộ
.......................................................................................27
2.2.5 Sự hữu hiệu của hệ thống kiểm soát nội bộ
...............................................27
2.3 TRÁCH NHIỆM VỀ KIỂM SOÁT NỘI BỘ .................................................28
2.3.1 Ban Giám Đốc ..........................................................................................28
2.3.2. Nhà quản lý...............................................................................................28
2.3.3. Kiểm toán viên nội bộ ..............................................................................28
2.3.4. Nhân viên..................................................................................................28
2.3.5. Các đối tượng khác ở bên ngoài ...............................................................29
2.4. SỰ CẦN THIẾT VÀ LỢI ÍCH CỦA HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ BỆNH VIỆN
..........................................................................................................29
2.5. KHÁI QUÁT VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO VÀ MỐI QUAN HỆ GIỮA HỆ THỐNG KIỂM
SOÁT

NỘI


2.7. TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VỀ KIỂM SOÁT NỘI BỘ TRONG
VÀ NGOÀI NƯỚC ..........................................................................35
2.7.1. Các nghiên cứu về hệ thống KSNB của các tổ chức, các nhà nghiên cứu


10

trên thế giới.........................................................................................................35
2.7.2. Các nghiên cứu về hệ thống KSNB tại Việt Nam ....................................38
2.7.3. Điểm mới của đề tài nghiên cứu...............................................................41
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2..........................................................................................43
CHƯƠNG 3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .......................................................44
3.1. QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU. .......................................................................44
3.2. THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU ............................................................................44
3.2.1. Phương pháp nghiên cứu:.........................................................................44
3.2.1.1. Nghiên cứu định tính: ........................................................................45
3.2.1.2. Nghiên cứu định lượng ......................................................................46
3.2.2 Quy trình nghiên cứu.................................................................................46
3.2.3. Thu thập số liệu ........................................................................................47
3.3. PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH DỮ LIỆU .....................................................48
3.3.1. Phương pháp chọn mẫu:
...........................................................................48
3.3.2. Thu thập dữ liệu. ......................................................................................49
3.3.3. Xử lý và phân tích dữ liệu ........................................................................49
3.4. MÔ HÌNH KINH TẾ LƯỢNG .......................................................................49
3.4.1. Mô hình kinh tế lượng ..............................................................................49
3.4.2. Kết quả nghiên cứu định tính và hiệu chỉnh thang đo..............................52
3.4.3. Giả thuyết mô hình nghiên cứu ................................................................53
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3..........................................................................................55
CHƯƠNG 4 GIỚI THIỆU VỀ BỆNH VIỆN AN BÌNH – THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH VÀ

4.2.3 Thực trạng thủ tục kiểm soát
.....................................................................77
4.3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU MÔ HÌNH ..........................................................81
4.3.1. Chọn biến và tính số mẫu nghiên cứu ......................................................81
4.3.2. Kết quả mô hình hồi quy Logit ................................................................83
KẾT LUẬN CHƯƠNG 4..........................................................................................87
CHƯƠNG 5 MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ CỦA
BỆNH VIỆN AN BÌNH ............................................................................88
5.1. PHƯƠNG HƯỚNG HOÀN THIỆN HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ CỦA
BỆNH VIỆN AN BÌNH ...............................................................................88
5.1.1 Nguyên tắc kế thừa ...................................................................................88
5.1.2 Nguyên tắc tiếp cận hệ thống
....................................................................88
5.1.3 Nguyên tắc hội nhập ..................................................................................89
5.1.4 Nguyên tắc khả thi và hiệu quả ................................................................89
5.2 MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ CỦA BỆNH
VIỆN AN BÌNH ...............................................................................90
5.2.1. Giải pháp hoàn thiện môi trường kiểm soát
.............................................90


12

5.2.1.1Hoàn thiện đặc thù quản lý ..................................................................90
5.2.1.2 Hoàn thiện cơ cấu tổ chức
.................................................................91
5.2.1.3 Hoàn thiện chính sách nhân sự ..........................................................92
5.2.1.4 Hoàn thiện công tác kế hoạch ............................................................93



xii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Ký hiệu

Giải thích

I . Ti ếng Vi ệt
BCKT

Báo cáo kế toán

BCTC

Báo cáo tài chính

GĐ

Giám đốc

KSNB

Kiểm soát nội bộ HTKSNB

Hệ thống kiểm soát nội bộ CNTT
Công nghệ thông tin
SKT

Sổ kế toán


Ủy ban Balse về giám sát ngân hàng

CAP

Committee on Auditing Procedure
Ủy ban thủ tục kiểm toán

CoBIT

Control Objectives for Information and Related Technology
Các mục tiêu kiểm soát trong công nghệ thông tin và các
lĩnh vực có liên quan

COSO

Committee of Sponsoring Organization
Ủy ban các tổ chức đồng bảo trợ

ERM

Enterprise Risk Management Framework
Hệ thống quản trị rủi ro doanh nghiệp

IAS

International Standard on Auditing


13


.............................................................................................47
Hình 3.3: Mô hình nghiên cứu ..................................................................................54
Hình 4.1 Sơ đồ tổ chức bộ máy Bệnh viện An Bình.................................................58


16

DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 3.1: Các thành phần tham gia thảo luận nhóm ................................................45
Bảng 3.2: Thang đo chính thức được mã hóa ...........................................................52
Bảng 4.1 Tình hình nhân sự tại các khoa/phòng của Bệnh viện An Bình ................60
Bảng 4.2 Thống kê trình độ chuyên môn của công chức,viên chức Bệnh viện An
Bình ...........................................................................................................................61
Bảng 4.3: Tình hình khám chữa bệnh của Bệnh viện An Bình các năm 2013, 2014
và năm 2015 ..............................................................................................................62
Bảng 4.4: Bảng tổng hợp doanh thu của Bệnh viện An Bình năm 2013, 2014 và
năm 2015
...................................................................................................................62
Bảng 4.5: Báo cáo công tác quản lý, sử dụng quỹ KCB BHYT năm 2015 ..............63
Bảng 4.6 : Hệ số đánh giá hiệu quả công việc của công chức, viên chức tại Bệnh
viện An Bình .............................................................................................................72
Bảng 4.7: Tỷ lệ các biến được chọn trong mô hình Logit ........................................82
Bảng 4.8: Danh sách các biến được sử dụng trong mô hình Logit ...........................83
Bảng 4.9: Khả năng dự báo đúng của mô hình .........................................................84
Bảng 4.10: Một số chỉ số của mô hình Logit ............................................................84
Bảng 4.11: Kết quả ước lượng các hệ số ảnh hưởng đến HTKSNB của hàm Logit 85


1


phí quản lý hành chính đối với các cơ quan nhà nước áp dụng cho các cơ quan quản
lý hành chính và Nghị định số 43/2006/NĐ-CP ngày 25/4/2006 của Chính phủ quy


2

định quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy,
biên chế và tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập áp dụng cho các đơn vị sự
nghiệp công lập ra đời thì các đơn vị sự nghiệp công lập được giao khoán kinh
phí, biên chế để chủ động trong việc điều hành thực hiện nhiệm vụ và khoản
kinh phí tiết kiệm được sử dụng để cải thiện thu nhập cho cán bộ viên chức.
Vì vậy, nhiệm vụ của nhà quản lý trong các cơ quan quản lý hành chính, đơn
vị sự nghiệp công lập ngày càng nhiều, không chỉ làm nhiệm vụ về chuyên môn
nghiệp vụ mà còn phải làm tốt công tác quản lý tài chính, biên chế. Trong khi đó,
cán bộ quản lý tại các đơn vị này thường chỉ được đào tạo về chuyên môn.
Bệnh viện An Bình trong thời gian qua mặc dù đã có nhiều cố gắng trong
công tác quản lý nhưng vẫn còn phát sinh một số tồn tại cần phải khắc phục như:

- Một số khoản tạm ứng quá hạn không thu hồi được.
- Nhân viên y tế lạm dụng trong công tác khám chữa bệnh bảo hiểm y tế
(BHYT).

- Thất thu viện phí do trốn viện, nhân viên thu viện phí tính sai…
Trong quá trình học tập và làm việc, tôi nhận thấy rằng nếu các đơn vị xây
dựng được hệ thống KSNB tốt thì có thể khắc phục những sai sót trên, chúng giúp
ngăn ngừa và phát hiện những sai phạm, yếu kém, giảm thiểu tổn thất, nâng
cao hiệu quả hoạt động giúp đơn vị hoàn thành nhiệm vụ được giao. Hệ thống
KSNB là một công cụ quản lý hữu hiệu để kiểm soát và điều hành hoạt động của
đơn vị nhằm đảm bảo đạt được các mục tiêu đề ra với hiệu quả cao nhất. Xuất
phát từ những lý do trên , hoàn thiện hệ thống KSNB tại Bệnh viện An BìnhThành phố Hồ Chí Minh trở thành vấn đề có tính cấp bách trong quản lý, có ý


Bệnh viện An Bình-TP.HCM. Trong đó, đề tài tập trung vào các khoa, phòng có
hoạt động lớn tại Bệnh viện như là Phòng Tài chính kế toán, Khoa Dược, KhoaTim
mạch v.v… trực thuộc Bệnh viện An Bình-TP.HCM.
- Về thời gian: Số liệu thứ cấp chủ yếu lấy từ năm 2013-2015. Số liệu sơ cấp được
điều tra trong tháng 2 – 6/2016.
1.4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA ĐỀ
TÀI
1.4.1 Phương pháp nghiên cứu
Nghiên cứu này được thực hiện thông qua hai bước chính: nghiên cứu sơ bộ
sử dụng phương pháp định tính và nghiên cứu chính thức sử dụng phương pháp
định lượng.
1.4.1.1. Nghiên cứu định tính
Phỏng vấn các quản lý đang công tác trong Bệnh viện An Bình-TP.HCM nhằm
xác định các yếu tố ảnh hưởng đến đến hệ thống KSNB tại các khoa, phòng trực
thuộc Bệnh viện An Bình-TP.HCM. Nghiên cứu sơ bộ được thực hiện bằng phương
pháp định tính nhằm khám phá các nhân tố ảnh hưởng và đồng thời thẩm