SỞ GD & ĐT HẢI PHÒNG
THPT NGUYÊN HÃN

ĐỀ THI THỬ THPT QUỐC GIA
NĂM HỌC 2018 – 2019
Môn thi: NGỮ VĂN 12
Thời gian: 120 phút, không kể thời gian phát đề

Họ, tên thí sinh: ………………………………….
Số báo danh: ……………………………………..
Mục tiêu:
Kiến thức: Kiểm tra mức độ đạt chuẩn kiến thức của học sinh cụ thể như sau:
- Kiến thức làm văn, tiếng Việt
- Kiến thức văn học: Tác giả, tác phẩm.
- Kiến thức đời sống.
Kĩ năng:
- Kĩ năng đọc hiểu văn bản.
- Kĩ năng tạo lập văn bản (viết đoạn văn nghị luận xã hội, viết bài văn nghị luận văn học).
I. ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Đọc đoạn trích dưới đây và thực hiện các yêu cầu:
Câu chuyện về Chim Én và Dế Mèn
Mùa xuân đất trời đẹp. Dế Mèn thơ thẩn ở cửa hang , hai con Chim Én thấy tội nghiệp bèn rủ Dế Mèn dạo
chơi trên trời. Mèn hốt hoảng. Nhưng sáng kiến của Chim Én đưa ra rất giản dị: hai Chim Én ngậm hai
đầu của một cọng cỏ khô, Mèn ngậm vào giữa. Thế là cả ba cùng bay lên. Mây nồng nàn, trời đất gợi
cảm, cỏ hoa vui tươi. Dế Mèn say sưa. Sau một hồi lâu miên man, Mèn ta chợt nghĩ bụng, ơ hay việc gì ta
phải gánh hai con Én này trên vai cho mệt nhỉ. Sao ta không quẳng gánh nợ này đi để dạo chơi một mình
có sướng hơn không? Nghĩ là làm, Mèn há mồm ra. Và nó rơi vèo xuống đất như một chiếc lá lìa cành.
(Theo Đoàn Công Lê Huy trong mục “Trò chuyện đầu tuần” của báo Hoa học trò)
Câu 1. Thông hiểu
Trong câu chuyện, Chim Én đã giúp Dế Mèn đạt được điều gì? (0,5 điểm)
Câu 2. Thông hiểu

Cách giải:
- Lối sống sẻ chia, giúp đỡ mọi người.
- Tác dụng của lối sống;


+ Giúp đỡ được những người xung quanh, giúp cuộc sống của họ tốt hơn.
Câu
+ Khiến tâm hồn của bản thân được thư thái, thanh thản.
Câu 3.
Phương pháp: phân tích, tổng hợp
Cách giải:
Tính cách của Dế Mèn: ích kỉ, toan tính, vụ lợi.
Câu 4.
Phương pháp: phân tích, lí giải, tổng hợp
Cách giải:
Học sinh lựa chọn “cho” hoặc “nhận” hoặc vừa cho vừa nhận và có lí giải phù hợp
Gợi ý:
- Lựa chọn: cho
- Lí giải: khi bạn “cho” đi sẽ khiến cuộc sống trở nên ấm áp, đẹp đẽ hơn; sẽ giúp đỡ những người gặp khó
khăn thoát khỏi hiểm cảnh; sẽ khiến người khác yêu quý, kính trọng bạn; không chỉ vậy còn đem đến niềm
vui, sự hạnh phúc cho bản.
II. LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1.
Phương pháp: phân tích, lí giải, tổng hợp
Cách giải:
Về kĩ năng:
- Biết cách làm bài nghị luận xã hội (về một tư tưởng đạo lý)
- Bài viết có bố cục chặt chẽ; lập ý sáng tạo; vận dụng linh hoạt các thao tác lập luận giải thích, phân tích,
chứng minh, bình luận; hành văn mạch lạc, trôi chảy, có cảm xúc; không mắc lỗi dùng từ, chính tả.
Về kiến thức: Bài làm có thể trình bày theo nhiều cách nhưng cần làm nổi bật các ý sau:


