PHẦN MỘT:

LỊCH SỬ THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY
CHƯƠNG I:
LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI.

Bài 1 :
Liên xô và các nước Đông âu từ năm 1945 đến giữa những năm 70
của thế kỷ XX
I. Mục tiêu bài học:
1. Kiến thức: Qua bài học học sinh hiểu được:
+) Sau những tổn thất nặng nề của Liên Xô trong chiến tranh thế giới thứ 2, nhân
dân Liên Xô đã nhanh chóng khắc phục kinh tế, hàn gắn vết thương chiến tranh,
tiếp tục xây dựng cơ sở vật chất cho CNXH.
+) Liên Xô đã đạt được những thành tựu to lớn về kinh tế và KHKT (Từ năm 1945
đến những đầu năm 70 của TK XX).
2. Kĩ năng:
+) Rèn luyện cho học sinh kĩ năng phân tích, nhận định các sự kiện, các vấn đề lịch
sử.
3. Tư tưởng, tình cảm:
+) Tự hào về những thành tựu XD CNXH ở Liên Xô, thấy được tính ưu việt của
CNXH và vai trò lãnh đạo to lớn của Đảng cộng sản và nhà nước Xô viết.
+) Biết ơn sự giúp đỡ của nhân dân Liên Xô với sự nghiệp cách mạng của nhân
dân.
II. Chuẩn bị của GV và học sinh:
1. Giáo viên:
+) Bản đồ Liên Xô (hoặc bản đồ Châu Âu).
+) Một số tranh ảnh tiêu biểu về Liên Xô và những thành tựu khoa học điển hình
của Liên Xô trong thời kỳ này (ảnh vệ tinh nhân tạo của Liên Xô).
2. Học sinh: Đọc bài, tư liệu liên quan.
III. Tiến trình bài dạy :

hại như thế nào?
( Liên Xô bị thiệt hại nặng nề về người và của.)
VD: + Hơn 27 triệu người bị chết.
+ 1.710 thành phố bị tàn phá.
+ Hơn 7 vạn làng mạc, Gần 32000 nhà máy
XN,...
? Em có những nhận xét gì về sự thiệt hại của LXô - Sau chiến tranh Liên Xô bị thiệt
trong chiến tranh thế giới thứ 2 ? Là thiệt hại hết hại nặng nề: Hơn 27 tr người


sức to lớn .
=> Những tổn thất đó làm cho nền kinh tế LXô
phát triển chậm lại tới 10 năm. Đất nước gặp muôn
vàn khó khăn tưởng chừng như không vượt nổi.
? Trong hoàn cảnh đó Liên Xô phải làm gì.

chết, 1710 thành phố, hơn 70
000 làng mạc bị phỏ hủy...

=> Trong hoàn cảnh đó LXô phải khắc phục kinh - Đảng nhà nước Liên Xô đề ra kế
tế, hàn gắn vết thương chiến tranh, tiếp tục hoạch khôi phục kinh tế.
XDCNXH.
- GV phân tích: Đảng và nước LXô quan tâm và
đề ra và thực hiện kế hoạch khắc phục kinh tế.
Quyết tâm này đã được sự ủng hộ nhiệt tình của
nhân dân.
? Cho biết những thành tựu về kinh tế và khoa học
kỹ thuật của LXô (1945- 1950)?
- GV lấy dẫn chứng (sgk- 4) chứng minh.
- Thành tựu:

- GV nêu: Đây là việc tiếp tục xây dựng cơ sở vật
chất kỹ thuật của CNXH mà các em đã học đến
năm 1939.
? Liên Xô XD cơ sở vật chất kĩ thuật trong hoàn
cảnh nào? ( t/c thảo luận nhóm ).
+) Các nước Tư bản phương Tây luôn có âm mưu
và hành động phá hoại, bao vây LXô cả về kinh tế,
chính trị, quân sự.
+) Liên Xô phải chi phí lớn cho quốc phòng, an
ninh để bảo vệ thành quả của công cuộc
XDCNXH.
? Hoàn cảnh đó có ảnh hưởng gì đến công cuộc
XDCNXH ở LXô.
+ ảnh hưởng trực tiếp đến việc xây dựng cơ sở
vật chất, kĩ thuật, làm giảm tốc độ của công cuộc
XDCNXH ở LXô.
-> Sau khi hoàn thành việc khôi phục kinh tế, * Thành tựu về kinh tế.
LXô tiếp tục XD cơ sở vật chất kĩ thuật của
CNXH với việc thực hiện kế hoạch dài hạn: Kế - Liên Xô thực hiện thành công 1
hoạch 5 năm và 7 năm.
loạt các kế hoạch dài hạn.
- Kế hoạch 5 năm: + 1951 -1955.
+ 1956 - 1960.
- Kế hoạch 7 năm: (1959 - 1965).
? Cho biết phương hướng chính của các kế hoạch
này.
- Ưu tiên phát triển công nghiệp nặng - Nền tảng


của nền kinh tế quốc dân.

chung và sức mạnh hạt nhân nói riêng so với Mĩ

- Là cường quốc công nghiệp đứng
thứ 2 thế giới (sau Mĩ) chiếm 20%
sản lượng công nghiệp thế giới.

* Về khoa học - kĩ thuật.
- Đạt được những thành tựu to
lớn, đặc biệt là khoa học vũ trụ.


và phương Tây.

