Ngaứy soaùn:........................... Ngaứy dạy:.............................Dạy lớp:...............
Tiết 37: điều chế kim loại
1. Mục tiêu.
a/ Kin thc:
- HS biết: Nguyên tắc chung về điều chế kim loại.
- HS hiểu: Các phơng pháp đợc vận dụng để điều chế kim loại. Mỗi phơng pháp thích hợp với sự điều
chế những kim loại nào? Dẫn ra đợc những phản ứng hoá học và điều kiện của phản ứng điều chế
những kim loại cụ thể?
b/ K nng:
- Vận dụng kiến thức để giải các bài toán điều chế kim loại.
c/ Thái độ:
- Tạo cho HS niềm say mê yêu khoa học, tin tởng vào khoa học.
- Tạo hứng thú học tập cho HS.
- ứng dụng kiến thức khoa học vào thực tế đời sống và sản xuất.
2. chuẩn bị của gv và hs
a/ Chuẩn bị của GV:
- Bảng Dãy điện hoá chuẩn của kim loại, Bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học.
b/ Chuẩn bị của HS:
- HS ôn tập tính chất hoá học của kim loại, dãy điện hoá của kim loại.
3. Tiến trình bài dạy.
a/ Kiểm tra bài cũ:
+ Câu hỏi: Hoàn thành các phơng trình phản ứng sau, xác định vai trò của các chất tham gia phản ứng.
1/ FeO + H
2
0t
2/ Fe + CuSO
4
Chất khử Chất oxh (1d)
3/ NaCl
dpnc
Na + 1/2Cl
2
(1,5d)
Chất khử và Chất oxh (1d)
1
4/ NaCl + H
2
O
dpdd
cmn
NaOH + Cl
2
+ Na (1,5d)
Chất khử và Chất oxh (1d)
Vào bài: Trong tự nhiên chỉ có một số ít kim loại nh vàng, platin..tồn tại ở trạng thái tự do, hầu
hết các kim loại còn lại đều tồn tại ở dạng hợp chất. Vậy có những phơng pháp nào để điều chế
kim loại thì bài hôm nay chúng ta sẽ nghiên cứu.
b/ Dạy nội dung bài mới:
Hoạt động của thày Hoạt động của trò
Hoạt động 1 : Nguyên tắc điều chế kim loại (7 )
GV thông báo : Trong tự nhiên hầu hết các kim
loại đều tồn tại ở dạng hợp chất(oxit, muối). Trong
những hợp chất này kim loại tồn tại ở dạng ion d-
ơng.
GV đặt câu hỏi : Nguyên tắc điều chế kim loại là
- Cơ sở: Khử nhứng ion kim loại trong oxit ở nhiệt
độ cao bằng các chất khử nh: C, CO, H
2
hoặc Al,
KL kiềm, KL kiềm thổ.
VD : Fe
2
O
3
+3 CO 2 Fe + 3 CO
2
FeO + H
2
0t
Fe + H
2
O
- Dùng trong CN, để điều chế những kim loại
hoạt động trung bình.
2/ Phơng pháp thủy luyện
- Cơ sở: Dùng những dung dịch thích hợp nh dung
dịch H
2
SO
4
, NaOH, NaCNĐể hòa tan kim loại
hoặc hợp chất của kim loại và tách ra khỏi phần
không tan có trong quặng. Sau đó khử những ion
, Fe
2
O
3
.
Đáp án: Cu(OH)
2
+ H
2
SO
4
CuSO
4
+ H
2
O
Fe + CuSO
4
FeSO
4
+ Cu
Fe
2
O
3
+ CO
Ngaứy soaùn:........................... Ngaứy dạy:.............................Dạy lớp:...............
3
Tiết 38: điều chế kim loại
1. Mục tiêu.
a/ Kin thc:
- HS hiểu: Phơng pháp điện phân để điều chế kim loại. Bản chất của quá trình điện phân? Dẫn ra đợc
những phản ứng hoá học và điều kiện của phản ứng điều chế những kim loại?
b/ K nng:
- Viết phơng trình điều chế kim loại bằng phơng pháp điện phân(điện phân nóng chảy, điện phân
dung dịch), giải các bài tập áp dụng định luật Faraday.
c/ Thái độ:
- Tạo cho HS niềm say mê yêu khoa học, tin tởng vào khoa học.
