Một số biện pháp giúp học sinh lớp 2 khắc phục lỗi phụ âm đầu trong phân môn
chính tả nghe viết
I/ ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong quá trình dạy môn Tiếng Việt, nhiệm vụ của GV Tiểu học là hình
thành và phát triển ở học sinh các kĩ năng nghe, nói, đọc, viết. Phân môn Chính tả
có nhiệm vụ rèn kĩ năng nghe, viết, đọc. Qua chữ viết đúng, đẹp GV bồi dưỡng
tình yêu tiếng Việt, hình thành thói quen giữ gìn sự trong sáng, giàu đẹp của tiếng
Việt cho HS
Phân môn Chính tả trong nhà trường có nhiệm vụ giúp HS nắm vững các
quy tắc chính tả và hình thành kĩ năng chính tả. Ngoài ra, nó còn rèn cho học sinh
một số phẩm chất như tính cẩn thận, óc thẩm mĩ.
Ngoài việc nắm vững vị trí, nhiệm vụ, tính chất, nội dung, chương trình,
phương pháp giảng dạy phù hợp, GV còn phải nắm vững các nguyên tắc dạy chính
tả Tiếng Việt.
Dạy chính tả theo khu vực phải xuất phát từ tình hình thực tế mắc lỗi chính
tả của học sinh ở từng khu vực, từng vùng miền để hình thành nội dung giảng dạy
khi xác định được trọng điểm chính tả cần dạy cho HS ở từng khu vực, từng địa
phương. Như vậy, trước khi dạy, GV cần tiến hành điều tra cơ bản để nắm lỗi chính
tả phổ biến của HS từ đó lựa chọn nội dung giảng dạy thích hợp với đối tượng HS
lớp mình dạy.
Qua thực tế điều tra qua các bài viết của học sinh khối 2 chúng tôi nhận thấy
học sinh viết chữ sai lỗi nhiều, tỉ lệ học sinh yếu đối với phân môn chính tả đầu
năm là 50,8%. Vì vậy tôi quyết định xây dựng rút ra được “MỘT SỐ BIỆN PHÁP
GIÚP HỌC SINH KHỐI 2 KHẮC PHỤC LỖI PHỤ ÂM ĐẦU TRONG PHÂN
MÔN CHÍNH TẢ” với mục đích đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao chất
lượng phân môn chính tả của khối 2.
II/ THỰC TRẠNG GIẢNG DẠY MÔN TIẾNG VIỆT Ở LỚP 2
1. THƯC TRẠNG CHUNG :
Mỗi một vùng miền lại có những lỗi phát âm khác nhau nên việc nghe- viết, phát
âm các em còn có nhiều hạn chế do phương ngữ. Chính vì vậy, việc nghe- viết
chính tả các em thường mắc nhiều lỗi.


- Lỗi do không hiểu nghĩa của từ ( để dành - tranh giành)
- Lỗi do không nắm được quy tắc chính tả ( gh, ngh chỉ đứng trước i, e, ê.)
g / gh: đua ge
ng / ngh : củ ngệ
c / k: cây céo
- Lỗi phát âm do sai phương ngữ ( l - n, s - x, tr - ch,…)
ch / tr: con chăn
s / x: chim xẻ
2


Một số biện pháp giúp học sinh lớp 2 khắc phục lỗi phụ âm đầu trong phân môn
chính tả nghe viết
Qua thực tế các lỗi về ch/ tr; s/ x; r/ g ; v/d/ gi , l/n là phổ biến hơn cả
Nguyên nhân:
- Do các em phát âm theo thói quen địa phương
- Do các em chưa hiểu nghĩa từ
- Về nhà ít đọc sách, báo nên không nhớ mặt chữ.
- Khi thầy cô giảng bài phân tích các chữ khó các em không chú ý lắng nghe.
- Do không thuộc các quy tắc chính tả.
b/ Về phía phụ huynh:
- Phụ huynh chưa thật quan tâm đến việc kiểm tra bài vở của con mình.
- Một số phụ huynh phát âm chưa chuẩn các âm đầu dẫn đến con cái cũng bị ảnh
hưởng phát âm sai.
c/ Về dạy chính tả của giáo viên:
- Trong quá trình dạy phân môn chính tả, giáo viên chưa làm công tác điều tra
để phân biệt các nhóm đối tượng học sinh viết sai chính tả để giáo viên có biện
pháp với từng nhóm đối tương.
- Trong quá trình đọc cho học sinh viết giáo viên chưa quan tâm đến cách đọc,

