VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGÔ THỊ TRANG

GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP HỢP ĐỒNG TÍN DỤNG
NGÂN HÀNG TỪ THỰC TIỄN XÉT XỬ CỦA TÒA ÁN
TẠI THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Ngành: Luật kinh tế
Mã số: 8.38. 01 .07

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
PGS.TS. NGUYỄN ĐỨC MINH

Hà Nội – 2019


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là đề tài luận văn nghiên cứu của riêng tôi dưới sự
hướng dẫn khoa học của PGS.TS Nguyễn Đức Minh. Các luận điểm, dẫn chứng, số
liệu, ví dụ nêu trong luận văn đảm bảo tính chính xác, tin cậy và trung thực.
Kết quả nghiên cứu nêu trong luận văn chưa từng được ai công bố trong bất
kỳ đề tài, công trình nghiên cứu nào khác.
Tác giả luận văn

Ngô Thị Trang


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ....................................................................................................................1


Bộ luật Dân sự

BLTTDS

Bộ luật tố tụng dân sự

Eximbank

Ngân hàng thương mại cổ phần xuất nhập khẩu Việt Nam

GCN

Giấy chứng nhận

HĐTD

Hợp đồng tín dụng

LCTCTD

Luật các tổ chức tín dụng

LNH VN

Luật ngân hàng Việt Nam

LTTTM

Luật trọng tài thương mại


Ủy ban nhân dân

XNK

Xuất nhập khẩu


DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1. Số lượng các vụ án tranh chấp phát sinh từ HĐTD ngân hàng của
Tòa án tại Hà Nội năm 2016 .......................................................................... 42
Bảng 2.2. Số lượng các vụ án tranh chấp phát sinh từ HĐTD ngân hàng của Tòa
án tại Hà Nội năm 2017.................................................................................. 42
Bảng 2.3. Số lượng các vụ án tranh chấp phát sinh từ HĐTD ngân hàng của Tòa
án tại Hà Nội năm 2018.................................................................................. 42
Bảng 2.4. Số lượng thống kê giải quyết các vụ án tranh chấp HĐTD của Tòa án
tại Tp Hà Nội từ năm 2016-2018 ................................................................... 43


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Tranh chấp phát sinh từ HĐTD ngân hàng là hệ quả tất yếu của sự phát triển
tín dụng ngân hàng của ngân hàng thương mại trong nền kinh tế thị trường. Do đó,
việc giải quyết các tranh chấp phát sinh từ HĐTD ngân hàng là vấn đề cấp bách
trong giai đoạn hiện nay.
Với tình hình của nền kinh tế nước ta hiện nay, các tranh chấp phát sinh từ
HĐTD ngân hàng đang là thách thức lớn đối với lĩnh vực tài chính nước nhà, bởi
nếu các tranh chấp này không được giải quyết nhanh, kịp thời thì nợ xấu ngày càng
gia tăng và tác động tiêu cực đến việc lưu thông dòng tiền trong nền kinh tế, ảnh
hưởng trực tiếp đến tính an toàn, hiệu quả kinh doanh của chính các ngân hàng

chấp tại tòa án là bởi vì, đây là cơ quan đại diện cho quyền lực tư pháp của nhà
nước; ngoài ra, ý thức chủ quan và thói quen trong kinh doanh thương mại của các
chủ thể cũng là yếu tố quyết định việc họ chọn hình thức giải quyết tranh chấp này.
Việc giải quyết các tranh chấp HĐTD của Tòa án có ý nghĩa trong việc bảo
vệ quyền lợi hợp pháp của tổ chức, cá nhân, giữ gìn trật tự an toàn xã hội và đặc
biệt góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế- xã hội. Tuy nhiên, các tranh chấp hợp
đồng tín dụng hiện nay diễn ra ngày càng nhiều, càng ngày càng phức tạp.
Tại Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội trong thời gian qua, các tranh chấp về
HĐTD ngân hàng diễn ra với số lượng vụ việc nhiều, tính chất ngày càng phức tạp.
Thực tế này cần phải có một giải pháp căn cơ, lâu dài và triệt để nhằm hạn chế các
tranh chấp HĐTD, thúc đẩy quá trình giải quyết tranh chấp kịp thời, giúp bảo vệ
quyền và lợi ích hợp pháp của các bên. Làm được điều này sẽ có ý nghĩa to lớn cho
hoạt động tín dụng ngân hàng càng phát triển đúng hướng, lành mạnh, an toàn, bảo
vệ lợi ích hợp pháp cho các chủ thể tham gia.
Chính vì thế, hệ thống các quy định của pháp luật đã được Nhà nuớc quan
tâm chỉnh sửa như Bộ luật Dân sự, Bộ luật tố tụng Dân sự, Luật Các tổ chức tín
dụng, Luật Ngân hàng Nhà nước và các văn bản hướng dẫn thi hành.....và những
văn bản trên tạo ra khung pháp lý quan trọng, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động
cho vay của các tổ chức tín dụng, thực hiện chính sách tiền tệ quốc gia, góp phần
thúc đẩy nguồn vốn cho các cá nhân, doanh nghiệp, tổ chức sản xuất kinh doanh
phát triển góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, bên cạnh những thuận
2


