1
Tiết :117
Soạn :
Giảng :
Con cò
Chế Lan Viên
(Hớng dẫn đọc thêm )
A.Mục tiêu cần đạt :
1Kiến thức : Giúp học sinh cảm nhận đợc vẻ đẹp và ý nghĩa của hình tợng con
cò trong bài thơ đợc phát triển từ những câu hát ru xa để ngợi ca tình mẹ con và
lời ru .
-Thấy đợc sự vận dụng sáng tạo ca dao của tác giả và những đặc điểm về thể thơ
,hình ảnh thơ ,giọng điệu bài thơ .
2Rèn kĩ năng cảm thụ và phân tích rhơ ,đặc biệt là những hình ảnh thơ đợc sáng
tạo bằng trí tợng tởng tợng ,lên tởng .
3.Giáo dục ý thức nâng niu ,trân trọng tình mẹ và lời ru .
B.Chuẩn bị :
1.Giáo viên :Nội dung bài dạy
2Học sinh : Đọc SGK ,t liệu ,soạn bài
C.Cách thức tiến hành :
Phơng pháp :đọc ,phân tích ,giảng bình
D.Tiến trình bài dạy
I.ổn định lớp :
II.Kiểm tra bài cũ :
?Đọc thuộc lòng diễn cảm bài thơ Viếng lăng Bác ?Nêu hoàn cảnh ra đời của
bài thơ
? Phân tích một khổ thơ mà em yêu thích trong bài VLB.
III.Bài mới :
GV:Con ngời ta ai chẳng có tuổi thơ .ở vào cái tuổi nằm nôi hay lớn hơn một
chút khi chập chững những bớc đầu đời ,đó là cái thời đẹp nhất trong cuộc đời
mỗi con ngời .

-Sáng tác năm 1962 trong tập thơ Hoa ngày thờng
Chim báo bão năm 1967
?Đây là một bài thơ trữ tình ,nên đọc với giọng nh thế
nào
-Giọng tha thiết mềm mại ,tình cảm thể hiện những lời
ru ngọt ngào và tình cảm của ngời mẹ
GV: Đọc mẫu
HS 1:Đọc đoạn 2
HS2 :Đọc đoạn 3
?Hãy phân tích hình tợng trung tâm của bài thơ
-Hình ảnh Con cò hiện ra từ những câu ca dao quen
thuộc
?Hãy đọc những câu ca dao có liên quan đén hình ảnh
Con cò trong bài thơ
-HS đọc chú thích 1
?Hãy nhận xét về sự lặp lại của hình ảnh Con cò trong
Ca dao của bài thơ
-Bài thơ không phải là sự lặp lại đơn giản những hình
ảnh và tứ thơ có sẵn trong ca dao . Hình ảnh con cò
trong ca dao đợc liên tởng và mở rộng ,ý nghĩa biểu t-
ợng tập trung hớng về biểu hiện tình mẹ ,lòng mẹ lớn
lao ,sâu nặng bền lâu với cuộc đời mỗi con ngời
-ý nghĩa biẻu tợng phát triển qua từng đoạn thơ nhng
vẫn mang tính thống nhất
GV: Nh vậy nói khai thác truyền thống không có nghĩa
là lặp lại quá khứ .Sự sáng tạo của bài thơ tạo nên tính
hiện đại của bài thơ
?Vậy hình tợng Con cò đợc dùng với ý nghĩa gì
-ý nghĩa ẩn dụ :Con cò là làbiểu tợng ớc mơ khát vọng
sáng tạo là cuộc đời mẹ ,là lòng mẹ sẽ theo con đi mọi

Cò gặp cành mềm ,cò sợ xáo măng (2)
?Những cánh cò ấy rất quen thuộc trong ca dao VN ,hãy
đọc những câu ca dao có chứa hình ảnh những cánh cò
đó
-HS đọc
?Hãy nhận xét về không gian ,về đời sống củacon ngời
VN qua những câu ca dao ấy
- Con cò bay lả ,bay la ->Gợi tả không gian và khung
cảnh quen thuộc của cuộc sống xa từ làng quê đến phố
xá thị thành ->Hình ảnh cò gợi nhịp sống êm đềm thong
thả bình yên của cuộc sống xa
-Con cò ăn đêm ->Có nội dung t tởng sâu sắc :Con còp
là tợng trng cho ngời dân lao động cụ thể là ngời mẹ ng-
ời phụ nữ nông dân nhọc nhằn vất vả ,lặn lội trong cuộc
mu sinh
?Bài ca dao này gợi nhớ đến những câu ca dao mang ý
nghĩa tơng tự .Hãy đọc những bài ca dao ấy
-Cái cò lặn lội bờ sông
-Cái cò đi đón cơn ma
?Vì sao những ngời mẹ thờng ru con bằng những bài ca
dao có hình ảnh Con cò
-Ca dao là những bài ca dan gian thờng dùng để hát ru
-Hình ảnh con cò trong ca dao là hình ảnh thân thuộc
II.Phân tích :
1.Bố cục : 3 đoạn
2Phân tích:
a.Hình ảnh con cò
qua những lời ru và
tuổi ấu thơ (K1)
4

trong đoạn thơ 1
+Nghệ thuật :
-Lời thơ :Vận dụng sáng tạo hình ảnh con cò trong ca
dao
-Lặp câu ,lặp từ ngữ
-Biện pháp đối chiếu : Cò một mình........kiếm ăn .
Con có mẹ con chơi rồi lại ngủ
GV :Hình ảnh Con cò đợc xây dựng bằng sự liên tởng t-
ởng tợng phong phú của nhà thơ ,nh đợc bay ra tự những
câu ca dao để sống trong tâm hồn con ngời theo cùng và
nâng đỡ con ngời trong mỗi chặng đờng
-Hình thức nâng cấp ý thơ :Biến nhỏ thành lớn ,biến
riêng thành chung
5
-Giọng thơ thủ thỉ tâm tình ,thiết tha êm ái
?Cảm nhận của em về ý nghĩa của lời ru đối với tuổi ấu
thơ
-Lời ru vỗ về ngọt ngào dịu dàng bao dung rộng mở ấm
nồng che chở cha mẹ dành cho con
GV:Qua lời ru thắm thiết nghĩa tình của mẹ Hình ảnh
cò đã đến với tâm hồn tuổi ấu thơ một cách nhẹ nhàng
thấm thía .Lời ru của mẹ chính là sự khửi đầu thế giới
tâm hồn của mỗi con ngời .ở tuổi nằm nooi đứa trẻ đã
cảm nhận đợc sự vỗ về âu yếm trong âm điệu ngọt ngào
êm dịu .Chúng đón nhận tình yêu thơng che chở của
ngời mẹ bằng trực giác .Đoạn thơ 1 khép lại bằng hình
ảnh thanh bình đáng yêu Sữa mẹ nhiều con ngủ chẳng
phân vân
HS đọc khổ 2
?Trong khúc ru thứ 2 ,hình ảnh cò trắng mang biểu tợng

nồng che chở cha mẹ
dành cho con
b.Hình ảnh cò gắn bó
với cuộc đời mỗi con
ng ời .
-Cánh cò đi vào tiềm
thức tuổi thơ ,là ngời