mạn và tinh thần bi tráng, thí sinh có thể triển khai theo nhiều cách nhưng phải bám sát vấn đề nghị luận và
cần làm rõ một số ý cơ bản sau.
• Giới thiệu tác giả, tác phẩm
- Nguyễn Tuân là một nhà văn tài hoa, uyên bác và là con người của nghệ thuật. Ông là một định nghĩa về
người nghệ sĩ. Cuộc đời cầm bút của ông là cuộc hành trình không mệt mỏi khám phá và diễn tả cái đẹp của
thiên nhiên sông núi quê hương, vẻ đẹp con người.
- Người lái đò sông Đà là thiên tùy bút rút trong tập Sông Đà (1960) của Nguyễn Tuân. Sông Đà nói chung và
tùy bút Người lái đò sông Đà nói riêng cho bạn đọc thấy một nhà văn Nguyễn Tuân mới mẻ, hòa nhập vào
cuộc sống lớn của đất nước và nhân dân, khác hẳn một Nguyễn Tuân trước Cách mạng.
• Giới thiệu người lái đò sông Đà
- Tên gọi, lai lịch: được gọi là người lái đò Lai Châu
- Chân dung: “tay ông lêu nghêu như cái sào, chân ông lúc nào cũng khuỳnh khuỳnh gò lại như kẹp lấy một
cái cuống lái tưởng tượng, giọng ông ào ào như tiếng nước trước mặt ghềnh sông, nhỡn giới ông vòi vọi như
lúc nào cũng mong một cái bến xa nào đó trong sương mù”, “cái đầu bạc quắc thước… đặt lên thân hình gọn
quánh chất sừng chất mun”.
• Phân tích vai trò của chi tiết
§ Vị trí của chi tiết: Chi tiết xuất hiện ở phần giữa tác phẩm, mô tả tâm trạng và hành động của mọi người sau
khi đã vượt thác dữ sông Đà.
§ Phân tích vai trò của chi tiết:
* Chi tiết “Cũng chả thấy ai bàn thêm một lời nào về cuộc chiến thắng vừa qua nơi cửa ải nước đủ tướng dữ
quân tợn vừa rồi.” diễn tả phong thái của ông lái đò sau khi đã qua các trùng vi thạch trận – đó là phong thái
của ông lái đò trí dũng, kiên cường, vượt qua thác dữ
Liên hệ với tác phẩm:
- Nghệ thuật tương phản đã làm nổi bật một cuộc chiến không cân sức:
+ một bên là thiên nhiên bạo liệt, hung tàn, sức mạnh vô song với sóng nước, với thạch tinh nham hiểm.
+ một bên là con người bé nhỏ trên chiếc thuyền con én đơn độc và vũ khí trong tay chỉ là những chiếc cán
chèo.
* Cuộc giao tranh với ba trùng vi thạch trận
- Cuộc vượt thác lần một

- Tài hoa: Với nhà văn, tài hoa là khi con người đạt tới trình độ điêu luyện, thuần thục trong công việc của
mình, đến độ có thể sáng tạo được, có thể vươn tới tự do. Chính vì vậy, Nguyễn Tuân đã tập trung bút lực ca
ngợi hình ảnh ông lái băng băng trên dòng thác sông Đà một cách ung dung, bình tĩnh, tự tại trong cuộc chiến
đầy cam go nhưng cũng thật hào hùng.
- Nghệ sĩ:
+ tay lái ra hoa thể hiện tập trung trong cảnh vượt qua trùng vi thạch trận thứ ba “Vút, vút, cửa ngoài, cửa
trong, lại cửa trong cùng, chiếc thuyền như một mũi tên tre xuyên nhanh qua hơi nước, vừa xuyên vừa tự động
lái được, lượn được”. Đã đạt đến độ nhuần nhuyễn, điêu luyện, mỗi động tác của người lái đò giống như một
đường cọ trên bức tranh sông nước mênh mông…
+ Phong thái nghệ sĩ của ông lái đò thể hiện trong cách ông nhìn nhận về công việc của mình, bình thản đến
độ lạ lùng. Khi dòng sông vặn mình hết thác cũng là khoảnh khắc “sóng thác xèo xèo tan trong trí nhớ”.
Những nhà đò dừng chèo, đốt lửa nướng ống cơm lam, bàn về cá anh vũ, cá dầm xanh, “về những cái hầm cá
hang cá mùa khô nổ những tiếng to như mìn bộc phá rồi cá túa ra tràn đầy ruộng”.
+ Qua thác ghềnh, ông lái lạnh lùng gan góc là thế, nhưng lúc bình thường thì lại nhớ tiếng gà gáy nên buộc
một cái bu gà vào đuôi thuyền, bởi “có tiếng gà gáy đem theo, nó đỡ nhớ ruộng nương bản mường mình”. Chi
tiết ấy đã làm rõ hơn chất nghệ sĩ ở người lái đò sông Đà.
• Tổng kết
Người lái đò trí dũng và tài hoa đã nổi bật trên dòng sông hung bạo và trữ tình, có khả năng chinh phục thiên
nhiên, bắt nó phải phục vụ con người, xây dựng đất nước - đó chính là chất vàng mười của con người Tây Bắc
nói riêng và người lao động Việt Nam nói chung trong thời kì mới- thời kỳ hàn gắn vết thương chiến tranh,
xây dựng đất nước, xây dựng CNXH. Qua hình tượng này, Nguyễn Tuân muốn phát biểu quan niệm: người
anh hùng không phải chỉ có trong chiến đấu mà còn có cả trong cuộc sống lao..