HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH
NGUYỄN VĂN HÒA
XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC
Ở NƯỚC TAHIỆN NAYTHEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
LUẬN ÁN TIẾN SĨ
CHUYÊN NGÀNH: HỒ CHÍ MINH HỌC
HÀ NỘI - 2019
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH
NGUYỄN VĂN HÒA
XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC
Ở NƯỚC TAHIỆN NAYTHEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
LUẬN ÁN TIẾN SĨ
CHUYÊN NGÀNH HỒ CHÍ MINH HỌC
Mã số: 62 31 02 04
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
1. PGS, TS Triệu Văn Cường
2. TS Trần Thị Phúc An
HÀ NỘI - 2019
CÔNG CHỨC - NỘI DUNG VÀ GIÁ TRỊ
2.1. Một số khái niệm
2.2. Nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng đội ngũ công chức
2.3. Giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng đội ngũ công chức
27
35
71
Chương 3: XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC NHÀ NƯỚC Ở NƯỚC TA
HIỆN NAY THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH - THỰC TRẠNG VÀ
MỘT SỐ MÂU THUẪN ĐẶT RA
79
3.1. Các nhân tố tác động đến việc xây dựng đội ngũ công chức nhà
nước ở nước ta hiện nay
3.2. Thực trạng xây dựng đội ngũ công chức nhà nước ở nước ta hiện
nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh
3.3. Một số mâu thuẫn đặt ra trong xây dựng đội ngũ công chức nhà nước ở
nước ta hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh
Chương 4: QUAN ĐIỂM, NỘI DUNG VÀ GIẢI PHÁP XÂY DỰNG
ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC NHÀ NƯỚC Ở NƯỚC TA HIỆN NAY THEO
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
4.1. Quan điểm xây dựng đội ngũ công chức nhà nước ở nước ta hiện
nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh
4.2. Nội dung xây dựng đội ngũ công chức nhà nước ở nước ta hiện nay
theo tư tưởng Hồ Chí Minh
dân, nếu cán bộ dở thì chính sách hay cũng không thể thực hiện được” [83,
tr.54]. Trên cơ sở nhận thức được vị trí, vai trò quan trọng của vấn đề trên, Hồ
Chí Minh đã quan tâm xây dựng đội ngũ công chức Việt Nam vững mạnh, vừa
hồng, vừa chuyên, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt mọi công việc được giao trên
từng cương vị công tác.
Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Hồ Chí Minh không chỉ đưa ra
những quan niệm về công chức mà còn chỉ đạo trực tiếp sự nghiệp xây dựng đội
ngũ công chức. Chính vì vậy, tư tưởng Hồ Chí Minh về công chức và xây dựng đội
ngũ công chức không chỉ thể hiện đơn thuần qua các bài nói, bài viết, mà còn được
thể hiện rõ nét, thuyết phục qua hoạt động “sáng lập”, “xây dựng” và “phát triển”, ở
đó Người nổi lên như một Tổng công trình sư đầy sáng tạo và tâm huyết.
Thấm nhuần tư tưởng trên của Hồ Chí Minh, Đảng và Nhà nước Việt Nam
luôn khẳng định vị trí, vai trò nòng cốt, chủ đạo của đội ngũ công chức nhà nước
trong quản lý và tổ chức thực hiện công việc của bộ máy nhà nước các cấp. Do
vậy, nhiều chủ trương, chính sách nhằm cải cách hành chính, xây dựng một nền
hành chính dân chủ, trong sạch, vững mạnh, từng bước hiện đại đã được Đảng và
Nhà nước đưa ra và triển khai trong thực tiễn. Trong đó, xác định xây dựng đội
ngũ công chức nhà nước vừa hồng, vừa chuyên, có trình độ chuyên môn và kỹ
năng nghề nghiệp cao, có tinh thần trách nhiệm, tận tụy, công tâm là nhiệm vụ
cấp thiết, quan trọng hàng đầu.
