VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
__________

LÊ VĂN SƠN

THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ TRONG GIAI ĐOẠN
KHỞI TỐ, ĐIỀU TRA VỤ ÁN HÌNH SỰ ĐỐI VỚI NGƯỜI
DƯỚI 18 TUỔI PHẠM TỘI TỪ THỰC TIỄN TỈNH CÀ MAU

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HÌNH SỰ VÀ TỐ TỤNG HÌNH SỰ

HÀ NỘI, năm 2018


VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XA HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
__________

LÊ VĂN SƠN

THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ TRONG GIAI ĐOẠN
KHỞI TỐ, ĐIỀU TRA VỤ ÁN HÌNH SỰ ĐỐI VỚI NGƯỜI
DƯỚI 18 TUỔI PHẠM TỘI TỪ THỰC TIỄN TỈNH CÀ MAU

Ngành: Luật hình sự và tố tụng hình sự
Mã số: 8 38 01 04

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC

PGS.TS. NGUYỄN TẤT VIỄN

án hình sự, quyết định không khởi tố vụ án hình sự, quyết định tạm định chỉ giải
quyết nguồn tin về tội phạm vụ án người dưới 18 tuổi phạm tội.
Bảng 2.4. Các trường hợp Viện kiểm sát nhân dân thực hành quyền công tố
khởi tố, thay đổi hoặc bổ sung quyết định khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can.


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC HÀNH QUYỀN

CÔNG TỐ TRONG GIAI ĐOẠN KHỞI TỐ, ĐIỀU TRA VỤ ÁN HÌNH
SỰ ĐỐI VỚI NGƯỜI DƯỚI 18 TUỔI PHẠM TỘI.................................... 8
1.1. Khái niệm thực hành quyền công tố trong giai đoạn khởi tố, điều tra vụ
án hình sự ...................................................................................................... 8
1.2. Nguyên tắc và những vấn đề cần chú ý trong thực hành quyền công tố
ở giai đoạn khởi tố, điều tra hình sự đối với người dưới 18 tuổi phạm tội. 14
1.3. Khái quát quy định pháp luật tố tụng hình sự một số quốc gia về thực

hành quyền công tố đối với người chưa thành niên phạm tội..................... 24
Chương 2: CÁC QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ THỰC HÀNH

QUYỀN CÔNG TỐ TRONG GIAI ĐOẠN KHỞI TỐ, ĐIỀU TRA VỤ ÁN
HÌNH SỰ ĐỐI VỚI NGƯỜI DƯỚI 18 TUỔI PHẠM TỘI VÀ THỰC TIỄN
ÁP DỤNG Ở TỈNH CÀ MAU........................................................................ 29
2.1. Các quy định pháp luật liên quan đến thực hành quyền công tố đối với
người dưới 18 tuổi phạm tội trong các Bộ luật Tố tụng hình sự 1988, 2003

và 2015 ........................................................................................................ 29
2.2. Tình hình tội phạm của người dưới 18 tuổi và thực tiễn thực hành
quyền công tố trong giai đoạn điều tra đối với người dưới 18 tuổi phạm tội

cách và nâng cao chất lượng hoạt động của các cơ quan tiến hành hoạt động tư pháp
trong đó có Viện kiểm sát nhân dân là đòi hỏi có tính cấp thiết trong công tác cải
cách tư pháp. Nghị quyết số 08-NQ/TW, ngày 02 tháng 01 năm 2002 của Bộ Chính

trị về một số nhiệm vụ trọng tâm công tác tư pháp trong thời gian tới đặt ra yêu cầu
đối với Viện kiểm sát nhân dân là: “Viện kiểm sát nhân dân các cấp thực hiện tốt

chức năng công tố và kiểm sát tuân theo pháp luật trong hoạt động tư pháp. Hoạt
động thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp phải được thực hiện

ngay từ khi khởi tố vụ án và trong suốt quá trình tố tụng nhằm bảo đảm không bỏ
lọt tội phạm và người phạm tội, không làm oan người vô tội…” [5, tr. 3]. Nghị
quyết số 49-NQ/TW ngày 02 tháng 6 năm 2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược cải
cách tư pháp đến 2020 xác định: “…tăng cường trách nhiệm của công tố trong hoạt
động điều tra” [7, tr. 6]. Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng tại
Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI nêu rõ: “Bảo đảm tốt hơn các điều kiện để

Viện kiểm sát nhân dân thực hiện hiệu quả chức năng thực hành quyền công tố và
kiểm sát hoạt động tư pháp; tăng cường trách nhiệm công tố trong hoạt động điều
tra, gắn công tố với hoạt động điều tra” [14, tr 251]. Báo cáo chính trị của Ban
Chấp hành Trung ương Đảng tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XII cũng chỉ rõ:
“Viện Kiểm sát nhân dân thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp;
được tổ chức phù hợp với hệ thống tổ chức của Tòa án; tăng cường trách nhiệm
công tố trong hoạt động điều tra...” [15, tr. 179].