lợi và kết quả đạt được thì pháp luật về các tổ chức tín dụng và pháp luật về giải
quyết tranh chấp phát sinh từ HĐTD còn rất nhiều bất cập.
Trước tình hình đó, cần phải hoàn thiện hơn hệ thống pháp luật liên quan đến
việc giải quyết tranh chấp HĐTD nhằm tại cơ sở pháp lý thuận lợi cho quá trình giải
quyết tranh chấp trong lĩnh vực này, góp phần bảo đảm tính nghiêm minh của pháp
luật và bảo đảm pháp chế xã hội chủ nghĩa.

- Bài viết trên tạp chí Tòa án nhân dân ngày 21/3/2018 về “ Tiêu chí xác định
hòa giải thành”, bài viết của Ngọc Trâm.
Các công trình nghiên cứu này đã góp phần tạo cơ sở lý luận và thực tiễn cho
việc hoàn thiện pháp luật về giải quyết tranh chấp HĐTD. Tuy nhiên, việc nghiên
cứu về giải quyết tranh chấp HĐTD luôn có tính thời sự vẫn còn là cấp thiết, bởi lẽ
vẫn cón nhiều bất cập của các quy định pháp luật hiện hành, chưa phù hợp với tình
hình thực tiễn.
Trên cơ sở tiếp thu những vấn đề lý luận của các đề tài đã nghiên cứu, luận
văn chỉ ra những bất cập của việc thực hiện các quy định pháp luật trong thực tiễn
giải quyết các tranh chấp phát sinh từ hợp HĐTD đồng tín dụng tại Tòa án nhân dân
thành phố Hà Nội. Trên cơ sở đó, đề xuất những giải pháp góp phần hoàn thiện
pháp luật về giải quyết tranh chấp phát sinh từ HĐTD và nâng cao hiệu quả giải
quyết tranh chấp HĐTD ngân hàng ở nước ta hiện nay.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu của đề tài là tìm ra những vướng mắc của pháp luật về
giải quyết tranh chấp hợp đồng tín dụng tại Tòa án nhân dân và thực tiễn áp dụng
pháp luật tại tòa án nhân dân tại thành phố Hà Nội, trên cơ sở đó đưa ra các giải
pháp pháp nhằm hòan thiện quy định của pháp luật về giải quyết tranh chấp hợp
đồng tín dụng và nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp hợp đồng tín dụng.
Nhiệm vụ nghiên cứu: Để đạt được mục đích này, đề tài tập trung vào việc
giải quyết những nhiệm vụ sau:
- Phân tích và làm rõ những vấn đề lý luận về tranh chấp và giải quyết tranh
chấp hợp đồng tín dụng tại Tòa án;
- Khảo sát và phân tích thực tiễn áp dụng các quy định của pháp luật khi giải
quyết tranh chấp hợp đồng tín dụng của Tòa án tại thành phố Hà Nội và chỉ ra
những điểm bất cập, hạn chế, khó khăn, vướng mắc trong quá trình giải quyết tranh
chấp hợp đồng tín dụng.
4



