Một số biện pháp nhằm phát triển tính
tích cực vận động cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi
PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Giáo dục thể chất cho trẻ ở lứa tuổi mầm non đóng vai trò rất quan trọng
trong việc phát triển toàn diện cơ thể trẻ. Một đứa trẻ khỏe mạnh, nhanh nhẹn,
khéo léo sẽ là cơ sở tốt cho việc phát triển trí tuệ, nhận thức. Hoạt động phát
triển thể chất là hoạt động nhằm nâng cao thể lực sức khoẻ của trẻ, giúp cơ
thể khoẻ mạnh, phát triển cân đối, hài hoà là một biểu hiện của nét đẹp về
hình thể và giúp trẻ phát triển các kĩ năng vận động làm thoả mãn nhu cầu vận
động của trẻ tạo cho tinh thần trẻ được sảng khoái, vui vẻ, giúp phát triển mối
quan hệ giữa cô và trẻ cũng như phát triển tốt mối quan hệ bạn bè trong phối
hợp vận động cùng các bạn. Khi tham gia hoạt động còn rèn cho trẻ các đức
tính: mạnh dạn, tự tin, sự kiên trì, tính tổ chức kỷ luật và thúc đẩy tính thi đua
trong hoạt động, không những thế còn giúp cho ngôn ngữ của trẻ phát triển,
giúp cho hệ thần kinh và các giác quan của trẻ nhanh nhạy hơn và có tác dụng
tốt để nâng cao năng lực nhận thức của trẻ. Nhưng thực tế hoạt động này
thường khô khan cứng nhắc trẻ dễ chán khó thu hút trẻ. Với trẻ mẫu giáo lớn
cơ thể trẻ đang trên đà phát triển mạnh mẽ tất cả các cơ quan và hệ cơ quan
của cơ thể trẻ tự phát triển mạnh nhưng chưa ổn định, khả năng vận động
cũng hạn chế, hệ thần kinh dần dần phát triển về qúa trình ức chế tích cực. Trẻ
có khả năng phân tích, đánh giá hình thành các kỹ năng, kỹ xảo, phân biệt
được hiện tượng xung quanh, cũng trong giai đoạn này trẻ có điều kiện thuận
lợi để tiếp thu và củng cố các kỹ năng cần thiết giúp cơ thể trẻ phát triển một
cách toàn diện nếu không có biện pháp giáo dục, chọn nội dung phù hợp và
tạo cơ hội cho trẻ tham gia rèn luyện, trẻ kém vận động dẫn đến thể lực phát
triển không đồng đều.
1


Phát huy tính tích cực cho trẻ trong vận động là một biện pháp trong
giáo dục phát triển vận động, nó có vị trí quan trọng trong cuộc sống và hoạt

khỏe mạnh”. Đúng vậy, cuộc sống ngày nay việc chăm sóc sức khỏe cho trẻ là
mối quan tâm hàng đầu của toàn xã hội, cũng chính vì muốn trẻ có một cơ thể
khỏe mạnh được phát triển toàn diện và bản thân tôi là một giáo viên Mầm
non, cũng đang giảng dạy 5- 6 tuổi nên tôi chọn đề tài: “Một số biện pháp
nhằm phát triển tính tích cực vận động cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi”. Để thực
hiện mục tiêu đó đầu năm tôi đã tiến hành khảo sát thực trạng của lớp mình
tôi nhận thấy có những thuận lợi và khó khăn sau:
1. Thuận lợi
- Được sự quan tâm giúp đỡ của Ban giám hiệu nhà trường tạo điều kiện
trang bị đầy đủ cơ sở vật chất, đồ dùng đồ chơi trong lớp để cho trẻ vận động
một cách tốt nhất.
- Ban giám hiệu tạo điều kiện cho giáo viên được đi thực tế, học hỏi thêm