1


Hoạt động của Viện kiểm sát nhân dân trong thực hành quyền công tố nói
chung, thực hành quyền công tố ở giai đoạn khởi tố, điều tra vụ án hình sự đối với

còn ảnh hưởng đến nhân phẩm và các quyền cơ bản của người bị áp dụng biện pháp
tố tụng, cũng như uy tín của các cơ quan thực hành quyền tư pháp nói chung, và của

2


ngành kiểm sát nói riêng. Một trong những nguyên nhân hạn chế là do công tác thực
hành quyền công tố của Viện kiểm sát nhân dân chưa được thực hiện chặt chẽ, có
hiệu quả; năng lực của Kiểm sát viên còn hạn chế, ý thức trách nhiệm chưa cao; quy
định của pháp luật ở một số trường hợp chưa được cụ thể nhưng lại không có văn

bản hướng dẫn kịp thời.
Thực hành quyền công tố trong tố tụng hình sự và thực hành quyền công tố
trong giai đoạn điều tra đã được nhiều nhà khoa học pháp lý làm sáng tỏ. Tuy nhiên,

thực tiễn thực hành quyền công tố ở giai đoạn khởi tố, điều tra các vụ án hình sự
người dưới 18 tuổi phạm tội vẫn còn là một vấn đề cần được nghiên cứu cụ thể hơn

từ khái niệm đến đặc điểm, các giai đoạn áp dụng pháp luật và những yêu cầu cụ thể
mà Viện kiểm sát cũng như Kiểm sát viên thực hiện. Mặc dù đã có một số công
trình nghiên cứu liên quan về thực hành quyền công tố trong giai đoạn điều tra đối
với người chưa thành niên phạm tội, nghiên cứu các biện pháp phòng ngừa người
chưa thành niên phạm tội... Tuy nhiên, chưa có công trình nào nghiên cứu một cách

có hệ thống về thực hành quyền công tố trong giai đoạn khởi tố, điều tra vụ án do
người dưới 18 tuổi phạm tội trên thực tiễn của tỉnh Cà Mau. Nhằm tạo cơ sở lý luận
và đưa ra những giải pháp thiết thực, nâng cao hiệu quả trong hoạt động thực hành

quyền công tố trong giai đoạn khởi tố, điều tra của Viện kiểm sát đối với vụ án hình
sự có người dưới 18 tuổi phạm tội góp phần hạn chế, tiến tới ngăn chặn tình trạng


Sách chuyên khảo liên quan đến đề tài có: “Luật hình sự Việt Nam, phần
chung”, Nxb. Khoa học xã hội, Hà Nội, 2014 của GS.TS. Võ Khánh Vinh (chủ

biên); “Thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp trong giai đoạn
điều tra”, Nxb Tư pháp, Hà Nội, 2008 của TS. Lê Hữu Thể (chủ biên); “Tập đề
cương bài giảng tư pháp người chưa thành niên”, Viện kiểm sát nhân dân tối cao,

Hà Nội 2005 của Ngô Văn Đọn (chủ biên). Bên cạnh đó, còn có các bài báo khoa
học nghiên cứu về lĩnh vực này được đăng tải trên các tạp chí của Trung ương như:
“Một số vấn đề về chủ trương tăng cường trách nhiệm công tố trong hoạt động điều

tra, gắn công tố với hoạt động điều tra theo yêu cầu cải cách tư pháp” của TS. Trần
Công Phàn, Tạp chí Kiểm sát số 03/2012; “Hoàn thiện pháp luật hiện hành để tăng
cường trách nhiệm công tố trong hoạt động điều tra, gắn công tố với hoạt động
điều tra đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp” TS. Nguyễn Hồng Vinh, Tạp chí Kiểm

sát, số 01/2013.
Các công trình nghiên cứu trên đã khái quát được những nét cơ bản về vấn đề
về quyền, trách nhiệm hình sự của người chưa thành niên phạm tội được đề cập
dưới nhiều góc độ khác nhau của hoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sát

4


Luận văn đầy đủ ở file: Luận văn Full