BÀI 26
PHONG TRÀO KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP
TRONG NHỮNG NĂM CUỐI THẾ KỶ XIX ( TỪ SAU 1885)
I. Mục tiêu
1. Kiến thức:
-HS nhận biết được: việc phân hóa trong triều đình Huế từ sau Hiệp ước 1884: phe
chủ chiến và phe chủ hòa.
- Cuộc phản công ở kinh thành Huế của phái chủ chiến ( 1885).
- Hiểu khái niệm “phong trào Cần Vương”, biết được hai giai đoạn của PT Cần
Vương.
2. Kỹ năng
- HS có kĩ năng sử dụng bản đồ để tường thuật các trận đánh, kĩ năng khai thác
tranh ảnh lịch sử.
3 Thái độ
- Bồi dưỡng nâng cao lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc.
- Biết ơn những văn thân, sĩ phu yêu nước đã hy sinh cho độc lập dân tộc.
II. Đồ dùng dạy học
- GV: Lược đồ kinh thành Huế năm 1885.
Chân dung vua Hàm Nghi, Phan Đình Phùng, Tôn Thất Thuyết.
- HS; đọc và nghiên cứu SGK.
III. Phương pháp
- Sử dụng đồ dùng trực quan, trình bày, miêu tả, đàm thoại, KT ‘Khăn trải bàn’
IV. Tổ chức giờ học
1. Ổn định tổ chức
2. Kiểm tra bài cũ:
- Nêu nội dung Hiệp ước Hác-măng và Pa-tơ-nốt 1884?
3. Bài mới
*Giới thiệu bài: 1p.
Sau điều ước Pa-tơ-nốt (1884) triều đình phong kiến Nguyễn chính thức đầu
hàng TD Pháp. Cuộc kháng chiến chống Pháp vẫn phát triển mạnh vào những năm
cuối thế kỉ XIX.

- GV treo lược đồ, giải thích các kí hiệu và
trình bày vụ biến kinh thành Huế .
+ Nhìn vào sơ đồ ta thấy rõ kinh thành Huế nằm
ngay bên bờ sông Hương, trên đường đi ra Quảng
Triị và vào Đà Nẵng. ở ngay sát kinh thành (về
phía Đông) là Đồn Mang Cá là nơi đóng quân của
Pháp. Từ nơi đóng quân này, giặc Pháp có thể
kiểm soát được mọi hoạt động của lực lượng
chống Pháp bên trong thành.
Tòa Khâm Sứ nằm ngay bên bờ nam sông Hương
là nơi các sĩ quan Pháp ở, đại diện cho chính phủ
Pháp (kiểu như Đại Sứ Quán)

a. Nguyên nhân
- Triều đình đầu hàng TDP xâm lược.
- Phái chủ chiến muốn giành lại chủ
quyền từ tay Pháp.

b. Diễn biến:

- Đêm 4, rạng sáng 5-7-1885 Tôn Thất
Thuyết ra lệnh tấn côngTòa Khâm Sứ,
đồn Mang Cá.
- Lúc đầu Pháp hoảng hốt rối loạn, sau
đó chung chiếm lại Hoàng Thành.
- Chúng tàn sát, cướp bóc dã man, giết
- GV nêu câu hỏi: Em có nhận xét gì về vị hại hàng trăm người dân vô tội.
c. Kết quả: Vụ biến kinh thành Huế thất
trí của kinh thành Huế?
bại.

- Vua Hàm Nghi hạ chiếu Cần Vương.
- > PT Cần Vương bùng nổ.

phong trào chống Pháp đã dâng cao sôi nổi mạnh
mẽ kéo dài đến cuối thế kỉ XIX dược gọi là phong
trào Cần Vương.

- GV nêu câu hỏi: Tại sao gọi phong trào
đấu tranh cuối thế kỉ XIX là phong trào
Cần Vương?
(Thực chất là phong trào đấu tranh cchống
ngoại xâm của nhân dân dưới ngọn cờ của
một ông vua yêu nước.)
*GV phân tích: Từ hành động tự vệ chính
đáng chuyển sang phát động cuộc kháng chiến
trong toàn quốc. Tinh thần cơ bản của chiếu Cần
Vương thể hiện việc cố gắng gắn quyền lợi của
triều đình với quyền lợi của dân tộc. Do đó đã
thúc đẩy, cổ vũ nhân dân tham gia kháng chiến
trong những năm tiếp theo.

- GV nêu vấn đề cho HS thảo luận nhóm
theo " Kĩ thuật khăn trải bàn" (4p): Vì
sao nói hành động của vua Hàm Nghi và
Tôn Thất Thuyết là hành động yêu nước và
được đánh giá cao?
- GV nhận xét kết quả của hai nhóm.
KL căn cứ vào hoàn cảnh lịch sử để giải
b. Diễn biến:
thích.