kinh nghiệm của các trường bạn trong và ngoài huyện
- Lớp học đầy đủ tiện nghi phục vụ tốt cho mọi hoạt động của cô và trẻ.
Có phòng học rộng rãi thoáng mát, sân trường sạch đẹp, an toàn, giáo viên có
chuyên môn nghiệp vụ, yêu trẻ, trẻ khỏe nhiệt tình. Phụ huynh quan tâm và
thường xuyên trao đổi về tình hình vận động của trẻ ở nhà để giáo viên nắm
bắt một cách kịp thời và thực hiện tốt nhiệm vụ được giao.
- Bản thân tôi luôn tìm tòi những bài tập thể dục, các trò chơi vận động,
học hỏi các cách tận dụng những nguồn nguyên vật liệu phế thải để làm
những dụng cụ học tập và đồ chơi đơn giản giúp trẻ được học, được khám phá
và khắc sâu kiến thức.
2. Khó khăn
- Đồ dùng trực quan chưa nhiều, hình thức chưa đẹp nên chưa thu hút trẻ.
- Giáo viên chưa có nhiều hình thức tổ chức linh hoạt sáng tạo vào hoạt
động khiến trẻ gò bó, chưa hứng thú học cho nên giờ hoạt động thể dục chưa
đạt hiệu quả cao.

3

4


Căn cứ vào kết quả thống kê đồ dùng, các đồ dùng được nhà trường trang
bị, tôi đã lên kế hoạch làm đồ dùng cho từng chủ điểm, từng đề tài. Việc làm
đồ dùng dạy học tự tạo đối với giáo viên mầm non rất quan trọng, nó giúp ích
rất nhiều trong quá trình dạy trẻ hơn nữa nó là nâng cao kỹ năng làm đò dùng
đồ chơi cho cô giáo mầm non. Từ những nguyên vật liệu sưu tầm được như
len, vải vụn, bìa lịch cũ, xốp, gỗ…tôi đã cùng giáo viên trong lớp làm bổ sung
những đồ dùng còn thiếu cho đủ để phù hợp với đề tài, phù hợp với chủ điểm.
Việc sử dụng đa dạng các dụng cụ khác nhau sẽ có ảnh hưởng các tố chất
nhanh, mạnh, bền, khéo…được phát triển rất tốt thông qua việc sử dụng các
thiết bị, đồ dùng.
Ví dụ: Chủ đề thực vật tôi trang trí bằng những con đường hoa, rau củ, quả
cho trẻ thực hiện các bài tập đi theo con đường về nhà, đường lấy nước suối
tiên cho bà, đưa quà về nhà, Thi hái qủa...,làm cây khô để chơi trò chơi đi tìm
kho báu, khu rừng bí ẩn...
Hay tôi lựa chọn những chiếc lá cọ, những chiếc cổng chui đan bằng tre
được gắn những chiếc lá quả với nhiều màu sắc đẹp mắt, nhằm hấp dẫn trẻ
tham gia tích cực vào các vận động.
+ Trò chơi: Kéo lá cọ
Cách chơi: Một trẻ ngồi trên lá cọ, hai trẻ kéo lá cọ đi qua con đường hái
các loại quả về cho đội của mình. Đội nào hái được nhiều quả trong thời gian
nhất định thì đội đó dành chiến thắng
Luật chơi: Mỗi lần hái chỉ hái được một qủa
+ Trò chơi: Thi hái quả
Nội dung trò chơi giống như trò chơi: Kéo lá cọ, trẻ đều phải hái được quả
mang về cho đội của mình. Nhưng để hấp dẫn, thu hút trẻ tôi đã làm mới cách
chơi, luật chơi. Mặt khác đưa nhiều đồ chơi, cây xanh, các loại rau củ quả bố
trí thành mô hình khu vườn để tạo sự hưng phấn, thích thú cho trẻ.