- Tạo hứng thú học tập cho HS.
- ứng dụng kiến thức khoa học vào thực tế đời sống và sản xuất.
2. chuẩn bị của gv và hs
a/ Chuẩn bị của GV:
- Sơ đồ bình điện phân
b/ Chuẩn bị của HS:
- HS ôn tập tính chất hoá học của kim loại, dãy điện hoá của kim loại.
3. Tiến trình bài dạy.
a/ Kiểm tra bài cũ: (7 )
+ Câu hỏi: - Nêu cơ sở và phạm vi ứng dụng của phơng pháp nhiệt luyện, thuỷ luyện.
- Điều chế Cu, Fe từ Cu(OH)
2
, Fe(OH)
2
+ Đáp án và biểu điểm:
- Phơng pháp nhiệt luyện:
* Cơ sở: Khử ion kim loại trong hợp chất ở nhiệt độ cao bằng các chât khử: H
2
0t
2Fe
2
O
3
+ 4H
2
O (1d)
Fe
2
O
3
+ 3CO
0t
2Fe + 3CO
2
(1d)
4
b/ Dạy nội dung bài mới:
Hoạt động của thày Hoạt động của trò
Hoạt động1 : Phơng pháp điện phân.(25 ).
GV cung cấp thông tin :
Phơng pháp điện phân dùng năng lợng của dòng
điện để gây ra sự biến đổi hoá học, đó là phản ứng
oxi hoá - khử. Trong sự điện phân, tác nhân khử là
cực () mạnh hơn nhiều lần tác nhân khử là chất
hoá học. Thí dụ, không một chất hoá học nào có
O4H
+
+O
2
+ 4e
Phơng trình điện phân:
2 ZnSO
4
+ H
2
O 2 Zn + 2 H
2
SO
4
+ O
2
GV hớng dẫn HS nghiên cứu SGK, cho biết :
- Cơ sở của phơng pháp điện phân điều chế
kim loại là gì ?
- Có mấy phơng pháp điện phân ?
- Những kim loại nào có thể đợc điều chế
bằng phơng pháp điện phân ?
- Dẫn ra thí dụ điều chế kim loại hoạt động
bằng phơng pháp điện phân, thí dụ, điều chế
Na (nguyên liệu, trạng thái, sơ đồ và phơng
trình điện phân).
- Dẫn thí dụ điều chế kim loại hoạt động
trung bình bằng phơng pháp điện phân, thí
dụ điều chế Zn (nguyên liệu, trạng thái, sơ
b/ Điện phân dung dịch
- Dùng để điều chế các kim loại hoạt động
trung bình hoặc yếu bằng cách điện phân dung
dịch muối của chúng.
- vd: Điện phân dung dịch CuCl
2
ở catot(cực âm): Cu
2+
+ 2e
Cu
ở anot(cực dơng): 2Cl
-
Cl
2
+ 2e
CuCl
2
dpdd
Cu + Cl
2
c. Định luật Faraday
Công thức:
n
hết các kim loại, kể cả những kim loại có
tính khử mạnh nhất. Ngời ta cũng điều chế
đợc nhiều phi kim, kể cả những phi kim có
tính oxi hoá mạnh nhất.
Hoạt động 2 : Định luật Faraday (7 )
GV yêu cầu HS tìm hiểu nội dung dịnh luật
Faraday trong SGK và ý nghĩa các thông số
nêu trong định luật
ampe.
gamm
Cu
9,5
2.96500
3600.5.64
==
c/ Củng cố và luyện tập: (5 )
GV nhấn mạnh với từng kim loại cụ thể, cần lựa chọn các phơng pháp điều chế kim loại phù hợp.
GV lựa chọn một số bài tập phù hợp để củng cố kiến thức bài học.
Bài 5 SGK :
GV hớng dẫn HS viết pthh và áp dụng định luật Faraday để giải.
