ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
----------------------------

NGUYỄN CẨM NHUNG

XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA Ở NƢỚC TA HIỆN NAY
THEO TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Triết học

Hà Nội - 2014

1


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
----------------------------

NGUYỄN CẨM NHUNG

XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA Ở NƢỚC TA HIỆN NAY
THEO TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Triết học
Mã số: 60 22 03 01

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS Phạm Ngọc Anh



Học viên

Nguyễn Cẩm Nhung

4


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ....................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài .................................................................................. 7
2. Tình hình nghiên cứu đề tài. ................................................................. 8
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu. ...... Error! Bookmark not defined.
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu. ....... Error! Bookmark not defined.
5. Cơ sở lý luận và phƣơng pháp nghiên cứu:Error!

Bookmark

not

defined.
6. Đóng góp của luận văn. ......................... Error! Bookmark not defined.
7. Kết cấu của luận văn ............................. Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 1: XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA Ở NƢỚC TA HIỆN
NAY – MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN – THỰC TIỄNError!

Bookmark

not defined.
1.1

2.2. Nội dung và giải pháp xây dựng đời sống văn hóa ở nƣớc ta hiện
nay theo tƣ tƣởng Hồ Chí Minh ............... Error! Bookmark not defined.
2.2.1. Một số nội dung chủ yếu .................. Error! Bookmark not defined.
2.2.2. Các giải pháp chủ yếu ...................... Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN ................................................... Error! Bookmark not defined.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................... 12

6


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong sự nghiệp đổi mới đất nước hiện nay, để thực hiện mục tiêu “dân
giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh”, Đảng và Nhà nước
ta đặc biệt coi trọng vai trò của văn hóa. Tại Đại hội lần VIII, Đảng đã nhấn
mạnh “văn hóa được xác định là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục
tiêu, vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển”. Trên thực tiễn, lịch sử con người
và dân tộc Việt Nam luôn thể hiện mục tiêu vươn tới những giá trị văn hóa.
Đồng thời, các giá trị văn hóa đến lượt mình, lại trở thành nội lực bên trong,
thúc đẩy sự phát triển dân tộc, con người – của chính nền văn hóa Việt Nam.
Để xây dựng một nền văn hóa ở nước ta thực sự trở thành nền văn hóa
Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, thì việc xây dựng đời sống văn
hóa chính là nhiệm vụ tiên quyết hàng đầu. Trong đó, mọi hoạt động của đời
sống văn hóa phải nhằm xây dựng, phát triển văn hóa truyền thống, xây dựng
con người Việt Nam về tư tưởng, đạo đức, tâm hồn, tình cảm, lối sống, xây
dựng môi trường văn hóa lành mạnh, đời sống tinh thần cao đẹp, phong phú
và đa dạng, có nội dung nhân đạo, dân chủ và tiến bộ. Đời sống văn hóa là
một bộ phận trọng yếu của cách mạng tư tưởng văn hóa, là động lực mạnh
mẽ, đồng thời là mục tiêu lớn trong xây dựng chủ nghĩa xã hội.
Chủ tịch Hồ Chí Minh là nhà văn hóa kiệt xuất, như nhà thơ Xô Viết

vấn đề hết sức quan trọng. Với lí do đó, tác giả đã chọn vấn đề “ Xây dựng
đời sống văn hóa ở nước ta hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh” làm đề
tài nghiên cứu của luận văn.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài.
Trong những năm gần đây, có rất nhiều công trình nghiên cứu về văn hóa
Hồ Chí Minh cũng như nghiên cứu về đời sống văn hóa ở nước ta hiện nay.
Một số công trình tiêu biểu nghiên cứu tư tưởng văn hóa Hồ Chí
Minh như sau:


Sách chuyên khảo và sách tham khảo tiêu biểu:

Phạm Ngọc Anh – Bùi Đình Phong (2009), Hồ Chí Minh – văn hóa và
phát triển, Nxb Chính trị - hành chính, Hà Nội.

