A. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Bối cảnh của sáng kiến.
Chữ viết xuất hiện là bước ngoặt trong lịch sử văn minh của loài người.
Chữ viết trở thành một công cụ vô cùng quan trọng trong việc hình thành và phát
triển văn hoá, văn minh của từng dân tộc. Nhờ có chữ viết mà thông tin của con
người được lưu truyền từ đời này sang đời khác. Chữ viết là một trong những
công cụ giao tiếp thuận lợi và quan trọng nhất của con người. Chưa cần biết nội
dung văn bản đó viết như thế nào nhưng nếu chữ viết rõ ràng, đẹp thường làm
cho người đọc có cảm tình ngay. Con người không phải từ khi cắp sách đến
trường đã biết viết chữ mà phải trải qua một quá trình rèn luyện rất kiên trì. Từ xa
xưa đã có tấm gương rèn luyện của ông Cao Bá Quát - một người nổi tiếng “văn
hay chữ tốt”. Từ một người viết xấu đến mức không ai đọc được, nhưng nhờ có
lòng kiên trì luyện tập mà ông trở thành một người có tài viết đủ các loại chữ, mà
chữ nào cũng đẹp, cũng rõ ràng. Học tập tấm gương của người xưa, nhiều năm
nay, trong các trường tiểu học đã giấy lên phong trào “ Vở sạch - Chữ đẹp”. Ngay
từ khi bắt đầu vào học lớp 1, học sinh đã được giáo viên rèn viết chữ. Như chúng
ta đã biết, đối với học sinh tiểu học, việc rèn cho các em “Viết đúng, viết đẹp” là
một vấn đề rất quan trọng. Bởi vì, chữ viết có ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng
học tập của các em. Ngoài ra, việc rèn chữ viết sẽ rèn luyện cho học sinh những
phẩm chất tốt như: tính cẩn thận, kiên trì, tính kỉ luật và óc thẩm mĩ.
Xuất phát từ vai trò quan trọng của chữa viết trong trường Tiểu học và
trong cuộc sống hiện nay, tôi nhận thấy việc tổ chức rèn chữ viết là một việc làm
cần thiết và rất có ý nghĩa cho học sinh để làm tiền đề cho các lớp trên và sử dụng
vào trong cuộc sống hằng ngày.
2. Lý do chọn sáng kiến
Chúng ta đang ở trong một thời đại mới, thời đại công nghiệp hoá, hiện đại
hoá đất nước. Thời đại thông tin bùng nổ, mọi người thường ngồi với chiếc máy
vi tính của mình để soạn thảo một văn bản thay vì cầm bút viết trên giấy. Việc rèn
chữ viết của mọi người bị chìm quên vào quên lãng. Ở trong trường Tiểu học
cũng vậy, trong những năm học gần đây, học sinh viết chữ xấu là tình trạng đáng
báo động. Hiện nay, học sinh lựa chọn đủ các loại bút để viết. Đặc biệt, học sinh

nghiệm từ những đồng nghiệp của mình.
- Về không gian: Nghiên cứu tại trường Tiểu học Mường Bú, huyện …..
- Về thời gian: Thực hiện từ tháng 9 năm 2017 đến tháng 5 năm 2018 và
những năm tiếp theo
4. Mục đích chọn sáng kiến
Rèn kĩ năng viết chữ đẹp và giữ vở sạch cho học sinh lớp 4. Giúp các em
phát triển một cách toàn diện về Đức, Trí, Mĩ.
Bồi dưỡng cho trẻ những phẩm chất tốt như: Tính cẩn thận, tinh thần kỉ
luật và óc thẩm mĩ.
Nâng cao chất lượng chữ viết cũng như chất lượng giáo dục phù hợp với
sự phát triền của ngành giáo dục nói riêng và của đất nước nói chung trong thời
đại mới này.
B. PHẦN NỘI DUNG
I. Thực trạng của vấn đề mà sáng kiến cần giải quyết.
* Cơ sở khoa học:
Hệ thống tín hiệu ngôn ngữ là một hệ thống bao gồm nhiều tầng bậc. Từ
một số ít đơn vị thuộc hệ thống bé nhất có thể tạo ra nhiều đơn vị bậc trên dựa
vào quy tắc nhất định. Chữ viết cũng vậy, từ một số nét cơ bản chúng được kết
2