3.1/ Tự bồi dưỡng:
Để dạy tốt người giáo viên cần phải không ngừng học hỏi, tự tìm hiểu, nghiên
cứu để nâng cao trình độ, tay nghề, có kiến thức cơ bản về ngữ âm học, từ vựng
học, ngữ nghĩa học… có liên quan đến chính tả.
Nắm vững phương pháp đặc trưng của phân môn chính tả. Kết hợp linh hoạt các
phương pháp giảng dạy sao cho sát hợp với đối tượng học sinh của lớp mình.
Học sinh có đọc đúng và ghi nhớ âm đúng thì khi giáo viên đọc, học sinh sẽ tái
hiện và viết đúng. Vì vậy trước hết giáo viên phải phải cố gắng phát âm rõ ràng,
tốc độ vừa phải để học sinh dễ phân biệt các âm hay lẫn lộn.
3.2/ Dùng các biện pháp hướng dẫn HS phân biệt các hiện tượng chính tả, ghi
nhớ quy tắc chính tả
a/ Phân tích so sánh
Với những tiếng khó, giáo viên áp dụng biện pháp phân tích cấu tạo tiếng, so
sánh với những tiếng dễ lẫn lộn, nhấn mạnh những điểm khác nhau để học sinh ghi
nhớ.
Ví dụ: Khi viết tiếng “nặng” học sinh dễ lẫn lộn với tiếng “nặn” giáo viên yêu
cầu học sinh phân tích cấu tạo hai tiếng này.
Nặng = N + ăng + thanh nặng
4


Một số biện pháp giúp học sinh lớp 2 khắc phục lỗi phụ âm đầu trong phân môn
chính tả nghe viết
Nặn = N + ăn + thanh nặng
So sánh để thấy sự khác nhau, tiếng “nặng”có âm cuối là “ng”, tiếng “nặn” có
âm cuối là “n”. Học sinh ghi nhớ cách phát âm và cách viết sẽ không viết sai.
b/ Giải nghĩa từ
Do phương ngữ của từng miền khác nhau, cách phát âm đôi khi chưa thống nhất
với chữ viết nên học sinh cần nắm rõ nghĩa của từ để viết cho đúng.
Ví dụ: vác nặng - lặng im

thể. Sau mỗi bài tập, giáo viên giúp các em rút ra các quy tắc chính tả để ghi nhớ.
Trong quá trình dạy các bài tấp chính tả âm vần, giáo viên cần có sự lựa chọn bài
tập phù hợp với đa số đối tượng học sinh của lớp và cá biệt đối với các nhóm đối
tượng học sinh của lớp.
Bài tập trắc nghiệm khoanh tròn
Khoanh tròn chữ cái trước từ ngữ viết đúng :
a- nàng xóm
d- lo lắng

b- chổi che

c- xa xa

e- chang chang

g-

chim xẻ

Trắc nghiệm đúng – sai
Điền chữ Đ vào ô trống trước những chữ viết đúng chính tả và chữ
S vào ô trống trước những chữ viết sai chính tả:
gia đình
da vào
cặp da
dòng giống
giông bão
râm bụt
Nối các tiếng ở cột A với các tiếng ở cột B để tạo thành những từ viết đúng
chính tả:

Chọn chữ nào trong ngoặc đơn để điền vào chỗ trống:
(lịch, nịch): quyển.....; chắc ....
Điền vào chỗ trống tr hay ch:
cây ...e; mái ...e; ...ung thành; ...ung sức.
Điền vào chỗ trống ng hay ngh?
- ...ày tháng; ...ỉ ngơi; ...ười bạn; ...ề nghiệp.
Bài tập phân biệt
Đặt câu để phân biệt từng cặp từ sau
no – lo
dành – giành
Ngoài ra giáo viên phải kết hợp cho học sinh biết xây dựng cái đúng, loại bỏ cái
sai. Bên cạnh việc cung cấp cho học sinh những quy tắc chính tả, hướng dẫn học
sinh thực hành luyện tập nhằm hình thành các kĩ xảo chính tả cần đưa ra những
trường hợp viết sai để hướng dẫn học sinh phát hiện sửa chữa rồi từ đó hướng học
sinh đi đến cái đúng.
4/ Một số lưu ý:
* Khi tổ chức các hoạt động thực hành luyện tập, giáo viên lựa chọn hình thức
luyện tập phù hợp đối tượng học sinh và phù hợp với nội dung từng bài tập nhằm
tạo hứng thú, phát huy tính tích cực chủ động của học sinh trong học tập.Trong khi
cung cấp kiến thức cho học sinh , giáo viên cần tuân theo : “Thầy nêu vấn đề – trò
suy nghĩ (thảo luận nhóm, cặp cá nhân…) đưa ra nhận xét (kết quả) thầy bổ sung
đi đến kết luận - trò ghi nhớ ( thuộc lòng )”
* Nắm chắc từng đối tượng học sinh của lớp, tạo nhu cầu học tập cho các em, linh
hoạt trong đổi mới phương pháp dạy học tạo cho các em hứng thú và ham thích
học chính tả và tập đọc .
7


Một số biện pháp giúp học sinh lớp 2 khắc phục lỗi phụ âm đầu trong phân môn
chính tả nghe viết



Một số biện pháp giúp học sinh lớp 2 khắc phục lỗi phụ âm đầu trong phân mơn
chính tả nghe viết
* Vào giờ luyện viết ở buổi 2 và các ngày học có 4 tiết, dành tiết thứ 5 để luyện tập
cho học sinh trung bình, yếu một số bài tập về dạng vừa mới học, lần lượt gọi học
sinh trung bình, yếu lên viết. Lớp nhận xét để bạn thấy được chỗ sai, thiếu sót rồi
xố đi để bạn viết lại cho đúng mới thơi.
* Giao cho HS luyện viết thêm ở nhà mỗi ngày 5 dòng các bài tập đọc trong tuần.
Giao cho đơi bạn học tập kiểm tra chéo thường xun vào mỗi buổi sáng.
* Tổ chức trò chơi “đố vui tìm tiếng đúng” cho cả lớp về kiến thức từ mới cho
một tuần – khen thưởng động viên sự tiến bộ của các học sinh trong lớp ở tất cả
các đối tượng giỏi – khá – trung bình - yếu kịp thời …
Tóm lại: Việc phát hiện lỗi chính tả, thống kê, tìm ngun nhân mắc lỗi, từ
đó đưa ra các biện pháp khắc phục là rất cần thiết khơng thể thiếu trong q trình
dạy học Tiếng Việt. Nhưng khơng phải chỉ đưa ra các biện pháp khắc phục là có
thể thực hiện một cách có hiệu quả. Sửa chữa, khắc phục lỗi chính tả là cả một q
trình lâu dài, đòi hỏi người giáo viên phải kiên trì, bền bỉ, khơng được nơn nóng.
Bởi vì có những học sinh tiến bộ ngay trong vài tuần nhưng cũng có những học
sinh sự tiến bộ diễn ra rất chậm, khơng phải vài tuần, có khi vài tháng, thậm chí cả
một học kỳ. Nếu giáo viên khơng biết hướng dẫn, chờ đợi thì kết quả sẽ khơng cao.
Ngồi việc giúp học sinh khắc phục các lỗi chính tả, giáo viên cần chú trọng
phần rèn chữ viết của học sinh về: mẫu chữ, độ cao con chữ, cách trình bày. Trong
q trình rèn chữ viết cho học sinh, giáo viên chú trọng các kĩ thuật viết: khoảng
cách, cách cầm bút, tư thế ngồi viết, kĩ năng nghe và luyện phát âm chuẩn để viết
đúng.
Giáo viên cần hình thành cho học sinh thói quen luyện chữ trong tất cả các
mơn học khơng chỉ riêng mơn Chính tả. Bên cạnh đó, giáo viên cũng cần trau dồi
chữ viết của mình, đó chính là phương tiện trực quan nhất mà có ảnh hưởng lớn
nhất đến học sinh.

