HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH

NGUYỄN VĂN HÒA

XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC
Ở NƯỚC TA HIỆN NAY THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

LUẬN ÁN TIẾN SĨ
CHUYÊN NGÀNH: HỒ CHÍ MINH HỌC

HÀ NỘI - 2019


HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH

NGUYỄN VĂN HÒA

XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC
Ở NƯỚC TA HIỆN NAY THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

LUẬN ÁN TIẾN SĨ
CHUYÊN NGÀNH HỒ CHÍ MINH HỌC
Mã số: 62 31 02 04

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
1. PGS, TS Triệu Văn Cường
2. TS Trần Thị Phúc An

HÀ NỘI - 2019




27
27
35
71

Chương 3: XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC NHÀ NƯỚC Ở NƯỚC TA
HIỆN NAY THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH - THỰC TRẠNG VÀ
MỘT SỐ MÂU THUẪN ĐẶT RA

79

3.1. Các nhân tố tác động đến việc xây dựng đội ngũ công chức nhà
nước ở nước ta hiện nay
3.2. Thực trạng xây dựng đội ngũ công chức nhà nước ở nước ta hiện
nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh
3.3. Một số mâu thuẫn đặt ra trong xây dựng đội ngũ công chức nhà nước ở
nước ta hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh

114

Chương 4: QUAN ĐIỂM, NỘI DUNG VÀ GIẢI PHÁP XÂY DỰNG
ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC NHÀ NƯỚC Ở NƯỚC TA HIỆN NAY THEO
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

119

4.1. Quan điểm xây dựng đội ngũ công chức nhà nước ở nước ta hiện
nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh
4.2. Nội dung xây dựng đội ngũ công chức nhà nước ở nước ta hiện nay

sở nhận thức được vị trí, vai trò quan trọng của vấn đề trên, Hồ Chí Minh đã
quan tâm xây dựng đội ngũ công chức Việt Nam vững mạnh, vừa hồng, vừa
chuyên, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt mọi công việc được giao trên từng
cương vị công tác.
Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Hồ Chí Minh không chỉ đưa ra
những quan niệm về công chức mà còn chỉ đạo trực tiếp sự nghiệp xây dựng đội
ngũ công chức. Chính vì vậy, tư tưởng Hồ Chí Minh về công chức và xây dựng đội
ngũ công chức không chỉ thể hiện đơn thuần qua các bài nói, bài viết, mà còn được
thể hiện rõ nét, thuyết phục qua hoạt động “sáng lập”, “xây dựng” và “phát triển”, ở
đó Người nổi lên như một Tổng công trình sư đầy sáng tạo và tâm huyết.
Thấm nhuần tư tưởng trên của Hồ Chí Minh, Đảng và Nhà nước Việt
Nam luôn khẳng định vị trí, vai trò nòng cốt, chủ đạo của đội ngũ công chức nhà
nước trong quản lý và tổ chức thực hiện công việc của bộ máy nhà nước các cấp.
Do vậy, nhiều chủ trương, chính sách nhằm cải cách hành chính, xây dựng một
nền hành chính dân chủ, trong sạch, vững mạnh, từng bước hiện đại đã được
Đảng và Nhà nước đưa ra và triển khai trong thực tiễn. Trong đó, xác định xây
dựng đội ngũ công chức nhà nước vừa hồng, vừa chuyên, có trình độ chuyên
môn và kỹ năng nghề nghiệp cao, có tinh thần trách nhiệm, tận tụy, công tâm là
nhiệm vụ cấp thiết, quan trọng hàng đầu.
Việc xây dựng đội ngũ công chức nhà nước theo tưởng Hồ Chí Minh
nhằm đáp ứng yêu cầu thời kỳ hội nhập quốc tế, của sự nghiệp đẩy mạnh công


2
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, của hoạt động xây dựng chính phủ kiến tạo,
cũng như xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì
dân ở Việt Nam là vấn đề bức thiết trong giai đoạn hiện nay. Sau hơn ba mươi
năm thực hiện công cuộc đổi mới, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, Việt
Nam đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử. Song, cũng đang
đứng trước nguy cơ và thách thức không thể xem thường. Nhiệm vụ của thời kỳ