Pthh:
Catot: M
2+
+ 2e
M
Anot: 2H
2
O
= 64
Vậy kim loại cần tìm là Cu.
d/ Hớng dẫn HS tự học ở nhà (1 )
BTVN: bài 5.72, 5.73, 5.74, 5.77 SBT
HS về ôn tập các phơng pháp điều chế kim loại, tiết sau luyện tập.
6
Ngaứy soaùn:........................... Ngaứy dạy:.............................Dạy lớp:...............
Tiết 39: luyện tập
điều chế kim loại
1. Mục tiêu.
a/ Kin thc:
Củng cố kiến thức về: Nguyên tắc điều chế kim loại và các phơng pháp điều chế kim loại.
b/ K nng:
Tính toán lợng kim loại điều chế đợc theo các phơng pháp hoặc các đại lợng liên quan.
c/ Thái độ:
- Tạo cho HS niềm say mê yêu khoa học, tin tởng vào khoa học.
- Tạo hứng thú học tập cho HS.
- ứng dụng kiến thức khoa học vào thực tế đời sống và sản xuất.
2. chuẩn bị của gv và hs
a/ Chuẩn bị của GV: Hệ thống câu hỏi và bài tập liên quan.
b/ Chuẩn bị của HS: Ôn tập toàn bộ kiến thức về điều chế kim loại và làm bài tập để củng cố kiến
thức.
3. Tiến trình bài dạy.
a/ Kiểm tra bài cũ: Kết hợp khi học bài mới
Vào bài: Tiết học hôm nay chúng ta sẽ ôn tập toàn bộ kiến thức về điều chế kim loại và làm bài tập
để củng cố kiến thức.
b/ Dạy nội dung bài mới:
Hoạt động của thày Hoạt động của trò
Hoạt động 1 : Kiến thức cần nhớ (10 )
GV yêu cầu HS nhắc lại các kiến thức cơ bản về
Bài 5.77: Bài tập tổng hợp điều chế kim loại,
cần áp dụng phơng pháp phù hợp với từng kim
loại.
Fe
2
O
3
+ 3CO
0t
2Fe + 3CO
2
b/ Thuỷ luyện :
* Cơ sở: Khử ion kim loại trong dung dịch bằng
các kim loại hoạt động: Fe, Zn
* Phơng pháp này để điều chế các kim loại có
độ hoạt động yếu
Fe + CuCl
2
Cu + FeCl
2
c/ Điện phân :
* Cơ sở: Khử ion kim loại bằng dòng điện.
Gồm 2 phơng pháp:
+ Điện phân hợp chất nóng chảy.
CuCl
3
, MgO.
pthh: CO + CuO
Cu + CO
2
Bài 5.73:
pthh: Fe + 2AgNO
3
Fe(NO
3
)
2
+ 2Ag
0,5 1
nFe =
28
56
= 0,5 mol
nAg = 1 mol
Khối lợng chất rắn thu đợc:
mAg = 1.108 = 108g
Bài 5.74:
CuSO
4
+ H
=
0,32.2.96500
10.16
= 386 (s)
¸p dông ®Þnh luËt Faraday ta cã: mCu =
AIt
nF
=
64.10.386
2.96500
= 1,28g
Bµi 5.77:
Cho chÊt r¾n trªn t¸c dông víi axit HCl d.
Pthh:
2Al + 6HCl
→
2AlCl
3
+ 3H
2
Fe + 2HCl
→
FeCl
2
+ H
2
- Thu ®îc dd gåm: AlCl
→
Cu(NO
3
)
2
+ Ag
Cu(NO
3
)
2
+ H
2
O
dpdd
→
Cu + O
2
+
HNO
3
- Cho dd X t¸c dông víi dd NaOH d, chÊt r¾n
thu ®îc ®em nung ngoµi kh«ng khÝ, sau ®ã
nhiÖt ph©n:
Fe
2+
+ 2OH
-
→
O
3
+ 4H
2
O
3CO + Fe
2
O
3
→
2Fe + 3CO
2
Sôc khÝ CO
2
vµo dd cßn l¹i, chÊt r¾n thu ®îc
9
đem nhiệt phân, sau đó đem đpnc:
AlO
-
+ CO
2
+ H
2
O
Al(OH)
3
+ CO
2-
Ngaứy soaùn:........................... Ngaứy dạy:.............................Dạy lớp:...............