Việc xây dựng đội ngũ công chức nhà nước theo tưởng Hồ Chí Minh
nhằm đáp ứng yêu cầu thời kỳ hội nhập quốc tế, của sự nghiệp đẩy mạnh công
2
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, của hoạt động xây dựng chính phủ kiến tạo,
cũng như xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì
dân ở Việt Nam là vấn đề bức thiết trong giai đoạn hiện nay. Sau hơn ba mươi
năm thực hiện công cuộc đổi mới, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, Việt
ở nhiều cơ quan, tổ chức chưa chặt chẽ, tính hiệu quả thấp, vẫn còn nhiều công
chức vi phạm pháp luật Nhà nước và làm trái quy định những điều đảng viên
không được làm. Chính vì vậy, việc trở lại nghiên cứu các giá trị tư tưởng Hồ
Chí Minh về công chức và xây dựng đội ngũ công chức nhằm vận dụng vào tổng
kết, đánh giá thực trạng, nguyên nhân và rút ra bài học kinh nghiệm, trên cơ sở
đó đề ra phương hướng, giải pháp xây dựng đội ngũ công chức nhà nước ở nước
ta hiện nay là một vấn đề cấp bách, có ý nghĩa hết sức quan trọng.
Xuất phát từ cơ sở lý luận và thực tiễn trên, tác giả lựa chọn vấn đề: "Xây
dựng đội ngũ công chức ở nước ta hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh” làm
luận án nghiên cứu tiến sĩ, chuyên ngành Hồ Chí Minh học.
2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1. Mục tiêu nghiên cứu
Nghiên cứu một cách cơ bản, có tính hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh về
xây dựng đội ngũ công chức, từ đó vận dụng nhằm nâng cao chất lượng, hiệu
quả của hoạt động xây dựng đội ngũ công chức nhà nước ở Việt Nam hiện nay.
2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Luận giải những quan điểm của Hồ Chí Minh về công chức và xây dựng
đội ngũ công chức. Từ đó, làm rõ giá trị lý luận và thực tiễn của tư tưởng Hồ Chí
Minh về xây dựng đội ngũ công chức.
- Nghiên cứu một cách căn bản, hệ thống những quan điểm cơ bản của
Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhà nước về xây dựng đội ngũ công chức.
- Phân tích thực trạng xây dựng đội ngũ công chức nhà nước ở Việt Nam
từ năm 2011 đến 2017.
- Đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm xây dựng đội ngũ công chức nhà
nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh.
3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
- Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng đội ngũ công chức.
- Đội ngũ công chức nhà nước ở Việt Nam hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh.
5
- Phương pháp nghiên cứu Hồ Chí Minh học.
- Ngoài ra, luận án còn sử dụng các phương pháp chuyên ngành và liên
ngành, cụ thể như: phân tích, tổng hợp, lịch sử - logic; cấu trúc - chức năng,
phương pháp thống kê, điều tra xã hội học, tổng kết thực tiễn v.v...
5. Những đóng góp mới về mặt khoa học của luận án
- Làm rõ quan điểm Hồ Chí Minh về tiêu chuẩn công chức; nội dung,
phương pháp xây dựng đội ngũ công chức.
- Làm rõ những nhân tố tác động, thực trạng và một số mâu thuẫn đặt ra
đối với việc xây dựng đội ngũ công chức nhà nước hiện nay theo tư tưởng Hồ
Chí Minh.
- Đề xuất những giải pháp đồng bộ, có tính khả thi nhằm nâng cao chất
lượng đội ngũ công chức nhà nước hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
6.1. Ý nghĩa lý luận
Kết quả nghiên cứu của luận án góp phần khẳng định giá trị lý luận và
thực tiễn của tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng đội ngũ công chức.
6.2. Ý nghĩa thực tiễn
- Luận án có thể dùng làm tài liệu tham khảo, nghiên cứu, giảng dạy trong
các trường đại học, cao đẳng ở Việt Nam.
- Cung cấp khung lý thuyết cho các cơ quan nhà nước trong nâng cao chất
lượng, hiệu quả xây dựng đội ngũ công chức nhà nước hiện nay.
7. Kết cấu của luận án
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục,
luận án gồm 4 chương, 11 tiết.
Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến luận án
Chương 2: Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng đội ngũ công chức - nội
dung và giá trị
công chức quản lý nhà nước về kinh tế. Đồng thời, tác giả cũng đánh giá thực
trạng và những vấn đề cấp bách đặt ra trong xây dựng đội ngũ công chức quản lý
nhà nước về kinh tế ở các huyện ngoại thành Hà Nội. Trên cơ sở đó, đưa ra quan
điểm, phương hướng và một số giải pháp cơ bản trong xây dựng đội ngũ công
chức nhà nước về quản lý kinh tế ở các huyện ngoại thành Hà Nội [107].
