BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP.HCM

PHẠM THỊ BÍCH THẢO
NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA
NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU
TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH
ĐỒNG NAI

LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
Mã số ngành: 60340102

TP.HỒ CHÍ MINH, tháng 10 năm 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP.HCM

PHẠM THỊ BÍCH THẢO
NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA
NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU
TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH
ĐỒNG NAI
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
Mã số ngành: 60340102

CÁN BỘ HƯỚNG DẪN: TIẾN SĨ, LẠI TIẾN
DĨNH



C
h

C
hủ
P
hả
P
hả
Ủ
y
Ủ
y

Xác nhận của Chủ tịch Hội đồng đánh giá Luận sau khi Luận văn đã được
sửa chữa (nếu có).
Chủ tịch Hội đồng đánh giá LV


TRƯỜNG ĐH CÔNG NGHỆ TP. HCM

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

PHÒNG QLKH–ĐTSĐH

Độc lập-Tự do-Hạnh phúc
TP.HCM,ngày..… tháng…..năm 2017

NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ Họ


năm 2017

IV- Ngày hoàn thành nhiệm vụ

: Ngày

Tháng

năm 2017

V- Cán bộ hướng dẫn: Tiến sĩ, lại Tiến Dĩnh
CÁN BỘ HƯỚNG DẪN

KHOA QUẢN LÝ CHUYÊN
NGÀNH

(Họ tên và chữ ký)

(Họ tên và chữ
ký)


i

LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận văn thạc sĩ “Nâng cao năng lực cạnh tranh của
Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh
Đồng Nai” là kết quả của quá trình học tập, nghiên cứu khoa học độc lập và nghiêm
túc của tôi. Các số liệu trong luận văn được thu thập từ thực tế, có nguồn gốc rõ


TÓM TẮT
BIDV chi nhánh Đồng Nai- một thành viên của hệ thống BIDV- với kỳ vọng
hoạt động ngày càng hiệu quả hơn, góp phần vào sự tăng trưởng ổn định, bền vững
và lâu dài của nền kinh tế. Với mục tiêu đặt ra, luận văn đã giải quyết được một số
vấn đề cơ bản sau:
Thứ nhất, luận văn đã khái quát các khái niệm cạnh tranh và năng lực cạnh
tranh. Bên cạnh đó, tác giả cũng xác định các yếu tố tạo năng lực cạnh tranh của
ngân hàng thương mại và phương pháp đánh giá năng lực cạnh tranh qua ma trận
hình ảnh cạnh tranh.
Thứ hai, vận dụng cơ sở lý luận đánh giá năng lực cạnh tranh của BIDV-Chi
nhánh Đồng Nai qua ma trận hình ảnh cạnh tranh bằng phương pháp thảo luận,
khảo sát ý kiến chuyên gia và khách hàng. Từ đó rút ra được những thành công cần
phát huy và những tồn tại, hạn chế cần khắc phục và cải thiện để nâng cao năng lực
cạnh tranh của BIDV-Chi nhánh Đồng Nai.
Thứ ba, từ các mục tiêu và định hướng đã đặt ra, căn cứ vào những đánh giá
ưu và nhược điểm rút ra từ ma trận hình ảnh cạnh tranh trong chương 2, tác giả xây
dựng nên các giải pháp cụ thể để nâng cao năng lực cạnh tranh của BIDV-CN Đồng
Nai. Các giải pháp đưa ra có tính khả thi cao do dựa trên nền tảng các yếu tố cấu
thành năng lực cạnh tranh được xây dựng cho phù hợp với lĩnh vực kinh doanh của
Chi nhánh.
Hy vọng kết quả nghiên cứu này sẽ mang lại những thay đổi tích cực góp phần
nâng cao năng lực cạnh tranh của BIDV- Chi nhánh Đồng Nai trong thời gian tới.