hợp với nhau theo những quy tắc nhất định để tạo ra các chữ cái khác nhau. Nắm
được quy tắc này, học sinh dễ dàng viết được chữ viết theo quy trình hợp lý và
chủ động viết đúng nét bút của mình.
Ngày 14/06/2002 bộ Trưởng bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành quyết
định số 32/2002-QĐ BGD&ĐT về “ Mẫu chữ viết trong trường Tiểu học” và chỉ
đạo thực hiện việc dạy và học viết chữ như sau: Sở Giáo dục và Đào tạo có trách
nhiệm chỉ đạo thực hiện việc nâng cao chất lượng dạy và học viết chữ trong nhà
trường Tiểu học. Theo văn bản hướng dẫn ngày 17/06/2002 của vụ Tiểu học ra
văn bản số 5105/TH hướng dẫn dạy và học viết chữ Tiểu học: “ Tiếp tục đẩy

chí nói tiếng phổ thông câu được câu không, khiến sự hợp tác giữa giáo viên và
3


phụ huynh cũng như việc rèn luyện thêm ở nhà cho học sinh gặp rất nhiều trở
ngại.
- Đặc điểm của học sinh lớp 4 là lứa tuổi giao thoa giữa học sinh lớp 3
với lớp 5 các em đã định hình được cách viết cho riêng mình. Mặc dù ở các lớp
1,2,3 các em đã được học về cấu tạo của chữ thường, chữ hoa nhưng do đặc điểm
lứa tuổi dễ nhớ dễ quên của học sinh tiểu học và không được rèn luyện thường
xuyên nên khi lên tới lớp 4 thì phần lớn các em viết chữ chưa đúng, chưa đẹp.
* Nguyên nhân: Mặc dù đã được giáo viên nhắc nhở nhưng học sinh vẫn
sử dụng các loại bút, vở không đúng tiêu chuẩn nên chữ viết học sinh chỉ dừng lại
ở viết đúng mà chưa đẹp, chưa có nét thanh, nét đậm.
- Phụ huynh không có kiến thức căn bản về chữ viết để hướng dẫn thêm
cho con em mình, nhiều khi dạy sai làm ảnh hưởng không nhỏ đến việc viết chữ
đúng, viết chữ đẹp của học sinh. Phụ huynh chưa chuẩn bị đầy đủ đồ dùng, sách
vở cho học sinh để phục vụ cho việc rèn chữ, chưa xem trọng vệc bao bọc cẩn
thận sách vở của học sinh để tránh nhàu nát và quăn góc.
II. Nội dung sáng kiến
1. Bản chất của giải pháp mới.
Giải pháp 1: Rèn chữ mẫu của giáo viên
Chúng ta thường hay có câu: “ Thầy nào- trò nấy”. Thực tế thấy rằng nếu
giáo viên viết chữ đẹp và có ý thức rèn chữ viết thì chất lượng chữ viết của lớp đó
sẽ cao và qua thực tế, ở mỗi lớp khác nhau thì chữ viết của học sinh sẽ khác nhau.
Và học sinh trong một lớp thì chữ viết lại tương đối giống nhau và rất giống chữ
của giáo viên. Một giáo viên có chữ viết đẹp có thể sẽ có nhiều học sinh viết chữ
đẹp và ngược lại. Như vậy muốn rèn cho học sinh kĩ năng viết chữ đúng yêu cầu,
luyện cho học sinh viết chữ ngày càng đẹp; ngoài việc nắm vững nội dung
phương pháp dạy học, giáo viên còn cần có năng lực thẩm mĩ để cảm nhận được

tác dụng của việc giữ vở sạch, rèn chữ đẹp. Tôi còn cho các em xem những bộ
vở sạch, chữ đẹp từ những năm trước và động viên các em hăng say rèn luyện để
đạt được những bộ vở sạch, chữ đẹp như các anh chị và các bạn . Đầu năm tôi
quy định mẫu vở, bút chì, bút mực viết cho các em cả lớp cùng thống nhất.
Hướng dẫn cách trình bày vở của học sinh trong từng thể loại bài, cách kẻ
vở khi hết bài và cách trình bày các thể thơ khi viết để thống nhất trong cả lớp.
- Mỗi em có một tờ giấy thấm; một giẻ để lau bút, trong mỗi vở đều có
một tờ giấy kê tay đẻ vở không bị giây bẩn, không bị ướt mồ hôi khi viết.
- Ngoài ra tôi còn hướng dẫn học sinh cách gọt bút chì, cách bơm mực
(không bơm quá đầy, chỉ bơm 1/2 sức chứa của bút )
- Khi viết không ấn bút, mở nắp nhẹ nhàng dưới ngăn bàn, nếu bút bẩn
cần lấy giẻ lau lau sạch rồi mới viết. Trước khi viết cần thử bút ra giấy nháp, khi
nào thấy mực ra đều đặn, nét đẹp mới viết vào vở .
- Tôi luôn nhắc nhở học sinh mở vở, gấp vở nhẹ tay, khi viết không gấp
đôi vở.
- Cuối giờ học thu vở để vào Góc Thư viện của lớp, đầu giờ học Ban thư
viện phát vở theo nhóm.
- Hàng ngày bàn học của học sinh phải được lau sạch trước khi vào lớp,
học sinh cần phải rửa tay sạch trước khi vào giờ học .
- Nếu viết sai trong vở cần dùng thước kẻ chân dưới chữ viết sai , không
được tẩy xoá .
- Cuối mỗi buổi học, tôi luôn kiểm tra vở của các em thường xuyên nhận
xét và động viên để nhắc nhở học sinh cố gắng hơn ở những lần sau.

