Kể Chuyện Các Vua Nguyễn
Vua Minh Mạng II
Tinh Thần Làm Việc Của Minh Mạng
Vua ( se ) mình. Hoàng Tử trưởng, các Hoàng Tử túc trực ở
Duyệt Thị Đường. Thái Y dâng thuốc. Trong thời gian
uống thuốc, ông vẫn xem sớ tâu các nơi, phê phán không
lúc nào nghỉ. Văn thư phòng là Nguyễn Hữu Khuê và
Trương Phúc Cương dâng sớ nói:
- Y gia có nói:
-Uống thuốc tất phải bình tâm không lo nghỉ. Nay các sớ
tâu trong ngoài đều do Hoàng thượng phê bảo, công việc
đến hàng vạn, sao có thể không tổn tinh thần. Xin tỉnh
dưỡng tinh thần thì thuốc men mới chóng có hiệu quả.
Minh Mạng xem sớ, phán rằng:
- Không ngờ lớp tôi đòi nhỏ mọn mà có lòng yêu lo đến thế
.
Ông bèn truyền các nhà cứ lấy ngày lễ dâng lục đầu bài
( 2 ), ngày chẵn thì thôi. Duy việc gì quan trọng thì cho tâu
ngay....
Vừa khỏe, ông đã muốn ngự điện nghe việc các quan tâu
lại. Gặp trời mưa to, bầy tôi sợ lạnh rét, can vua . Minh
Mạng phê rằng:
- Thế đủ biết lòng thành yêu mến, nhưng Trẫm vẫn khỏe,
muốn gặp gặp các khanh để thỏa lòng các Khanh trông
ngóng, mà lòng Trẫm cũng được thư thái, chẳng hơn ngày
ngày chỉ thấy lũ đàn bà, quan thị không biết nói chuyện gì
à.
Thế là ông liền ngự lên diện Cần Chánh. Bầy tôi lạy mừng
ở sân, áo mũ đểu bị ướt. Minh Mạng bèn vời lên trên điện
để ngồi, ủy lạo hồi lâu, rồi ban cho tiền vàng , chuổi ngọc
trai theo thứ bậc.

quan, làm trái thì có tội.
Về sau, có quan Tư Vụ Nội Vụ Nguyễn Đức Tuyên ăn bớt
nhựa thông công quỷ, Minh Mạng ra lệnh chặt tay để răn
dân chúng về tội tham nhũng.
Để cho thần dân tránh cờ bạc, hút xách, Minh Mạng dụ
rằng:
- Thuốc phiện là thứ thuốc độc từ nước ngoài đem lại,
những phường du côn, lêu lỏng lúc mới hút cho là phong
lưu, rồi chuyển thành thói quen, thường thường nghiện mà
không phể bỏ được. Quan thì bỏ cả chức vụ, dân thì bỏ hết
sản nghiệp, thậm chí gày mòn thành tật, tổn thương cơ thể
sinh mệnh, nên bàn để nghiêm cấm đi .
Bấy giờ đình thần bèn tâu:
- Không kể quan hay dân, ai dám hút thuốc phiện và cất
dấu mà nấu nương, buôn bán thì xử tội đồ ( 1 ). Ai bắt
được mà tố cáo thì thưởng 20 lạng bạc. Cha anh không
ngăn cấm con em, xóm giềng biết mà không tố giác, đều bị
xử trượng ( 2 ).
Lời nghị tâu lên Minh Mạng sửa là quan chức có phạm thì
phải cách chức, còn các điều khác thì theo lời bàn mà thi
hành.
( Theo Đại Nam Thực Lục )
1) Tội đồ: Bắt làm nô lệ.
2) Tội trượng: Trượng là sợi mây to, kẻ bị xử trượng, chịu
đánh từ 60 đến 100 roi.
hết: Vua Minh Mạng II, xem tiếp: Vua Minh Mạng III