4

ABSTRACT
Dong Nai branch of BIDV- a member of BIDV system- with the expectation
of more and more effective operation, contributing to stable, sustainable and longterm growth of the economy. As set objectives, Content includes three core issues

MỤC

BẢNG

...................................................................................................x DANH MỤC HÌNH
..................................................................................................

xi

MỞ

ĐẦU

.....................................................................................................................1
1.
Lý
do
chọn
đề
.....................................................................................................1
2.
Mục
tiêu
và
nhiệm
...........................................................................2

vụ

tài


tranh

1.2 Ma trận hình ảnh cạnh tranh của Fred R. David .................................................10
1.3 Các yếu tố cấu thành năng lực cạnh tranh cho NHTM .......................................12
1.3.1 Nguồn nhân lực ................................................................................................14
1.3.2. Năng lực tài chính ...........................................................................................15
1.3.3. Trình độ công nghệ .........................................................................................16
1.3.4. Năng lực cạnh tranh của sản phẩm và dịch vụ................................................17
1.3.5. Thương hiệu và uy tín .....................................................................................18
1.3.6.
Mạng
........................................................................................................19

lưới


6

1.3.7. Thị phần ..........................................................................................................19


7

1.3.8. Năng lực quản trị.............................................................................................20
1.4 Định hướng phát
....................................21

triển


triển

của

xã

hội
tỉnh

chủ

yếu

Đồng

Nai

Tóm tắt chương 1 ......................................................................................................25
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA NGÂN HÀNG
TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM (BIDV) – CHI NHÁNH ĐỒNG
NAI ............................................................................................................................2
6
2.1 Giới thiệu về Ngân hàng TMCP Đầu Tư và Phát Triển Việt Nam- Chi nhánh
Đồng Nai ...................................................................................................................26
2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển của Ngân hàng..............................................26
2.1.2 Đặc điểm tổ chức bộ máy.................................................................................27
2.1.3 Chức năng nhiệm vụ: .......................................................................................28
2.1.4 Kết quả hoạt động kinh doanh .........................................................................29
2.2 Thiết kế nghiên cứu và thiết kế khảo sát năng lực cạnh tranh của BIDV- CN
Đồng Nai ...................................................................................................................32

2.5. Đánh giá chung ..................................................................................................58
2.5.1. Những thành công cần phát huy......................................................................58
2.5.1.1. Năng lực tài chính ........................................................................................58
2.5.1.2. Thương hiệu và uy tín ..................................................................................58
2.5.2. Những tồn tại,
.........................................59

hạn

chế

cần

khắc

phục

và

cải

thiện

2.5.2.1. Nguồn nhân lực ............................................................................................59
2.5.2.2. Năng lực cạnh
.............................................60

tranh

của

3.2.1. Giải pháp về Nguồn nhân lực..........................................................................66
3.2.2. Giải pháp về Năng lực tài chính......................................................................68
3.2.3.
Giải
pháp
về
...................................................................................72

công

nghệ

3.2.4. Giải pháp về Năng lực cạnh tranh của sản phẩm và dịch vụ ..........................74
3.2.5. Giải pháp về Thương hiệu và uy tín................................................................76


8

3.2.6. Giải pháp về Mạng lưới ..................................................................................78
3.2.7. Giải pháp về Thị phần hoạt động ....................................................................80
3.2.8. Giải pháp về Năng lực quản trị .......................................................................82
Tóm tắt chương 3 ......................................................................................................85
KẾT LUẬN ...............................................................................................................86
TÀI LIỆU THAM KHẢO.........................................................................................87


