SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT
TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH
A. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:
- Hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh,
làm cho văn bản thuyết minh sinh động, hấp dẫn.
- Biết cách sử dụng một số biện pháp nghệ thuật vào văn bản thuyết minh.
B. Chuẩn bị:
- Giáo viên: câu hỏi , giâýAo
- Học sinh: trả lời câu hỏi
C. Tiến trình bài giảng:
* Hoạt động 1: Khởi động:
1-Tổ chức:
2-Kiểm tra:
- Kiểm tra bài cũ: Kết hợp trong giờ.
- Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh.
3-Bài mới: Giới thiệu bài:
Ở lớp 8, các em đã được học và vận dụng văn bản thuyết minh, giờ học này
chúng ta tiếp tục tìm hiểu và vận dụng kiểu văn bản này ở một yêu cầu cao hơn, đó
là: Để văn bản thuyết minh sinh động, hấp dẫn và bớt khô khan thì cần sử dụng một
số biện pháp nghệ thuật.
* Hoạt động 2: Bài học:
1- Ngữ liệu và phân tích ngữ liệu:

2- Kết luận:

? Nhắc lại khái niệm văn bản thuyết minh?

Tìm hiểu việc sử dụng một số biện pháp

Kiểu văn bản thông dụng trong mọi lĩnh


Vịnh Hạ Long.

dụng một số biện pháp nghệ thuật:

?Bài văn thuyết minh đặc điểm gì của đối tượng? - Muốn cho văn bản thuyết minh được
Sự kỳ lạ vô tận của Hạ Long do đá và nước sinh động, hấp dẫn, người ta vận dụng
tạo nên. Đó chính là vẻ đẹp hấp dẫn kỳ diệu

thêm một số biện pháp nghệ thuật như

của Hạ Long.

kể chuyện, tự thuật, nhân hoá hoặc

? Văn bản có cung cấp được tri thức khách

các hình thức vè, diễn ca (Trình bày

quan về đối tượng không?

bằng văn vần).

Văn bản cung cấp tri thức khách quan về

- Các biện pháp nghệ thuật cần sử

đối tượng đó là sự kỳ là của Hạ Long là vô tận.

dụng thích hợp, góp phần làm nổi bật


+ Tuỳ theo góc độ và tốc độ di chuyển của du
khách, tuỳ theo cả hướng ánh sáng dọi vào
các đảo đá, mà thiên nhiên tạo nên thế giới
sống động, biến hoá đến lạ lùng: Biến chúng
từ những vật vô tri thành vật sống động có hồn.
=> Tác giả sử dụng biện pháp tưởng tượng và
liên tưởng, tưởng tượng những cuộc dạo chơi
với các khả năng dạo chơi (Tám chữ “Có thể”),
khơi gợi những cảm giác có thể có (Thể hiện
qua các từ: Đột nhiên, bỗng, bỗng nhiên, hoá
thân), dùng phép nhiên hoá.
- Giới thiệu Vịnh Hạ Long không chỉ là đá và
nước mà còn là một thế giới sống có hồn.
? Như vậy, tác giả đã trình bày được sự kỳ lạ
TaiLieu.VN

Page 3


của Hạ Long chưa? Nhờ biện pháp gì?
? Qua văn bản trên hãy cho biết khi viết văn
bản thuyết minh cần lưu ý điều gì để văn bản
được sinh động, hấp dẫn?
- Hai học sinh đọc ghi nhớ.
* Ghi nhớ (SGK13).

*Hoạt động 3:

Luyện tập:


+ Liệt kê.

? Bài thuyết minh này có nét gì

- Một số nét đặc biệt của bài thuyết minh này:

đặc biệt?

+ Về hình thức: Giống như văn bản tường thuật
một phiên toà.
+ Về cấu trúc: Giống như biên bản 1 cuộc tranh
luận về mặt pháp lý.
+ Về nội dung: Giống như một câu chuyện kể
về loài ruồi.

TaiLieu.VN

Page 4


? Tác giả đã sử dụng biện pháp

- Các biện pháp nghệ thuật: Nhân hoá, có tình

nghệ thuật nào?

tiết, miêu tả,…

? Biện pháp nghệ thuật ở đây có


- Học sinh về nhà: + Học bài.
+ Làm bài tập 3, 4 (SBT6, 7).
- Chuẩn bị bài: “Luyện tập sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản
thuyết minh”.

TaiLieu.VN

Page 5