Lắng nghe, nhắc lại.

ghi bảng
HĐ1 : Hướng
dẫn viết chính tả
Mục tiêu: Nghe, -Treo bảng phụ và đọc 2 khổ
viết chính xác

thơ cần viết.

bài viết

H: Tìm hình ảnh đẹp trong

Đọc.
Một số em trả lời.

khổ thơ khi cô giáo dạy tập
viết?
H: Bạn nhỏ có tình cảm gì
đối với cô giáo?
H: Một khổ thơ có mấy
dòng?
H: Mỗi dòng thơ có mấy
chữ? Chữ đầu dòng thơ viết
như thế nào?
-Đọc các từ khó và yêu cầu

2 em lên bảng viết, cả lớp


phân biệt âm,
vần để làm bài
chính xác, hiểu
nghĩa của từ.

-Gọi học sinh đọc yêu cầu

Bài 2:

bài.

2 em đọc kĩ yêu cầu của bài

-Treo bảng có sẵn bài tập 2.

tập.

-Gọi HS làm mẫu, chỉnh sửa

Đọc thầm.

lỗi nếu có và cho học sinh

Một số em lên tập tìm và

làm tiếp bài tìm càng nhiều

nêu kết quả.

từ ngữ càng tốt.

hai nhóm HS và yêu cầu hai

Cả lớp làm vào SGK

nhóm này cùng thi gắn từ

Một số em đọc bài làm

đúng.

Cả lớp nhận xét, sửa chữa

-Nhận xét.
2’

3. Củng cố -

Nhận xét tiết học.

Lắng nghe.

Dặn dò

Về nhà xem lại bài sửa chữa
lỗi sai trong bài.

Ghi nhận, chuyển tiết.

IV .KẾT QUẢ THỰC HIỆN :
Qua một thời gian thực hiện “Một số biện pháp giúp học sinh lớp 2 khắc

139
1
So với đầu năm học, tỉ lệ học sinh hoàn thành bài học tăng lên. Số

học sinh thích học đạt 100%
Qua quá trình giảng dạy, tôi nhận thấy kết quả đạt được như trên là rất khả
quan. Số học sinh hoàn thành tốt tăng lên nhiều. Không còn tình trạng học sinh
chưa hoàn thành. Các đồng nghiệp trong trường tán thành với nội dung đề tài đưa
ra, bản thân tôi tránh được những thắc mắc, lúng túng, khi giảng dạy và nhận xét
cho học sinh. Kết quả tiết dạy đã được nâng lên một cách rõ rệt. Học sinh chăm
chỉ, hứng thú, yêu thích học hơn.
12


Một số biện pháp giúp học sinh lớp 2 khắc phục lỗi phụ âm đầu trong phân môn
chính tả nghe viết
V.BÀI HỌC KINH NGHIỆM:
1. Đối với giáo viên :
Trong tiết dạy bài mới, giáo viên cần phải tổ chức hình thức dạy học cho học
sinh nhiều hơn.Tích cực làm đồ dùng dạy học để giờ học sinh động, giúp học sinh
dễ hiểu, nhớ lâu (điều này phù hợp với đặc điểm của học sinh tiểu học) Phát huy
được vai trò của hội đồng tự quản. Trong lớp học, giáo viên không chỉ là người
giảng dạy mà còn là người cha, người mẹ và người bạn tạo sự gần gũi, thân thiện
với học sinh, giúp các em thoải mái, tự tin để tiếp thu bài tốt hơn.
2. Đối với học sinh :
Các em chuẩn bị đủ sách vở, bộ đồ dùng học ở lớp cho tốt.
Tích cực tham gia hoạt động nhóm. Hăng hái nêu ý kiến trong giờ học giúp các
em mạnh dạn, tự tin hơn.
Các em cần chăm chỉ, ham hiểu biết, tìm tòi, sáng tạo khi học.
VI. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

QUAN

Tôi xin cam đoan đây là sáng kiến
kinh nghiệm do viết không sao
chép.Nếu sai tôi hoàn toàn chịu trách
nhiệm

14


Một số biện pháp giúp học sinh lớp 2 khắc phục lỗi phụ âm đầu trong phân môn
chính tả nghe viết

Nhận xét , đánh giá, xếp loại của HĐKH cơ sở
.......................................................................................................................
.......................................................................................................................
.......................................................................................................................
......................................................................................................................
.......................................................................................................................
.......................................................................................................................
.......................................................................................................................
CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG

15


Một số biện pháp giúp học sinh lớp 2 khắc phục lỗi phụ âm đầu trong phân môn
chính tả nghe viết

Nhận xét , đánh giá, xếp loại của HĐKH cấp huyện