được làm. Chính vì vậy, việc trở lại nghiên cứu các giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh về
công chức và xây dựng đội ngũ công chức nhằm vận dụng vào tổng kết, đánh giá
thực trạng, nguyên nhân và rút ra bài học kinh nghiệm, trên cơ sở đó đề ra phương
hướng, giải pháp xây dựng đội ngũ công chức nhà nước ở nước ta hiện nay là một
vấn đề cấp bách, có ý nghĩa hết sức quan trọng.
Xuất phát từ cơ sở lý luận và thực tiễn trên, tác giả lựa chọn vấn đề: "Xây
dựng đội ngũ công chức ở nước ta hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh” làm
luận án nghiên cứu tiến sĩ, chuyên ngành Hồ Chí Minh học.
2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1. Mục tiêu nghiên cứu
Nghiên cứu một cách cơ bản, có tính hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh về
xây dựng đội ngũ công chức, từ đó vận dụng nhằm nâng cao chất lượng, hiệu
quả của hoạt động xây dựng đội ngũ công chức nhà nước ở Việt Nam hiện nay.
2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Luận giải những quan điểm của Hồ Chí Minh về công chức và xây dựng
đội ngũ công chức. Từ đó, làm rõ giá trị lý luận và thực tiễn của tư tưởng Hồ Chí
Minh về xây dựng đội ngũ công chức.
- Nghiên cứu một cách căn bản, hệ thống những quan điểm cơ bản của
Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhà nước về xây dựng đội ngũ công chức.
- Phân tích thực trạng xây dựng đội ngũ công chức nhà nước ở Việt Nam từ
năm 2011 đến 2017.
- Đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm xây dựng đội ngũ công chức nhà
nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh.
3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
- Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng đội ngũ công chức.
- Đội ngũ công chức nhà nước ở Việt Nam hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh.


4

5
- Phương pháp nghiên cứu Hồ Chí Minh học.
- Ngoài ra, luận án còn sử dụng các phương pháp chuyên ngành và liên
ngành, cụ thể như: phân tích, tổng hợp, lịch sử - logic; cấu trúc - chức năng,
phương pháp thống kê, điều tra xã hội học, tổng kết thực tiễn v.v...
5. Những đóng góp mới về mặt khoa học của luận án
- Làm rõ quan điểm Hồ Chí Minh về tiêu chuẩn công chức; nội dung,
phương pháp xây dựng đội ngũ công chức.
- Làm rõ những nhân tố tác động, thực trạng và một số mâu thuẫn đặt ra
đối với việc xây dựng đội ngũ công chức nhà nước hiện nay theo tư tưởng Hồ
Chí Minh.
- Đề xuất những giải pháp đồng bộ, có tính khả thi nhằm nâng cao chất
lượng đội ngũ công chức nhà nước hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
6.1. Ý nghĩa lý luận
Kết quả nghiên cứu của luận án góp phần khẳng định giá trị lý luận và
thực tiễn của tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng đội ngũ công chức.
6.2. Ý nghĩa thực tiễn
- Luận án có thể dùng làm tài liệu tham khảo, nghiên cứu, giảng dạy trong
các trường đại học, cao đẳng ở Việt Nam.
- Cung cấp khung lý thuyết cho các cơ quan nhà nước trong nâng cao chất
lượng, hiệu quả xây dựng đội ngũ công chức nhà nước hiện nay.
7. Kết cấu của luận án
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục,
luận án gồm 4 chương, 11 tiết.
Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến luận án
Chương 2: Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng đội ngũ công chức - nội
dung và giá trị
Chương 3: Xây dựng đội ngũ công chức nhà nước ở nước ta hiện nay theo
tư tưởng Hồ Chí Minh - thực trạng và một số mâu thuẫn đặt ra

huyện ngoại thành Hà Nội. Trên cơ sở đó, đưa ra quan điểm, phương hướng và một
số giải pháp cơ bản trong xây dựng đội ngũ công chức nhà nước về quản lý kinh tế
ở các huyện ngoại thành Hà Nội [107].
Trong đề tài Hành chính nhà nước trong xu thế toàn cầu hóa, các tác giả đã
nghiên cứu một cách có hệ thống, toàn diện các tác động khác nhau, nhiều chiều