5


những vấn đề lý luận cơ bản về giải quyết tranh chấp HĐTD ngân hàng và khảo sát
thực tiễn giải quyết tranh chấp HĐTD ngân hàng tại Tòa án nhân dân thành phố Hà
Nội. Trong khuôn khổ kết quả nghiên cứu, luận văn có những đóng góp mới cơ bản
sau đây:
- Luận văn phân tích, luận giải rõ hơn một số vấn đề lý luận về tranh chấp và
giải quyết tranh chấp hợp HĐTD ngân hàng, chẳng hạn như các khái niệm, đặc
điểm, hình thức pháp lý, thời điểm có hiệu lực của việc giải quyết tranh chấp phát
sinh từ HĐTD ngân hàng.
- Từ những nhận định, đánh giá và phân tích đó, tác giả đưa ra một số điểm
còn bất cập của các quy định pháp luật về giải quyết tranh chấp HĐTD ngân hàng,
Hy vọng, với kết quả nghiên cứu này sẽ đóng góp một phần công sức để hoàn thiện
hệ thống pháp luật và áp dụng pháp luật về giải quyết tranh chấp HĐTD ngân hàng
hiện nay.
- Khảo sát thực tiễn việc giải quyết tranh chấp HĐTD tại Tòa án nhân dân
thành phố Hà Nội và phân tích những hạn chế, bất cập của pháp luật về giải quyết
tranh chấp phát sinh từ HĐTD ngân hàng trong nền kinh tế thị trường hiện nay ở
nước ta hiện này; phân tích khó khăn, vướng mắc trong quá trình giải quyết tranh
chấp HĐTD tại Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội, đồng thời luận văn cũng phân
tích các nguyên nhân tranh chấp HĐTD của các ngân hàng hiện nay và giải pháp,
kiến nghị nâng cao hiệu quả công tác giải quyết các tranh chấp HĐTD tại Tòa án
nói chung và Tòa án tại thành phố Hà Nội nói riêng.
Qua đó, đề xuất giải pháp hoàn thiện hệ thống pháp luật và áp dụng pháp luật
về HĐTD nói chung và việc giải quyết tranh chấp phát sinh từ HĐTD ngân hàng
nói riêng trong thời gian tới.
Luận văn có thể được dùng làm tài liệu tham khảo với những thẩm phán, cán
bộ Tòa án trong quá trình giải quyết các tranh chấp HĐTD ngân hàng.
7. Kết cấu của luận văn

Có thể hiểu vi phạm hợp đồng là hành vi pháp lý của các bên đã vi phạm các
điều khoản được cam kết trong hợp đồng. Còn tranh chấp hợp đồng là cách thức
giải quyết hậu quả phát sinh từ sự vi phạm đó và được thể hiện ra bên ngoài.
Như vậy, tranh chấp HĐTD ngân hàng là những xung đột phát sinh từ quyền
và nghĩa vụ trong HĐTD giữa bên cho vay (tổ chức tín dụng) và bên vay (khách
hàng). Đó là những tranh chấp về vi phạm nghĩa vụ thanh tóan, việc cấp tín dụng,
việc xử lý tài sản trong trường hợp bên vay không trả nợ cho bên cho vay, hay tranh
chấp tính hiệu lực của hợp đồng thế chấp.
1.1.2. Đặc điểm tranh chấp hợp đồng tín dụng
Xét về phương diện lý thuyết, ngoài những đặc điểm chung giống như mọi
loại tranh chấp khác, tranh chấp HĐTD ngân hàng còn có một số đặc trưng sau đây:
Thứ nhất: Tranh chấp HĐTD phát sinh từ sự xung đột về lợi ích giữa các bên
tham gia tranh chấp. Phạm vi phát sinh tranh chấp là các quyền, nghĩa vụ của các
bên phát sinh từ HĐTD ngân hàng. Các quyền, nghĩa vụ này được thể hiện thông
qua các điều khoản cụ thể của HĐTD ngân hàng do các bên thỏa thuận mà có. Suy
8