9

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
ACB

DNNVV

Doanh nghiệp nhỏ và vừa

ĐCTC

Định chế tài chính

EximBank

Ngân hàng thương mại cổ phần xuất nhập khẩu

IBMB

Dịch vụ Internet Banking Mobile Banking của BIDV

KHCN

Khách hàng cá nhân

NH

Ngân hàng

NHCS

Ngân hàng Chính sách

NHLD



10

DANH MỤC BẢNG
Bảng 1.1: Khung đánh giá các năng lực cạnh tranh..................................................11
Bảng 2.1: Kết quả kinh doanh của BIDV-CN Đồng Nai năm 2014-2016 ...............29
Bảng 2.2: Trình độ lao động của BIDV-Chi nhánh Đồng Nai .................................36
Bảng 2.3: Bảng đánh giá nguồn nhân lực của BIDV-Chi nhánh Đồng Nai với các
đối thủ cạnh tranh ......................................................................................................37
Bảng 2.4: Bảng đánh giá năng lực tài chính của BIDV - Chi nhánh Đồng Nai với
các đối thủ cạnh tranh ...............................................................................................41
Bảng 2.5: Bảng đánh giá trình độ công nghệ của BIDV - Chi nhánh Đồng Nai với
các đối thủ cạnh tranh ...............................................................................................43
Bảng 2.6: Bảng đánh giá năng lực cạnh tranh của sản phẩm và dịch vụ của BIDV Chi nhánh Đồng Nai với các đối thủ cạnh tranh .......................................................45
Bảng 2.7: Bảng đánh giá thương hiệu và uy tín của BIDV-CN Đồng Nai...............47
với các đối thủ cạnh tranh .........................................................................................47
Bảng 2.8: Bảng đánh giá mạng lưới của BIDV-CN Đồng Nai với các đối thủ cạnh
tranh...........................................................................................................................50
Bảng 2.9: Bảng đánh giá thị phần của BIDV-CN Đồng Nai với các đối thủ cạnh
tranh...........................................................................................................................52
Bảng 2.10: Bảng đánh giá năng lực quản trị của BIDV-CN Đồng Nai với các đối
thủ cạnh tranh ............................................................................................................54
Bảng 2.11 Bảng tổng hợp kết quả ma trận Hình ảnh cạnh tranh ............................. 59


11

DANH MỤC HÌNH
Hình 1.1: Quy trình xây dựng yếu tố cấu thành năng lực cạnh tranh của NHTM ....13
Hình 1.2: Các yếu tố cấu thành năng lực cạnh tranh của NHTM .............................14

Việt Nam.
Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) là
một trong những ngân hàng thương mại cổ phần nhà nước có bề dày lịch sử hình
thành và phát triển lâu đời. Chính vì bề dày lịch sử này đã mang lại cho ngân hàng
một thị phần rộng lớn, một mạng lưới phát triển dày đặc với các sản phẩm dịch vụ
ngân hàng ngày càng đa dạng. Tuy nhiên, những gì mà BIDV nói chung và Chi
nhánh Đồng Nai nói riêng đang nắm giữ liệu đã đáp ứng với các điều kiện cần và đủ
để cạnh tranh được với những tổ chức tín dụng, các định chế phi tài chính kể cả
trong nước lẫn nước ngoài hay chưa hiện là mối quan tâm rất lớn. Điều này càng trở
nên quan trọng hơn khi Việt Nam đã chính thức bước vào sân chơi chung và rộng
lớn của thế giới, đó là gia nhập Tổ chức thương mại thế giới (WTO), với nhiều cam
kết mở cửa hết sức thuận lợi cho các định chế tài chính nước ngoài. Chính điều này
càng làm cho việc tìm hiểu và phân tích những vấn đề liên quan đến năng lực cạnh
tranh của BIDV chi nhánh Đồng Nai càng trở nên bức thiết.