PHONG TRÀO KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP
TRONG NHỮNG NĂM CUỐI THẾ KỶ XIX ( TỪ SAU 1885)
I. Mục tiêu
1. Kiến thức:
-HS nhận biết được: việc phân hóa trong triều đình Huế từ sau Hiệp ước 1884: phe
chủ chiến và phe chủ hòa.
- Cuộc phản công ở kinh thành Huế của phái chủ chiến ( 1885).
- Hiểu khái niệm “phong trào Cần Vương”, biết được hai giai đoạn của PT Cần
Vương.
2. Kỹ năng
- HS có kĩ năng sử dụng bản đồ để tường thuật các trận đánh, kĩ năng khai thác
tranh ảnh lịch sử.
3 Thái độ
- Bồi dưỡng nâng cao lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc.
- Biết ơn những văn thân, sĩ phu yêu nước đã hy sinh cho độc lập dân tộc.
II. Đồ dùng dạy học
- GV: Lược đồ kinh thành Huế năm 1885.
Chân dung vua Hàm Nghi, Phan Đình Phùng, Tôn Thất Thuyết.


- HS; đọc và nghiên cứu SGK.
III. Phương pháp
- Sử dụng đồ dùng trực quan, trình bày, miêu tả, đàm thoại, KT ‘Khăn trải bàn’
IV. Tổ chức giờ học
1. Ổn định tổ chức
2. Kiểm tra bài cũ:
- Nêu nội dung Hiệp ước Hác-măng và Pa-tơ-nốt 1884?
3. Bài mới
*Giới thiệu bài: 1p.
Sau điều ước Pa-tơ-nốt (1884) triều đình phong kiến Nguyễn chính thức đầu

- GV treo lược đồ, giải thích các kí hiệu và
trình bày vụ biến kinh thành Huế .
+ Nhìn vào sơ đồ ta thấy rõ kinh thành Huế nằm

a. Nguyên nhân
- Triều đình đầu hàng TDP xâm lược.
- Phái chủ chiến muốn giành lại chủ
quyền từ tay Pháp.

b. Diễn biến:


ngay bên bờ sông Hương, trên đường đi ra Quảng
Triị và vào Đà Nẵng. ở ngay sát kinh thành (về
phía Đông) là Đồn Mang Cá là nơi đóng quân của
Pháp. Từ nơi đóng quân này, giặc Pháp có thể
kiểm soát được mọi hoạt động của lực lượng
chống Pháp bên trong thành.
Tòa Khâm Sứ nằm ngay bên bờ nam sông Hương
là nơi các sĩ quan Pháp ở, đại diện cho chính phủ
Pháp (kiểu như Đại Sứ Quán)

- Đêm 4, rạng sáng 5-7-1885 Tôn Thất
Thuyết ra lệnh tấn côngTòa Khâm Sứ,
đồn Mang Cá.
- Lúc đầu Pháp hoảng hốt rối loạn, sau
đó chung chiếm lại Hoàng Thành.
- Chúng tàn sát, cướp bóc dã man, giết
hại hàng trăm người dân vô tội.
- GV nêu câu hỏi: Em có nhận xét gì về vị c. Kết quả: Vụ biến kinh thành Huế thất

đấu tranh cuối thế kỉ XIX là phong trào
Cần Vương?
(Thực chất là phong trào đấu tranh cchống
ngoại xâm của nhân dân dưới ngọn cờ của
một ông vua yêu nước.)

2. Phong trào Cần Vương bùng nổ và
lan rộng.
a. Nguyên nhân.
- Vụ biến kinh thành thất bại.
- Vua Hàm Nghi hạ chiếu Cần Vương.
- > PT Cần Vương bùng nổ.


*GV phân tích: Từ hành động tự vệ chính
đáng chuyển sang phát động cuộc kháng chiến
trong toàn quốc. Tinh thần cơ bản của chiếu Cần
Vương thể hiện việc cố gắng gắn quyền lợi của
triều đình với quyền lợi của dân tộc. Do đó đã
thúc đẩy, cổ vũ nhân dân tham gia kháng chiến
trong những năm tiếp theo.

- GV nêu vấn đề cho HS thảo luận nhóm
theo " Kĩ thuật khăn trải bàn" (4p): Vì
sao nói hành động của vua Hàm Nghi và
Tôn Thất Thuyết là hành động yêu nước và
được đánh giá cao?
- GV nhận xét kết quả của hai nhóm.
KL căn cứ vào hoàn cảnh lịch sử để giải
thích.

