ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA

KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
Tel. (84-511) 736 949, Fax. (84-511) 842 771
Website: itf.ud.edu.vn, E-mail: [email protected]

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP KỸ SƯ
NGÀNH CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
MÃ NGÀNH : 05115

ĐỀ TÀI :
XÂY DỰNG HỆ CHƯƠNG TRÌNH QUẢN LÝ KÝ TÚC XÁ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA-ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
Mã số : 06T4-21
Ngày bảo vệ : 15-16/06/2011

SINH VIÊN : NGUYỄN MINH KHOA
LỚP :
06T4
CBHD :
ThS. PHAN CHÍ TÙNG

ĐÀ NẴNG, 06/2011


LỜI CẢM ƠN
Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô trong khoa Công Nghệ Thông
Tin, Trường đại học Bách khoa, Đại học Đà Nẵng đã tận tình dạy dỗ tôi
trong suốt thời gian học tập.



NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN


NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN PHẢN BIỆN


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU..................................................................................................................1
CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ THUYẾT........................................................................1
I.

Công cụ hỗ trợ lập trình:............................................................................................1
I.1.
Microsoft Visual Studio 2008:.......................................................................1
I.1.1. Lược sử phát triển:........................................................................................1
I.1.2. Một số tính năng nổi bật:...............................................................................2
I.2.
Những ưu điểm và các phiên bản:.................................................................4
I.2.1. Những ưu điểm:.............................................................................................4
I.2.2. Các phiên bản:...............................................................................................4
II. Ngôn ngữ lập trình C#:..............................................................................................5
II.1. Microsoft .NET:.............................................................................................5
II.1.1.
Thư viện lớp .NET Framework:.................................................................5
II.2. Ngôn ngữ C#:.................................................................................................5
III.
Cơ sở dữ liệu SQL Server 2005:............................................................................6
III.1. Khái niệm SQL:.............................................................................................6

III.2.1. Quản lý thông tin sử dụng phòng.............................................................15
III.2.2. Quản lý thông tin sử dụng tài sản:..........................................................16
III.2.3. Quản lý thông tin sử dụng dịch vụ:..........................................................16
III.3. Chức năng quản lý thông tin tài sản Ký túc xá:..........................................17
III.3.1. Quản lý nhà:............................................................................................17
III.3.2. Quản lý phòng:........................................................................................17
III.3.3. Quản lý dịch vụ:.......................................................................................18
i


III.3.4. Quản lý tài sản:........................................................................................18
III.4. Chức năng quản lý sinh viên:......................................................................19
III.5. Chức năng quản lý cán bộ...........................................................................19
III.6. Chức năng thống kê báo cáo:.......................................................................20
III.7. Chức năng tìm kiếm:....................................................................................20
IV.
Phân tích các nghiệp vụ và sơ đồ mô tả:.............................................................20
IV.1. Những nghiệp vụ chính:...............................................................................20
IV.1.1. Mô tả chức năng:.....................................................................................20
IV.1.2. Xác định các đối tượng liên quan và nhu cầu của hệ thống:..................21
IV.2. Sơ đồ thuật toán đặc tả các nghiệp vụ:.......................................................23
IV.2.1. Nhận hồ sơ Sinh viên:..............................................................................23
IV.2.2. Thêm hồ sơ Sinh Viên:.............................................................................24
IV.2.3. Xét chọn Sinh viên:..................................................................................25
IV.2.4. Xếp Phòng cho Sinh viên:........................................................................26
IV.2.5. Cập nhật thông tin thu chi:......................................................................27
V.
Phân tích dữ liệu:.................................................................................................29
V.1. Từ điển dữ liệu:............................................................................................29
V.1.1.

