Sáng kiến kinh nghiệm Dạy - Học Đạo đức ở Tiểu học theo chơng trình mới
PHN I: M U
I. Lý do chn sỏng kin
Mt trong nhng mc tiờu quan trng ca mụn o c Tiu hc l hỡnh
thnh v rốn luyn k nng, hnh vi o c cho hc sinh. o c l mt mt quan
trng ca nhõn cỏch cỏi gc ca con ngi. Giỏo dc o c l mt b phn
quan trng trong quỏ trỡnh s phm, c bit l Tiu hc, giỳp cỏc em ng x
ỳng n qua cỏc mi quan h o c hng ngy. Cú th núi, nhõn cỏch ca hc
sinh Tiu hc th hin trc ht qua b mt o c. iu ny th hin qua thỏi
c x i vi ụng b, cha m, anh ch em rut trong gia ỡnh, vi thy cụ giỏo, bn
bố vi cng ng xó hi, qua thỏi hc tp, rốn luyn...ú l c s quan trng ca
vic hỡnh thnh nhng nguyờn tc, chun mc o c cao hn Trung hc c s.
thi i no cng vy, ngi ta coi trng vn húa, ng thi vi coi trng
hc lm ngi. Trong chng trỡnh tiu hc mi, mụn o c ó tr thnh mt
mụn hc chớnh thc cng nh cỏc mụn hc khỏc nh: Toỏn, Ting vit, T nhiờn v
xó hi ...Mụn o c cú nhim v to dng c s ban u, giỳp hc sinh xõy dng
ý thc o c, bi dng tỡnh cm, hỡnh thnh nhng chun mc hnh vi phự hp
vi cỏc quan h: bn thõn, gia ỡnh, nh trng, cng ng, xó hi v mụi trng t
nhiờn. Giỏo dc o c nhm giỳp hc sinh:
-V nhn thc: Hc sinh cú hiu bit ban u v mt s chun mc, hnh vi
o c v phỏp lut phự hp vi la tui hc sinh Tiu hc trong cỏc mi quan h
ca cỏc em vi nhng ngi thõn trong gia ỡnh; vi bn bố, vi cụng vic ca lp
ca trng, vi Bỏc H...
- V k nng, hnh vi: Hc sinh c tng bc hỡnh thnh k nng by t ý
kin, thỏi ca bn thõn i vi nhng quan nim, hnh vi, vic lm cú liờn quan
n cỏc chun mc ó hc; k nng la chn v thc hin cỏc hnh vi ng x phự
Phạm Thị Linh - Trờng tiểu học Thống Nhất - TP Thái Nguyên 1
Sáng kiến kinh nghiệm Dạy - Học Đạo đức ở Tiểu học theo chơng trình mới
hp chun mc trong cỏc tỡnh hung n gin, c th trong cuc sng.
- V thỏi : Hc sinh bc u hỡnh thnh thỏi , trỏch nhim i vi li
núi, vic lm ca bn thõn, t tin vo kh nng ca bn thõn, yờu thng ụng b,

- Giỏo trỡnh Giỏo dc Tiu hc.
- Chuyờn giỏo dc Tiu hc.
- B sỏch o c Tiu hc.
2. Phng phỏp quan sỏt
- D gi ca giỏo viờn trong, ngoi nh trng.
- Tham kho tit dy mu qua bng v qua vụ tuyn truyn hỡnh.
3. Phng phỏp m thoi
- Trao i ý kin vi ng nghip v cỏc trng khỏc.
- Trao i ý kin vi cỏc em hc sinh.
4. Phng phỏp thc nghim
p dng kinh nghim thu thp c vo gi dy ca mỡnh so sỏnh.
5. Phng phỏp tng kt
Phõn tớch, ỏnh giỏ nhng t liu tham kho, nhng kinh nghim ca bn
thõn, nhng ý kin trao i vi giỏo viờn v hc sinh. T ú rỳt ra nhng phng
phỏp dy hay ỏp dng cho bn thõn v ng nghip.
Phạm Thị Linh - Trờng tiểu học Thống Nhất - TP Thái Nguyên 3
Sáng kiến kinh nghiệm Dạy - Học Đạo đức ở Tiểu học theo chơng trình mới
PHN II:
NI DUNG V KT QU NGHIấN CU
Chng I: C s lý lun
I. Vn i mi phng phỏp dy hc o c Tiu hc.
1. Th no l i mi phng phỏp dy hc Tiu hc ?
- i mi phng phỏp dy hc cú th hiu l tỡm con ng ngn nht
t c cht lng v hiu qu dy hc cao. Con ng ny khụng cú sn, khụng
bng phng, nú khỳc khuu, gp ghnh; an xen gia cỏi chung v cỏi riờng, cỏi c
v cỏi mi.
- i mi phng phỏp bao hm c hai mt: Phi a vo cỏc phng phỏp
dy hc mi ng thi tớch cc phỏt huy nhng u im ca phng phỏp dy hc
truyn thng.
- i mi phng phỏp l s phi hp ng b ca nhiu khõu: Bi dng

Dy hc mụn o c cn i t quyn tr em, t li ớch ca tr em n trỏch
nhim, bn phn ca hc sinh. Cỏch tip cn ú s giỳp cho vic dy hc o c
tr nờn nh nhng hn, sinh ng hn, giỳp cho hc sinh lnh hi v thc hin hnh
Phạm Thị Linh - Trờng tiểu học Thống Nhất - TP Thái Nguyên 5
Sáng kiến kinh nghiệm Dạy - Học Đạo đức ở Tiểu học theo chơng trình mới
vi t giỏc hn, trỏnh c tớnh cht nng n, ỏp t.
Dy hc mụn o c s ch t hiu qu khi hc sinh hng thỳ v tớch cc,
ch ng tham gia vo quỏ trỡnh dy hc. Dy hc mụn o c phi l quỏ trỡnh
giỏo viờn t chc, hng dn hc sinh hot ng, phỏt huy vn kinh nghim v thúi
quen o c, t khỏm phỏ v chim lnh tri thc mi, khỏi nim mi.
i vi hc sinh Tiu hc, nhn thc cũn cm tớnh, trc tip v c th. Vỡ vy
cỏc ni dung giỏo dc cn phi chuyn ti n hc sinh mt cỏch nh nhng, sinh
ng thụng qua cỏc hot ng: úng vai, chi trũ chi, phõn tớch, x lớ tỡnh hung,
k chuyn theo tranh, xõy dng phn kt cho cỏc cõu chuyn cú kt cc m, ỏnh
giỏ v t ỏnh giỏ hnh vi ca bn thõn v nhng ngi xung quanh theo cỏc chun
mc hnh vi ó hc.
Cỏc phng phỏp v hỡnh thc dy hc o c Tiu hc rt phong phỳ a
dng, bao gm c phng phỏp dy hc hin i nh: úng vai, tho lun nhúm, t
chc trũ chi... v cỏc phng phỏp truyn thng nh: k chuyn, m thoi, nờu
gng, vn ỏp, ging gii.....ngoi ra cn kt hp c hỡnh thc dy hc cỏ nhõn,
theo nhúm lp, hc trng, ngoi sõn trng, tham quan cỏc di tớch vn húa...
Mi phng phỏp v hỡnh thc dy hc mụn o c u cú mt mnh v
hn ch riờng, phự hp vi tng loi bi riờng, tng khõu riờng ca tit dy. Vỡ vy
trong quỏ trỡnh dy hc giỏo viờn cn cn c vo ni dung, tớnh cht tng bi, cn
c vo trỡnh hc sinh v nng lc, s trng ca bn thõn, cn c vo iu kin,
hon cnh c th ca trng mỡnh, lp mỡnh m la chn. S dng kt hp cỏc
phng phỏp v hỡnh thc dy hc hp lớ, ỳng mc giỏo dc o c cho hc
sinh qua cỏc bi o c.
II. Cỏc vn lớ lun v giỏo dc o c cho hc sinh trng Tiu hc
thụng qua cỏc bi o c.

- Quan h cỏ nhõn vi ti sn xó hi, ti sn ca ngi khỏc: Tụn trng v bo v
ti sn ca nh trng, ca nh nc v ca ngi khỏc, tit kim tin ca, thi
gi ....
Theo tng chun mc hnh vi o c, cn giỳp hc sinh hiu:
Yờu cu ca chun mc hnh vi o c: Chun mc hnh vi yờu cu hc
sinh thc hin iu gỡ ? lm gỡ ?
í ngha tỏc dng ca vic thc hin chun mc hnh vi o c v tỏc hi ca
vic lm trỏi: Vic thc hin chun mc hnh vi o c mang li li ớch gỡ ? tỏc
dng gỡ ? Nu khụng thc hin m lm trỏi cú tỏc hi gỡ ?
Cỏch thc hin chun mc ú: Thc hin chun mc, cn lm nhng cụng
vic gỡ ? Thc hin nh th no ?
Nhng tri thc o c ngy nay giỳp cỏc em phõn bit c cỏi ỳng cỏi sai,
cỏi tt cỏi xu, cỏi thin cỏi ỏc... t ú cỏc em s lm theo ỳng, ng h cỏi tt,
tỏn thnh cỏi thin v u tranh, phờ phỏn, trỏnh cỏi sai, cỏi xu, cỏi ỏc... ý thc o
c ỳng n cú tỏc dng nh hng cho thỏi , tỡnh cm, hnh vi o c.
2. Giỏo dc thỏi , tỡnh cm o c:
Giỏo dc thỏi , tỡnh cm o c cho hc sinh l thc tnh nhng rung ng,
nhng xỳc cm vi hin thc xung quanh, lm cho hc sinh bit yờu, bit ghột rừ
rng, cú thỏi ỳng n i vi cỏc hin tng phc tp trong cuc sng.
-Thỏi tỡnh cm i vi nhng ngi xung quanh: Kớnh yờu, bit n, quan
tõm, chm súc ụng b, cha m, yờu quý anh ch em, tụn trng v yờu quý bn bố,
tụn trng nhng ngi xung quanh khỏc, hng xúm...
-Thỏi i vi xó hi: Kớnh yờu Bỏc H, bit n nhng ngi cú cụng vi T
quc, yờu mn trng lp, yờu lng xúm quờ hng t nc...
-Thỏi i vi mụi trng sng: Yờu thiờn nhiờn, cú ý thc bo v mụi
Phạm Thị Linh - Trờng tiểu học Thống Nhất - TP Thái Nguyên 8
Sáng kiến kinh nghiệm Dạy - Học Đạo đức ở Tiểu học theo chơng trình mới
trng xung quanh.
-Thỏi i vi bn thõn: Cú lũng t trng, khiờm tn hc hi, lch s, bit gi
li ha, trung thc...

I. Thc trng vic dy o c trng Tiu hc
dy o c cho hc sinh Tiu hc t kt qu cao, ngi giỏo viờn cn
nm rừ thc trng dy mụn ny, lm rừ khi phõn tớch ba nhõn t tham gia vo quỏ
trỡnh dy hc l: Mụn hc Ngi dy Ngi hc. Tc l phõn tớch nhng u
im, nhc im ca chng trỡnh, cỏc ti liu dy hc. S chun b cỏc iu kin
cho vic dy v hc cng nh vic dy hc ca giỏo viờn v hc sinh. Qua ú, rỳt
ra c nhng thun li, khú khn ca giỏo viờn v hc sinh cú bin phỏp tỏc
ng hu hiu n quỏ trỡnh dy hc.
1. Mi quan h gia mụn o c vi mụn hc khỏc.
Mụn o c cú mi quan h cht ch vi cỏc mụn hc khỏc Tiu hc, c
bit l cỏc mụn: Ting Vit, Ngh thut, T nhiờn v xó hi. ú l mi quan hờ hai
chiu, th hin :
- Cỏc mụn hc khỏc cng cú kh nng giỏo dc o c cng tham gia vo
quỏ trỡnh giỏo dc o c, h tr c lc cho mụn o c trong vic hỡnh thnh
hc sinh nhng biu tng o c, bi dng cm xỳc, tỡnh cm o c, cng c
khc sõu nhng chun mc hnh vi o c.
Ngc li, mụn o c mt mt nh hng cho cỏc mụn hc khỏc trong
Phạm Thị Linh - Trờng tiểu học Thống Nhất - TP Thái Nguyên 10
Sáng kiến kinh nghiệm Dạy - Học Đạo đức ở Tiểu học theo chơng trình mới
cụng tỏc giỏo dc o c; mt khỏc cũn h tr c lc cho vic dy hc cỏc mụn
hc khỏc nh:
- Giỳp hc sinh rốn luyn s dng Ting Vit trong giao tip.
- Giỳp hc sinh m rng kin thc v mụi trng t nhiờn v xó hi.
- Giỏo dc cho hc sinh ý thc v hnh vi tuõn th nhng quy nh chung ca
i sng xó hi, gi gỡn v sinh cỏ nhõn, bo v sc khe, gi gỡn v sinh mụi
trng.
- Cng c v phỏt trin kh nng cm th v sỏng to ngh thut ( nghe nhc,
hỏt, c th, v tranh...)
2. Nhng u im v nhc im ca chng trỡnh v dựng dy hc.
a. u im dy o c theo chng trỡnh mi

- K nng giao tip.
- K nng t nhn thc.
- K nng ra quyt nh.
- K nng gii quyt vn .
- K nng kiờn nh.
- K nng t mc tiờu.
Núi chung chng trỡnh gn gi vi cuc sng thc ca hc sinh.
Ngoi ra chng trỡnh cũn dnh phn mm 3 tit/nm cho mi lp cỏc
trng dy nhng vn o c cn quan tõm.
Phạm Thị Linh - Trờng tiểu học Thống Nhất - TP Thái Nguyên 12
Sáng kiến kinh nghiệm Dạy - Học Đạo đức ở Tiểu học theo chơng trình mới
b.Nhc im
Mt s bi o c xa l vi hc sinh vựng sõu, vựng xa v vựng nụng thụn
nh:
Bi 9: on kt vi thiu nhi Quc t. ( Lp 3 )
Bi 10: Tụn trng khỏch nc ngoi. ( Lp 3 )
( Vỡ cỏc vựng ny hc sinh ớt cú iu kin tip xỳc vi khỏch Quc t )
Hay Bi 11: Lch s khi nhn v gi in thoi. ( Lp 2 )
c. Cỏc ti liu v dựng dy hc.
- V bi tp in rừ cỏc bi tp hc sinh lm bi.
- Sỏch giỏo viờn hng dn tng bi c th.
- Cỏc loi tranh, nh, hỡnh v....minh ha cho cỏc tỡnh tit, tỡnh hung, hnh vi
ca bi p, cun hỳt hc sinh.
- Cỏc loi phiu bi tp.
III. Nhng hn ch ca giỏo viờn v hc sinh khi Dy Hc mụn o c.
1. Giỏo viờn
Nhng hn ch ca giỏo viờn:
- Cha nm chc phng phỏp v trỡnh t dy mt tit o c.
- Cha chỳ ý u t cho tit dy nờn tit dy cũn nghốo nn, gim bt cỏc bc
ca tit dy.

I. Cỏc nguyờn tc dy o c
1. Nguyờn tc la chn trũ chi trong dy hc o c.
Trũ chi cú vai trũ quan trng trong vic giỏo dc hc sinh Tiu hc, song
mun phỏt huy c vai trũ giỏo dc ny cn tuõn theo nhng nguyờn tc nht nh
trong vic la chn trũ chi, trũ chi c la chn phi:
- m bo tớnh giỏo dc.
- m bo phự hp vi nng lc v trỡnh hc sinh Tiu hc, khụng quỏ khú
khn hoc quỏ n gin, khụng gõy nguy him cho hc sinh.
- m bo phự hp vi iu kin, hon cnh thc tin ca lp hc, trng hc
( v thi gian, khụng gian, cỏc phng tin cn thit cho trũ chi )
2. Nguyờn tc t chc trũ chi trong tit o c
Nguyờn tc 1: m bo cho hc sinh hiu rừ yờu cu, ni dung v cỏch t
chc trũ chi:
- Yờu cu i vi trũ chi cú tỏc dng nh hng i vi ton b quỏ trỡnh t
chc trũ chi, nhm ỏp ng yờu cu giỏo dc ca bi o c.
- Ni dung trũ chi giỳp cho hc sinh bit cn lm nhng gỡ v cỏch thc t
chc trũ chi giỳp cho hc sinh lm nh th no trong khi chi.
Vỡ vy, trc khi t chc trũ chi cho hc sinh tụi u gii thớch rừ rng v y
nhng yờu cu cn t, ni dung v cỏch thc hot ng cn thc hin; nu
khụng thỡ cỏc em s tin hnh trũ chi mt cỏch vụ ý thc, tựy tin v khụng thu
c kt qu giỏo dc mong mun.
Nguyờn tc 2: Bo m phỏt huy tớnh tớch cc, c lp sỏng to ca hc sinh.
Hc sinh khụng nhng l i tng ca hot ng dy cng nh ca hot ng
giỏo dc m iu quan trng hn cỏc em l ch th nhn thc, ch th t giỏo dc.
Phạm Thị Linh - Trờng tiểu học Thống Nhất - TP Thái Nguyên 15