SỞ GD&ĐT V
ĨNH PHÚC
KÌ THI CHỌN HSG LỚP 9 CẤP TỈNH NĂM HỌC 2012-2013
ĐỀ THI MÔN: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 150 phút, không kể thời gian giao đề
Câu 1 (3,0 đi
ểm)
.
Đại văn hào người Nga M.Goorki từng tâm niệm: Nơi lạnh nhất không phải
là B
ắc Cực mà là nơi không có tình thương
.
Suy ngh
ĩ của anh (chị)
v
ề nhận định trên.
Câu 2 (7,0 đi
ểm)
.
Nhà thơ Xuân Di
ệu cho rằng
: Thơ hay là hay c
ả hồn lẫn xác,
hay c
ả bài.
Qua thi ph
ẩm
Mùa xuân nho nh
ỏ
c
ủa nhà thơ Tha

HSG C
ẤP TỈNH
LỚP 9 THCS NĂM H
ỌC 2012
-2013
MÔN: NGỮ VĂN
(G
ồm
04 trang)
Câu 1 (3,0 đi
ểm)
I. Yêu c
ầu về kĩ năng
Bi
ết cách làm bài văn nghị luận xã hội: Bố cục và hệ thống ý sáng rõ. Biết vận
d
ụng phối hợp nhiều thao tác nghị luận. Hành văn trôi chảy. Lập luận chặt ch
ẽ. Dẫn
ch
ứng chọn lọc, thuyết phục. Không mắc các lỗi diễn đạt, dùng từ, ngữ pháp, chính tả.
II. Yêu c
ầu về kiến thức
Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần đảm bảo
nh
ững ý cơ bản sau:
1. Gi
ải thích
- B
ắc Cực nằm ở cực Bắc của trái
đ

ạnh của đất trời với cái lạnh của l
òng người. Bắc
C
ực l
à
nơi l
ạnh giá của đất trời
, nhưng con ngư
ời sống thiếu t
ì
nh thương thì còn l
ạnh
hơn ở Bắc Cực. Cách so sánh giàu ý nghĩa biểu cảm cho chúng ta thấy được tầm quan
trọng v
à ý nghĩa của tình thương
trong cu
ộc
sống.
2. Lu
ận bàn về câu
nói
- Đây là m
ột nhận định hoàn toàn đúng đắn.
- Tình th
ương chính là sự đồng cả
m, s
ẻ chia
v
ới mọi nỗi khổ đau, bất hạnh của
con ngư

…( D
ẫn chứng minh họa).
3. M
ở rộng, nâng cao
- Kh
ẳng định câu nói của M. Goorki là
bài h
ọc cuộc sống sâu sắc, có ý nghĩa
v
ới
m
ọi thời đại
. Con ngư
ời
không th
ể sống mà thiếu tình thươ
ng.
- Trong cu
ộc sống hiện đại càng cần đến tì
nh thương, s
ự đồng cảm và chia sẻ.
Những biểu hiện của tình thương giữa con người và con người trong cuộc sống hôm
nay: Xây d
ựng
nh
ững môi trường thân thiện, nhân ái, chung tay góp sức ủng hộ quỹ
vì ng
ười n
ghèo, xây d
ựng nhà tình nghĩa,

Chưa hi
ểu chắc yêu cầu của đề bài. Kiến thức sơ sài. Còn mắc
nhi
ều lỗi.
- Đi
ểm 0:
Không hi
ểu đề, sai lạc phương pháp.
Câu 2 (7,0 đi
ểm)
I. Yêu c
ầu về kĩ
năng
Hi
ểu đề, biết cách l
àm bài văn ngh
ị luận văn học. Biết phân tích dẫn chứng để
làm sáng t
ỏ vấn đề. Bố cục r
õ ràng, l
ập luận chặt chẽ. Hành văn trôi chảy. Văn viết có
c
ảm xúc. Không mắc các lỗi diễn đạt, d
ùng t
ừ, ngữ pháp, chính tả.
II. Yêu cầu về kiến thức
H
ọc sinh có thể làm theo nhiều cách nhưng phải làm sáng tỏ những nội dung
cơ b
ản sau:

ợng sâu sắc đối với
ngư
ời đọc.
Ch
ỉ khi
đó thơ m
ới
đ
ạt đến
vẻ đẹp hoàn mĩ c
ủa một chỉnh thể nghệ thuật
.
- Ý ki
ến
c
ủa Xuân Diệu
hoàn toàn xác đáng b
ởi nó x
u
ất phát từ đặc thù sáng tạo
c
ủa văn chương nghệ thuật
. Cái hay c
ủa một tác phẩm văn học được tạo nên từ sự kết
h
ợp hài
hòa gi
ữa nội dung và
hình th
ức. M

ài nét vẽ đơn sơ mà đặc
s
ắc, với những h
ình ảnh
thân quen, bình
d
ị, nh
à thơ đã gợi lên một phong cảnh mùa xuân tươi tắn, thơ mộng, đậm
phong v
ị xứ
Hu
ế: D
òng sông xanh, bông hoa tím bi
ếc, chim chiền chiện hót vang trời.
B
ức tranh
xuân có không gian thoáng đ
ãng,
có màu s
ắc t
ươi t
ắn hài hòa,
có âm thanh r
ộn r
ã t
ươi
3
vui, c
ảnh vật tràn đầy sức sống.
Nhà thơ có cái nh