Tiết 40: thực hành
tính chất, điều chế kim loạ, sự ăn mòn kim loại
1. Mục tiêu.
a/ Kin thc:
Củng cố kiến thức về: Dãy điện hoá của kim loại, điều chế kim loại, sự ăn mòn kim loại.
Tiến hành một số thí nghiệm:
- So sánh phản ứng của Al, Fe, Cu với ion H
+
trong dd HCl (Dãy điện hoá của kim loại).
- Fe phản ứng mạnh với Cu
2+
trong dd CuSO
4
(Điều chế kim loại bằng phơng pháp thuỷ luyện).
- Zn phản ứng với dd H
2
SO
4
, dd H
2
SO
4
thêm CuSO
4
(sự ăn mòn điện hoá học).
b/ K nng:
- Tiếp tục rèn kĩ năng thực hành hoá học: làm việc với dụng cụ hoá thí nghiệm, hoá chất, quan sát
hiện tợng.
- Vận dụng để giải thích các vấn đề liên quan về dãy điện hoá của kim loại, về sự ăn mòn kim loại,
- Hoá chất: Mẫu kim loại: Cu, Al, Fe, dd HCl.
- Dụng cụ: ống nghiệm.
b/ Tiến hành:
GV hớng dẫn HS làm thí nghiệm theo các số liệu trong SGK. GV lu ý: Nên dùng dd HCl thật loãng với
lợng tơng đối nhiều(8ml), dùng ống nghiệm cao để có thể quan sát lợng bọt khí H
2
bay ra rõ hơn
HS: Chuẩn bị 3 ống nghiệm, cho vào 3 ống nghiệm mỗi ống khoảng 3ml dd HCl. Cho 3 mẫu kim loại
có kích thớc tơng đơng là Cu, Al, Fe vào 3 ống nghiệm.
c/ Hiện tợng:
HS quan sát hiện tợng thí nghiệm, so sánh lợng bọt khí thoát ra ở các ống nghiệm, từ đó rút ra kết luận
về mức độ hoạt động của các kim loại.
d/ Giải thích.
GV hớng dẫn HS giải thích các hiện tợng thí nghiệm quan sát đợc.
Hoạt động 3: Thí nghiệm 2: Điều chế kim loại bằng cách dùng kim loại mạnh khử ion kim loại
yếu trong dung dịch (9 )
a/ Chuẩn bị:
- Hoá chất: Đinh sắt đánh sạch, dd CuSO
4
.
- Dụng cụ: ống nghiệm, ống nhỏ giọt.
b/ Tiến hành:
GV hớng dẫn HS làm thí nghiệm theo các số liệu trong SGK, GV lu ý đinh sắt đánh thật sạch để hiện t-
ợng quan sát đợc rõ ràng.
HS: Dùng một đinh sắt đã đánh sạch cho vào dd CuSO
4
, ngâm 10 phút.
c/ Hiện tợng:
HS quan sát mầu của chiếc đinh sắt và mầu của dd.
d/ Giải thích.
13
Ngaứy soaùn:........................... Ngaứy dạy:.............................Dạy lớp:...............
Tiết 41: kim loại kiềm và
hợp chất quan trọng của kim loại kiềm
1. Mục tiêu.
a/ Kin thc:
- HS biết: Vị trí, cấu tạo nguyên tử, cấu tạo đơn chất, một số ứng dụng của kim loại kiềm trong sản
xuất.
- HS hiểu:
+ Tính chất vật lí: nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi thấp, khối lợng riêng nhỏ, độ cứng nhỏ.
+ Tính chất hoá học đặc trng của kim loại kiềm là tính khử mạnh.
+ Phơng pháp duy nhất để điều chế kim loại kiềm là điện phân nóng chảy.
b/ K nng:
- Rèn các kĩ năng, thao tác tu duy logic theo trình tự:
+ Dự đoán tính chất chung và nguyên tắc điều chế kim loại kiềm, căn cứ vào vị trí, cấu tạo của kim
loại kiềm
+ Quan sát thí nghiệm, kiểm tra dự đoán.
