MÔN ĐẠO ĐỨC
• Đặng Văn Trường
I. DẠY HỌC THEO CHUẨN KIẾN THỨC, KĨ NĂNG ĐỐI VỚI MÔN ĐẠO ĐỨC
Tài liệu Hướng dẫn thực hiện Chuẩn kiến thức, kĩ năng (KTKN) môn Đạo đức
được biên soạn dựa vào mục tiêu chương trình, nội dung, kế hoạch dạy học và chuẩn
kiến thức, kĩ năng, thái độ của môn Đạo đức cấp Tiểu học.
Mục tiêu môn Đạo đức cấp tiểu học nhằm giúp học sinh:
- Có hiểu biết ban đầu về một số chuẩn mực hành vi đạo đức, chuẩn mực hành vi
mang tính pháp luật phù hợp với lứa tuổi trong các mối quan hệ của các em với bản
thân; với người khác; với công việc; với cộng đồng, đất nước, nhân loại; với môi
trường tự nhiên và hiểu ý nghĩa của việc thực hiện theo các chuẩn mực đó.
- Bước đầu hinh thành kĩ năng nhận xét, đánh giá hành vi của bản thân và những
người xung quanh theo các chuẩn mực đã học; hình thành kĩ năng lựa chọn và thực
hiện các hành vi ứng xử phù hợp với chuẩn mực trong các mối quan hệ và tình huống
đơn giản, cụ thể của cuộc sống.
- Bước đầu hinh thành thái độ tự trọng, tự tin vào khả năng của bản thân, có trách
nhiệm với hành động của mình; yêu thương, tôn trọng con người; mong muốn đem lại
niềm vui, hạnh phúc cho mọi người; yêu cái thiện, cái đúng, cái tốt; không đồng tình
với cái ác, cái sai, cái xấu.
Như vậy, cùng với công tác giáo dục toàn diện học sinh, môn Đạo đức giúp các em
trở thành những con ngoan, biết vâng lời, hiếu thảo với ông bà, cha mẹ; những trò
giỏi, biết học hành chăm ngoan, lễ phép, biết ơn các thầy cô giáo; những bạn tốt, trung
thực, tự tin, biết hợp tác và quan tâm, giúp đỡ lẫn nhau trong học tập, hoạt động.
Tài liệu Hướng dẫn thực hiện chuẩn KTKN môn Đạo đức được cấu trúc gồm 2
phần : Hướng dẫn chung và Hướng dẫn cụ thể. Phần hướng dẫn cụ thể có yêu cầu về
mức độ cần đạt tới từng tuần, từng bài học. Cột “Yêu cầu cần đạt” đưa ra các yêu cầu
cơ bản, tối thiểu về kiến thức kĩ năng và thái độ của từng bài học cần đạt được đối với
tất cả học sinh sau khi hoàn thành bài học. Cột “Ghi chú” gồm những chỉ dẫn, gợi ý
nhằm đáp ứng các đối tượng học sinh có khả năng và nhu cầu phát triển.
Dạy học đáp ứng những yêu cầu Chuẩn kiến thức, kĩ năng và thái độ của môn
Đạo đức là quá trình dạy học thông qua sự tiếp cận linh hoạt, nhẹ nhàng, gần gũi,

đem lại lợi ích gì cho học sinh? Từ đó, giáo viên giúp cho các em hiểu được: tham gia
việc lớp việc trường là quyền lợi, là trách nhiệm và bổn phận của học sinh đối với việc
thực hiện bảo vệ quyền lợi học tập của mình. Muốn vậy, cần phải tổ chức việc học tập
thật nhẹ nhàng, tự nhiên và gần với cuộc sống của các em. Giáo viên giúp các em tiếp
cận các chuẩn mực bằng quyền và bổn phận của trẻ em đối với việc học tập. Sau đó,
thông qua các hoạt động học tập, với các hình thức linh hoạt, đa dạng và bằng các
phương pháp dạy học phát huy tính tích cực, chủ động, giáo viên làm cho học sinh biết
và hiểu được tham gia việc lớp, việc trường chính là giúp các em học tập tốt hơn, hiệu
quả hơn, chính là bảo vệ quyền được học tập của các em.
- Khi dạy bài Biết bày tỏ ý kiến (Đạo đức lớp 4), mục đích giáo dục của bài này là
hình thành ở các em chuẩn mực hành vi biết bày tỏ ý kiến với mọi người về những vấn
đề có liên quan đến trẻ em một cách phù hợp với lứa tuổi. Để đạt được kết quả này,
giáo viên cần giúp các em biết và hiểu được nội hàm của Quyền được tham gia của trẻ
em; biết và hiểu đúng về:
+ Quyền được biểu đạt các ý kiến, quan điểm về các lĩnh vực có liên quan đến
trẻ em một cách phù hợp (học tập, chăm sóc sức khỏe, gia đình, môi trường sống,…).
+ Trẻ em cần biết lắng nghe và tôn trọng quyền và ý kiến của người khác (bạn
bè, cha mẹ và người lớn).
Để đạt được mục tiêu này, thay vì thuyết trình giảng giải, giáo viên nên tạo cơ hội
cho các em được chia sẻ, trải nghiệm thông qua các tình huống giả định, gần gũi với
cuộc sống thực tế của các em.
Dạy học theo Chuẩn KTKN và thái độ của môn Đạo đức cần đảm bảo được các
yêu cầu sau:
6
(1) Tinh thần của Chuẩn KTKN và yêu cầu thái độ môn học phải được thể hiện
trong tất cả các giai đoạn của nhiệm vụ dạy học và được trải nghiệm trong cuộc sống
và quá trình giáo dục học sinh. Điều đó có nghĩa là các khâu từ soạn giáo án, tổ chức
hướng dẫn các hoạt động dạy và học, đến khâu kiểm tra, đánh giá học sinh đều bám
sát các yêu cầu của Chuẩn KTKN môn học.
(2) Tổ chức kiểm tra, đánh giá dạy và học môn Đạo đức phải gắn bó hữu cơ với sự