cho cùng, dù nội dung tranh chấp có thể rất khác nhau nhưng mọi tranh chấp phát
sinh từ HĐTD ngân hàng giữa bên cho vay và bên vay cũng đều là tranh chấp liên
quan đến quyền, nghĩa vụ pháp lý của các bên tham gia quan hệ hợp đồng.
Thứ hai: về chủ thể, một bên chủ thể của tranh chấp phát sinh từ HĐTD ngân
hàng luôn là tổ chức tín dụng có đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật hiện hành
(với tư cách là bên cho vay vốn). Còn chủ thể bên kia có thể là tổ chức, cá nhân, hộ gia
đình, tổ hợp tác… thỏa mãn các điều kiện vay vốn do pháp luật quy định.
Thứ ba: Vốn tiền tệ là đối tượng của tranh chấp cụ thể đó là những tranh
chấp về:
- Hành vi vi phạm các điều khỏan đã cam kết của một hoặc các bên trong
hợp đồng. Vi phạm của bên cho vay trong trường hợp sau khi ký kết hợp đồng tín
dụng với khách hàng bên cho vay đã không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ

vốn là cá nhân, tổ chức có đăng ký kinh doanh và đều có mục đích lợi nhuận.
Xét về phương diện lý thuyết, có thể phân loại tranh chấp phát sinh từ HĐTD
theo các tiêu chí cơ bản sau đây:
1.1.3.1. Tranh chấp do các bên vi phạm nghĩa vụ trong hợp đồng tín dụng
- Hành vi vi phạm nghĩa vụ của bên cho vay (ngân hàng): HĐTD ngân hàng
là một dạng của hợp đồng ưng thuận có hình thức bắt buộc thể hiện bằng văn bản.
Vì thế, sau khi HĐTD ngân hàng có hiệu lực, việc giải ngân vốn mà hai bên đã thỏa
thuận là nghĩa vụ của các ngân hàng thương mại. Tuy nhiên vì một lý do nào đó (lý
do khách quan hoặc lý do chủ quan) mà các ngân hàng thương mại đã không thực
hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ giải ngân đối với khách hàng. Điều này
làm ảnh hưởng tới quyền và lợi ích hợp pháp, làm chậm tiến độ xây dựng, phá vỡ
kế hoạch, mất cơ hội kinh doanh…..của khách hàng vay vốn, dẫn tới những tổn thất
về kinh tế, về uy tín và thương hiệu của khách hàng. Do đó, khách hàng có thể kiến
nghị, đồi bồi thường cho những tổn thất đó, vì vậy mà tranh chấp phát sinh từ
HĐTD ngân hàng đã xảy ra.
Có thể thấy rõ qua ví dụ sau đây:
Ngày 17/5/2014, Eximbank chi nhánh Hai Bà Trưng đồng ý cấp hạn mức 2
tỷ theo hợp đồng tín dụng số 201400903 ký ngày 25/5/2014 và giải ngân từng lần
theo từng khế ước nhận nợ cho Công ty TNHH Hoàng Đông. Tài sản bảo đảm cho
khoản vay này là 01 bất động sản là Quyền sử dụng đất tại phường Ngọc Thụy,
quận Long Biên, Hà Nội, thẩm định giá có giá trị 2,5 tỷ đồng.
10


Ngày 01/6/2014, Eximbank chi nhánh Hai Bà Trưng giải ngân đợt 1 với số
tiền là 500 triệu đồng; ngày 15/6/2014 giải ngân đợt 2 với số tiền là 700 triệu đồng.
Ngày 30/6/2014, Công ty TNHH Hoàng Đông đề nghị giải ngân nốt số tiền còn lại
theo HĐTD nhưng đến 20/7/2014, Eximbank chi nhánh Hai Bà Trưng vẫn không
thực hiện giải ngân. Lý do Eximbank chi nhánh Hai Bà Trưng đưa ra là: cán bộ định
giá của chi nhánh đã định giá sai giá trị tài sản bảo đảm. Sau khi Phòng thẩm định