5


- Thường xuyên động viên, tuyên dương những em viết sạch, đẹp và đưa
vở cho những em viết còn chưa được đẹp xem để học tập.
Đối với những em có tiến bộ tôi thường động viên kịp thời. Tâm lí thích

+ Khoảng cách các tiếng là 1 ô vuông nhỏ, dấu thanh đặt trong dòng kẻ thứ 2.
- Trong quá trình học sinh viết, tôi luôn quan sát để phát hiện những học
sinh ngồi, cầm bút hoặc đặt vở sai để sửa luôn cho các em.
- Trong quá trình rèn luyện chữ cho học sinh, tôi đặt kế hoạch rèn chữ cụ
thể ở bốn thời điểm: Trong giờ tập viết, trong giờ chính tả, trong các giờ học còn
lại ở nhà.
6


* Trong giờ Tập viết.
Trước hết tôi cho học sinh nhắc lại, hiểu rõ đặc điểm vầ cách sử dụng vở
tập viết để các em biết dùng vở tập viết đúng yêu cầu.
Các chữ cái có độ cao một đơn vị được xác định bằng đường kẻ ngang trên
và đường kẻ ngang dưới.
Các chữ cái có độ cao 2,5 đơn vị được xác định bằng đường kẻ ngang trên,
giữa và giữa.
- Ô vuông trên khung chữ mẫu. Các ô vuông này do các đường kẻ ngang,
dọc tạo thành, khoảng cách giữa 3 ô vuông nhỏ theo chiều dọc là một đơn vị chữ.
- Xác định tạo độ và chiều hướng chữ.
- Điểm đặt bút: là điểm bắt đầu khi viết một nét trong một chữ cái.
- Viết liền mạch: là điểm thao tác đưa ngòi bút liên tục từ điểm kết thúc của
nét đứng trước tới điểm bắt đầu của nét tiếp theo.
- Kĩ thuật lia bút: là thao tác đưa ngòi bút trên không.
- Kĩ thuật rê bút: đó là trường hợp viết đè lên theo hướng ngược lại với nét
chữ vừa viết, ở đây xảy ra hai trường hợp dụng cụ viết (Đầu ngòi bút) “ Chạy
nhẹ” từ điểm kết thúc của nét đứng trước đến điểm bắt đầu của nét đứng sau.
Sau khi đã cho học sinh nắm chắc các kí hiệu, kỹ thuật viết chữ rồi tôi tiến
hành dạy chắc tiết tập viết. Nếu dạy chắc tiết tập viết, tôi tin rằng chữ của học
sinh sẽ dần dần trở nên đúng và đẹp hơn. Ở trong tiết tập viết tôi đặc biệt chú
trọng tới chữ mẫu (Bộ chữ cái) chữ viết mẫu của giáo viên, việc này thực hiện

