10 nguyên ngân dẫn đến phá sản doanh nghiệp
02/12/2008
Kinh doanh không thể không tránh được nhưng lúc làm ăn thua lỗ hay thất bại
trên thương trường. Điều quan trọng là các doanh nghiệp biết từ những thất bại
đã mắc phải để “đứng lên” và thành công hơn trong các kế hoạch kinh doanh
tiếp theo. Có thế doanh nghiệp mới tạo được chỗ đứng vững chắc trên thị trường
vốn ngày một cạnh tranh “khốc liệt” hơn.
Các nhà doanh nghiệp khi thất bại trong kinh doanh thường chỉ biết đổ tại cho 2
nguyên nhân dẫn đến phá sản là nền kinh tế đang trong thời kỳ suy thoái và do
mình thiếu vốn. Để chống lại sự thất bại hay phá sản, thực tế chỉ có một phương
thức duy nhất: nhà doanh nghiệp phải có ý thức nhanh chóng rút ra bài học từ
những thất bại, không lặp lại những sai lầm đã dẫn đến phá sản doanh nghiệp.
Qua thực tế thương trường có thể rút ra 10 kinh nghiệm xương máu, cũng tức là
10 nguyên nhân chủ yếu dẫn đến sự yếu kém và thất bại của một doanh nghiệp.
1. Không có sản phẩm mang tính cạnh tranh.
Năng lực kinh doanh và khả năng thành công của doanh nghiệp phụ thuộc rất
nhiều vào ý tưởng của sản phẩm và đưa ý tưởng vào thực tế thị trường. Đây là
một yếu tố cơ bản đầu tiên của doanh nghiệp. Các yếu tố khác không thể thay
thế và chỉ hỗ trợ được một phần nhỏ. Một sản phẩm có tính cạnh tranh không
đơn giản là hơn các sản phẩm khác về giá cả, chất lượng. Điều quan trọng là
doanh thu phải đảm bảo bù đủ các chi phí, ngoài ra còn đem về lợi nhuận. Điều
này áp dụng cho cảcác sản phẩm hàng hoá, các sản phẩm dịch vụ, các ngành
công nghệ cao cũng như cho các cơ sở sản xuất kinh doanh thủ công, cá thể. Sẽ
chẳng giúp ích được gì cho nhà doanh nghiệp nếu sản phẩm dù tốt hơn, rẻ hơn
mà doanh thu vẫn không đảm bảo trang trải các chi phí cần thiết. Như vậy tính
cạnh tranh của một sản phẩm sẽ không phải do một kế hoạch, một đề án kinh
doanh quyết định mà hoàn toàn do thị trường quyết định. Rất có thể khi mới
thành lập doanh nghiệp, sản phẩm có tính cạnh tranh thật nhưng sau đó không
duy trì được lâu dài. doanh nghiệp nào không có sản phẩm có tính cạnh tranh thì
nên rút lui sớm khỏi thị trường để hạn chế thiệt hại về vốn.

Điều đó hoàn toàn không đúng vì phần lớn các món nợ bị mất đều có nguyên
nhân từ một quyết định sai lầm của doanh nghiệp. Chẳng hạn doanh nghiệp
không thu thập đủ thông tin cần thiết về khách hàng, doanh nghiệp bỏ qua lời
khuyến cáo từ trước, vẫn tiếp tục cung ứng hàng khi khách hàng vẫn còn nợ cũ
tồn đọng. Đặc biệt với những khách hàng mới và với những thương vụ lớn cần
phải có những biện pháp an toàn hay phòng ngừa. Các doanh nghiệp ít bị xù nợ
vì rất quan tâm đến khả năng tài chính của khách hàng. Họ sẵn sàng từ chối một
hợp đồng kinh doanh khi thấy nghi ngờ hoặc rủi ro mất nợ là quá lớn. Các doanh
nghiệp đang có khó khăn về kinh doanh, doanh thu thường dễ dãi tiếp nhận các
hợp đồng. Chính sự dễ dãi, coi thường này có thểd ẫn đến bị mất nợ và trở thành
một cú đòn quyết định gây nên phá sản.
Lời khuyên thứ tư. Hợp đồng tốt nhất của doanh nghiệp chính là hợp đồng kinh
doanh mà doanh nghiệp không mạo hiểm và từ chối thực hiện.
5. Doanh nghiệp bị nợ quá nhiều.
Nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là khi mới thành lập, thường vay nợ quá nhiều,
nhất là khi có điều kiện tiếp cận với các nguồn vốn có tính khuyến khích, hỗ trợ.