8


Phạm Ngọc Anh (2012), Triết lý phát triển Hồ Chí Minh – Gía trị lý
luận và thực tiễn, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
Hoàng Chí Bảo (2009), Văn hóa đạo đức Hồ Chí Minh, Nxb chính trị
quốc gia, Hà Nội.
Thành Duy (2004), Góp phần nghiên cứu văn hóa Việt Nam dưới ánh
sáng tư tưởng Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
Đỗ Huy (2000), Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng và phát triển nền
văn hóa mới Việt Nam, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội.
Đinh Xuân Lâm – Bùi Đình Phong (1998), Hồ Chí Minh văn hóa và đổi
mới, Nxb Lao động, Hà Nội.
Bùi Đình Phong (2001), Đỉnh cao tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa,
Nxb Lao động, Hà Nội.

văn hóa, đời sống văn hóa ở Việt Nam trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp
hóa, hiện đại hóa.
Cuốn sách “Hồ Chí Minh – nhà văn hóa kiệt xuất” của GS.Song Thành
(2010), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, đã nêu lên những nội dung chủ yếu
trong tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa. Cuốn sách đã nêu rõ nguồn gốc tư
tưởng văn hóa Hồ Chí Minh từ khía cạch văn hóa phương Đông với sự tiếp
thu những mặt tích cực của Phật giáo, Nho giáo, Lão giáo và văn hóa phương
Tây mà điển hình là văn hóa Pháp: Tự do – Bình đẳng – Bác ái. Những tư
tưởng đó có ý nghĩa hết sức quan trọng trong việc hình thành tư tưởng của
Người về văn hóa, xây dựng đời sống văn hóa mới ở Việt Nam. Trong cuốn
sách này, GS Song Thành cũng đã phân tích những nội dung khác nhau của
văn hóa Hồ Chí Minh như: văn hóa chính trị, văn hóa đạo đức, văn hóa ứng
xử, văn hóa ngoại giao… Những tư tưởng này góp phần giúp tác giả tiếp thu
hoàn thiện luận văn của mình.
Một số công trình nghiên cứu tình hình văn hóa, đời sống văn hóa ở
nước ta hiện nay, như:


Sách chuyên khảo và tham khảo tiêu biểu như:

Hoàng Chí Bảo (2006), Văn hóa và con người Việt Nam trong tiến trình
công nghiệp hóa – hiện đại hóa theo tư tưởng Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị
quốc gia, Hà Nội.
Trần Văn Bính (2011), Xây dựng văn hóa, đạo đức, lối sống của người
Việt Nam, Nxb Quân đội nhân dân.

10


Thanh Duy (2007), Văn hóa Việt Nam trước xu thế toàn cầu – Thời cơ

đời sống văn hóa ở nước ta nói chung theo tiêu chí 06 – 16 của Bộ, những

11


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Phạm Ngọc Anh (2009) (Chủ biên), Triết lý phát triển Hồ Chí Minh – giá
trị lý luận và thực tiễn, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
2. Phạm Ngọc Anh – Đinh Xuân Lý – Vũ Văn Hiền (2003), Tư tưởng Hồ Chí
Minh với sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
3. Phạm Ngọc Anh – Bùi Đình Phong (2009), Văn hóa và phát triển, Nxb
Chính trị - Hành chính, Hà Nội.
4. Ban tư tưởng văn hóa Trung ương, (2003), Tư tưởng Hồ Chí Minh về văn
hóa, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
5. Hoàng Chí Bảo (2006), Văn hóa và con người Việt Nam trong tiến trình
công nghiệp hóa, hiện đại hóa theo tư tưởng Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị
quốc gia, Hà Nội.
6. Hoàng Chí Bảo (2009), Văn hóa đạo đức Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị quốc
gia, Hà Nội.
7. Nguyễn Chí Bền (chủ biên) (2010), Văn hóa Việt Nam trong bối cảnh hội
nhập quốc tế, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
8. Trần Văn Bính (2011), Xây dựng văn hóa, đạo đức, lối sống của người Việt
Nam, Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội.
9. Bộ Giáo dục và đào tạo (2009), Giáo trình tư tưởng Hồ Chí Minh, Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội.
10. Thành Duy, (2002), Tư tưởng Hồ Chí Minh với việc xây dựng con người
Việt Nam phát triển toàn diện, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.