+ Rút ra kết luận chung về tính chất và nguyên tắc điều chế kim loai kiềm.
+ Viết các phơng trình hoá học chứng minh.
c/ Thái độ:
- Tạo cho HS niềm say mê yêu khoa học, tin tởng vào khoa học.
- Tạo hứng thú học tập cho HS.
- ứng dụng kiến thức khoa học vào thực tế đời sống và sản xuất.
2. chuẩn bị của gv và hs
a/ Chuẩn bị của GV:
- Bảng tuần hoàn, bảng tóm tắt cấu tạo và tính chất vật lí của kim loại kiềm phóng to.
- Sơ đồ điện phân NaCl nóng chảy.
- Đĩa hình hoặc thí nghiệm biểu diễn tính chất hoá học của kim loại kiềm.
- Cốc thuỷ tinh, đèn cồn, ống nghiệm, dụng cụ điều chế khí clo, phễu thuỷ tinh, tấm kính, muội sắt.
- Hoá chất: HCl và MnO
lí của kim loại kiềm, rút ra nhận xét.
GV yêu cầu 1HS phát biểu, 2-3 HS nhận xét, GV
kết luận và hoàn thiện.
GV hớng dẫn HS nghiên cứu SGK để giải thích
các tính chất vật lí của kim loại: do cấu trúc mạng
tinh thể lập phơng tâm khối cấu trúc tơng đối rỗng.
Do liên kết kim loại là liên kết yếu.
Hoạt động 3: Tính chất hoá học (15 )
GV yêu cầu HS nghiên cứu tính chất hoá học của
kim loại kiềm theo qui luật sau:
Dự đoán tính chất hoá học
kiểm tra dự đoán
kết luận.
GV chia lớp thành 4 nhóm thảo luận:
- Dự đoán tính chất của kim loại kiềm, dựa vào
đặc điểm về vị trí, cấu tạo nguyên tử.
i - Vị trí trong bảng tuần hoàn, cấu
hình electron
Kim loại kiềm thuộc nhóm IA của bảng tuần hoàn,
gồm các nguyên tố Liti(Li), Natri (Na), Kali(K),
Rubiđi (Rb), Cesi (Cs), Franxi (Fr)*.
Cấu hình (e) của các nguyên tử:
Li: (He) 2s
1
Na: (Ne) 3s
1
kiềm với axit vì phản ứng rất mãnh liệt và gây nổ
mạnh.
GV cho HS quan sát thí nghiệm Na cháy trong Cl
2
(Nhận biết sản phẩm bằng dd AgNO
3
).
- Kết luận: Sau khi kiểm tra dự đoán, HS kết luận
về tính chất đặc trng của kim loại kiềm.
GV yêu cầu các nhóm nhận xét cho nhóm khác, và
kết luận.
Hoạt động 4: ứng dụng, trạng thái tự nhiên và
điều chế (15 )
GV yêu cầu HS nghiên cứu SGK và tóm tắt một số
ứng dụng của kim loại kiềm.
GV gợi ý: từ tính chất hoá học của HS hãy dự
đoán trạng thái tự nhiên của kim loại kiềm
GV yêu cầu HS nhắc lại các phơng pháp điều chế
kim loại và dự đoán phơng pháp điều chế kim loại
kiềm.
GV nhấn mạnh: phơng pháp duy nhất để điều chế
các kim loại kiềm là phơng pháp điện phân nóng
chảy.
2Na + O
2
Na
2
2Na + 2HCl
2NaCl + H
2
3/ Tác dụng với nớc
M + H
2
O
MOH + 1/2H
2
K + H
2
O
KOH + 1/2H
2
iv ứng dụng, trạng thái tự nhiên
và điều chế.
1. ứng dụng
- Dùng để chế tạo hợp kim có nhiệt độ nóng chảy
thấp, hợp kim siêu nhẹ, Xesi dùng làm tế bào
quang điện.
