Chảy máu bất thường từ tử cung
CHẢY MÁU BẤT THƯỜNG TỪ TỬ CUNG
Mục tiêu học tập
1. Phân biệt được rong kinh và rong huyết
2. Trình bày được các nguyên nhân rong kinh - rong huyết
3. Trình bày được chẩn đoán và xử trí một số tình huống chảy máu bất thường từ tử cung
1. ĐẠI CƯƠNG
Chảy máu bất thường ở tử cung là một vấn đề rất hay gặp trong lâm sàng phụ khoa với
rất nhiều nguyên nhân khác nhau.
Rong kinh thường là cơ năng. Rong huyết thường là thực thể.
Rong kinh, rong huyết đều là triệu chứng.
Định nghĩa:
- Rong kinh (Menorrhagia) là hiện tượng ra huyết kéo dài quá 7 ngày, có chu kỳ.
- Rong huyết (Metrorrhagia)là hiện tượng ra huyết từ đường sinh dục ra ngoài kéo dài
trên 7 ngày, không có chu kỳ.
2. NGUYÊN NHÂN
Bước đầu tiên của việc đánh giá là phải xác định chắc chắn nguồn gốc chảy máu, loại trừ
đường tiêu hoá hoặc tiết niệu.
2.1 Nguyên nhân chày máu
1. Biến chứng của thai nghén
2. Bất thường đường sinh dục
3. Bệnh toàn thân
4. Các yếu tố do thuốc
5. Rong kinh, rong huyết cơ năng.
2.2 Chẩn đoán phân biệt trong chảy máu bất thường ở tử cung
Các tổn thương thực thể ở cơ quan sinh dục:
- U xơ tử cung: u xơ dưới niêm mạc.
- Polyp tử cung, cổ tử cung.
- Ung thư cổ tử cung.
- Ung thư thân tử cung.
- Lạc nội mạc tử cung ở cơ tử cung.

chu kỳ thường liên quan với có phóng noãn. Các đặc điểm khác bao gồm tuổi bệnh nhân, tiền
sử tình dục (xác định nguy cơ của bệnh lây truyền qua đường tình dục), các bệnh phụ khoa
trước đó, sử dụng thuốc hoặc các hormon ngừa thai và các bệnh nội khoa mãn tính.
3.2. Khám thực thể
Nên tìm hiểu các dấu hiệu toàn thân khi khám thực thể. Cần đặc biệt chú ý đến các dấu
hiệu và triệu chứng của nhược năng giáp, bệnh gan, tăng prolactin máu, các rối loạn ăn uống và
bệnh đông máu. Khám phụ khoa cẩn thận bao gồm phiến đồ âm đạo. Nên cấy dịch âm đạo- cổ
tử cung đê tìm lậu cầu hoặc Trichomonas vaginalis nếu nghi ngờ.
3.3. Các xét nghiệm
Trong phần lớn các trường hợp việc đánh giá bằng các xét nghiệm cận lâm sàng chỉ giới
hạn ở công thức máu. Tuy nhiên nên làm xét nghiệm thử thai ở tất cả các phụ nữ trong lứa tuổi
sinh đẻ. Các xét nghiệm khác chỉ được chỉ định sau khi hỏi bệnh sử và khám thực thể.
4. ĐẶC ĐIỂM CHẨN ĐOÁN VÀ XỬ TRÍ MỘT SỐ TÌNH HUỐNG CHẢY MÁU TỬ
CUNG BẤT THƯỜNG
4.1. Rong kinh, rong huyết tuổi trẻ
Thường quen gọi là rong kinh dậy thì vì thông thường hay gặp ở tuổi dậy thì.
4.1.1. Nguyên nhân
Trước kia người ta cho rằng cường estrogen (tồn tại nang noãn) làm cho niêm mạc tử
cung quá sản tuyến nang. Ngày nay, người ta thấy estrogen có thể thấp, bình thường hoặc cao.
Cơ bản là do FSH và LH không đầy đủ để kích thích buồng trứng, nguyên do từ rối loạn hoạt
động của vùng dưới đồi. Thường là giai đoạn hoàng thể kém, không phóng noãn, không có giai
đoạn hoàng thể.
4.1.2.Triệu chứng
Kinh nguyệt kéo dài, thường là huyết tươi xảy ra sau một vòng kinh dài (chậm kinh).
Toàn trạng thiếu máu.
Khám thực thể nhiều khi tử cung to mềm, cổ tử cung hé mở (phân biệt sẩy thai)
4.1.3. Điều trị
Bước đầu tiên là loại trừ những nguyên nhân ác tính, các bệnh về máu nhất là ở những
người con gái trong lần thấy kinh đầu tiên đã bị rong kinh, sau đó mới đặt vấn đề điều trị cầm
máu.

Phần lớn do tổn thương thực thể ở tử cung, u xơ tử cung, polype tử cung, lạc nội mạc tử
cung tại cơ tử cung làm tử cung không co bóp được, niêm mạc tử cung khó tái tạo nên khó cầm
máu. Cũng có thể do tử cung kém phát triển.
Cường kinh cơ năng ít gặp hơn.
- Điều trị
+ Trẻ tuổi:
Tử cung co bóp kém: Thuốc co tử cung.
Tử cung kém phát triển: vòng kinh nhân tạo hoặc cho viên thuốc tránh thai
nữa sau chu kỳ kinh.
+ Lớn tuổi:
Nếu có tổn thương thực thể nhỏ chưa có chỉ định phẩu thuật có thể chỉ định
progestagen vài ngày trước khi hành kinh. Cũng có thể cho progestagen liều cao (mất kinh 3 -
4 tháng liền.
Trên 40 tuổi điều trị thuốc không hiệu quả nên mổ cắt tử cung.
4.3.2. Rong kinh do chảy máu trước kinh
- Nguyên nhân
Có thể do tổn thương thực thể như viêm niêm mạc tử cung, polype buồng tử cung. Nhưng
có thể do giai đoạn hoàng thể ngắn vì hoàng thể teo sớm estrogen và progesteron giảm nhanh.
- Điều trị
Trên 35 tuổi: nạo niêm mạc tử cung.
Thuốc: progestagen hoặc viên thuốc tránh thai nữa sau vòng kinh.
4.3.3. Rong kinh do chảy máu sau kinh
- Nguyên nhân
Chảy máu bất thường từ tử cung
Thực thể: không hiếm (viêm niêm mạc tử cung, u xơ tử cung, polype buồng tử
cung, u ác tính trong buồng tử cung).
Cơ năng: Có thể do niêm mạc tử cung có những vùng bong chậm hoặc có những
vùng tái tạo chậm.
- Điều trị
Trước hết phải loại trừ nguyên nhân thực thể.