* Về đối ngoại:
- Hoà bình, quan hệ hữu nghị với
? Chính sách đối ngoại của LX trong thời kỳ này là tất cả các nước.
gì ?
- Tích cực ủng hộ PTĐT giải phóng
dân tộc thế giới.
=> Chỗ dựa vững chắc của cách
? Hãy cho biết ý nghĩa của những thành tựu của mạng thế giới.
Liên Xô đạt được? ( Uy tín chính trị và địa vị ,
quốc tế của LX được đề cao).
- GV lấy dẫn chứng minh hoạ:
+ 1960 theo sáng kiến của LX, Liên hợp quốc
thông qua tuyên ngôn về việc thủ tiêu hoàn toàn
chủ nghĩa thực dân và trao trả độc lập cho các
nước thuộc địa.
+ 1961, LX đề nghị LHQ thông qua tuyên ngôn về
việc cấm sử dụng vũ khí hạt nhân.

- Bài tập về nhà: ? Vì sao Liên Xô là chỗ dựa vững chắc của phong trào cách mạng
và hoà bình thế giới.
- Đọc, tìm hiểu những nội dung bài mới, tiếp II, III .

BÀI 1.
LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU TỪ NĂM 1945 ĐẾN GIỮA
NHỮNG NĂM 70 CỦA THẾ KỶ XX ( Tiếp)
I- Mục tiêu bài học: Qua bài này học sinh hiểu được:
1. Kiến thức:
- Học sinh nắm được quá trình thành lập nhà nước dân chủ nhân dân ở Đông
Âu.
- Quá trình xây dựng CNXH và những thành tựu chính.
- Sự khủng hoảng và sụp đổ của các nước XHCN ở Đông Âu.
2. Kỹ năng:
- Rèn kỹ năng phân tích nhận định các sự kiện lịch sử.
3. Thái độ:
- Khẳng định thành tự to lớn có ý nghĩa lịch sử của công cuộc XD CNXH ở
Đ.âu.
II- Chuẩn bị:
1/ Giáo viên: Lược đồ các nước Đông âu.
2/ Học sinh: Học bài cũ - Đọc trước bài mới.


III- Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học:
1- Ổn định tổ chức.(1’)
9A1:
9A2:
2- Kiểm tra bài cũ: (5’)
? Nêu thành tựu chủ yếu của Liên xô từ 1950 đến đầu năm 70 ?
- Sản xuất CN tăng 9,6 % là nước CN đứng thứ 2 trên thế giới, chiếm 20 % sản

với hai thể chế chính trị khác nhau.
- H/s đọc dòng in nghiêng SGK.
- GV dùng lược đồ các nước dân chủ nhân dân
Đông âu.
? Hãy xác định trên lược đồ các nước dân chủ
nhân dân Đông âu ?
GV đọc tư liệu tham khảo SGV.
? Để hoàn thành cuộc CM dân chủ nhân dân - 1945 – 1949 các nước Đông âu đã
các nước Đông âu đã thực hiện những nhiệm hoàn thành thắng lợi xây dựng chính
vụ gì ?
quyền dân chủ nhân dân, cải cách
ruộng đất, quốc hữu hoá xí nghiệp,
cải thiện đời sống...
? Kết quả mà nhân dân Đông âu giành được có
ý nghĩa gì ?
2/ Tiến hành xây dựng CNXH (từ
năm 1950 đến đầu những năm 70
? Nhiệm vụ chính của các nước Đông âu trong của thế kỷ XX).
công cuộc xây dựng CNXH là gì ?
- Nhiệm vụ: Xoá bỏ sự bóc lột của giai cấp tư
sản, đưa nông dân vào làm ăn tập thể xây dựng
cơ sở vật chất kỹ thuật.
? Những thành tựu mà nhân dân Đông âu đã - 1950 – 1970 công cuộc xây dựng
đạt được trong công cuộc xây dựng CNXH ?
CNXH đạt nhiều thành tựu to lớn:
- H/s thảo luận (3 phút).
+ Xóa bỏ chế độ bóc lột của giai cấp
- Đại diện nhóm trả lời.
tư sản.
- GV tổng hợp ý thảo luận.

+ Tổ chức hiệp ước Vác – sa - va
? Hội đồng tương trợ kinh tế ra đời vào thời
gian nào ? với sự tham dự của bao nhiêu nước ? - 8/01/1949 Hội đồng tương trợ kinh
tế (SEV)thành lập. Nhằm đẩy mạnh
? Nêu mục đích ra đời của Hội đồng tương trợ sự hợp tác giúp đỡ lẫn nhau giữa các
kinh tế ?
nước XHCN.
? Thành tích của Hội đồng tương trợ kinh tế
trong những năm 1951 – 1973 ?
- H/s đọc dòng chữ nhỏ SGK – Tr8
? Tổ chức hiệp ước Vác – sa – va được thành
- 5/1955 thành lập tổ chức Hiệp ước
lập vào thời gian nào?
- Tình hình thế giới ngày càng căng thẳng do Vác-sa-va.
chính sách hiếu chiến, xâm lược của Đế quốc
Mỹ, nhất là sự ra đời của khối quân sự Bắc Đại
Tây Dương (Na To)
? Ý nghĩa sự ra đời của tổ chức này ?


- GV đọc tài liệu SGV – Tr13

- Bảo vệ công cuộc xây dựng
CNXH, hoà bình an ninh của Châu
âu và thế giới

4/ Củng cố, dặn dò:(2’)
? Nhiệm vụ chính của các nước Đông âu trong công cuộc xây dựng CNXH là
gì?
? Hãy điền những nội dung chính về các tổ chức: Hội đồng tương trợ kinh tế và