2. Trạng thái tự nhiên
trong tự nhiên, các kim loại kiềm tồn tại ở dạng
hợp chất.
b/ K nng:
- Rèn các kĩ năng, thao tác tu duy logic theo trình tự:
+ Biết tìm hiểu tính chất của một số hợp chất cụ thể của kim loại kiềm theo quy trình chung: Suy
đoán tính chất Kiểm tra dự đoán Kết luận.
+ Biết tiến hành một số TN về tính chất hoá học của NaOH, NaHCO
3
, Na
2
CO
3
.
+ Viết các PTHH dạng phân tử và ion rút gọn minh hoạ cho tính chất của NaOH, NaHCO
3
, Na
2
CO
3
.
+ Vận dụng kiến thức đã biết về sự thuỷ phân, quan niệm axit, bazơ, tính chất hoá học của axit,
bazơ, muối để tìm hiểu tính chất của các hợp chất.
+ Biết cách nhận biết NaOH, NaHCO
3
, Na
2
CO
3
dựa vào các phản ứng đặc trng.
c/ Thái độ:
- Tạo cho HS niềm say mê yêu khoa học, tin tởng vào khoa học.
- Tạo hứng thú học tập cho HS.
Do từ Li đến Cs bán kính nguyên tử tăng dần, độ âm điện giảm dần. (2đ)
1/ Tác dụng với phi kim (2đ)
a/ Tác dụng với oxi:
2Na + O
2
Na
2
O
2
(natri peoxit)
4Na + O
2
2Na
2
O (natri oxit)
b/ Tác dụng với clo:
2K + Cl
2
2KCl
2/ Tác dụng với axit (2đ)
2Na + 2HCl
2NaCl + H
2
thể tạo muối trung hoà hoặc muối axit.
GV yêu cầu HS nghiên cứu SGK và ứng dụng của
NaOH.
GV giới thiệu nguyên liệu đ/c NaOH là dd NaCl
bão hoà. Thùng điện phân có cực (-) bằng Fe, cực
(+) bằng than chì.
HS viết sơ đồ, PTĐP dd NaCl có màng ngăn.
I. Natri hiđroxit
1. Tính chất
NaOH là chất rắn, màu trắng, hút nớc mạnh, dễ
nóng chảy, tan nhiều trong nớc, là chất điện li
mạnh:
NaOH Na
+
+ OH
-
NaOH là một kiềm mạnh, có tính chất chung của
bazơ tan:
-T/d với oxit axit, axit tạo muối trung hoà hoặc
muối axit: OH
-
+ H
+
H
2
O
NaOH + CO
2
NaHCO
3
-
+ Fe
3+
Fe(OH)
3
2. ứng dụng :
- Là hoá chất quan trọng, đứng hàng thứ 2 sau axit
18
Hoạt động 2: Natri hidrocacbonat (8 )
GV: HS nghiên cứu SGK cho biết các tính chất vật
lí, đặc điểm của muối NaHCO
3
?
Dựa vào đặc điểm của muối NaHCO
3
, hãy dự đoán
tính chất của muối NaHCO
3
?
Tìm hiểu SGK và nêu ứng dụng của NaHCO
3
Hoạt động 3 : Natri cacbonat (8 )
HS nghiên cứu SGK cho biết tính chất vật lí và
tính chất hoá học của muối Na
2
CO
3
.
Sơ đồ điện phân và PT điện phân:
- Sơ đồ ĐP: NaCl Na
+
+ Cl
-
Cực (+), anot: có Cl
-
, H
2
O
2 Cl
-
Cl
2
+2e
Cực (-), catot: có Na
+
, H
2
O
2 H
2
O + 2e H
2
+ 2OH
Pthh: 2NaCl + 2H
2
O
dpdd
vd: NaHCO
3
+ HCl NaCl + CO
2
+ H
2
O
- Tác dụng với bazơ:
NaHCO
3
+ NaOH
Na
2
CO
3
+ H
2
O
2. ứng dụng
- Chế thuốc đau dạ dày, làm bột nở, nớc giải
khát...
iii. Natri cacbonat: Na
2
CO
3
19
c/ Củng cố và luyện tập (4 )
GV lựa chọn một số bài tập phù hợp để củng cố kiến thức cho HS
Bài 6/SGK:
Pthh: CaCO
3
+ 2HCl
CaCl
2
+ H
2
O + CO
2
nCaCO
3
=
100
100
= 1 mol = nCO
2
nNaOH =
60
40
= 1,5 mol
Ta có: 1 <
2
nNaOH
Ôn tập tính chất chung của kim loại, phơng pháp điều chế kim loại, tính chất của kim loại kiềm.