TRONG NHỮNG NĂM CUỐI THẾ KỶ XIX. ( tiếp )
I. Mục tiêu
1. Kiến thức
- HS biết được những cuộc khởi nghĩa tiêu biểu trong phong trào Cần Vương: khởi
nghĩa Ba Đình, khởi nghĩa Bãi Sậy, khởi nghĩa Hương Khê ( thời gian, người lãnh
đạo kết quả, ý nghĩa).
- Phong trào nông dân Yên Thế: thời gian tồn tại, diễn biến, nguyên nhân thất
bại ,ý nghĩa.
2. Kỹ năng
- HS nâng cao kĩ năng sử dụng bản đồ để tường thuật các trận đánh; kĩ năng đánh
giá sự kiện.
3. Thái độ
- Nâng cao lòng yêu nước.
- Biết ơn những văn thân, sĩ phu yêu nước đã hy sinh cho độc lập dân tộc.
II. Đồ dùng dạy học
- GV: - Lược đồ các cuộc khởi nghĩa Ba Đình, Bãi Sậy, Hương Khê.
- Phiếu học tập.
- HS: Đọc và nghiên cứu SGK, bảng phụ.
III. Phương pháp
- Sử dụng đồ dùng trực quan, miêu tả, tường thuật, trao đổi đàm thoại, KT ‘Khăn
trải bàn’.
IV. Tổ chức giờ học
1. Ổn định tổ chức
2. Kiểm tra bài cũ: 3p
- Nêu nguyên nhân dẫn đến vụ biến kinh thành Huế 5/7/1885?
-Trình bày tóm lược diễn biến giai đoạn 1 của phong trào Cần Vương?
3. Bài mới
*Giới thiệu bài: 1p
Phong trào Cần Vương bùng nổ từ sau vụ biến kinh thành Huế, vua Hàm
Nghi hạ chiếu Cần Vương, phong trào phát triển sôi nổi khắp Bắc và Trung Kì.

* Diễn biến
- GV tường thuật diễn biến khởi nghĩa trên
lược đồ. HS theo dõi và ghi tóm tắt.
- GV nêu câu hỏi: Theo em tại sao cuộc
khởi nghĩa có tên là Ba Đình?
(Cái tên Ba Đình đã ăn sâu trong trái tim
mỗi người dân VN. Đó là quảng trường Ba
Đình lịch sử. )
- HS quan sát h92 và giải thích vì sao nghĩa
quân lại rút lên Mã Cao?
(căn cứ hiểm yếu, phòng thủ tốt, nhưng
cũng dễ bị tiêu diệt vì chỉ có độc đạo vào
căn cứ).

Từ 12/1886 - > 1/1887 nghĩa quân cầm
cự trong 34 ngày đêm, đẩy lùi 5 cuộc
tấn công của địch. Nhưng giặc Pháp đã
dùng súng phun lửa triệt hạ căn cứ.
Nghĩa quân phải mở đường máu rút lên
Mã Cao.
*Kết quả: Cuộc khởi nghĩa tan rã.
2. Khởi nghĩa Bãi Sậy (1883 - 1892).

*Căn cứ:
- GV treo lược đồ, giải thích.
Bãi Sậy (Hưng Yên)
- HS quan sát và cho biết: căn cứ Bãi Sậy Trại Sơn - Hai Sông (Hải Phòng)
nằm ở đâu? Tại sao Nguyễn Thiện Thuật
lại chọn nơi đây làm căn cứ? Cách bố trí
xây dựng căn cứ của nhĩa quân ra sao?

*Diễn biến:
- GV tường thuật diễn biến cuộc KN + Giai đoạn 1: (1885 - 1888) XD căn cứ
Hương Khê trên lược đồ.
và chuẩn bị lực lượng, rèn đúc vũ khí.
+ Giai đoạn 2: (1888 - 1895).
- GV nêu vấn đề HS thảo luận nhóm Nghĩa quân dựa vào rừng núi hiểm trở
(4p): Tại sao nói cuộc KN Hương Khê là tiến công địch, chỉ huy thống nhất đẩy
tiêu biểu nhất trong phong trào Cần lùi nhiều cuộc càn quét của địch.
Vương?
+ Thực dân Pháp tập trung lực lực lượng
- Đại diện báo cáo kết quả. GVKL.
bao vây, cô lập nghĩa quân và tấn công
(+ Lãnh đạo phần lớn là văn thân các tỉnh
vào căn cứ Ngàn Trươi.
Thanh- Nghệ - Tĩnh;
+ 28.12.1895 Phan Đình Phùng hy sinh,
+ Thời gian tồn tại: 10 năm
nghĩa quân tan dã.
+ Quy mô rộng lớn;
+ Tính chất ác liệt (chiến đấu cam go)
chống Pháp và triều đình phong kiến bù
nhìn;
+ Lập nhiều chiến công.)
-> Cuộc KN đánh dấu bước phát triển cao


nhất của PT CV dưới sự lãnh đạo của các
văn thân, sỹ phu yêu nước, KN Hương Khê
thất bại đánh dấu PT CV chấm dứt trong cả
nước.