- Tranh chấp phát sinh giữa ngân hàng với khách hàng vay vốn;
- Tranh chấp phát sinh giữa ngân hàng với khách hàng vay vốn với bên thứ
ba (bên thế chấp, bên bảo lãnh, bên được ủy quyền quản lý tài sản bảo đảm);
- Tranh chấp phát sinh giữa ngân hàng (với tư cách là bên nhận bảo đảm) với
bảo đảm trong giao dịch bảo đảm tiền vay ngân hàng….
1.1.3.3 Tranh chấp về đối tượng của hợp đồng tín dụng
Nếu dựa vào tiêu chí đối tượng của tranh chấp, có thể phân loại tranh chấp
phát sinh từ Hợp đồng tín dụng ngân hàng bao gồm các loại chủ yếu như sau:
- Tranh chấp về quyền của các bên trong hợp đồng tín dụng ngân hàng hoặc
hợp đồng bảo đảm tiền vay;
- Tranh chấp về nghĩa vụ của các bên trong hợp đồng tín dụng ngân hàng
hoặc hợp đồng bảo đảm tiền vay;
- Tranh chấp về số tiền vay và lãi suất cho vay;
- Tranh chấp về thời hạn vay vốn, thời hạn tính lãi quá hạn, thời hạn bảo
đảm tiền vay;
- Tranh chấp về vấn đề hiệu lực của hợp đồng tín dụng và hợp đồng bảo đảm
tiền vay;
- Tranh chấp về tiền phạt vi phạm hợp đồng và/hoặc tiền bồi thường thiệt hại
phát sinh từ hợp đồng….
- Tranh chấp về định giá, xử lý tài sản bảo đảm.
1.1.3.4. Tranh chấp về pháp luật giải quyết tranh chấp hợp đồng tín dụng
Thường xảy ra tranh chấp trong trường hợp nếu như có yếu tố nước ngoài mà
khi ký kết HĐTD các bên đã không thỏa thuận lựa chọn luật áp dụng cũng như cơ
quan giải quyết tranh chấp là trọng tài thương mại hoặc tòa án.
1.1.4 Nguyên nhân dẫn đến tranh chấp hợp đồng tín dụng ngân hàng
Trong nền kinh tế thị trường, do nhu cầu vốn để phát triển kinh tế là rất lớn
nên tranh chấp phát sinh từ HĐTD ngân hàng cũng có xu hướng ngày càng tăng, đa
12



13


1.1.5 Thời điểm phát sinh tranh chấp và ý nghĩa của việc xác định thời điểm phát
sinh tranh chấp từ hợp đồng tín dụng
1.1.5.1 Thời điểm phát sinh các tranh chấp phát sinh từ HĐTD ngân hàng
Một vấn đề dễ nhầm lẫn là việc xác định thời điểm phát sinh tranh chấp và
thời điểm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên bị xâm phạm. Trên thực tế, không
phải cứ có hành vi vi phạm quyền và nghĩa vụ của HĐTD ngân hàng là có tranh
chấp HĐTD ngân hàng. Vậy xác định thời điểm phát sinh tranh chấp như thế nào?
Tòa án nhân dân tối cao đã có hướng dẫn về cách xác định thời điểm quyền, lợi ích
hợp pháp bị xâm phạm theo BLTTDS 2015 mà chưa hướng dẫn cụ thể về thời điểm
phát sinh tranh chấp. Chính vì thế, người áp dụng pháp luật sẽ rất lúng túng, khó
khăn trong việc xác định thời điểm phát sinh tranh chấp HĐTD ngân hàng.
Trong thực tiễn, việc xác định đúng đắn và chính xác thời điểm phát sinh
tranh chấp có vai trò quan trọng việc lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp
phù hợp với pháp luât, trên cơ sở đó góp phần bảo vệ lợi ích của Nhà nước, tổ chức
và cá nhân trong xã hội nói chung và bảo vệ lợi ích của NHTM với khách hàng vay
vốn nói riêng.
1.1.5.2 Ý nghĩa việc xác định thời điểm phát sinh tranh chấp HĐTD ngân hàng.
Khi các tranh chấp phát sinh từ HĐTD ngân hàng xảy ra, để có hướng giải
quyết hiệu quả, cơ quan giải quyết tranh chấp đúng chức năng, nhiệm vụ và thẩm
quyền thì cần xác định rõ thời điểm phát sinh tranh chấp đó. Việc xác định thời
điểm phát sinh tranh chấp có ý nghĩa rất quan trọng, đó là xác định thời điểm tranh
chấp để các bên căn cứ vào tình hình thực tế lúc tranh chấp xảy ra để đưa ra các
phương hướng thỏa thuận hợp lý, cùng có lợi để giải quyết mâu thuẫn.
1.2. Những vấn đề lý luận về giải quyết tranh chấp hợp đồng tín dụng ngân hàng
1.2.1. Khái niệm giải quyết tranh chấp phát sinh từ hợp đồng tín dụng ngân hàng
Khi một tranh chấp phát sinh, đặc biệt là các tranh chấp phát sinh từ hợp
đồng, các vấn đề đặt ra sau đó như là chủ thể nào sẽ tham gia giải quyết tranh chấp,