7
của xu thế toàn cầu hóa tới sự phát triển của nền hành chính nước nhà. Đề tài đã
nghiên cứu, luận giải những thách thức đang đặt ra với xã hội và nền hành chính các
nước. Đồng thời, chỉ ra tính tất yếu khách quan phải hiện đại hóa nền hành chính
Việt Nam trước xu thế toàn cầu hóa. Cuối cùng, đề tài đưa ra hệ thống các yêu cầu
về chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức ở nước ta nhằm đáp ứng đòi hỏi của quá
trình hội nhập quốc tế [48].
Nghiên cứu về xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức đáp ứng đòi hỏi của
Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân, các tác giả Thang
Văn Phúc và Nguyễn Minh Phương đã luận giải một cách có hệ thống quan điểm
của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam
về vai trò, tầm quan trọng của cán bộ, yêu cầu đào tạo và xây dựng đội ngũ cán
bộ, công chức; nghiên cứu kinh nghiệm tuyển chọn, sử dụng nhân tài trong lịch
sử dân tộc và kinh nghiệm xây dựng nền công vụ chính quy, hiện đại trên thế
giới; đề ra các yêu cầu và tiêu chuẩn của cán bộ, công chức nhằm đáp ứng đòi
hỏi của việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và
vì dân [100].
Các tác giả Thang Văn Phúc, Nguyễn Minh Phương, Nguyễn Thu Huyền
bàn về Hệ thống công vụ và xu hướng cải cách của một số nước trên thế giới [101].
Nhóm tác giả đã tập trung nghiên cứu 8 nước có nền kinh tế phát triển cao trên thế
giới như: Trung Quốc, Thái Lan, Nhật Bản, Liên bang Nga, Cộng hòa Pháp, Cộng
hòa Liên bang Đức, Vương quốc Anh, Mỹ về tổ chức nhà nước, về bộ máy hành
chính và lịch sử nền công vụ, cũng như chế độ quản lý công chức. Công trình đã

thức, bước đi, lộ trình cụ thể cho việc hoàn thiện chế độ công vụ ở nước ta trong bối
cảnh, điều kiện mới [38].
Với đề tài Cơ sở lý luận và thực tiễn để xây dựng luật công vụ Việt Nam
[110], nhóm tác giả đã phân tích, làm sáng tỏ cơ sở để xây dựng luật công vụ ở Việt
Nam. Đề tài đã chỉ ra cơ sở lý luận để xây dựng luật công vụ Việt Nam xuất phát từ
quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ
trương của Đảng, chính sách của Nhà nước về công vụ, công chức và nền hành
chính công. Bên cạnh đó, đề tài cũng làm rõ cơ sở thực tiễn xây dựng luật công vụ ở
một số nước tiên tiến trên thế giới. Trong đề tài các tác giả cũng đã nghiên cứu, luận


9
giải một cách khá sâu sắc và làm rõ nghĩa các vấn đề về: Các quyền và nghĩa vụ của
công chức; về tuyển dụng công chức; về đào tạo, bồi dưỡng công chức, về điều
động, bổ nhiệm, chế độ kiêm nhiệm, thăng giáng chức; cách chức, cho thôi chức,
buộc thôi việc với công chức nhà nước; khen thưởng công chức; kiểm tra, thanh tra
công vụ. Đề tài đưa ra các quan điểm về xây dựng luật công vụ ở nước ta. Cuối
cùng, nhóm đề tài đề xuất các kiến nghị nhằm xây dựng luật công vụ ở Việt Nam.
Nghiên cứu về pháp luật cán bộ, công chức, tác giả Nguyễn Minh Sản có
công trình Pháp luật về cán bộ, công chức chính quyền cấp xã ở Việt Nam hiện nay
- Những vấn đề lý luận và thực tiễn [108]. Tác giả đi làm rõ các nội dung sau: khái
niệm về cán bộ, công chức chính quyền cấp xã; đặc điểm của cán bộ, công chức
chính quyền cấp xã; vị trí, vai trò của cán bộ, công chức chính quyền cấp xã trong
xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam; đưa ra khái niệm và
đặc điểm pháp luật về cán bộ, công chức chính quyền cấp xã; về tuyển dụng cán bộ,
công chức chính quyền cấp xã; về sử dụng và quản lý đội ngũ cán bộ, công chức
trên; về đào tạo, bồi dưỡng; quyền và nghĩa vụ của cán bộ, công chức chính quyền
cấp xã; về khen thưởng, kỷ luật cán bộ, công chức; về chế độ, chính sách với đội
ngũ cán bộ, công chức chính quyền cấp xã; vai trò của pháp luật về cán bộ, công
chức chính quyền cấp xã trong xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở

ngũ công chức. Đánh giá thực trạng xây dựng và phát triển, những kết quả đạt
được và hạn chế, yếu kém trong việc xây dựng đội ngũ công chức hành chính
chuyên nghiệp ở nước ta trong thời gian qua. Phân tích quan điểm và đề ra hệ
thống các giải pháp nhằm hoàn thiện việc xây dựng đội ngũ công chức hành
chính nhà nước Việt Nam chuyên nghiệp.
Trong bài 1 của Giáo trình Trung cấp lý luận chính trị - hành chính: “Những
vấn đề cơ bản về hệ thống chính trị, nhà nước và pháp luật xã hội chủ nghĩa” [56]
đã tập trung luận giải hệ thống chính trị và đổi mới hệ thống chính trị ở Việt Nam
hiện nay. Qua bài viết đã luận giải khái niệm và cấu trúc của hệ thống chính trị; một
số đặc điểm của hệ thống chính trị ở Việt Nam; cấu trúc của hệ thống chính trị ở
Việt Nam; các quan hệ chính trị; các nguyên tắc hoạt động; tính ưu việt và hạn chế
của hệ thống chính trị ở nước ta; phương châm, nội dung và các nguyên tắc đổi mới
hệ thống chính trị ở nước ta. Nghiên cứu nội dung trên giúp tác giả luận án có cái
nhìn toàn diện về hệ thống chính trị của Việt Nam. Qua đó, làm rõ khái niệm cán


11
bộ, công chức và công chức nhà nước. Đồng thời, khảo sát, đánh giá thực trạng và
đề xuất giải pháp xây dựng đội ngũ công chức nhà nước ở Việt Nam hiện nay theo
tư tưởng Hồ Chí Minh chính xác, đúng đối tượng, bảo đảm không có sự nhầm lẫn
trong nghiên cứu.
Tác giả Đỗ Phương Đông trên Tạp chí Xây dựng Đảng có bài viết Chính
sách trọng dụng và đãi ngộ công chức tài năng [44]. Nội dung bài viết đã chỉ ra
nội hàm công chức tài năng trong hoạt động công vụ. Trên cơ sở đó, tác giả đã
đánh giá khái quát thực trạng điểm mạnh và điểm hạn chế trong việc thực hiện
chính sách công chức tài năng. Từ việc đánh giá thực trạng tác giả đã đưa ra hệ
thống các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả thực hiện chính sách
công chức tài năng trong hoạt động công vụ. Hệ thống giải pháp chính sách được
tác giả đưa ra bao gồm: Chính sách phát hiện từ cơ sở đào tạo và thực tiễn công
tác; chính sách tuyển dụng trực tiếp không qua thi tuyển; chính sách đào tạo, bồi

tác giả đã khái quát vị trí, vai trò của công tác đào tạo, bồi dưỡng với cán bộ, công
chức, viên chức. Đồng thời, tác giả cũng chỉ ra những định hướng mới trong công
tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức như: đối tượng điều chỉnh; về
tạo cán bộ, công chức, viên chức; về bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức; về
chương trình bồi dưỡng; về tổ chức bồi dưỡng viên chức.
Trên thế giới, có nhiều nghiên cứu về cán bộ, công chức, đó là nguồn tư
liệu phong phú giúp tác giả tham khảo trong xây dựng và hoạn thiện luận án.
Nổi bật trong số đó là các công trình:
V.I.va-nốp và B.Lin-xin trong cuốn sách Đào tạo và giáo dục cán bộ
đoàn [135] đã chỉ rõ vị trí, vai trò của việc đào tạo và bồi dưỡng cán bộ đoàn.
Trên cơ sở đó, nhấn mạnh sự cần thiết trong lựa chọn, bố trí cán bộ đoàn. Tác
giả cũng chỉ rõ cần đào tạo, bồi dưỡng trang bị những phẩm chất cần thiết cho
họ, nhất là tác phong Lêninnít. Đây là một công trình nghiên cứu nước ngoài đặc
sắc về công tác cán bộ đoàn, có nhiều nội dung có giá trị với tác giả trong quá
trình xây dựng và hoàn thiện luận án.
Trong Luận án tiến sĩ lịch sử Xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện
ở các tỉnh phía Nam nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào trong giai đoạn
hiện nay [7], Bun Sợt Tham Mạ Vông tiến hành phân tích làm rõ vị trí, tầm quan
trọng của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân
Lào. Nghiên cứu sinh chỉ rõ đặc điểm đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện ở các