Trong đề tài Hành chính nhà nước trong xu thế toàn cầu hóa, các tác giả đã
nghiên cứu một cách có hệ thống, toàn diện các tác động khác nhau, nhiều chiều
7
của xu thế toàn cầu hóa tới sự phát triển của nền hành chính nước nhà. Đề tài đã
nghiên cứu, luận giải những thách thức đang đặt ra với xã hội và nền hành chính
các nước. Đồng thời, chỉ ra tính tất yếu khách quan phải hiện đại hóa nền hành
chính Việt Nam trước xu thế toàn cầu hóa. Cuối cùng, đề tài đưa ra hệ thống các
yêu cầu về chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức ở nước ta nhằm đáp ứng đòi
hỏi của quá trình hội nhập quốc tế [48].
Nghiên cứu về xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức đáp ứng đòi hỏi của
Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân, các tác giả
Thang Văn Phúc và Nguyễn Minh Phương đã luận giải một cách có hệ thống
quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản
Việt Nam về vai trò, tầm quan trọng của cán bộ, yêu cầu đào tạo và xây dựng đội
ngũ cán bộ, công chức; nghiên cứu kinh nghiệm tuyển chọn, sử dụng nhân tài
trong lịch sử dân tộc và kinh nghiệm xây dựng nền công vụ chính quy, hiện đại
trên thế giới; đề ra các yêu cầu và tiêu chuẩn của cán bộ, công chức nhằm đáp
ứng đòi hỏi của việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân,
do dân và vì dân [100].
Các tác giả Thang Văn Phúc, Nguyễn Minh Phương, Nguyễn Thu Huyền bàn
về Hệ thống công vụ và xu hướng cải cách của một số nước trên thế giới [101].
Nhóm tác giả đã tập trung nghiên cứu 8 nước có nền kinh tế phát triển cao trên thế
giới như: Trung Quốc, Thái Lan, Nhật Bản, Liên bang Nga, Cộng hòa Pháp, Cộng
sở khoa học nhằm hoàn thiện chế độ công vụ ở nước ta hiện nay. Công trình
cũng đã phân tích cơ sở lý luận và thực tiễn của chế độ công vụ và cải cách công
vụ Việt Nam qua từng thời kỳ một cách toàn diện, có hệ thống. Từ đó, luận giải
và đưa ra các hình thức, bước đi, lộ trình cụ thể cho việc hoàn thiện chế độ công
vụ ở nước ta trong bối cảnh, điều kiện mới [38].
Với đề tài Cơ sở lý luận và thực tiễn để xây dựng luật công vụ Việt Nam
[110], nhóm tác giả đã phân tích, làm sáng tỏ cơ sở để xây dựng luật công vụ ở Việt
Nam. Đề tài đã chỉ ra cơ sở lý luận để xây dựng luật công vụ Việt Nam xuất phát từ
quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ
trương của Đảng, chính sách của Nhà nước về công vụ, công chức và nền hành
chính công. Bên cạnh đó, đề tài cũng làm rõ cơ sở thực tiễn xây dựng luật công vụ ở
một số nước tiên tiến trên thế giới. Trong đề tài các tác giả cũng đã nghiên cứu, luận
9
giải một cách khá sâu sắc và làm rõ nghĩa các vấn đề về: Các quyền và nghĩa vụ của
công chức; về tuyển dụng công chức; về đào tạo, bồi dưỡng công chức, về điều
động, bổ nhiệm, chế độ kiêm nhiệm, thăng giáng chức; cách chức, cho thôi chức,
buộc thôi việc với công chức nhà nước; khen thưởng công chức; kiểm tra, thanh tra
công vụ. Đề tài đưa ra các quan điểm về xây dựng luật công vụ ở nước ta. Cuối
cùng, nhóm đề tài đề xuất các kiến nghị nhằm xây dựng luật công vụ ở Việt Nam.