trẻ hứng thú, tích cực tham gia vào các trò chơi trong lễ hội tôi chuẩn làm mới

7


những chiếc gậy thể dục bằng những thanh củi của cuội sau đó tôi áp dụng
vào trò chơi “Cuội Lấy củi”
Ở trò chơi lấy củi tôi cũng chia trẻ làm 2 đội: Một đội là đội chú cuội
đội kia là đội phú ông
Cách chơi: Đội phú ông bằng mọi cách cản trở đội chú cuội lấy củi về
cho đội mình còn đội chú cuội với sự cản trở rất gay cấn của các bạn đến từ
đội phú ông. Nhưng bằng mưu trí sự thông minh của mình thì chúng ta sẽ làm
thế nào đó thật là nhanh tay để lấy những khúc củi về cho đội của mình. Lần
lượt mỗi đội cử ra một bạn, một bạn sẽ trong vai trò là phú ông cản trở đội
chú cuội lấy củi, còn bên đội chú cuội sẽ cử ra một bạn để lấy củi về. Trò chơi
này mỗi lượt chơi có thời gian là 20 giây. Nếu như sau 20 giây mà các bạn đội
chú cuội không thể lấy được củi về thì lúc ấy bó củi đó sẽ thuộc về đội phú
ông và kết thúc trò chơi này đội nào có số lượng củi nhiều hơn thì đội đó sẽ
dành chiến thắng. Khi tham gia chơi tôi thấy trẻ rất hứng thú vì trong trò chơi
này trẻ không những được giao lưu cùng bạn mà trẻ được rèn luyện sức khỏe
của đôi bàn chân, khả năng nhanh nhẹn của trẻ.
Ví dụ chơi trò chơi “Qua cầu lấy nước”
Cách chơi: Chia trẻ thành 2 đội. Thành viên mỗi đội sẽ xách trên tay
một xô nước và đi qua chiếc cầu khỉ, sau khi đi qua chiếc cầu khỉ chúng ta sẽ
phải đi trên một con đường rất là dài và ngoằn ngoèo nữa. Tuy nhiên trên con
đường có rất nhiều cây hoa. chính vì vậy chúng ta phải cần thận, không được
làm đổ cây hoa. Nếu như bạn nào làm đổ cây hoa thì bạn đó sẽ phạm luật và
chúng ta sẽ không thể đi lấy nước được nữa. Trong vòng 3 phút nếu như đội
nào lấy được nhiều nước hơn đổ vào bình của đội mình thì đội đó sẽ dành
được nhiều phần quà , còn nếu đội nào ít hơn thì đội đó sẽ nhận phần quà ít

có ảnh hưởng rất lớn đến các nhóm cơ bắp, đặc biệt là các nhóm cơ tay và cơ
chân. Ngoài ra tôi cho trẻ làm quen với tên gọi và cách sử dụng các trang thiết
bị, dụng cụ thể thao, giúp mở rộng tầm hiểu biết của trẻ. Giúp trẻ có được tình
cảm, thẩm mỹ, biết cảm nhận cái đẹp.
Hiệu quả của việc phát triển tính tích cực vận động không chỉ phụ thuộc
vào cánh lựa chọn đồ chơi trực qua, phương pháp dạy học, mà còn phụ thuộc
đáng kể vào các hình thức dạy học. Vì vậy trong tiết học giáo dục thể chất tôi
đã sử dụng các hình thức sau:
a. Hình thức tập cả lớp đồng loạt:
Khi áp dụng hình thức này có nghĩa là tôi cho tất cả trẻ cùng thực hiện
một bài tập vận động giống nhau. Hình thức dạy học này cho phép giáo viên
cùng một lúc chỉ đạo toàn bộ trẻ, tăng lượng vận động, tạo điều kiện củng cố
kỹ năng vận động, phát triển tố chất thể lực, tính tập thể, khả năng phối hợp
vận động khi thực hiện bài tập.
Ví dụ: Khi dạy trẻ bài tập: “Nhảy lò cò” tôi cho trẻ tập đồng loạt tại chỗ
b: Hình thức tập cả lớp – nối tiếp:
Khi áp dụng hình thức này, tôi cho trẻ cùng thực hiện một bài tập, liên
tiếp trẻ nọ nối tiếp trẻ kia. Có thể một nhóm có từ 3 – 5 trẻ tập xong bài tập
10