Ngaứy soaùn:........................... Ngaứy dạy:.............................Dạy lớp:...............
Tiết 43: kim loại kiềm thổ và
hợp chất quan trọng của kim loại kiềm thổ
1. Mục tiêu.
a/ Kin thc:
- HS biết: Vị trí, cấu tạo nguyên tử, cấu tạo đơn chất, một số ứng dụng của kim loại kiềm thổ trong
sản xuất.
- HS hiểu:
+ Tính chất vật lí: nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi , khối lợng riêng , độ cứng lớn hơn kim loại kiềm
nhng vẫn tơng đối nhỏ. Nguyên nhân tính chất vật lí không biến đổi theo qui luật nhất định.
+ Tính chất hoá học đặc trng của kim loại kiềm thổ là tính khử mạnh nhng yếu hơn kim loại kiềm
+ Phơng pháp duy nhất để điều chế kim loại kiềm thổ là điện phân nóng chảy muối halogenua
20
b/ K nng:
- Rèn các kĩ năng, thao tác tu duy logic theo trình tự:
+ Dự đoán tính chất chung và nguyên tắc điều chế kim loại kiềm thổ, căn cứ vào vị trí, cấu tạo của
kim loại kiềm thổ.
+ Quan sát thí nghiệm, kiểm tra dự đoán.
+ Rút ra kết luận chung về tính chất và nguyên tắc điều chế kim loai kiềm thổ.
+ Viết các phơng trình hoá học chứng minh.
+ Giải các bài tập liên quan
c/ Thái độ:
- Tạo cho HS niềm say mê yêu khoa học, tin tởng vào khoa học.
- Tạo hứng thú học tập cho HS.
- ứng dụng kiến thức khoa học vào thực tế đời sống và sản xuất.
2. chuẩn bị của gv và hs
a/ Chuẩn bị của GV:
- Bảng tuần hoàn, bảng tóm tắt cấu tạo và tính chất vật lí của kim loại kiềm thổ phóng to.
(z=20); Stronti (Sr) (z=38); Bari (Ba) (z=56); Rađi
21
cùng, khả năng cho electron của nguyên tử.
- Quan sát bảng và rút ra nhận xét về năng lợng
ion hoá, mạng tinh thể của 1 số kim loại kiềm thổ.
- Dự đoán tính chất hoá học đặc trng của kim loại
kiềm thổ, kiểm tra dự đoán và rút ra kết luận.
Hoạt động 2 : Tính chất vật lí (7 ).
Qua quan sát các kim loại kiềm thổ, kết hợp bảng
hằng số vật lí quan trọng của kim loại kiềm thổ và
kim loại kiềm yêu cầu HS :
- So sánh tính chất vật lí(nhiệt độ nóng chảy, nhiệt
độ sôi, khối lợng riêng) của kim loại kiềm thổ với
kim loại kiềm?
GV yêu cầu HS phát biểu, 2-3 HS nhận xét, bổ
sung và hoàn thiện.
GV hớng dẫn HS giải thích sự biến đổi tính chất
vật lí của kim loại kiềm thổ không theo qui luật
nh kim loại kiềm là do chúng có kiểu mạng tinh
thể không giống nhau.
Hoạt động 3 : Tính chất hoá học (20 )
GV yêu cầu HS nghiên cứu tính chất hoá học
của kim loại kiểm thổ theo quy trình sau:
Dự đoán tính chất hoá học Kiểm tra dự đoán
Kết luận
- GV biểu diễn một số thí nghiệm : tác dụng của
magie với oxi, với nớc nóng, với dung dịch axit,
với dung dịch CuSO
4
. HS quan sát hiện tợng, rút ra
- Kim loại kiềm thổ có tính khử mạnh, do:
+ Chỉ có 2e ở phân lớp ns ngoài cùng, nguyên tử
dễ mấ 2e để trở thành ion mang điện tích 2+.