Nghiên cứu về pháp luật cán bộ, công chức, tác giả Nguyễn Minh Sản có
công trình Pháp luật về cán bộ, công chức chính quyền cấp xã ở Việt Nam hiện nay
- Những vấn đề lý luận và thực tiễn [108]. Tác giả đi làm rõ các nội dung sau:
khái niệm về cán bộ, công chức chính quyền cấp xã; đặc điểm của cán bộ, công
chức chính quyền cấp xã; vị trí, vai trò của cán bộ, công chức chính quyền cấp
xã trong xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam; đưa ra
khái niệm và đặc điểm pháp luật về cán bộ, công chức chính quyền cấp xã; về
tuyển dụng cán bộ, công chức chính quyền cấp xã; về sử dụng và quản lý đội ngũ
công chức hành chính; các mô hình chế độ công vụ; nội dung hoạt động xây
dựng đội ngũ công chức; sự cần thiết tiếp tục xây dựng đội ngũ công chức hành
chính chuyên nghiệp ở Việt Nam; các nhân tố ảnh hưởng đến việc xây dựng đội
ngũ công chức; kinh nghiệm một số nước trong việc xây dựng và phát triển đội
ngũ công chức. Đánh giá thực trạng xây dựng và phát triển, những kết quả đạt
được và hạn chế, yếu kém trong việc xây dựng đội ngũ công chức hành chính
chuyên nghiệp ở nước ta trong thời gian qua. Phân tích quan điểm và đề ra hệ
thống các giải pháp nhằm hoàn thiện việc xây dựng đội ngũ công chức hành
chính nhà nước Việt Nam chuyên nghiệp.
Trong bài 1 của Giáo trình Trung cấp lý luận chính trị - hành chính: “Những
vấn đề cơ bản về hệ thống chính trị, nhà nước và pháp luật xã hội chủ nghĩa” [56]
đã tập trung luận giải hệ thống chính trị và đổi mới hệ thống chính trị ở Việt Nam
hiện nay. Qua bài viết đã luận giải khái niệm và cấu trúc của hệ thống chính trị; một
số đặc điểm của hệ thống chính trị ở Việt Nam; cấu trúc của hệ thống chính trị ở
Việt Nam; các quan hệ chính trị; các nguyên tắc hoạt động; tính ưu việt và hạn chế
của hệ thống chính trị ở nước ta; phương châm, nội dung và các nguyên tắc đổi mới
hệ thống chính trị ở nước ta. Nghiên cứu nội dung trên giúp tác giả luận án có cái
nhìn toàn diện về hệ thống chính trị của Việt Nam. Qua đó, làm rõ khái niệm cán
11
bộ, công chức và công chức nhà nước. Đồng thời, khảo sát, đánh giá thực trạng
và đề xuất giải pháp xây dựng đội ngũ công chức nhà nước ở Việt Nam hiện nay
theo tư tưởng Hồ Chí Minh chính xác, đúng đối tượng, bảo đảm không có sự
nhầm lẫn trong nghiên cứu.
Tác giả Đỗ Phương Đông trên Tạp chí Xây dựng Đảng có bài viết Chính
sách trọng dụng và đãi ngộ công chức tài năng [44]. Nội dung bài viết đã chỉ ra
nội hàm công chức tài năng trong hoạt động công vụ. Trên cơ sở đó, tác giả đã
đánh giá khái quát thực trạng điểm mạnh và điểm hạn chế trong việc thực hiện
chính sách công chức tài năng. Từ việc đánh giá thực trạng tác giả đã đưa ra hệ
ngành không thuộc lĩnh vực tổ chức nhà nước; quy hoạch mạng lưới các đơn vị sự
nghiệp công lập theo ngành, lĩnh vực; đẩy mạnh xã hội hóa các đơn vị sự nghiệp
công lập; xác định tinh giản biên chế là nhiệm vụ chính trị quan trọng.
Bài viết Định hướng mới về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức
của tác giả Triệu Văn Cường, Tạp chí Tổ chức Nhà nước [26]. Thông qua bài viết,
tác giả đã khái quát vị trí, vai trò của công tác đào tạo, bồi dưỡng với cán bộ, công
chức, viên chức. Đồng thời, tác giả cũng chỉ ra những định hướng mới trong công
tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức như: đối tượng điều chỉnh; về
tạo cán bộ, công chức, viên chức; về bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức; về
chương trình bồi dưỡng; về tổ chức bồi dưỡng viên chức.
Trên thế giới, có nhiều nghiên cứu về cán bộ, công chức, đó là nguồn tư
liệu phong phú giúp tác giả tham khảo trong xây dựng và hoạn thiện luận án.