Cũng nằm trong tiến trình đó, BIDV chi nhánh Đồng Nai- một thành viên của
hệ thống BIDV- với kỳ vọng hoạt động BIDV Việt Nam ngày càng hiệu quả hơn,
góp phần vào sự tăng trưởng ổn định, bền vững và lâu dài của nền kinh tế. Trên cơ
sở đó, tác giả chọn đề tài: “Nâng cao năng lực cạnh tranh của Ngân hàng thương
mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Đồng Nai” làm đề tài
nghiên cứu.
2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1 Mục tiêu nghiên cứu
Đánh giá đúng thực trạng hoạt động cạnh tranh, chỉ rõ những kết quả đạt
được, những hạn chế và nguyên nhân trong thực tế hoạt động cạnh tranh của Ngân
hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Đồng Nai. Từ đó tìm ra
những giải pháp nhằm góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của Ngân hàng
TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Đồng Nai.
2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

mô tả. Phiếu khảo sát được phát trực tiếp tới 2 nhóm đối tượng: Nhóm đối tượng
chuyên gia và Nhóm đối tượng khách hàng.
- Ngoài ra, dữ liệu phục vụ cho nghiên cứu định lượng còn dựa vào các số
liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo của BIDV- Chi nhánh Đồng Nai.
5. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
Từ kết quả nghiên cứu, tác giả muốn thông tin đến các nhà đầu tư biết được
thực trạng năng lực cạnh tranh của BIDV – Chi nhánh Đồng Nai. Tác giả đã mạnh
dạn đưa ra các đề xuất góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của BIDV – Chi
nhánh Đồng Nai. Việc ứng dụng linh hoạt các giải pháp tác giả đề xuất vào thực tế
tình hình hoạt động BIDV – Chi nhánh Đồng Nai sẽ giúp khắc phục được những
điểm yếu, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh của mình trong quá trình hội nhập.
6. Bố cục của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, bảng, hình vẽ và
biểu đồ, nội dung chính của luận văn được kết cấu thành 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý thuyết về năng lực cạnh tranh
Chương 2: Thực trạng năng lực cạnh tranh của Ngân hàng TMCP Đầu tư và
Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Đồng Nai


Chương 3: Một số giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của Ngân hàng
TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Đồng Nai đến năm 2020.


CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH
1.1 Tổng quan về cạnh tranh năng lực cạnh tranh
1.1.1 Khái niệm về cạnh tranh
Các nhà nghiên cứu từ nước ngoài đến trong nước có rất nhiều khái niệm
khác nhau về cạnh tranh mà khi tiếp cận với các khái niệm này chúng ta nhận thấy
rằng chúng đều phù hợp với một hoặc nhiều khía cạnh nào đó của cạnh tranh.
Cạnh tranh là sự ganh đua, đấu tranh gay gắt giữa các nhà tư bản nhằm giành

trưởng kinh tế. Trong điều kiện cạnh tranh lành mạnh, buộc các doanh nghiệp phải
thực hiện tốt lợi ích của mình và lợi ích của khách hàng, lợi ích của cộng đồng, lợi
ích của xã hội, chính vì vậy, nền kinh tế không ngừng được đổi mới, phát triển,
nâng cao mức sống cho người dân. Mỗi tác giả có một khái niệm khác nhau về cạnh
tranh nhưng các khái niệm này đều tựu trung một ý tưởng: Cạnh tranh là sự ganh
đua giữa các chủ thể kinh doanh cùng một loại sản phẩm hàng hóa và cùng tiêu thụ
trên một thị trường để đạt được mục đích cuối cùng là tối đa hóa lợi nhuận.
1.1.2. Lợi thế cạnh tranh
Lợi thế cạnh tranh là thuật ngữ được sử dụng phổ biến trên các tài liệu, trong
giới nghiên cứu cũng như kinh doanh. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có một khái
niệm chính thống về lợi thế cạnh tranh. Thông thường, lợi thế cạnh tranh là sở hữu
của những giá trị đặc thù, cho phép có thể ‘‘nắm bắt cơ hội’’ kinh doanh để mang
lại lợi nhuận. Vì vậy, khi nói đến lợi thế cạnh tranh là nói đến lợi thế mà một doanh
nghiệp, một quốc gia đang có và có thể có so với các đối thủ cạnh tranh.
Theo tác giả Nguyễn Hữu Lam thì lợi thế cạnh tranh là những năng lực phân
biệt của công ty, trong đó những năng lực phân biệt này được khách hàng xem
trọng, đánh giá cao vì nó tạo ra giá trị cao cho khách hàng (Nguyễn Hữu Lam và
cộng sự, 2011).
Vì vậy, lợi thế cạnh tranh của một doanh nghiệp là những gì làm cho doanh
nghiệp ấy khác biệt và chiếm ưu thế hơn so với đối thủ cạnh tranh. Đó là những thế
mạnh mà doanh nghiệp có hay khai thác tốt hơn đối thủ cạnh tranh. Việc tạo dựng
và duy trì lợi thế cạnh tranh đóng một vai trò rất lớn trong sự thành công của doanh
nghiệp.
Lợi thế cạnh tranh xuất phát chủ yếu từ giá trị mà doanh nghiệp có thể tạo ra
cho khách hàng, lợi thế đó có thể ở dưới dạng giá cả thấp hơn đối thủ cạnh tranh
(trong khi lợi ích cho người mua là tương đương) hoặc cung cấp những lợi ích vượt