Quản lý hồ sơ cán bộ:..............................................................................44
II.1.6.
Quản lý sinh viên:....................................................................................44
II.1.7.
Quản lý chức vụ:......................................................................................45
II.1.8.
Quản lý dịch vụ:.......................................................................................46
II.1.9.
Quản lý tài sản:........................................................................................46
II.2. Chức năng quản lý thông tin sử dụng:.........................................................47
II.2.1.
Xem thông tin sử dụng phòng:.................................................................47
II.2.2.
Thông tin sử dụng tài sản:......................................................................47
II.2.3.
Thông tin sử dụng dịch vụ:......................................................................48
II.3. Chức năng tìm kiếm thông tin:....................................................................48
II.3.1.
Tìm kiếm nhân viên:.................................................................................48
II.3.2.
Tìm kiếm sinh viên:..................................................................................49
II.3.3.
Tìm kiếm phòng sử dụng:.........................................................................49
II.4. Chức năng in báo cáo, thống kê:.................................................................50
ii


iii
II.4.1.
II.4.2.

Hình 17: Use case quản lý cán bộ.........................................................................19
Hình 18: Use case thống kê báo cáo.....................................................................20
Hình 19: Use case chức năng tìm kiếm.................................................................20
Hình 20:Sơ đồ mô tả chức năng tiếp nhận hồ sơ.................................................23
Hình 21:Mô hình mô tả chức năng thêm hồ sơ Sinh viên...................................24
Hình 22:Mô hình mô tả chức năng xét chọn Sinh viên.......................................25
Hình 23:Xếp phòng cho sinh viên.........................................................................26
Hình 24:Mô hình cập nhật thu.............................................................................27
Hình 25:Mô hình cập nhật chi..............................................................................28
Hình 26:Thực thể Cán bộ.....................................................................................31
Hình 27:Thực thể Chức vụ....................................................................................32
Hình 28:Thực thể Dịch vụ.....................................................................................33
Hình 29:Thực thể Hóa đơn...................................................................................33
Hình 30:Thực thể Nhà...........................................................................................34
Hình 31:Thực thể Phòng.......................................................................................35


Hình 32:Thực thể Sinh viên..................................................................................35
Hình 33:Thực thể Sử dụng dịch vụ......................................................................36
Hình 34:Thực thể sử dụng tài sản........................................................................37
Hình 35:Thực thể tài sản.......................................................................................37
Hình 36:Thực thể Users........................................................................................38
Hình 37:Mô hình dữ liệu quan hệ........................................................................39
Hình 38:Khung đăng nhập...................................................................................42
Hình 39:Menu chính của hệ thống.......................................................................42
Hình 40:Quản lý phòng.........................................................................................43
Hình 41:Quản lý khu nhà......................................................................................43
Hình 42:Quản lý cán bộ.........................................................................................44
Hình 43:Quản lý sinh viên.....................................................................................44
Hình 44:Quản lý chức vụ......................................................................................45

Bảng 17: Bảng dữ liệu Users...................................................................................38


Quản lý Ký túc xá

MỞ ĐẦU
I.Giới thiệu bối cảnh của đề tài:

Ở nước ta hiện nay, việc áp dụng CNTT vào trong công tác quản lý của các xí
nghiệp, doanh nghiệp càng ngày càng được chú trọng và phát triển rộng rãi, nhờ máy
tính và ứng dụng của nó mà công việc quản lý trở nên dễ dàng và hiệu quả hơn.
Ký túc xá, Đại Học Bách Khoa, Đại học Đà Nẵng là một ký túc xá có quy mô lớn
trong cả nước.Với số lượng sinh viên cư trú lên đến hàng nghìn người, do đó công
việc quản lý Ký túc trở nên khó khăn và tốn nhiều công sức.
Chính vì vậy, tôi đã chọn đề tài “Xây dựng hệ chương trình quản lý ký túc xá
Trường Đại học bách khoa-Đại học Đà Nẵng” làm luận văn tốt nghiệp.
II.Mục đích và ý nghĩa:

Với đề tài Quản lý Ký túc xá, mục đích chính của tôi là xây dựng một chương
trình hỗ trợ cho công tác quản lý Ký túc xá hiệu quả và có thể ứng dụng trong thực
tế.Quản lý tốt các vấn đề về đăng ký cư trú của sinh viên, quản lý trang thiết bị, vật
dụng và các khoản thu.
III.Nhiệm vụ phải thực hiện và kết quả dự kiến:
 Nhu cầu đặt ra của hệ thống:

-

Quản lý được nhân viên trong Ký túc xá: thông tin cá nhân, chức vụ.
Quản lý sinh viên trong Ký túc xá: với số lượng sinh viên rất lớn, đa dạng
về ngành nghề chương trình sẽ cho phép quản lý thông tin sinh viên, chỉnh

Nguyễn Minh Khoa, LỚP 06T4


Quản lý Ký túc xá

-

Viết chương trình.
Triển khai và đánh giá kết quả.