Nổi bật trong số đó là các công trình:
V.I.va-nốp và B.Lin-xin trong cuốn sách Đào tạo và giáo dục cán bộ đoàn
[135] đã chỉ rõ vị trí, vai trò của việc đào tạo và bồi dưỡng cán bộ đoàn. Trên cơ
sở đó, nhấn mạnh sự cần thiết trong lựa chọn, bố trí cán bộ đoàn. Tác giả cũng
chỉ rõ cần đào tạo, bồi dưỡng trang bị những phẩm chất cần thiết cho họ, nhất là
tác phong Lêninnít. Đây là một công trình nghiên cứu nước ngoài đặc sắc về
công tác cán bộ đoàn, có nhiều nội dung có giá trị với tác giả trong quá trình xây
dựng và hoàn thiện luận án.
Trong Luận án tiến sĩ lịch sử Xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện
ở các tỉnh phía Nam nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào trong giai đoạn
hiện nay [7], Bun Sợt Tham Mạ Vông tiến hành phân tích làm rõ vị trí, tầm quan
trọng của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân
Lào. Nghiên cứu sinh chỉ rõ đặc điểm đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện ở các
13
tỉnh phía Nam Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào. Đồng thời, phân tích thực trạng
14
khu vực phía Bắc nước Lào từ năm 1986 đến nay. Trên cơ sở thực trạng, tác giả
đề xuất một số giải pháp xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp tỉnh khu vực phía
Bắc nước Lào hiện nay.
Trên Tạp chí Xây dựng Đảng điện tử, Lit thi Si sou vong có bài viết Đột phá
về công tác cán bộ [66]. Bài viết nhận định, Lào là quốc gia nghèo nàn, lạc hậu,
kém phát triển, do đó muốn thoát khỏi tình trạng trên cần chú trọng làm tốt công tác
cán bộ. Theo tác giả, để đột phá về công tác cán bộ cần thực hiện tốt khâu đánh giá
cán bộ, bảo đảm khách quan, chính xác. Đồng thời, chú trọng nâng cao chất lượng
công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Làm tốt công tác quy hoạch cán bộ, bảo đảm có
sự kế thừa giữa các thế hệ. Bố trí, sử dụng cán bộ đúng khả năng, công bằng, tránh
bè phái, cục bộ. Thực hiện tốt chế độ, chính sách cán bộ.
Bài tham luận của Bành Lập Bình Tăng cường xây dựng tác phong cán bộ
thiết thực thực hiện vì dân, thực tế, thanh liêm [59]. Trong bài viết, tác giả đã
làm rõ bối cảnh trong nước và quốc tế, từ đó xác định việc xây dựng tác phong
cán bộ là vấn đề quan trọng, cấp bách. Đồng thời, tác giả cũng chỉ rõ thực trạng
việc xây dựng tác phong cán bộ ở Trung Quốc hiện nay. Là một nhà nghiên cứu
lớn về cán bộ, công chức của Trung Quốc, vì vậy trong phần nội dung xây dựng,
Bành Lập Bình đã khái quát những tiêu chuẩn cần xây đặc sắc: “có phẩm chất
chính trị kiên định, có năng lực vững vàng, tác phong tốt đẹp, hăng hái phấn
đấu… Xây dựng chính trị tư tưởng, năng lực, xây dựng liêm chính, chống tham
nhũng của đội ngũ cán bộ” [59, tr.134-135].
1.1.2. Nhóm công trình nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ,
công chức và sự vận dụng tư tưởng đó vào việc xây dựng đội ngũ cán bộ,
công chức ở Việt Nam hiện nay
Thứ nhất: Nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ, công chức.
Nghiên cứu các vấn đề tư tưởng Hồ Chí Minh về vị trí, vai trò, tiêu chuẩn
của cán bộ, công chức có một số công trình tiêu biểu sau:
Lê Thị Hương Lan trong luận văn thạc sĩ chuyên ngành Hồ Chí Minh học,
Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh đã đưa ra quan niệm của Hồ Chí Minh về
vị trí, vai trò của cán bộ trong sự nghiệp cách mạng; về tiêu chuẩn người cán bộ
cách mạng; về phương pháp lãnh đạo và phong cách công tác của người cán bộ; về
vấn đề sử dụng cán bộ. Cũng trong luận văn tác giả đã phân tích thực trạng đội ngũ
16
cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở Hưng Yên và một số vấn đề về phương pháp lãnh
đạo và phong cách công tác của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở tại Hưng Yên;
chỉ rõ tình hình nhiệm vụ mới đặt ra yêu cầu phải đổi mới phương pháp lãnh đạo
và phong cách công tác của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở; mục tiêu đổi mới
phương pháp lãnh đạo và phong cách công tác của đội ngũ cán bộ; vận dụng tư
tưởng Hồ Chí Minh vào việc đổi mới phương pháp lãnh đạo và phong cách công
tác của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở [63].