trội so với đối thủ khiến người mua chấp nhận thanh toán một mức giá cao hơn
(Michael E. Porter, 1985).

suất các yếu tố sản xuất, chi phí cho nghiên cứu và phát triển, chất lượng và tính
khác biệt của sản phẩm, chi phí đầu vào,…
Năng suất lao động là thước đo duy nhất về năng lực cạnh tranh (Michael E.
Porter, 1980). Michael E. Porter cho rằng năng lực cạnh tranh là khả năng sáng tạo
ra những sản phẩm có quy trình công nghệ độc đáo để tạo ra giá trị gia tăng cao,
phù hợp với nhu cầu khách hàng, có chi phí thấp, năng suất cao nhằm tăng lợi
nhuận.
Diễn đàn cao cấp về cạnh tranh công nghiệp của Tổ chức Hợp tác và Phát
triển kinh tế (OECD, 2002) định nghĩa năng lực cạnh tranh đồng nghĩa với năng
suất lao động, là sức sản xuất cao trên cơ sở sử dụng hiệu quả yếu tố sản xuất để
phát triển bền vững trong điều kiện cạnh tranh.
Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp là năng lực duy trì và mở rộng thị
phần, thu lợi nhuận của doanh nghiệp (Vũ Trọng Lâm, 2006). Quan niệm này khá
phổ biến tại các doanh nghiệp hiện nay, năng lực cạnh tranh theo đó được diễn giải
là khả năng tiêu thụ hàng hóa, dịch vụ và khả năng thu lợi nhuận của các doanh
nghiệp so với đối thủ.
Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp là khả năng duy trì và nâng cao lợi thế
cạnh tranh của doanh nghiệp trong việc tiêu thụ sản phẩm, mở rộng mạng lưới tiêu
thụ, thu hút và sử dụng có hiệu quả các yếu tố sản xuất nhằm đạt lợi ích kinh tế cao
và bền vững (Nguyễn Hữu Thắng, 2008).
Đối với NHTM thì do các sản phẩm của Ngân hàng mang tính đặc thù (kinh
doanh loại hàng hóa đặc biệt là tiền tệ) nên năng lực cạnh tranh cũng mang tính đặc
thù. Tuy nhiên, NHTM cũng là một doanh nghiệp, cũng phải xem xét đến khả năng
tối đa hóa lợi nhuận. Do đó theo PGS.TS Nguyễn Thị Quy thì: “Năng lực cạnh
tranh của một ngân hàng là khả năng ngân hàng đó tạo ra, duy trì và phát triển
những lợi thế nhằm duy trì và mở rộng thị phần; đạt được mức lợi nhuận cao hơn
mức trung bình của ngành và liên tục tăng đồng thời đảm bảo sự hoạt động an toàn
và lành mạnh, có khả năng chống đỡ và vượt qua những biến động bất lợi của môi
trường kinh doanh”.
Năng lực cạnh tranh được phân biệt thành 4 cấp độ như sau: