Kê hoạch dạy học bài học Ngữ Văn 8 Trần Thị Tâm
kế hoạch dạy học bài học
môn : ngữ văn 8
Ngày soạn : 24 / 08 / 2008
Ngày dạy : 25 / 08 / 2008
Tiết 1 , 2 : Văn bản : tôi đi học
( Thanh Tịnh )
A . Mục tiêu cần đạt :
a . Kiến thức : Giúp HS cảm nhận đợc tâm trạng hồi hộp , cảm giác ngỡ ngàng của nhân
vật tôi ở buổi tựu trờng đầu tiên trong đời .
- Thấy đợc ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ tự sự trữ tình man mác của ThanhTịnh .
-Tích hợp với phần TV ở bài Các cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ với phần TLV
ở bài Tính thống nhất về chủ đề của văn bản ...
b. Kĩ năng : Rèn kĩ năng đọc diễn cảm văn bản hồi ức - biểu cảm , phát hiện và phân
tích tâm trạng nhân vật tôi - ngời kể chuyện ;
c. Thái độ : Trân trọng , ghi nhớ những kỉ niệm .
B . Chuẩn bị các ph ơng tiện của dạy học của Thầy trò .
Tranh ảnh buổi tựu trờng .
C . Tổ chức các hoạt động dạy học .
ổn định tổ chức : Giáo viên nhắc nhở , kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh .
Kiểm tra bài cũ :
Tổ chức dạy học bài mới :
Giới thiệu bài : Trong cuộc đời mỗi con ngời , những kỉ niệm tuổi học trò thờng đợc
lu giữ bền lâu trong trí nhớ . Đặc biệt là những kỉ niệm về buổi đến trờng đầu tiên.
Nhà thơ Viễn Phơng đã viết :
Ngày đầu tiên đi học
Mẹ dắt tay tới trờng
Em vừa đi vừa khóc
Mẹ dỗ dành yêu thơng
Truyện ngắn Tôi đi học cũng diễn tả những kỉ niệm mơn man , bâng khuâng của một
thời ấy .

Trong toàn truyện ngắn tác giả tập trung
nói về điều gì ? ( Những kỉ niệm của buổi
tựu trờng đầu tiên cùng những cảm giác
mơn man .. của NV tôi )
Gọi HS đọc 4 câu dầu .
? Em hiểu Tựu trờng có nghĩa là gì ?
? Nỗi nhớ buổi tựu trờng của tác giả khơi
nguồn từ thời điểm nào ? Vì sao ?
? Những kỉ niệm đó đợc ghi theo mạch cảm
xúc nào ?
? Tâm trạng của nhân vật tôi khi nhớ về kỉ
niệm tựu trờng đợc tác giả biểu đạt qua
những từ ngữ nào ? Giá tị biểu cảm của từ
ngữ này ?
? Nhớ về kỉ niệm tựu trờng tác giả nhớ về
những gì ?
GV gọi HS đọc đoạn văn
Quê mẹ ( Năm 1941) .
3. Đọc Văn bản .
4 .Từ khó
- Ông đốc : Thầy hiệu trởng ( DT chung)
- Lạm nhận : Nhận quá đi ( nhận bừa)
5 . Thể loại . bố cục .
- Thể loại Tự sự , kết hợp trữ tình (( Cốt
truyện , nhân vật viết có sự kết hợp miêu
tả , biểu cảm )
- Bố cục :
II. Tìm hiểu chi tiết tác phẩm .
1 . Khơi nguồn kỉ niệm .
- Thời gian : Vào cuối thu ( thời điểm khai

? Trên con đờng đó tác giả nhận thấy sự
thay đổi gì ? Thực chất có sự thay đổi đó
không ? Vì sao ?
? Ngay bản thân tác giả cũng cảm thấy
mình có sự thay đổi , điều đó đợc thể hiện
qua chi tiết nào ?
? Em có thể hiểu gì về nhân vật tôi qua chi
tiết Ghì thật chặt hai quyển vở và muốn
thử sức mình cầm bút , thớc.
Tâm trạng bồi hồi , ngỡ ngàng của cậu
bé lần đầu đến lớp càng đợc bộc lộ rõ nét
khi đứng trên sân trờng .
? Tâm trạng đó đợc thể hiện trong đoạn văn
nào ?
GV gọi HS đọc đoạn văn
? Khi đến trờng nhân vật tôi có cảm nhận gì
?
? Cách tả ngày khai trờng đợc tác giả nhớ
lại có ý nghĩa gì ?
? Tại sao lúc cha đi học tác giả chỉ thấy
ngôi trờng sạch sẽ , cao ráo hơn những ngôi
nhà trong làng, nhng khi bắt đầu đi học tác
giả cảm thấy trờng xinh xắn , oai nghiêm .
? Trớc khung cảnh đó tác giả có tâm trạng
nh thế nào ?
Gọi 1 HS đọc đoạn văn
? Khi nghe gọi tên mình vào lớp nhân vật
tôi cảm thấy nh thế nào ?
? Vìsao tác giả có tâm trạng đó ?
? Khi rời tay mẹ để vào lớp học nhân vật tôi

cao tri thức của con ngời trong nhà trờng .
v
- Tâm trạng lo sợ , vẩn vơ ( đây là tâm
trạng đầu tiên của nhân vật tôi khi đến tr-
ờng )
c, Khi nghe gọi tên .
- Giật mình , lúng túng .

- Hồi hộp .
- Khóc nức nở vì lo sợ ( Xung quanh toàn
ngời lạ ) , chi tiết này phù hợp với tâm lí
của đứa trẻ lần đầu đến trờng bởi vậy cảm
3
Kê hoạch dạy học bài học Ngữ Văn 8 Trần Thị Tâm
? Tâm trạng nhân vật tôi khi ngồi trong lớp
đợc thể hiện trong đoạn trích nào ?
GV cho HS đọc thầm đoạn cuối .
? Những cảm giác mà nhân vật tôi nhận đợc
khi bờc vào lớp học là gì ?
? Tại sao nhân vật tôi lại có cảm giác đó ?
? Nhận xét về tâm trạng của nhân vật tôi ?
? Tâm trạng của em khi vào lớp học sau 3
tháng nghỉ hè nh thế nào ? ( HS tự phát biểu
)
? Em có cảm nhận gì về thái độ cử chỉ của
những ngời lớn đối với các em bé trong
ngày đầu tiên đi học ?
? Qua cử chỉ thái độ của những ngời lớn đối
với tre , em cảm nhận đợc điều gì ?
Để diễn tả tâm trạng , cảm xúc của nhân

+ Thầy giáo trẻ : Vui tính , giàu tình yêu
thơng .
- Thể hiện tấm lòng trách nhiệm của gia
đình , nhà trờng đối với thế hệ tơng lai =>
Môi trờng giáo dục ấm áp , trong lành nuôi
dỡng các em trởng thành .
4 . Nghệ thuật
- Tôi quên .......nh mấy......hoa tơi ......
- ý nghĩ .... nh một ...... mây ..
- Họ nh những con chim ..... cảnh lạ ...
=>Hình ảnh so sánh giàu sức gợi đợc gắn
với hình ảnh tơi sáng , trữ tình --> dễ bộc
lộ tinh tế tâm trạng cảm xúc .
=>Bố cục theo dòng hồi tởng suy nghĩ của
nhân vật tôi trong buổi tựu trờng . Kết hợp
hài hoà giữa tự sự , miêu tả , biểu cảm .
- Tạo nên chất trữ tình đằm thắm .
-Tình huống truyện chứa đựng những cảm
4
Kê hoạch dạy học bài học Ngữ Văn 8 Trần Thị Tâm
? Qua việc tìm hiểu tác phẩm em hãy nêu
giá trị nội dung và nghệ thuật ?
GV cho HS làm bài tập SGK .

xúc mơn man , háo hức , tha thiết gần gũi
mọi ngời .
- Tình cảm ấm áp trìu mến của ngời lớn
-Hình ảnh thiên nhiên, ngôi trờng và các
hình ảnh so sánh giàu sức gợi cảm => trữ
tình êm dịu , thiết tha .

* ổn định tổ chức : Giáo viên nhắc nhở , kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh .
* Kiểm tra bài cũ :
* Tổ chức dạy học bài mới
Hoạt động của Thầy và Trò Nội dung cần đạt
GV hớng dẫn HS quan sát sơ đồ SGK
? Nghĩa của từ động vật rộng hơn
hay hẹp hơn so với nghiã của các từ :
Thú , chim , cá ... vì sao ?
? Nghĩa của từ Thú rộng hơn hay hẹp
hơn nghĩa của các từ : Voi , Hơu ...?
? Nghĩa của từ Cá rộng hơn hay hẹp
hơn nghĩa của các từ : Cá Thu , cá Rô...
Vì sao?
? Thế nào là từ ngữ nghĩa rộng ? từ ngữ
nghĩa hẹp ?
? Nghĩa của các từ thú , chim , cá rộng
hơn nghĩa của những từ nào ?
Hẹp hơn nghĩa của những từ nào ?
GV cho HS đọc Ghi nhớ SGK
HS làm BTập
? Tìm từ nghĩa rộng so với nghĩa các từ đã
cho
I . Từ ngữ nghĩa rộng , từ ngữ nghiã
hẹp
1 . Ví dụ : SGK
2 . Nhận xét .
- Nghĩa của từ động vật rộng hơn nghĩa
của các từ : Thú , chim , cá .
- Nghĩa của từ thú rộng hơn nghĩ các từ :
voi , hơu .

c .Canh , nem xào , thịt luộc , tôm rang
--> Thức ăn
d. Đấm , đá , thụi , bịch , tát --> Đánh
Bài tập 3
Xe cộ > Xe đạp , xe xích lô , xe máy
Kim loại > Sắt , đồng , nhôm ,kẽm
Hoa quả > Na , Hồng , Bởi
Họ hàng > Cô , dì , chú , bác
Mang > vác , xách , khiêng
Bài tập 5
Khóc > nức nở , sụt sùi
III Bài tập về nhà :
- Về học bài cũ , hoàn thành bài tập .
- Làm BT 4
D . Đánh giá , điều chỉnh kế hoạch
.........................................................................................................
.........................................................................................................
.........................................................................................................
.........................................................................................................
......................................................................................................... Ngày soạn :
Ngày dạy :
7
Kê hoạch dạy học bài học Ngữ Văn 8 Trần Thị Tâm
Tiết 4 : Tính thống nhất về chủ đề của văn bản
A . Mục tiêu cần đạt :
a . Kiến thức: Nắm đợc chủ đề của văn bản , tính thống nhất về chủ đề của văn bản .
b. Kĩ năng : Biết viết một văn bản bảo đảm tính thống nhất về chủ đề của văn bản , biết

ớng ...)
- > ấn tợng sâu sắc , tâm trạmg hồi hộp ,
cảm giác bỡ ngỡ ...
Cảm giác trong sáng nảy nở trong lòng tôi
buổi tựu trờng đầu tiên .
=>Chủ đề là đối tợng , ý đồ , ý kiến , cảm
xúc của tác giả . Là vấn đề chính văn bản
biểu đạt .
II Tính thống nhất về chủ đề của văn
bản
- Nhan đề Tôi đi học giúp ta hiểu nội
dung văn bản nói về chuyện đi học
- Đại từ tôi , các từ ngữ biểu thị ý nghĩa
đi học đợc lặp lại nhiều lần .
- Các câu đều nhắc đến kỉ niệm của buổi
tựu trờng đầu tiên trong đời .
+ Hôm nay ttôi đi học
+ Hàng năm cứ vào cuối thu.....mơn man
của buổi tựu trờng
+ Tôi quên thế nào đợc những cảm giác
trong sáng ấy
+ Hai quyển vở mới đang ở trên tay tôi đã
bắt đầu thấy nặng
+ Tôi bặm tay ghì thật chặt , nhng một
quyển vở cũng xệch ra và chênh đầu chúi
xuống đất
8
Kê hoạch dạy học bài học Ngữ Văn 8 Trần Thị Tâm
đó in sâu trong lòng nhân vật tôi suốt
cả cuộc đời ?

=> Ghi nhớ : SGK
III Luyện tập .
Bài tập 1
a, Đối tợng : Rừng cọ
- Vấn đề : Vẻ đẹp của rừng cọ , sự gắn bó
của nd với rừng cọ
- Không thể thay đổi trật tự sắp xếp đợc vì
nh vậy đã đảm bảo tính thống nhất về chủ
đề của văn bản .
b, Chủ đề : Vẻ đẹp , sự gắn bó của rừng
cọ đối với cuộc sống con ngời nhất là của
ngời dân sông thao đối với rừng cọ .
c, Thân cọ , búp cọ ...., lá cọ --> Chim ...,
cọ xoè ô che kín .
Cuộc sống của quê tôi gắn với cây cọ ..
d, Các từ ngữ , các câu tiêu biểu
- Chẳng nơi đâu ..... rừng cọ ...
- Cuộc sống quê tôi ...
- Dù ai .....sông Thao .
=>Nhớ về rừng cọ quê mình .
9
Kê hoạch dạy học bài học Ngữ Văn 8 Trần Thị Tâm

Bài tập 2 :
Các ý sẽ làm bài văn lạc đề : b, d
Bài tập 3 : Cần điều chỉnh các ý : b, c , g
IV. Bài tập về nhà
- Về nhà hoàn chỉnh các bài tập , học bài
cũ .
- Chuẩn bị bài sau : Trong lòng mẹ