phí phải bỏ ra khi giải quyết tranh chấp, lợi ích kinh tế và sự ổn định quan hệ kinh
doanh để từ đó lựa chọn phương thức và đưa ra yêu cầu giải quyết tranh chấp. Tranh
chấp phát sinh từ HĐTD ngân hàng chỉ được giải quyết thỏa đáng khi các bên đã
tìm ra phương án dung hòa được quyền lợi và nghĩa vụ của nhau.
Từ cách tiếp cận như vậy, có thể khái quát hóa thành khái niệm “giải quyết
tranh chấp phát sinh từ HĐTD ngân hàng” như sau:
15


Giải quyết tranh chấp phát sinh từ HĐTD ngân hàng là hành vi pháp lý theo
đó các bên tranh chấp cùng nhau thương lượng để đạt được thỏa thuận về biện pháp
khắc phục mâu thuẫn, xung đột, bất đồng trong quan hệ HĐTD; hoặc thông qua bên
thứ ba để tiến hành các biện pháp nhằm giải quyết mẫu thuẫn, xung đột, bất đồng
giữa các bên trong quan hệ HĐTD trên nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng, các bên
cùng có lợi.
Ý nghĩa của việc giải quyết thỏa đáng các tranh chấp phát sinh từ HĐTD
ngân hàng:
+ Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên, duy trì và củng cố mối quan
hệ, duy trì uy tín và thương hiệu của các bên.
+ Đảm bảo sự bình đẳng giữa các chủ thể trong quan hệ tranh chấp phát sinh
từ HĐTD ngân hàng trước pháp luật.
+ Tạo dựng môi trường kinh doanh tiền tệ nói riêng và thị trường tài chính
tiền tệ nói chung lành mạnh và đảm bảo quyền tự do kinh doanh.
+ Đánh giá được việc áp dụng pháp luật trong thực tiễn, nhận định và đánh
giá những bất cấp của pháp luật và áp dụng pháp luật để định hướng hoàn thiện hơn
nữa các chính sách pháp luật hiện hành.
1.2.2. Các phương thức giải quyết tranh chấp hợp đồng tín dụng ngân hàng
Trên thế giới, tùy thuộc vào quan điểm, tư tưởng của các nhà lập pháp của
từng quốc gia mà luật pháp mỗi nước có những quy định khác nhau về vấn đề giải
quyết tranh chấp phát sinh từ HĐTD ngân hàng. Mặc dù vậy, hầu hết các quốc gia

thương hiệu trên tinh thần tự nguyện hợp tác, thiện chí và cùng có lợi.
Thứ hai, hình thức giải quyết tranh chấp này luôn được các bên chủ thể tranh
chấp ưa chuộng và ưu tiên thực hiện khi tranh chấp phát sinh từ HĐTD xảy ra bởi
sự linh hoạt, đơn giản, nhanh chóng, hiệu quả, ít tốn kém, tăng hiểu biết lẫn nhau và
không ràng buộc bởi các thủ tục pháp lý phức tạp, không làm phương hại đến quan
hệ hợp tác vốn có của các bên chủ thể của HĐTD. Đồng thời, khi sử dụng hình thức
giải quyết tranh chấp bằng thương lượng thì uy tín, bí mật kinh doanh, bí quyết kinh
doanh của các bên được đảm bảo tối đa, giảm thiểu mức độ phương hại đến mối
quan hệ giữa các bên, thậm chí mối quan hệ giữa các bên còn được tăng cường về
sự hiểu biết và hợp tác lẫn nhau khi cuộc thương lượng thành công.
Thứ ba, kết quả của việc giải quyết tranh chấp phát sinh từ HĐTD bằng hình
thức thương lượng là những cam kết mới, thỏa thuận mới và giải pháp mới cụ thể
17