12



13


25. Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần
thứ X, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
26. Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần
thứ XI, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
27. Đảng Cộng sản Việt Nam (2012), Văn kiện Hội nghị lần thứ tư ban chấp
hành Trung ương Đảng Khóa XI, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
28. Đảng Cộng sản Việt Nam (2014), Văn kiện hội nghị lần thứ chín Ban
chấp hành TW Khóa XI, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
29.Trần Văn Giàu (2010), Hồ Chí Minh – Vĩ đại một con người, Nxb Chính
trị quốc gia, Hà Nội.
30. Dương Phú Hiệp (2010), Tác động của toàn cầu hóa với sự phát triển văn
hóa và con người Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
31. Đỗ Huy (2000), Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng và phát triển nền văn
hóa Việt Nam, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội.
32. Nguyễn Văn Huyên (chủ biên), (2001), Văn hóa thẩm mỹ và sự phát triển
con người Việt Nam trong thế kỷ mới, Nxb Văn hóa.
33. Nguyễn Văn Huyên (chủ biên), (2006), Văn hóa mục tiêu và động lực của
sự phát triển xã hội, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
34. Nguyễn Hùng Khu (2012), Đời sống văn hóa cộng đồng thời kỳ hội nhập
và phát triển, Nxb Văn hóa dân tộc, Hà Nội.
35. Đinh Xuân Lâm – Bùi Đình Phong (1998), Hồ Chí Minh văn hóa và đổi
mới, Nxb Lao động, Hà Nội.
36. Thanh Lê (2000), Văn hóa và lối sống, Nxb Thanh niên, Hà Nội.
37. Thanh Lê (2001), Lối sống xã hội chủ nghĩa và xu thế toàn cầu hóa, Nxb
Khoa học xã hội, Hà Nội.
38. Thanh Lê (2006), Vấn đề hôm nay trên mặt trận văn hóa tư tưởng, Nxb

58. Bùi Đình Phong (chủ biên) (2001), Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng
nền văn hóa mới Việt Nam, Nxb Lao động, Hà Nội.
59. Bùi Đình Phong (2001), Đỉnh cao tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa, Nxb
Lao động, Hà Nội.

15


60. Bùi Đình Phong – Phạm Ngọc Anh (2006), Vận dụng và phát triển tư
tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng trong thời kỳ đổi mới, Nxb Chính
trị quốc gia, Hà Nội.
61. Bùi Đình Phong (2007), Vận dụng và phát triển sáng tạo tư tưởng Hồ Chí
Minh trong sự nghiệp đổi mới, Nxb Lao động, Hà Nội.
62. Hà Văn Tăng (2012), Cưới theo đời sống mới, Nxb Văn hóa dân tộc. Hà
Nội.
63. Chu Thái Thành, “Xây dựng đời sống văn hóa mới trong mỗi cộng đồng
dân cư”, Tạp chí Cộng sản số ra ngày 25/1/2010.
64. Đoàn Duy Thành (2012), Một số cảm nhận về tư tưởng – hành động của
Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
65. Song Thành (2010), Hồ Chí Minh – Nhà văn hóa kiệt xuất, Nxb Chính trị
quốc gia, Hà Nội.
66. Song Thành (2010), Một con đường tiếp cận di sản văn hoá, Nxb Chính
trị quốc gia, Hà Nội.
67. Mạch Quang Thắng (2009), Hồ Chí Minh – Nhà cách mạng sáng tạo, Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội,
68. Trương Công Thấm (2012), Xây dựng đời sống văn hóa nông thôn mới,
Nxb Văn hóa dân tộc
69. Đỗ Thị Minh Thúy (2006), Tư tưởng Hồ Chí Minh với vấn đề văn hóa
trong phát triển, Nxb Văn hóa thông tin và viện văn hóa, Hà Nội.
70. Đỗ Thị Minh Thúy, “Chính sánh nhằm tăng cường nguồn lực và phương