 Tóm tắt nội dung các chương:

-

Chương 1: Nghiên cứu về lý thuyết, ngôn ngữ lập trình và công cụ hỗ trợ
lập trình, hệ cơ sở dữ liệu.
Chương 2 : Nêu ra thực trạng mà phần mềm yêu cầu. Phân tích thiết kế hệ
thống, thiết kế các thuật toán và cơ sở dữ liệu cho chương trình.
Chương 3 : Quá trình thực hiện phần mềm, cung cấp Demo và kết quả
phần mềm đạt được.
Chương 4 : Kết luận, so sánh, đánh giá kết quả đã thực hiện và khả năng
mở rộng của đề tài.

Nguyễn Minh Khoa, LỚP 06T4


CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ THUYẾT
.I


1


Với Visual Studio 2008, các tổ chức sẽ thấy dễ dàng hơn so với các phiên bản
trước trong việc capture và phân tích dữ liệu, điều đó có nghĩa họ có thể đưa ra được
các quyết định hiệu quả trong công việc. Visual Studio 2008 cho phép mọi tổ chức có
thể nhanh chóng tạo được các ứng dụng tin cậy, có khả năng quản lý và an toàn hơn
để tận dụng Windows Vista™ và hệ thống Office 2007.
Microsoft Visual Studio 2008 có hai phiên bản phổ biến:

Hình 2:Hai phiên bản Professional và Standard
Visual Studio 2008 phiên bản Professional là một bộ công cụ đầy đủ, đẩy nhanh
quá trình biến các ý tưởng của nhà phát triển thành hiện thực. Phiên bản Visual Studio
2008 Professional được thiết kế nhằm hỗ trợ cho các dự án phát triển hướng đến nền
tảng Web (như ASP.NET AJAX), Windows Vista, Visual Studio 2008, hệ thống
Microsoft Office 2007, SQL Server 2008 và các thiết bị sử dụng Windows Mobile.
Phiên bản Visual Studio 2008 Standard cung cấp một mội trường phát triển đủ
tính năng cho các nhà phát triển Web và Windows.Phiên bản này có những cải tiến
nâng cao năng suất xây dựng các ứng dụng khách và ứng dụng Web hướng dữ
liệu.Các nhà phát triển đang tìm cách tạo ra các ứng dụng kết nối với kinh nghiệm
người dùng thế hệ kế tiếp sẽ thấy Visual Studio phiên bản Standard là sự lựa chọn
hoàn hảo.
.I.1.2.

Một số tính năng nổi bật:

.I.1.2.1.

Tốc độ:

hơn 3.0 hay thậm chí là 2.0. Đặc biệt Windows Form designer của Visual Studio 2008
được tích hợp chặt chẽ với WPF (Windows Presentation Foundation), giúp nhà phát
triển có được một giao diện thật bắt mắt nhưng lại chẳng tốn nhiều thời gian, công
sức.
Không chỉ có vậy, chúng ta có thể sử dụng bộ công cụ thiết kế giao diện hàng đầu
của Microsoft là Microsoft Expression Suite để quản lý bố cục, các control cũng như
việc gắn kết dữ liệu. MES được thiết kế giúp cho việc chuyên biệt hóa thiết kế, giờ
đây dữ liệu giữa Visual Studio 2008 và Expression có thể chia sẻ với nhau một cách
dễ dàng, nhà thiết kế và nhà phát triển có thể dễ dàng cộng tác với nhau hơn.
.I.1.2.4.

Nền tảng mới, hỗ trợ mới:

Sinh sau đẻ muộn, Visual Studio 2008 hỗ trợ toàn bộ các nền tảng lớn của
Microsoft như Microsoft Office 2007, Microsoft Windows Vista, Microsoft SQL
Server 2008 và Microsoft Windows Server 2008.
.I.1.2.5.

Kết nối với Microsoft Office:

Tích hợp chặt chẽ với Microsoft Office thông qua bộ công cụ Visual Studio Tools
for Office (VSTO), nhà phát triển có thể tận dung toàn bộ ưu thế, năng lực tính toán,
xử lý và kết xuất dữ liệu của Microsoft Office để cho ra đời một sản phẩm đặc thù
của riêng mình. Theo một số nhận định, VSTO là nhịp cầu nối hoàn hảo giữa Office
và Visual Studio.
.I.1.2.6.

Hỗ trợ Vista từ trong ra ngoài:

Không chỉ là hỗ trợ về mảng thiết kế giao diện trực quan thông qua Windows

Expression Studio để tạo ra những giao diện bắt mắt nhất với hiệu năng cao nhất. Và
nhà phát triển có thể sử dụng ngay Visual Studio để soạn thảo code.
.I.1.2.9.

Nhắm tới chất lượng:

Càng ngày mức độ phức tạp của các ứng dụng càng được nâng cao tuy nhiên chất
lượng của sản phẩm vẫn cần được đảm bảo. Với Visual Studio 2008 nhà phát triển có
thể đảm bảo được cả tiến độ công việc cũng như chất lượng, có thể triển khai Unit
test một cách dễ dàng thông qua công cụ dòng lệnh được tích hợp với IDE.

.I.2.

Những ưu điểm và các phiên bản:

.I.2.1.
Những ưu điểm:
 Tổng quan, Visual Studio 2008 được xây dựng dựa trên bộ ba trụ cột chính:
- Cải thiện hiệu năng sản phẩm.
- Hỗ trợ quản lý vòng đời ứng dụng.
- Sử dụng công nghệ mới.
 Visual Studio 2008 đem tới cho nhà phát triển, nhóm phát triển những hỗ trợ
chuyên biệt như:
- Hỗ trợ phát triển cho thiết bị thông minh.
- Xây dựng các ứng dụng dựa trên nền Microsoft Office.
- Xây dựng ứng dụng tương thích Windows Vista.
- Nâng cao hiệu suất xử lý dữ liệu.
- Đem đến những trải nghiệm mới về web.
- Nâng cao hỗ trợ cho nhà phát triên.
- Hỗ trợ quản lý vòng đời ứng dụng chi tiết.

.II Ngôn ngữ lập trình C#:
.II.1.

Microsoft .NET:

.II.1.1. Thư viện lớp .NET Framework:
Thư viện lớp .NET Framework là một tập hợp những kiểu dữ liệu được dùng lại
và được kết hợp chặt chẽ với Comman Language Runtime. Thư viện lớp là hướng đối
tượng cung cấp những kiểu dữ liệu là mã nguồn được quản lý của chúng ta có thể dẫn
xuất. Điều này không chỉ làm cho những kiểu dữ liệu của .NET Framework dễ sử
dụng mà còn làm giảm thời gian liên quan đến việc học đặc tính mới của .NET
Framework. Thêm vào đó, các thành phần của các hãng thứ ba có thể tích hợp với
những lớp trong .NET Framework.
Cũng như mong đợi của người phát triển với thư viện lớp hướng đối tượng, kiểu
dữ liệu. NET Framework cho phép người phát triển thiết lập nhiều mức độ thông
dụng của việc lập trình, bao gồm các nhiệm vụ như: quản lý chuỗi, thu thập hay chọn
lọc dữ liệu, kết nối với cơ cở dữ liệu, và truy cập tập tin. Ngoài những nhiệm vụ
thông dụng trên. Thư viện lớp còn đưa vào những kiểu dữ liệu để hỗ trợ cho những
kịch bản phát triển chuyên biệt khác. Ví dụ người phát triển có thể sử dụng .NET
Framework để phát triển những kiểu ứng dụng và dịch vụ như sau:
- Ứng dụng Console.
- Ứng dụng giao diện GUI trên Windows (Windows Forms).
- Ứng dụng ASP.NET.
- Dịch vụ XML Web.
- Dịch vụ Windows.
Trong đó những lớp Windows Forms cung cấp một tập hợp lớn các kiểu dữ liệu
nhằm làm đơn giản việc phát triển các ứng dụng GUI chạy trên Windows. Còn nếu
như viết các ứng dụng ASP.NET thì có thể sử dụng các lớp Web Forms trong thư viện
.NET Framework.