Cuốn sách của Bùi Kim Hồng Chủ tịch Hồ Chí Minh với công tác tổ
chức, cán bộ [58] cũng có nhiều nghiên cứu đặc sắc về công tác tổ chức, cán bộ
trong tư tưởng Hồ Chí Minh. Trong sách, tác giả đã sưu tầm một số lời dạy của
Chủ tịch Hồ Chí Minh về công tác tổ chức, cán bộ, công chức và gộp vào từng
khâu của công tác cán bộ một cách mạch lạc như: quan niệm về người cán bộ
cách mạng; vị trí, vai trò của cán bộ; về đào tạo, huấn luyện cán bộ; về bố trí sử
dụng cán bộ; tiêu chuẩn người cán bộ cách mạng cả về phẩm chất và năng lực.
Đồng thời, qua một số bài viết dự Hội thảo khoa học, đăng tạp chí, báo, tác giả
Bùi Kim Hồng cũng đã luận giải, phân tích một số nội dung về công tác tổ chức,
cán bộ theo tư tưởng Hồ Chí Minh, tiêu biểu trong số đó là các bài viết: tư tưởng
Hồ Chí Minh - tấm gương đạo đức chí công vô tư; một số bài học kinh nghiệm
qua tác phẩm Sửa đổi lối làm việc; quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về
“giặc nội xâm”; về phương pháp làm việc và kiểm soát của người cán bộ, lãnh
đạo; Chủ tịch Hồ Chí Minh và việc chuẩn bị, đào tạo cán bộ cho phong trào Thi
đua yêu nước; học để làm việc, làm người, làm cán bộ. Những nghiên cứu trên
dung và phương pháp giáo dục cán bộ, công chức. Quan điểm Hồ Chí Minh về
giáo dục cán bộ, công chức trong bài viết trên là chỉ dẫn quan trọng giúp nghiên
cứu sinh trong tham khảo phân tích nội dung “tư tưởng Hồ Chí Minh về đào tạo,
bồi dưỡng đội ngũ công chức”.
Trong bài viết Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ và một số vấn đề
đặt ra trong giai đoạn hiện nay, đăng trên Tạp chí Nhà nước và Pháp luật [127], các
tác giả Đặng Minh Tuấn, Nguyễn Thị Thúy đã làm rõ nhiều nội dung tư tưởng Hồ
Chí Minh về công tác cán bộ và những vấn đề đặt ra cần giải quyết hiện nay. Qua
đây, giúp tác giả luận án nghiên cứu, vận dụng làm sáng tỏ nhiều nội dung tư
18
tưởng Hồ Chí Minh về quy trình xây dựng đội ngũ công chức như: tuyển dụng
công chức; đánh giá công chức; đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ công chức; bố trí, sử
dụng đội ngũ công chức; chính sách công chức. Đồng thời, cũng cung cấp nhiều
nội dung quan trọng giúp tác giả luận giải những mâu thuẫn đặt ra trong xây
dựng đội ngũ công chức nhà nước ở nước ta theo tư tưởng Hồ Chí Minh.