13
tỉnh phía Nam Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào. Đồng thời, phân tích thực trạng
với những thành tựu, hạn chế và nguyên nhân, cũng như bài học kinh nghiệm
trong xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện ở các tỉnh phía Nam Lào. Tác
giả cũng xác định mục tiêu, phương hướng, đề xuất hệ giải pháp xây dựng đội
ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện ở các tỉnh phía Nam Lào hiện nay.
Luận án tiến sĩ lịch sử của Đệt Tạ Kon Phi La Phan Đệt Xây dựng đội ngũ
cán bộ lãnh đạo chủ chốt các ban, ngành ở thành phố Viêng Chăn trong giai đoạn

về công tác cán bộ [66]. Bài viết nhận định, Lào là quốc gia nghèo nàn, lạc hậu,
kém phát triển, do đó muốn thoát khỏi tình trạng trên cần chú trọng làm tốt công tác
cán bộ. Theo tác giả, để đột phá về công tác cán bộ cần thực hiện tốt khâu đánh giá
cán bộ, bảo đảm khách quan, chính xác. Đồng thời, chú trọng nâng cao chất lượng
công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Làm tốt công tác quy hoạch cán bộ, bảo đảm có
sự kế thừa giữa các thế hệ. Bố trí, sử dụng cán bộ đúng khả năng, công bằng, tránh
bè phái, cục bộ. Thực hiện tốt chế độ, chính sách cán bộ.
Bài tham luận của Bành Lập Bình Tăng cường xây dựng tác phong cán bộ
thiết thực thực hiện vì dân, thực tế, thanh liêm [59]. Trong bài viết, tác giả đã
làm rõ bối cảnh trong nước và quốc tế, từ đó xác định việc xây dựng tác phong
cán bộ là vấn đề quan trọng, cấp bách. Đồng thời, tác giả cũng chỉ rõ thực trạng
việc xây dựng tác phong cán bộ ở Trung Quốc hiện nay. Là một nhà nghiên cứu
lớn về cán bộ, công chức của Trung Quốc, vì vậy trong phần nội dung xây dựng,
Bành Lập Bình đã khái quát những tiêu chuẩn cần xây đặc sắc: “có phẩm chất
chính trị kiên định, có năng lực vững vàng, tác phong tốt đẹp, hăng hái phấn
đấu… Xây dựng chính trị tư tưởng, năng lực, xây dựng liêm chính, chống tham
nhũng của đội ngũ cán bộ” [59, tr.134-135].
1.1.2. Nhóm công trình nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ,
công chức và sự vận dụng tư tưởng đó vào việc xây dựng đội ngũ cán bộ,
công chức ở Việt Nam hiện nay
Thứ nhất: Nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ, công chức.
Nghiên cứu các vấn đề tư tưởng Hồ Chí Minh về vị trí, vai trò, tiêu chuẩn
của cán bộ, công chức có một số công trình tiêu biểu sau:
Bàn về đạo đức, phong cách, lề lối làm việc Hồ Chí Minh các tác giả Thang
Văn Phúc, Chu Văn Thành, Hà Quang Ngọc trong cuốn Đạo đức, phong cách, lề
lối làm việc của cán bộ, công chức theo tư tưởng Hồ Chí Minh [99] đã phân tích,


15
làm rõ nhiều vấn đề trong tư tưởng trên của Người, đồng thời làm rõ sự vận dụng