rồi tiếp theo đến nhóm khác, giống như tập quay vòng. Tập theo nhóm nối
tiếp trẻ rất hứng thú và thi đua nhau tập.
c. Hình thức tập theo nhóm:
Khi áp dụng hình thức này, trong thời gian cho trẻ thực hiện tôi chia lớp
thành 2 hoặc 3 nhóm, mỗi nhóm tập bài tập ở các vị trí khác nhau và có giáo
viên hoặc trẻ có năng lực tổ chức phụ trách.Trong khi thực hiện bài tập theo
nhóm, nếu vận động mới có một bài tập vận động cơ bản thì tập theo kiểu
nhóm không chuyển đổi, các nhóm tập xong bài tập đã cho thì cả lớp chuyển
sang phần tiếp theo của buổi tập.Nếu bài tập vận động mới có 2 vận động cơ

Với chủ điểm trường mầm non cô dạy trẻ với hình thức: Bé khỏe bé ngoan
Còn chủ điểm gia đình hình thức là: Tổ chức chương trình “Ở nhà chủ nhật”
“Chơi cùng bé yêu”….
Nhờ thực hiện tốt việc lựa chọn đồ dùng trực quan tôi xây dựng được
nhiều trò chơi mới lạ, phong phú, đa dạng... gây hứng thú cho trẻ. Đồng thời
giúp tôi chủ động, sáng tạo, tìm tòi và đổi mới được nhiều hình thức vận dụng
vào phương pháp giáo dục phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ giúp trẻ
khắc sâu kiến thức khoa học một cách có hệ thống, theo trình tự từ dễ đến
khó, phát huy tính tích cực chủ động của trẻ.
Biện pháp 2: Lồng ghép các bài hát và đưa bài tập Erobic vào bài
tập phát triển chung.
Nói đến giáo dục thể chất mọi người thường nghĩ tới sự khô khan, cứng
nhắc. Thật như vậy nếu không có biện pháp làm mềm húa hoạt động học.
Hoạt động giỏo dục thể chất khi có âm nhạc sẽ thấy hứng thỳ và phấn khởi
hơn, giờ hoạt động của trẻ đạt kết quả cao hơn. Với mỗi chủ điểm tụi luôn lựa
chọn các bài hát có nội dung phự hợp với chủ điểm để đưa vào dạy trẻ. Tôi
thường chọn lựa các bài hát vui nhộn gây hứng thú với trẻ. Người giáo viên
mầm non hiểu rằng âm nhạc và vận động luôn có sự liên kết với nhau.Theo
chương trình giáo dục trẻ mầm non cấu trúc một tiết học giáo dục thể chất bao
gồm 3 phần: Phần khởi động, trọng động và hồi tĩnh. Thường thì các giáo
viên tổ chức phần khởi động cho trẻ hát bài: “Một đoàn tàu” đi các kiểu chân
sau đó về hàng tập bài tập phát triển chung là các động tác tay – chân – thân –
12


bật với nhịp hô của cô,… nếu tiết thể dục nào tôi cũng cho trẻ tập như vậy thì
trẻ sẽ chán, uể oải trong giờ học, không phát huy tính tích cực vận động ở trẻ,
trẻ sẽ không đạt mục tiêu: “Tham gia hoạt động học tập liên tục và không có
biểu hiện mệt mỏi trong khoảng 30 phút”. Từ thực tế tại lớp mình, tôi nhận
thấy đối với mỗi chủ điểm nên sử dụng các bài hát phù hợp với nội dung của

Ở chủ đề thế giới động vật cho trẻ thực hiện bài tập phát triển chung tôi
chọn bài tập Erobic: “Đàn gà trong sân”, “Con cào cào”, “chickenhen” cho trẻ
tập các động tác liên kết tay, chân, bụng tôi biến tấu động tác cơ bản thành
những động tác vui nhộn khỏe mạnh tạo cho sự trẻ thích thú.

14


Hình ảnh trẻ tập Erobic bài:“Đàn gà trong sân” trong tiết dạy chuyên đề cụm Đông

Với chủ điểm: Nước và Hiện tượng tự nhiên tôi cho trẻ tập Erobic
“Trời nắng trời mưa” thực hiện các động tác theo nhạc dâm vũ nhẹ nhàng như
sau:
+ Nhạc dạo: Trẻ khuỵu gối hai tay đưa lên cao làm động tác hít thở. Sau
đó chạy tai chỗ hai tay xoay tròn phía trước.
+ “Trời nắng, trời nắng thỏ đi tắm nắng. Vươn vai, vươn vai thỏ dửng đôi
tai”: Dẫm chân bên trái, kết hợp đưa tay bên phải sau đó đổi bên.
+ “Nhảy tới,nhảy tới đùa trong trong nắng mới”: Nhảy chụm chân tiến lùi
kết hợp tay
+ “Bên nhau, bên nhau, bên nhau ta cùng chơi”: Dang tay, chân đồng thời
lắc người về hai bên.
+ “Mưa to rồi! Mưa to rồi! Mau mau mau về thôi”: Hai tay vỗ đồng thời
dậm chân chạy nhẹ di chuyển thành đội hình vòng tròn và kết thúc bài.

15


Tiết mục Ero bic bài trời nắng trời mưa

Bên cạnh việc chon lựa các tiết mục Erobic vào các bài tập phát triển

sàng bước vào lớp một. Thông qua hội thi giúp phát triển khả năng vận động
và xử lý các tình huống thường gặp trong cuộc sống nhanh nhẹn.
Khối lớp chúng tôi tổ chức hội thi “ Vận động cùng bé” với thông điệp
“ Cô nuôi dạy trẻ tốt – Bé vui khỏe thông minh”. Đúng với tinh thần của hội
thi: “Mạnh dạn, tự tin, đoàn kết và vui khỏe” các đội tham gia rất sôi nổi, tự
tin và không kém phần hồi hộp…Trong hoạt động giáo dục thể chất trẻ tham
gia hoạt động tích cực thì người giáo viên phải lôi cuốn thu hút trẻ vào hoạt
động một cách thoải mái không gò bó gây hứng thú cho trẻ. Dựa vào mục
đích của chương trình giáo dục mầm non: Làm sao để tạo cơ hội cho trẻ được
trải nghiệm sáng tạo, thể hiện mình và trẻ có nhu cầu bộc lộ mình qua trò chơi
vận động. Từ đó tôi có suy nghĩ và áp dụng liên kết các lớp trong khối lớn xây
dựng các hội thi vào các hoạt động giáo dục thể chất để mọi trẻ đều được
tham gia tích cực vào các hội thi đó.

Bé chơi trò chơi chuyền bóng bằng lưng trong ngày hội thi

18


Chơi chuyền trứng bằng thìa trong hội thi bé với trò chơi vận động

Ngoài ra tôi thiết kế tiết dạy vận động theo hình thức hội thi.
Ví dụ: Với hoạt động giáo dục thể chất là: Bò zích zắc qua 5 hộp cách nhau
60 cm. Trò chơi: Kéo co
+ Khởi động: Màn chào hỏi
+ Bài tập phát triển chung: Phần thi đồng diễn (trẻ tập các động tác thể dục
theo hiệu lệnh của cô hoặc theo lời bài hát về chủ đề này)
+ Vận động cơ bản: Phần thi tài năng (Ném xa bằng 1 tay)
+ Trò chơi: Phần thi đồng đội (trẻ kéo co)
+ Hồi tĩnh: (đi nhẹ nhàng theo vòng tròn)

