K;/\. 0
ImT'
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
n <;uy í:n duy imỉưòinc,
V Ẩ N ĐỀ X Â V DỤỈNC; ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨ C Ở
NƯỚC TA TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY QUA
ciiiiyí:n N<; à in 11 LÝ LUẬN VÀ ụ c II SỬN1IÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT
MẢ số: 60101
LUẬN VĂN THẠC sĩ LUẬT HỌC
• • • •
NGƯỜI HƯỚNG DẨN KHOA HỌC
T.s NÍÍI YKN cửu VIỆT
IMỤC LỤC
P H Ầ N M ỏ đ ấ u
1. l ính cap ihiet của dồ tài.
2. Tình hình nuhiên cứu.
3. Mục đích nhiệm V II và phạm vi imhiên cứu của luận văn.
4. Có sổ lý luận và phương pháp luận.
5. V imhũi và ilóim ụóp của luận văn.
(). ('() cấu của ln;Ịn văn.
P H Ẩ N n ộ i i h i n c ;
CHƯONG 1:
INHỮNí ; VẤỈN t)Ề LÝ LUẬN VÈ CÔNC vụ, CÔNC CHÚC
I . I .kluii niệm co nu vụ, cô liu. chúc nhà nuổc và vai trò của công chúc
Iilià lUKic tmim nền hành chính. 7
I . I . I . Khái niêm côn” vụ. 7
1.1.2. Khái niệm côn« chức nhà I1UỎC. I 1
1. 1.3. Phàn loai côim chúc nhũ núdc. I X
1. 1.4. Vị trí CIKI CÔIHI chúc nhà núỏc trong nền hành chính. 23
1.2. Nhùng ven cầu doi vói cõng chúc nha nuóc trong thòi kỷ công

( HƯOỈNC 3
VẤN l)È XÂY DỤNG Đ ỘI NGỦ CÔNG CHỨC NHÀ Nước: TRONC
( ỉ IA ỉ ĐOẠN HIẸN NAY, KIEN NCHỊ VA (ỈIAÍ PHAP
3.1. Nhu cầu xây điínũ, ciôi nũìi côn li chúc nhà niíỏe trong t*iaì doạn
h iệ n IKIV. 7 1
> 2. Nlúmụ kicn Di’hi va uiấi pluip. 7 1
3.2.1. í loàn thiện pháp luật cône chúc nhà nuóc. 74
3.2.2. Vỏ qui hoạch dội nu ũ CÔI1Ü chúc nhà núỏc. 75
ỉ.2.3. Vè luàn chuyến dội ngũ công cluic. 76
>.2.4. Vè dao tao hoi (luỏiiũ cônu chúc nhà IUIOC. 7X
• >- *_
3.2.5. về tkinh ui;i còng chúc nhủ Iiiiỏc. 82
3.2.6. về luyến chọn, bo nhiệm, miễn nhiệm công chúc nhà nũỏc. 85
.1.2.7. về chế dộ chính sách, tien luơim của công chúc nhà
núổc. 88
3.2.S. về quản lý cỏ ne chức nhá nu óc. 90
PHAN k ế t l u ậ n
PM AN MỎ ĐẦU
1-1 lull cấp 1 h ici Clin de tài:
Trong Il lui I
1
ÍỊ nam qua kế lủ Dại hội VI của Dảng cộng sản Việt Nam
(Năm 1986), voi đúỏng lối đổi mói tỉ lí ộc vạch ra trong nghị quyết, đât nũổc
la dà có nliìmu biióc chuyển bien quan trọng, chuyển tù nền kinh té kế
hoạch hóa tập tn.111‘4 sang nền kinh tế hàný hóa nhiều thành phần theo định
hu dim XHCN. Cùim vói sự chuyến dối về có chế kinh tế của nền kinh tế,
nền hành chính eùnu có nhu cầu đói mỏi. cho phủ hộp vói chúc năng nhiệm
vụ tronu LÚni (loạn moi, bỏo đảm xây dụ nu một nền hành chính chính qui
hiện (lụi. nên hanh chính phục vụ nhân dân.
Daim vò Nhà mide ta dà xúc định:"Cải cách hành chính là trọng tâm

