Tìm hiểu văn bản Đức tính giản dị của Bác Hồ (Phạm Văn Đồng)
I. TÌM HIỂU CHUNG:
1. Tác giả, tác phẩm:
* Xem chú thích Sgk/54.
Đọc: Giọng đọc rõ ràng, mạch lạc, bộc lộ tình cảm yêu mến, kính trọng Bác của
tác giả.
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN:
Luận điểm chính:
Bàn về đức tính giản dị của Bác Hồ, về sự vĩ đại giữa cuộc đời cách mạng và cuộc
sống giản dị, khiêm tốn của Bác.
Luận điểm của bài văn là gì? Luận điểm ấy thể hiện dưới những câu văn nào?
– Luận điểm: Bàn về đức tính giản dị của Bác Hồ, về sự vĩ đại giữa cuộc đời cách
mạng và cuộc sống giản dị, khiêm tốn của Bác.
– Luận điểm này được thể hiện ở nhan đề và câu mở đầu của bài văn.
Hãy tìm bố cục của bài văn? Bố cục này có gì đáng lưu ý?
Bài văn chỉ là một đoạn trích nên không đủ các phần. Cụ thể:
– Mở bài: Sự nhất quan giữa cuộc đời cách mạng và cuộc sống giản dị thanh bạch
ở Bác Hồ.
– Thân bài: Chứng minh sự giản dị của Bác trong sinh hoạt, lối sống, việc làm:
+ Bữa ăn chỉ vài ba món.
+ Nhà sàn 2, 3 phòng.
+ Làm từ việc lớn đến việc nhỏ.
+ Giản dị trong đời sống vật chất gắn liền với đời sống tinh thần phong phú.
+ Giản dị trong lời nói, bài viết.
Phép lập luận chủ yếu của bài là gì?
-(Lập luận chứng minh.
Để chứng minh thuyết phục, tác giả đã làm như thế nào?
– Tác giả đưa ra một hệ thống luận cứ đầy đủ, với lí lẽ chặt chẽ và những dẫn
chứng chính xác, cụ thể, nhằm làm sáng tỏ từng luận cứ.
– Bác giản dị trong bộ quần áo nâu, đôi dép lốp cao su, …
– Trong bài “Tức cảnh Pác Pó” của Bác: Sáng ra … sẵn sàng …
– Bài “Bác ơi!” của Tố Hữu: Mong manh áo … Hơn … lối mòn.
2. Lời bình luận của tác giả về ý nghĩa và giá trị của đức tính giản dị ở Bác Hồ.
– Sự giản dị của Bác không phải là lối sống … hiền triết ẩn dật.
– Sự giản dị về vật chất … càng hòa hợp với đời sống tâm hồn phong phú.
– Đó thực sự là một đời sống văn minh mà Bác Hồ nêu gương sáng.
Ngoài các tác phẩm là luận điểm, luận cứ, dẫn chứng, tác giả còn có phần đánh giá,
bình luận. Hãy tìm những câu văn ấy?
– “Ở việc làm nhỏ đó” đến “người phục vụ”.
– “… một đời sống như vậy thanh bạch và tao nhã biết bao”.
– “Nhưng chớ nên hiểu lầm rằng … trong thế giới ngày nay”.
Chú ý đoạn văn “Nhưng chớ nên hiểu lầm rằng … trong thế giới ngày nay”. Đoạn
này, tác giả dùng dẫn chứng hay lí lẽ? Tác giả nhấn mạnh điều gì?
– Tác giả dùng lí lẽ (giải thích, bình luận). Tác giả nhấn mạnh:
– Sự giản dị của Bác không phải là lối sống … nhà hiền triết ẩn dật.
Câu 6: Viết một câu văn có sử dụng phép liệt kê để nêu rõ các phương diện trong
đức tính giản dị của Bác Hồ.
Câu 7: Viết một đoạn văn chứng minh: Bác Hồ là người rất yêu thiên nhiên.
Câu 8: Theo em, vì sao những chân lí lớn của thời đại:
“Không có gl quý hơn độc lập tự do “
“Không có việc gì khó
Chỉ sợ lòng không bền
Đào núi và lấp biển
Quyết chí ắt làm nên.”
Lại có thể thâm nhập vào “quả tim và bộ óc của hàng triệu con người”!
Câu 9: Qua bài thơ Đêm nay Bác không ngủ của Minh Huê, em thấy sự giản dị của
Bác Hồ được thể hiện như thế nào?
Câu 10: Tìm một số câu thơ của Bác nói về đời sống giản dị của Người.