M M
2+
+ 2e
+ Thế điện cực chuẩn có giá trị nhỏ.
1/ Tác dụng với phi kim
2
2
2
0
2
2
0
2
22
+
+
+
+
MClClM
OMOM
2/ Tác dụng với axit
a/ Với axit HCl, H
2
SO
4
(l):
0
3
+ 3H
2
O
3/ Tác dụng với H
2
O
22
Hoạt động 4: Điều chế và ứng dụng (7 )
GV yêu cầu HS kể tên một số ứng dụng của các
nguyên tố thuộc nhóm kim loại kiềm thổ mà em
biết?
GV nhận xét và bổ xung thêm.
GV yêu cầu HS:
- Lựa chọn phơng pháp phù hợp điều chế kim loại
kiềm thổ trên cơ sở lí thuyết về điện phân, phơng
pháp chung điều chế kim loại, tính chất đặc trng
của kim loại kiềm thổ.
- Giải thích và viết sơ đồ điện phân MgCl
2
các
phản ứng trên mỗi điện cực và phơng trình điện
phân
- Be không tác dụng với H
2
O ở điều kiện thờng
- Mg tác dụng với nớc ở nhiệt độ cao
Mg + H
2
O
M(HCO)
3
2Mg + O
2
2MgO
MgO + H
2
O Mg(OH)
2
Mg(OH)
2
+ CO
2
MgCO
3
+ H
2
O
MgCO
3
+ CO
2
+ H
2
O Mg(HCO
3
)
2
đpnc
Mg + Cl
2
d. Hớng dẫn HS tự học ở nhà: (2 )
BTVN: 4, 6 SGK
HS tìm hiểu tính chất của một số hợp chất của kimloại kiềm thổ mà em biết.
Bài 4, 6 SGK tìm khối lợng nguyên tố từ đó suy ra kim loại cần tìm.
Ngaứy soaùn:........................... Ngaứy dạy:.............................Dạy lớp:...............
Tiết 44: kim loại kiềm thổ và
hợp chất quan trọng của kim loại kiềm thổ
1. Mục tiêu.
a/ Kin thc:
- HS biết: Một số ứng dụng quan trọng của hợp chất kim loại kiềm thổ.
- HS hiểu: Tính chất hoá học của Ca(OH)
2
, CaCO
3
, CaSO
4
và phơng pháp điều chế .
b/ K nng:
- Rèn các kĩ năng, thao tác tu duy logic theo trình tự:
+ Biết tìm hiểu tính chất của một số hợp chất cụ thể của KL kiềm thổ theo quy trình chung :
Suy đoán tính chất Kiểm tra dự đoán Kết luận
- Biết tiến hành một số TN kiểm tra tính chất hoá học của Ca(OH)
2
, CaCO
3
, CaSO
4
3
, CaSO
4
. Dd HCl, CH
3
COOH, nớc cất, dd CuCl
2
.
b/ Chuẩn bị của HS:
- Tìm hiểu một số tính chất của hợp chất kim loại kiềm thổ.
3. Tiến trình bài dạy.
a/ Kiểm tra bài cũ: (7 )
+ Câu hỏi: Thực hiện sơ đồ chuyển hoá sau: Mg MgO Mg(OH)
2
MgCO
3
Mg(HCO)
3
+ Đáp án và biểu điểm: (mỗi phơng trình đúng 2,5đ)
2Mg + O
2
2MgO
MgO + H
2
O Mg(OH)
2
Mg(OH)
2
+ CO
2
:
+ HCl; thổi hơi thở chứa CO
2
vào dd
Ca(OH)
2
,+ CuCl
2
. Quan sát hiện tợng, gt
và rút ra NX.
b. Một số hợp chất quan trọng của
canxi
1. Canxi hiđroxit: Ca(OH)
2
a/ Tính chất
- Ca(OH)
2
(vôi tôi) là chất rắn màu trắng, tan ít
trong nớc.
- dung dịch Ca(OH)
2
(nớc vôi trong) là một
25
Copyright: Tài liệu đại học ©