Tôi đang tuyên truyền phụ huynh trong cuộc họp phụ huynh

Ngoài việc tổ chức phát huy tích tích cực vận đông ở lớp qua các hoạt
động, qua các trò chơi còn phải kể tới sự đóng góp không nhỏ của các bậc phụ
huynh.
Tôi trao đổi với phụ huynh thường xuyên vì nhận thức về tổ chức vui
chơi vận động trong trường mầm non còn hạn chế. Để trẻ được học qua chơi
có tính liên tục và thường xuyên thì sự phối kết hợp giữa gia đình, nhà trường
là vô cùng cần thiết.
Vì vậy tôi trao đổi với phụ huynh trong giờ đón, trả trẻ, trong các cuộc
họp phụ huynh về tầm quan trọng của vận động ảnh hưởng đến sự phát triển
và rèn luyện sức khỏe , giúp trẻ phát triển về thể chất lẫn tinh thần đồng thời
phát triển một cách toàn diện cho trẻ. Tôi đưa ra các hình thức, cách thức, một
số hình ảnh của trò chơi vận động cụ thể có tính thuyết phục cao để phụ
huynh hiểu và kết hợp cô giáo để tham gia các cuộc thi của khối lớp như hội
thi “Vui cùng vận động”, “Gia đình vận động”, “ Bố mẹ chơi cùng con”
Ví dụ: Vào cuối tuần hoặc cuối tháng trong hoạt động chiều tôi thường
phối kết hợp với các giáo viên đứng lớp cùng độ tuổi tổ chức giao lưu các trò
chơi vận động của khối lớp, có cô giáo, phụ huynh cùng tham gia.
Để làm tốt kế hoạch đề ra tôi phối hợp với các giáo viên trong khối và
phụ huynh trưởng của các lớp về việc tổ chức các trò chơi vận động, ngoài ra
để phụ huynh hưởng ứng đồng lọat tôi in hình ảnh các trò chơi qua góc tuyên
truyền của lớp, viết bài về mục đích, tác dụng của trò chơi trên loa phát thanh
của trường vào giờ đón và trả trẻ. Qua bài tuyên truyền nhằm để phụ huynh
hiểu rõ về mục đích, tác dụng của trò chơi đến sự rèn luyện và phát triển của
trẻ. Vì vậy khi tổ chức các trò chơi không những trẻ được tham gia vào hoạt
động vận động bổ ích và lý thú mà phụ huynh cũng rất thích thú chơi cùng
con, cùng cô để dành kết quả cho lớp của con mình.

21



không để chơi cùng con trong giờ đón trả trẻ, chơi cùng con ở nhà. Từ đó
vận động phụ huynh tham gia hỗ trợ kinh phí tổ chức các hoạt động như kinh
phí đưa đón các cháu dã ngoại trên biển chơi trò chơi vận động, kinh phí vào
ngày hội thể thao.
Tôi cũng đã làm tốt công tác tuyên truyền tới từng phụ huynh về vấn đề nâng
cao chất lượng thể lực cho trẻ. Phụ huynh đã nhiệt tình ủng hộ, quyên góp
nguyên vật liệu để làm đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho các giờ học giáo dục thể
chất

Phụ huynh tham gia làm đồ dùng vận động cùng cô

23


Sản phẩm do cô và phụ huynh cùng làm

Sự hấp dẫn của hình thức vận động sẽ giúp trẻ hào hứng, kiên trì cố gắng,
tạo cho trẻ cơ hội suy nghĩ, tích cực nhận thức và hoàn thành nhiệm vụ nhận
thức ở mức độ tốt nhất. Nhìn thấy con chơi trò chơi vận động phụ huynh cười
rất tươi, rất phấn khởi khi nhìn thấy con mình chơi hào hứng và cố gắng dành
được kết quả cao, những tràng vỗ tay cổ vũ. Đặc biệt là phụ huynh rất thích
thú khi tham gia vào trò chơi cùng lớp, mỗi lần đón trả trẻ phụ huynh đều
tranh thủ chơi cùng con với những đồ dùng đồ chơi trông thật thoải mải vui
vẻ và hạnh phúc.
3. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC:
a. Đối với cô giáo.
– Bản thân tôi nắm rất chắc nội dung, phương pháp phát triển thể chất cho



Cuối năm

Tỷ lệ
%

Kết quả

Tỷ lệ
%

15/35

43%

32/35

91%

14/35

40%

33/35

94%

20/35

57%