“quyền” trong mỗi nội dung bài học.
Ví dụ 1: Khi nói về Quyền và bổn phận của trẻ em trong học tập, giáo viên có thể
cho học sinh biết: Dù trong hoàn cảnh nào, khó khăn đến mấy, gia đình, bố mẹ và xã
hội vẫn luôn tạo điều kiện tốt nhất có thể cho các em được đi học. Vì vậy các em cần
phải chăm chỉ học tập và học tập thật tốt để đền đáp công ơn bố mẹ.
Ví dụ 2: Ở bài Quan tâm chăm sóc ông bà, cha mẹ, anh chị em, điều quan trọng là
làm cho các em biết và hiểu: Ông bà, cha mẹ, anh chị em là những người thân trong
gia đình; ông bà, cha mẹ là những người sinh ra em, chăm sóc, nuôi dưỡng, dành
những tình cảm tốt đẹp nhất cho em, … Chính vì vậy, các em cần kính trọng, quan
7
tâm, chăm sóc ông bà, cha mẹ, anh chị em trong gia đình. Trên cơ sở đó, giáo viên xác
định các hình thức, phương pháp thích hợp, giúp các em biết và hiểu được các chuẩn
mực đạo đức cần thiết.
Dạy học theo Chuẩn KTKN và thái độ môn Đạo đức tạo cơ hội cho giáo viên chủ
động, sáng tạo và linh hoạt trong việc tổ chức dạy học. Trên cơ sở và yêu cầu Chuẩn
KTKN của từng bài, giáo viên có thể lựa chọn các cách tiếp cận bài học khác nhau,
với các hình thức, phương pháp đa dạng, phong phú nhằm đạt được Chuẩn và đáp ứng
nhu cầu học tập của các đối tượng học sinh. Giờ học có thể là một buổi trò chuyện,
chia sẻ giữa thầy và trò, trò với trò về chủ đề liên quan, có thể là một hoạt động gắn
với thực tiễn cuộc sống, tham quan các viện bảo tàng, làng nghề truyền thống, các cơ
sở sản xuất, các gia đình thương binh liệt sĩ, các bà mẹ anh hùng, các gia đình có công
với quê hương, đất nước, các địa danh lịch sử; cũng có thể là một buổi liên hoan, thi
tìm hiểu nội dung, chủ đề bài học, … qua đó, giáo dục cho các em đạt được các chuẩn
mực đạo đức của bài học. Giờ học Đạo đức phải thực sự nhẹ nhàng, tự nhiên, gần gũi,
tạo được sự hứng thú với các hình thức và cách tổ chức dạy học linh hoạt và thực sự
hấp dẫn học sinh, tránh xu hướng sơ cứng, gò bó, nhồi nhét kiến thức.
II. ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP MÔN ĐẠO ĐỨC THEO CHUẨN KIẾN THỨC, KĨ
NĂNG
Môn Đạo đức là một trong các môn học đánh giá kết quả học tập của HS bằng
nhận xét. Đánh giá kết quả học tập của HS bằng nhận xét môn Đạo đức được xác định

Biết giữ gìn sách
vở, đồ dụng học tập
- Nêu được một vài biểu hiện về biết giữ gìn sách vở, đồ dùng
học tập.
- Nêu được lợi ích của việc giữ gìn sách vở, đồ dùng học tập.
- Kể được một việc làm thể hiện biết giữ gìn sách vở hoặc đồ
dùng học tập.
Nhận xét 3:
Biết ứng xử với
mọi người trong gia
đình
- Nêu được một vài biểu hiện về biết lễ phép với ông bà, cha
mẹ, anh chị.
- Nêu được một vài biểu hiện về biết nhường nhịn em nhỏ.
- Kể được một việc làm thể hiện biết lễ phép với ông bà, cha
mẹ, anh chị hoặc biết nhường nhịn em nhỏ.
Nhận xét 4:
Biết thực hiện nội
quy của lớp, của
trường
- Nghiêm trang khi chào cờ
- Đi học đúng giờ
- Giữ trật tự trong lớp
Học kì II
Nhận xét 5:
Biết lễ phép với
thầy giáo, cô giáo,
thân ái với bạn bè
- Nêu được một vài biểu hiện về biết lễ phép với thầy giáo, cô
giáo.

8 nhận xét
4 – 7 nhận xét
Chưa hoàn thành (B) 0 – 1 nhận xét 0 – 3 nhận xét
LỚP 2
Nhận xét
Biểu hiện cụ thể (Chứng cứ)
Học kì I
9