ớc
. Hình
ảnh lộc xuân theo người ra trận, theo người ra đồng làm đẹp ý thơ với
cuộc sống lao động và chiến đấu, xây dựng và bảo vệ - hai nhiệm vụ không thể tách
r
ời. Có thể nói, chính con người đã tạo nên sức sống của mùa xuân thiên nhiên
, đ
ất
nư
ớc. Sức sống của đất nước, của dân tộc cũng được tạo nên từ sự hối hả, náo nức
c
ủa người cầm súng, người ra đồng. Nhà thơ bộc lộ niềm tự hào về một đất nước anh
hùng và giàu đ
ẹp. Đất nước mãi trường tồn, vĩnh cửu cùng vũ trụ, sẽ tỏa sáng như
nh
ững
vì sao trong hành trình
đi đến tương lai rự
c r
ỡ, đi đến bến bờ hạnh phúc. Đó là
ý chí quy
ết tâm, niềm tin sắt đá, niềm tự hào lạc quan của cả dân tộc.
- Trư
ớc mùa xuân lớn của đất nước, nhà thơ tâm niệm về mùa xuân riêng của
m
ỗi cuộc đời v
à d
ạt dào khát v
ọng hiến dâng.
+ Nhà thơ nguy

ất nước.
+ Nh
ững câu thơ này không chỉ
là l
ời tự nhắn nhủ bản thân mình mà còn như một
s
ự tổng kết, đánh giá của tác giả về cuộc đời
. Vư
ợt lên đớn đau của bệnh tật, Thanh Hải
v
ẫn sáng lên một bản lĩnh, một tình yêu cuộc sống mãnh liệt, một khát vọng mạnh mẽ
đư
ợc cống hiến cả cuộc đời mình, đượ
c hóa thân vào mùa xuân đ
ất nước.
b. V
ề hình thức
- Nhan đ
ề
Mùa xuân nho nh
ỏ
là m
ột sáng tạo bất ngờ, độc đáo mà rất hợp lí
,
ch
ứa đựng chiều sâu chủ đề tư tưởng mà tác giả muốn gửi gắm qua thi phẩm.
- M
ạch cảm xúc, mạch ý tạo thành
t
ứ thơ tự nhiên mà chặ

ĩa biểu tr
ưng, khái q
uát. Đi
ều đáng chú ý l
à những hình ảnh biểu trưng này
thư
ờng đ
ược phát triển từ những hình ảnh thực, tạo nên sự lặp lại mà nâng cao, đổi
m
ới của hệ thống h
ình ảnh (cành hoa, con chim, mùa xuân).
4
- Ngôn ng
ữ thơ hàm súc, gợi hình, gợi cảm.
Có nh
ững c
âu thơ cứ nh
ư câu nói
tự nhiên, không trau chuốt từ ngữ nhưng vẫn mang âm hưởng thi ca. Cách sử dụng
ngh
ệ thuật đảo cấu trúc ngữ pháp,
câu h
ỏi tu từ,
ẩn dụ chuyển đổi cảm giác, đi
ệp từ,
đi
ệp ngữ, điệp cấu trúc ngữ pháp
đ
ộc đáo, giàu ý nghĩa.
Cách s

ẽ
s
ống cao đẹp giàu giá trị nhân văn. Vì thế với
Mùa xuân nho nh
ỏ
ta không th
ể chỉ đọc
m
ột lần, không chỉ đọc bằng lí trí hay tình cảm mà phải đọc bằng cả tâm hồn.
- Bài h
ọc cho người nghệ sĩ:
Nh
ững bài thơ hay góp phần làm phong phú t
hêm
cho thơ ca nhân lo
ại. Vì vậy, bằng tài năng và
tâm huy
ết của mình, nhà thơ hãy
sáng
t
ạo nên những thi phẩm hay và giàu sức hấp dẫn
t
ừ nội dung đến hình thức
. Đi
ều đó
v
ừa l
à thiên ch
ức vừa là trách nhiệm của nhà thơ, là yêu cầu thiết yếu, sống còn của
sáng t

- Đi
ểm 1
-2: Chưa hi
ểu rõ yêu cầu của đề. Diễn đạt lúng túng, trình bày cẩu thả.
- Đi
ểm 0:
Sai l
ạc cả nội dung và phương pháp.
Lưu
ý:
- Giám kh
ảo nắm vững yêu cầu của hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài
làm c
ủa thí sinh. Cần khuyến khích những bài viết có chấ
t văn, có nh
ững suy nghĩ
sáng t
ạo.
- Vi
ệc chi tiết hóa điểm số của các câu, các ý phải đảm bảo không sai lệch với
t
ổng điểm của câu và được thống nhất trong hội đồng chấm. Điểm lẻ được làm tròn
đ
ến 0,5 điểm sau khi đã chấm xong và cộng tổng điểm toàn
bài.