nhằm tháo gỡ những vướng mắc, bất đồng phát sinh trong quá trình thực hiện
HĐTD mà các bên chủ thể đã không ý thức được từ trước và trong khi ký hợp đồng.
Thông thường nội dung của việc giải quyết tranh chấp phát sinh từ HĐTD ngân
hàng bằng hình thức thương lượng được ghi nhận bằng văn bản bao gồm: những vấn
đề pháp lý liên quan; quan điểm riêng của các bên chủ thể về tranh chấp; các giải pháp
được đưa ra; và những thỏa thuận, cam kết đạt được trong thương lượng.
So với các hình thức giải quyết tranh chấp khác, việc giải quyết tranh chấp
bằng thương lượng có những ưu điểm và hạn chế cơ bản sau đây:
Ưu điểm:
- Là phương thức giải quyết tranh chấp tiết kiệm, nhanh chóng, thân thiện và
đơn giản. Khi giải quyết tranh chấp bằng hình thức thương lượng nếu thương lượng
thành công thì sẽ tăng cường quan hệ hợp tác lẫn nhau.
- Không ràng buộc bởi các thủ tục pháp lý phức tạp.
- Các bên chủ thể kiểm soát được các thông tin các bí mật kinh doanh, uy tín
của các bên. Các bên tranh chấp ai biết bảo vệ quyền lợi của mình, nắm rõ những

trung gian hòa giải, phải độc lập với các bên tranh chấp, không xung đột lợi ích đối
với các bên, không có lợi ích gắn liền với lợi ích của một trong các bên trong vụ việc
đang tranh chấp. Công việc của trung gian hòa giải trong giải quyết các tranh chấp
phát sinh từ HĐTD ngân hàng là xem xét, phân tích, đánh giá và đưa ra những ý kiến,
nhận định bình luận về chuyên môn, kỹ thuật, nghiệp vụ ngân hàng; đề xuất những
giải pháp, phương hướng thích hợp để các bên tham khảo, lựa chọn và quyết định.
Thứ hai, mặc dù có sự tham gia của bên thứ ba độc lập làm trung gian hòa
giải để giải quyết tranh chấp nhưng quyết định cuối cùng về việc giải quyết mâu
thuẫn, bất đồng của các tranh chấp vẫn thuộc về các chủ thể tranh chấp mà không
phụ thuộc vào ý chí chủ quan, quan điểm của trung gian hòa giải.
Ngoài những đặc điểm nêu trên, việc giải quyết tranh chấp từ HĐTD bằng
phương thức hòa giải có những ưu điểm và hạn chế chủ yếu sau đây:
Ưu điểm:
- Ưu điểm vượt trội của hòa giải là do có sự tham gia của bên trung gian là
hòa giải viên là những người có kinh nghiệm, hiểu biết pháp luật, trình độ chuyên
môn cao. Hòa giải viên là trung gian góp phần làm cho các bên đưa ra thống nhất
phương án giải quyết để loại trừ tranh chấp.
- Là phương thức giải quyết tranh chấp dễ thực hiện, nhanh gọn, ít tốn kém
19


và duy trì được quan hệ hợp tác vẫn có giữa các bên.
- Các bên có quyền tự định đoạt người trung gian tiến hành hòa giải.
- Các bên chủ thể giữ được các bí mật kinh doanh, bí quyết kinh doanh và uy
tín của các bên.
Hạn chế của phương thức giải quyết tranh chấp HĐTD bằng hòa giải:
- Trong trường hợp các bên thiếu thiện chí lợi dụng hòa giải để trì hoãn nghĩa
vụ của mình và dẫn đến tranh chấp kéo dài.
- Chính phải sử dụng đến bên trung gian nên uy tín, bí mật kinh doanh cũng
dễ bị ảnh hưởng hơn quá trình thương lượng. Bên cạnh đó, chi phí cho quá trình