Nhiều doanh nghiệp nhận biết quá muộn rằng không phải lãi suất của tín dụng
mà thực chất là tổng khối lượng tín dụng phải hoàn trả mới là quyết định sự
thành bại của doanh nghiệp. Các hợp đồng vay vốn dài hạn thường là khó khăn
lớn cho doanh nghiệp khi quyết định nhầm lẫn nhưng khó có thể giải quyết ngay
được. Nhiều doanh nghiệp tính toán phiêu lưu, cho rằng sẽ được chiết khấu, tiết
kiệm được nhiều thuế nếu tăng cường vay vốn để đầu tư mua sắm, thuê tài
chính, thuê máy móc, xe cộ. Điều đó chỉ đúng khi doanh nghiệp sản xuất kinh
doanh có lãi và lãi nhiều. Khi gặp khó khăn, không tạo ra lợi nhuận thì gánh nợ
và vốn vay sẽ là đòn quyết định làm cho doanh nghiệp chóng bị phá sản.
Lời khuyên thứ năm. Người giàu không phải là người được sử dụng nhiều tiền
vay nợ mà là người có nhiều tiền sở hữu.
6. Nhà doanh nghiệp quá chú ý đến tiện nghi.
Bất kể một tiện nghi nào thì nhà doanh nghiệp đều phải chi phí. Các nhà kinh
doanh thành công đều bắt đầu từ nhỏ đến lớn, từ đơn giản đến tiện nghi. Trước

sách kinh doanh sai lầm tiếp tục và dẫn đến nguy cơ thất bại.
Lời khuyên thứ bảy. Lợi nhuận không phải là tất cả, nhưng nhà doanh nghiệp
không được chủ quan, phải quan tâm đến lợi nhuận ngay từ thời kỳ đầu.
8. Chỉ nghĩ đến doanh số.
Rất nhiều nhà doanh nghiệp chỉ mải mê nghĩ đến doanh số mà quên mất rằng
thực ra mục đích kinh doanh là lợi nhuận chứ không phải doanh số. Nhiều doanh
nghiệp mới thành lập đã vội tự hào vềs ự phát triển kinh doanh, mở rộng qui mô
nhanh chóng. Đặc biệt thể hiện bằng một vài hợp đồng hay công trình lớn.
doanh nghiệp vội vã đầu tư dây chuyền lớn,hiện đại, tuyển nhiều nhân viên.
Nhưng kết cục lại đáng buồn. doanh nghiệp chưa có kinh nghiệm tổ chức và
điều hành qui mô lớn hơn, nhiều vấn đề mới phát sinh mà chưa có kinh nghiệm.
Hơn thế, nhiều khi nhóm khách hàng nhỏ dễ bị sao nhãng, thậm chí bỏ rơi.
Khách hàng lớn và hợp đồng lớn thì không có. Làm gì với số tài sản và nhân sự
mới được đầu tư, tuyển nhận? doanh nghiệp rất dễ có nguy cơ phá sản trong
những trường hợp như vậy. Khi các doanh nghiệp lớn tăng doanh số, tăng thị
phần, các doanh nghiệp nhỏ và vừa rất khó duy trì hoạt động tốt. Bởi đó là chính
sách kinh doanh phù hợp với các tập đoàn, các công ty quốc tế trường vốn. Tất
nhiên nếu không có doanh số thì không thể có lợi nhuận.Nhưng không có nghĩa
là doanh số càng cao thì lợi nhuận càng cao. Sẽ rất nguy hiểm cho sự tồn tại của
doanh nghiệp nếu doanh số tăng mà lợi nhuận thực tế lại không tăng tương
xứng. Nếu lợi nhuận vẫn như cũ thì doanh nghiệp phá sản chỉ còn là vấn đề thời
gian vì doanh nghiệp sẽ không chịu nổi những chi phí tăng thêm.
Lời khuyên thứ tám. Hay đồng ý trước các đề nghị thì sẽ có doanh số lớn.
Nhưng thỉnh thoảng biết từ chối trước một hợp đồng lớn mới là người làm ra
nhiều lợi nhuận.
9. Không lập quĩ dự phòng tài chính.
Kể cả những nhà doanh nghiệp có tài nhất cũng không tránh khỏi có những lúc
phán đoán sai diễn biến của thị trường hay có những lúc chịu bất lực trước một
biến động mang tính rủi ro. Những lúc đó, doanh nghiệp nhất thiết phải có
những dự phòng tài chính nhất định, được tích luỹ từ lợi nhuận những năm