để các em học được ưu điểm của bạn, nhờ bạn chỉ rõ giúp những yếu điểm của
mình để khắc phục.
Hàng tháng, tôi đều chấm vở sạch, chữ đẹp cho các em và tôi lấy kết quả
việc chấm vở sạch, chữ đẹp hàng tháng là một tiêu chí quan trọng trong việc đánh
giá thi đua cho các em. Đây cũng là một biện pháp quan trọng thúc đẩy các em nỗ
lực phấn đấu viết chữ đẹp.
Giải pháp 4: Nâng cao nhận thức cho học sinh và phụ huynh.
Đầu năm học mới, trong cuộc họp phụ huynh đầu năm, ngoài việc phổ
biến kế hoạch hoạt động của nhà trường trong năm học mới tôi kết hợp tuyên
truyền trong phụ huynh về vấn đề chữ viết của học sinh.
Tuyên truyền giảng giải cho phụ huynh và học sinh về vai trò của chữ
viết, vị trí, tầm quan trọng của việc rèn chữ viết đối với việc hình thành nhân
cách, tính kiên trì, kỉ luật, chịu khó của các em trong quá trình học tập. Chỉ ra cho
phụ huynh thấy được nguyên nhân học sinh viết chữ xấu và tác hại của việc viết
chữ xấu trong quá trình học tập. Chữ viết đẹp giúp cho học sinh hứng thú trong
học tập các môn học khác.
Vận động phụ huynh mua sắm đầy đủ các loại đồ dùng học tập có chất
lượng cho học sinh trong quá trình học tập như: Bút máy, vở, mực, thước kẻ,…
Hướng dẫn phụ huynh dựa vào mẫu chữ ở vở tập viết để kiểm tra và thường
xuyên quan tâm và sửa chữa các sai sót cho con em mình.
2. Ưu, nhược điểm của giải pháp mới.
a- Ưu điểm:
- Giáo viên có tinh thần trách nhiệm với công việc, tích cực hơn trong
việc sử dụng trang thiết bị được cấp và làm thêm nhiều dồ dùng phục vụ cho
giảng dạy.
- Chữ viết của giáo viên, đặc biệt là chữ viết học sinh ngày càng đúng đẹp
là cơ sở để học tốt các môn học và đạt kết quả cao trong quá trình học tập.Tạo
8




72 %

4

28%

Cuối năm

14

14

100%

0

0%

Một số bài viết của học sinh lớp tôi:

Đến cuối năm học, Lớp tôi có 4 học sinh tham gia cuộc thi “Viết chữ đẹp”.

9


Qua nghiên cứu sáng kiến đã đem lại ý nghĩa thiết thực cho chính bản thân
được trang bị thêm vốn kiến thức, kỹ năng, những kinh nghiệm từ thực tiễn được
thể hiện minh họa qua các tiết dạy tại đơn vị trường. Đóng góp kinh nghiệm giảng
dạy của mình với bạn bè đồng nghiệp để cùng nhau được chia sẻ kinh nghiệm

chất lượng chữ viết học sinh và học sinh hứng say mê tham gia luyện viết hơn.
C. PHẦN KẾT LUẬN
1. Những bài học kinh nghiệm được rút ra khi áp dụng sáng kiến.
10


Rèn kĩ năng viết đúng, đẹp cho học sinh là một quá trình lâu dài, phức tạp
và đòi hỏi sự nỗ lực cố gắng của cả giáo viên và học sinh. Đặc biệt là kĩ năng viết
chữ đẹp. Đây là một kĩ năng không phải tự nhiên mà có, đòi hỏi sự chăm lo rèn
luyện thường xuyên của giáo viên cho các em, phải dạy cho các em một cách có
định hướng và có kế hoạch.
* Đối với giáo viên:
- Cần nắm chắc quy định chữ hoa, chữ thường và các chữ số;
- Thường xuyên rèn chữ viết đùng mẫu, đẹp ở mọi lúc, mọi nơi, nhất là khi
viết mẫu trên bảng lớp;
- Rèn chữ cho học sinh theo đúng quy định:Viết bảng trước; viết vở sau.
- Thường xuyên theo dõi, uốn nắn, chỉ ra các lỗi mà học sinh mắc phải để
sửa chữa kịp thời cho các em.
* Đối với học sinh:
- Phải thống nhất viết cùng một loại vở, một loại mực.
- Ngồi viết ngay ngắn, đúng tư thế.
- Bàn ghế phải phù hợp với tầm vóc của trẻ.
- Phụ huynh học sinh cần hợp tác chặt chẽ, thường xuyên trao đổi với giáo
viên chủ nhiệm để nắm bắt được tình hình và tìm cách khắc phục.
2. Những kiến nghị, đề xuất
Ban Giám hiệu nhà trường thường xuyên tạo điều kiện cho giáo viên được
đi giao lưu viết chữ đẹp trong trường hay ngoài trường để các giáo viên được cọ
sát và học hỏi những kinh nghiệm hay từ các đồng nghiệp.
Để đảm bảo công tác viết chữ đẹp được hiệu quả, có chất lượng. Hàng năm
nên bổ sung mua sắm các thiết bị, dụng cụ phục vụ cho việc giảng dạy của giáo