 C# là một ngôn ngữ hiện đại:
Có đầy đủ tính năng : Xử lý ngoại lệ, thu gom bộ nhớ tự động, kiểu dữ liệu an
toàn, bảo mật mã nguồn.
 C# là ngôn ngữ hướng đối tượng:
- Đóng gói (Encapsulation).
- Kế thừa (Inheritance).
- Đa hình (polymorphism).
 C# là ngôn ngữ mạnh mẽ và mềm dẻo.
 C# là ngôn ngữ ít từ khóa.
 C# là ngôn ngữ hướng module.
 C# sẽ là một ngôn ngữ phổ biến trong tương lai.

.III Cơ sở dữ liệu SQL Server 2005:
.III.1. Khái niệm SQL:
SQL Server là một viết tắt của Structured Query Language, một hệ thống quản lý
cơ sở dữ liệu (Relational Database Management System (RDBMS)), sử dụng phổ
biến ở nhiều lĩnh vực hầu hết đều được sử dụng ở các ngôn ngữ bậc cao, sử dụng
Transact-SQl (T-SQL) để trao đổi dữ liệu giữa Client Computer và SQL Server
Computer. Một RDBMS bao gồm Databases, database engine và các ứng dụng dùng
để quản lý dữ liệu và các bộ phận khác nhau trong RDBMS.

.III.2. Đặc điểm, đối tượng làm việc của SQL Server:
.III.2.1. Đặc điểm của SQL Server:
 SQL là ngôn ngữ phi thủ tục, nó không yêu cầu ta cách thức truy nhập CSDL
như thế nào.Tất cả các thông báo của SQL đều rất dễ sử dụng và ít khả năng
mắc lỗi.
 SQL cung cấp tập lệnh phong phú cho việc hỏi đáp và truy vấn:
- Chèn, cập nhật, xóa các hàng trong một quan hệ.
- Tạo, sửa đổi, thêm và xóa các đối tượng trong CSDL.
- Điều khiển việc truy nhập tới CSDL và các đối tượng của CSDL để đảm

Tập lệnh INSERT, UPDATE, DELETE : các lệnh này thường hay được dùng để
vào một hàng mới, sửa đổi hay xóa bỏ các hàng đã tồn tại trong các quan hệ của
CSDL.
Tập lệnh CREATE, ALTER,DROP : 3 lệnh này dùng để tạo, thay đổi, xóa bỏ bất
kỳ cấu trúc dữ liệu nào của các quan hệ như TABLE , VIEW, INDEX…
Tập lệnh GRANT, REVOKE: 2 lệnh này được sử dụng để cho phép quyền truy
nhập hay không cho phép quyền truy nhập tới CSDL của Oracle và cấu trúc bên trong
nó.

.III.5. Những đặc điểm khiến SQL Server 2005 nổi trội hơn SQL
Server 2000
Khi SQL Server 2005 ra đời thì những kiến thức về SQL 2000 thực sự không đủ
để bạn làm chủ được SQL 2005. Khả năng và độ linh hoạt của SQL Server 2005 được
phản ánh rất rõ trong công cụ Management Studio mới.
Một số đặc điểm trội hơn:
Nâng cao bảo mật.
Bảo mật nhóm thư mục hệ thống.
Bắt buộc chính sách mật khẩu.
Tách biệt giản đồ và người dùng.
Mở rộng T-SQL.
Tăng cường hỗ trợ người phát triển.
Tăng cường khả năng quản lý.
Nâng cao độ sẵn sàng của CSDL.
Nguyễn Minh Khoa, LỚP 06T4
7


Quản lý Ký túc xá
.