16
cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở Hưng Yên và một số vấn đề về phương pháp lãnh đạo
và phong cách công tác của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở tại Hưng Yên; chỉ rõ
tình hình nhiệm vụ mới đặt ra yêu cầu phải đổi mới phương pháp lãnh đạo và phong
cách công tác của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở; mục tiêu đổi mới phương
pháp lãnh đạo và phong cách công tác của đội ngũ cán bộ; vận dụng tư tưởng Hồ
Chí Minh vào việc đổi mới phương pháp lãnh đạo và phong cách công tác của đội
ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở [63].
Cuốn sách của Bùi Kim Hồng Chủ tịch Hồ Chí Minh với công tác tổ chức,
cán bộ [58] cũng có nhiều nghiên cứu đặc sắc về công tác tổ chức, cán bộ trong
tư tưởng Hồ Chí Minh. Trong sách, tác giả đã sưu tầm một số lời dạy của Chủ
tịch Hồ Chí Minh về công tác tổ chức, cán bộ, công chức và gộp vào từng khâu
của công tác cán bộ một cách mạch lạc như: quan niệm về người cán bộ cách
mạng; vị trí, vai trò của cán bộ; về đào tạo, huấn luyện cán bộ; về bố trí sử dụng
cán bộ; tiêu chuẩn người cán bộ cách mạng cả về phẩm chất và năng lực. Đồng
thời, qua một số bài viết dự Hội thảo khoa học, đăng tạp chí, báo, tác giả Bùi
Kim Hồng cũng đã luận giải, phân tích một số nội dung về công tác tổ chức, cán
bộ theo tư tưởng Hồ Chí Minh, tiêu biểu trong số đó là các bài viết: tư tưởng Hồ
Chí Minh - tấm gương đạo đức chí công vô tư; một số bài học kinh nghiệm qua
tác phẩm Sửa đổi lối làm việc; quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về “giặc
nội xâm”; về phương pháp làm việc và kiểm soát của người cán bộ, lãnh đạo;
Chủ tịch Hồ Chí Minh và việc chuẩn bị, đào tạo cán bộ cho phong trào Thi đua
yêu nước; học để làm việc, làm người, làm cán bộ. Những nghiên cứu trên giúp
tác giả thiết kế bố cục và luận giải nhiều vấn đề trong luận án, nhất là là nghiên
cứu “tư tưởng Hồ Chí Minh về quy trình xây dựng đội ngũ công chức”.
Tác giả Trương Thị Văn với bài viết đăng trên Tạp chí Xây dựng Đảng
Phẩm chất đạo đức cách mạng cán bộ lãnh đạo, quản lý theo tư tưởng Hồ Chí
Minh [134], đi sâu làm rõ tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò, tầm quan trọng đạo
đức cách mạng của cán bộ, công chức lãnh đạo, quản lý. Tác giả nhấn mạnh, đến
hai yếu tố “đức” và “tài”, coi đó là chuẩn mực, thước đo để mỗi cán bộ, công

Hồ Chí Minh về công tác cán bộ và những vấn đề đặt ra cần giải quyết hiện nay.
Qua đây, giúp tác giả luận án nghiên cứu, vận dụng làm sáng tỏ nhiều nội dung tư


18
tưởng Hồ Chí Minh về quy trình xây dựng đội ngũ công chức như: tuyển dụng
công chức; đánh giá công chức; đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ công chức; bố trí, sử
dụng đội ngũ công chức; chính sách công chức. Đồng thời, cũng cung cấp nhiều
nội dung quan trọng giúp tác giả luận giải những mâu thuẫn đặt ra trong xây dựng
đội ngũ công chức nhà nước ở nước ta theo tư tưởng Hồ Chí Minh.
Là nhà nghiên cứu chuyên sâu về Hồ Chí Minh, tác giả Bùi Đình Phong
với cuốn sách Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ [104] đã
phân tích, luận giải tư tưởng Hồ Chí Minh vị trí, vai trò và những yêu cầu đặt ra
với đội ngũ cán bộ. Đồng thời, luận giải các khâu của công tác cán bộ từ lựa
chọn, đánh giá đến đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng và quản lý cán bộ. Tác giả cũng
làm sáng tỏ nội dung vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán
bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Hà Huy Thông - một học giả lớn chuyên nghiên cứu về cán bộ quân đội,
trong cuốn sách Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức, bồi dưỡng và quản lý, sử
dụng đội ngũ cán bộ Quân đội nhân dân Việt Nam [115] đã làm rõ nội dung
quan điểm Hồ Chí Minh về vai trò, vị trí, tiêu chuẩn, quản lý, sử dụng đội ngũ
cán bộ quân đội. Đồng thời, xác định nội dung xây dựng. Luận giải tính tất yếu,
khách quan việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào đào tạo, bồi dưỡng và quản
lý, sử dụng đội ngũ cán bộ Quân đội nhân dân Việt Nam trong thời kỳ mới. Đề
xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào
bồi dưỡng nâng cao phẩm chất, năng lực cho đội ngũ cán bộ quân đội.
Tác giả Nguyễn Hữu Khiển với bài viết Chiến lược Hồ Chí Minh về đào
tạo cán bộ, công chức, đăng trên Tạp chí Tổ chức nhà nước [60] đã luận giải tư
tưởng Hồ Chí Minh về vị trí, vai trò của hoạt động đào tạo, bồi dưỡng với mỗi
cán bộ, công chức. Đồng thời, tác giả cũng chỉ ra nhiều nội dung khác nhau