Là nhà nghiên cứu chuyên sâu về Hồ Chí Minh, tác giả Bùi Đình Phong
với cuốn sách Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ [104] đã
phân tích, luận giải tư tưởng Hồ Chí Minh vị trí, vai trò và những yêu cầu đặt ra
với đội ngũ cán bộ. Đồng thời, luận giải các khâu của công tác cán bộ từ lựa
chọn, đánh giá đến đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng và quản lý cán bộ. Tác giả cũng
làm sáng tỏ nội dung vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán
bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Hà Huy Thông - một học giả lớn chuyên nghiên cứu về cán bộ quân đội,
trong cuốn sách Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức, bồi dưỡng và quản lý, sử
dụng đội ngũ cán bộ Quân đội nhân dân Việt Nam [115] đã làm rõ nội dung quan
điểm Hồ Chí Minh về vai trò, vị trí, tiêu chuẩn, quản lý, sử dụng đội ngũ cán bộ
quân đội. Đồng thời, xác định nội dung xây dựng. Luận giải tính tất yếu, khách
quan việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào đào tạo, bồi dưỡng và quản lý, sử
vừa là người lãnh đạo, vừa là công bộc của nhân dân “Theo Hồ Chí Minh, cán
bộ, công chức phải gần dân, hiểu dân, học dân, phải là người đem chính sách đến
nhân dân và phản ánh nguyện vọng, lợi ích của nhân dân lên Chính phủ” [95,
tr.166]. Các tác giả cũng bàn nhiều về các nội dung của công tác cán bộ như:
phải hiểu đúng và đánh giá đúng cán bộ để lựa chọn, sắp xếp cho đúng; về tuyển
chọn, xây dựng đội ngũ cán bộ chú trọng tới đức và tài, trong đó đức là gốc, là
căn bản; chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức từ trong giai cấp công nông - trí; sâu sát thực tiễn để kịp thời phát hiện cán bộ; phải biết sử dụng cán bộ
đúng người, đúng việc; biết đào tạo, bồi dưỡng cán bộ về lập trường giai cấp và
tinh thần cách mạng; biết kết hợp giữa cán bộ già và cán bộ trẻ, cũ và mới, cán
bộ nữ, cán bộ người dân tộc thiểu số. Trên cơ sở nghiên cứu những nội dung
trên, tác giả cũng xác định việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào việc hoàn
thiện tổ chức bộ máy nhà nước và xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức là một
20
yêu cầu cấp thiết hiện nay; chỉ ra nội dung, giải pháp vận dụng tư tưởng Hồ Chí
Minh vào việc xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức ở nước ta hiện nay.
Cuốn sách trên đề cập nhiều nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về tổ chức
nhà nước, cán bộ, công chức. Trong đó, có nhiều nội dung bàn trực tiếp tư tưởng
Hồ Chí Minh về công chức và sự vận dụng trong giai đoạn hiện nay. Có thể nói,
đây là công trình nghiên cứu mà nhiều nội dung có trị tham khảo quan trọng cho
tác giả trong quá trình nghiên cứu luận án.
Bàn về tư tưởng Hồ Chí Minh đấu tranh chống tham ô, lãnh phí quan liêu
trong đội ngũ cán bộ, công chức được các tác giả Bùi Mạnh Cường và Nguyễn
Thị Tố Uyên làm rõ trong cuốn sách Về phòng, chống tham nhũng [25]. Cuốn
sách được viết dưới dạng sưu tầm, tuyển chọn các bài nói, bài viết của Chủ tịch
Hồ Chí Minh về phòng, chống tham nhũng. Qua những nội dung sưu tầm trên
của các tác giả đã làm rõ khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh về tham nhũng, về
phòng và chống tham nhũng; bản chất của tham nhũng chính là hành động ăn
cắp, lấy của công làm của riêng, là một thứ giặc nội xâm nguy hiểm cần được
nay; một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo của đội ngũ cán bộ lãnh
đạo chủ chốt cấp cơ sở ở Bắc Giang giai đoạn 2007 - 2010 [133].
Trong luận văn thạc sĩ chuyên ngành Hồ Chí Minh học, tác giả Nguyễn
Thị Kim Nhung đã chỉ ra quan điểm Hồ Chí Minh về vị trí, vai trò của cán bộ; về
phẩm chất và năng lực của đội ngũ cán bộ; về tiêu chuẩn cán bộ; về huấn luyện,
đào tạo, bồi dưỡng cán bộ; về sử dụng cán bộ. Đồng thời, tác giả cũng đã liên hệ,
vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ nhằm đánh giá thực trạng đội ngũ cán
bộ chủ chốt tại tỉnh Thái Bình và công tác xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp
tỉnh ở Thái Bình từ năm 2005 đến nay, những vấn đề đặt ra. Xác định mục tiêu,
phương hướng và giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt ở
Thái Bình trong giai đoạn hiện nay [96].
Bàn về xây phong cách làm việc của cán bộ lãnh đạo, quản lý ở nước ta hiện
nay nhà nghiên cứu Nguyễn Thế Thắng đã tập trung luận giải khái niệm về cán bộ
lãnh đạo, quản lý; phong cách làm việc của cán bộ lãnh đạo, quản lý; tư tưởng Hồ
Chí Minh về phong cách làm việc của cán bộ lãnh đạo, quản lý; thực trạng và
nguyên nhân những thành tựu trong xây dựng và đổi mới phong cách làm việc của
đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý trong hơn 20 năm đổi mới vừa qua; thực trạng và