Trợ giúp ban quản lý Ký túc xá lập và in danh sách các phòng còn chỗ.
Tính toán các khoản phải thu khác nếu phòng dùng thêm các dịch vụ.

Thông tin tổ chức:

.I.2.1.
Cơ cấu tổ chức:
Bộ máy của trung tâm quản lý Ký túc xá gồm có Giám đốc, Phó Giám đốc và các
phòng chức năng (Phòng tổ chức hành chính, Phòng Tài vụ,… ) giải quyết các vấn đề
về đời sống vật chất và văn hóa tinh thần cho sinh viên.

Ban quản lý

P.Tài vụ

P.Vệ sinh
môi trường

P.Tổ chức
hành chính

P. Bảo vệ

Hình 3: Sơ đồ tổ chức ban quản lý ký túc xá ĐHBK-ĐH Đà Nẵng
Mô tả chức năng và hoạt động của một số phòng ban trên:
 Phòng Tổ chức hành chính:

Nguyễn Minh Khoa, LỚP 06T4

9

Sau khi thu thập được một số thông tin, xuất phát từ nhu cầu thực tế của Ký túc
xá trường Đại học Bách khoa-Đại học Đà Nẵng có thể miêu tả các biến cố vào ra theo
bảng như sau:
STT

THAO TÁC XỬ LÝ

BIẾN CỐ VÀO

BIẾN CỐ RA
Quản lý cán bộ
vào ra
Hồ sơ không hợp
lệ
Hồ sơ hợp lệ
Không còn
phòng
Còn phòng

1

Thông tin về cán bộ quản lý

Danh sách các cán bộ

2

Kiểm tra thông tin hồ sơ SV

Yêu cầu của Ký túc xá+

Ghi nhận các
khoản phí đã
đóng

8

Kiểm tra dùng điện nước vượt
định mức

Danh sách phòng + số
lượng điện nước đã
dùng theo phòng

Lập danh sách
các phòng dùng
vượt định mức

9

Xử lý thu các khoản phí khác

Danh sách các phòng
dùng

Thông báo phí

Bảng 1:Các biển cố vào ra

.II Các biểu đồ mô tả hệ thống:
.II.1.1. Biểu đồ chức năng toàn hệ thống:

Hình 5:Sơ đồ ngữ cảnh
.II.1.3.

Biểu đồ luồng dữ liệu DFD:

.II.1.3.1. Khái niệm sơ đồ luồng dữ liệu DFD

Sơ đồ hay lưu đồ dòng dữ liệu DFD ( DFD_Data Flow Diagram ) là công cụ để
mô tả các dòng thông tin của hệ thống đang xét. DFD được ứng dụng rất phổ biến và
được xây dựng từ các hình vẽ và ký hiệu quy ước. Gồm 4 thành tố: quá trình, thực
thể, kho dữ liệu và dòng dữ liệu chuyển. DFD khác với sơ đồ khối hay lưu đồ:
- Các quá trình trong DFD có thể đặt song song, một số hoạt động đồng
thời.
- DFD thể hiện các dòng dữ liệu luân chuyển trong một hệ thống. Sơ đồ
khối thể hiện tuần tự thực hiện dãy các bước xử lý trong một thuật toán.
- DFD thể hiện quá trình ở các thời điểm khác nhau.
- DFD không giống sơ đồ khối về cách thể hiện các cấu trúc vòng lặp, và
cấu trúc lựa chọn.
- DFD có nhiều mức khác nhau, cao nhất là mức 0, các mức tiếp theo
được triển khai từ mức 0, và cứ tiếp tục như vậy cho đến khi chỉ duy
nhất thực hiện một tác vụ, phép biến đổi trở thành nguyên tố.
- Phải luôn có sự cân đối giữa DFD cấp cao và DFD cấp thấp hơn.
Nguyễn Minh Khoa, LỚP 06T4
12