đúng người, đúng việc; biết đào tạo, bồi dưỡng cán bộ về lập trường giai cấp và
tinh thần cách mạng; biết kết hợp giữa cán bộ già và cán bộ trẻ, cũ và mới, cán
bộ nữ, cán bộ người dân tộc thiểu số. Trên cơ sở nghiên cứu những nội dung
trên, tác giả cũng xác định việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào việc hoàn
thiện tổ chức bộ máy nhà nước và xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức là một


20
yêu cầu cấp thiết hiện nay; chỉ ra nội dung, giải pháp vận dụng tư tưởng Hồ Chí
Minh vào việc xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức ở nước ta hiện nay.
Cuốn sách trên đề cập nhiều nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về tổ chức
nhà nước, cán bộ, công chức. Trong đó, có nhiều nội dung bàn trực tiếp tư tưởng
Hồ Chí Minh về công chức và sự vận dụng trong giai đoạn hiện nay. Có thể nói,
đây là công trình nghiên cứu mà nhiều nội dung có trị tham khảo quan trọng cho
tác giả trong quá trình nghiên cứu luận án.
Bàn về tư tưởng Hồ Chí Minh đấu tranh chống tham ô, lãnh phí quan liêu
trong đội ngũ cán bộ, công chức được các tác giả Bùi Mạnh Cường và Nguyễn
Thị Tố Uyên làm rõ trong cuốn sách Về phòng, chống tham nhũng [25]. Cuốn
sách được viết dưới dạng sưu tầm, tuyển chọn các bài nói, bài viết của Chủ tịch
Hồ Chí Minh về phòng, chống tham nhũng. Qua những nội dung sưu tầm trên
của các tác giả đã làm rõ khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh về tham nhũng, về
phòng và chống tham nhũng; bản chất của tham nhũng chính là hành động ăn
cắp, lấy của công làm của riêng, là một thứ giặc nội xâm nguy hiểm cần được
nghiêm khắc trừng trị theo pháp luật; chủ thể tham nhũng là những cán bộ, công
chức có chức, nhất là những người có chức, có quyền; phạm vi tham nhũng được
diễn ra ở mọi lúc, mọi nơi và mọi lĩnh vực.
Tuy không bàn trực tiếp về xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, song đây
là một công trình nghiên cứu có giá trị cho tác giả trong nghiên cứu luận án.
Công trình đã phân tích làm sáng tỏ tư tưởng Hồ Chí Minh về tham nhũng, làm
cơ sở tham khảo trong quá trình tác giả luận bàn vấn đề “tư tưởng Hồ Chí Minh

ngũ cán bộ chủ chốt tại tỉnh Thái Bình và công tác xây dựng đội ngũ cán bộ chủ
chốt cấp tỉnh ở Thái Bình từ năm 2005 đến nay, những vấn đề đặt ra. Xác định
mục tiêu, phương hướng và giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ
chủ chốt ở Thái Bình trong giai đoạn hiện nay [96].
Bàn về xây phong cách làm việc của cán bộ lãnh đạo, quản lý ở nước ta hiện
nay nhà nghiên cứu Nguyễn Thế Thắng đã tập trung luận giải khái niệm về cán bộ
lãnh đạo, quản lý; phong cách làm việc của cán bộ lãnh đạo, quản lý; tư tưởng Hồ
Chí Minh về phong cách làm việc của cán bộ lãnh đạo, quản lý; thực trạng và
nguyên nhân những thành tựu trong xây dựng và đổi mới phong cách làm việc của
đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý trong hơn 20 năm đổi mới vừa qua; thực trạng và