clộ quan lv, trình độ lý luận, ngoại ngừ, tin học Sụ bát cập này do nhiều
nguvên nhàn khác nhau, trong dó nguvên nhân cô bản là do những qui định
cìia pháp luật và hoạt clộnu luyến dụng, sủ dụng, quản lý và đào tạo bồi
clúổim cán bộ cỏnu, chức chúa hộp lý. Có thế thấy rằng, sự thành công của
cuộc cái cách hanh chính nói chung và xây dựng đội ngũ công chúc nói
riêng là diều kiện đế dảm bảo cho sự thành công của công cuộc đối mới của
Dnnu và Nlìà IHIỎC ta. Từ nhũng lý do trên inà chúng tôi dà chọn đề tài
"I (ìn đế xây íhịnỊi (tội niỊŨ CÔHỊỊ chức trontỊ ỊỊÌai đoạn hiện nay (ỊUd thục
tiễn tại Thùa thiên Huế" làm dồ tỏi ngliicn Clin.
2-Tinli hình uyliiôn diu (le lili:
Tù khi Dảntí và Nhà niióc ta thực hiện công cuộc đổi mỏi nền hành
chính Quốc gia. có rắt nhiều tác giả quan tâm den vấn đề này, điên hình nhu
một sổ công trình nghiên cứu sau đây:
Chuyên đề: Nen cônu chúc, công vụ (Viện nghiên cứu khoa học pháp lv-
Bộ Tu pháp)
Chế (lộ cônu chúc \'ủ luật công chúc của các nuỏc trên thế ui ỏi (Tập thể tác
giả Ban Tố chúc Cán bộ chính phủ).
rỏi cách hộ máy hành chính và xây dựng dội ngù công chúc hành chính
nhà nuỏc. (NXIi sụ thật 1991)
Xây (lụng dội nuũ công chúc. (KiS.PTS I .liòim trọng Yêm 1992)
Vàn I.IỎ hoan thiện pluip lililí CÔI112 chúc () Việi Nam. (Luận văn thạc sĩ
I liùìim Anh).
Ngoài ra cỏn nhiều bài viết dăim tren các tạp chí chuyên ngành (Tạp
chí nhà niíỏc \ à pháp luạU tạp chí quản lý nhà miớc).
4
Tuy nhiên các tác giả chỉ nuhiên cún nhũng vấn dề cổ tính chát lý
luận chung, con di vào nghicn CIÌII chế định tuvển dụng, quản lý, su dụng và
dào lạo dội ngũ cỏ nu chúc một cách cụ thế và gán liền vỏi thục tiến một địa
phiiónu thi chtía một lác giả nào dề cập den.
3- Mục đích, nhiệm vụ và phạm vi iighiC'!] cúu:


thế: Dụn trên pliép biện ch lint!, d IIV vạt và duy vật lịch sủ đế
Íiühién Clin về lịch siì hình thành, phát trien cún (lội ngũ cônti chúc, của pháp
lu;)i eôniỊ clnic cùnụ lililí hoại dộnu xây dụnii dội ngũ cò nu cluic, khi xem
\é l (lặ t su vậ! h iỘ11 lu ọ n u ( m ím m o i liê n hệ p h ố b iê n va XCI11 xé t tro n g sụ
phñt trie n kê thun .
4.2- I ’ll nonỊỊ pliáỊ) Hự/tiên ciíìt:
I) ế th ục h iệ n dỏ tà i c h u n g lò i síi th u m các p h ư ơ n g n h u :
I Phân líc h .
I So sá nh .
I- T h ố n u kê.
I ĩ d i m họ p.
5 - V l ij il iî a Vil (ló n g g ó p c iia lu ậ n v ã n ;
5.1- V nghĩa ciitì luận vint:
* K c l C|iiả n ụ h iê n cú n c ó th ế u op p h ần v à o v iệ c ho àn thiện c hế đ ịn h p há p
luật c ô n g ch ú c c ủ a n iiỏ c ta. c o th ế la m tai liệ u th am k h ả o c h o s in h v iê n và
Iiln ìim Ì ií iiiỏ i n d iiê n C lin vè c ô im c h iic cò n ụ vụ .
* l.;i c ó sổ c h o c h in h q u yề n d ịa p h iió n g Iro n tỉ v iệ c x â y d ụ n g đ ộ i n g ũ c ô n g
ch úc tr o im g ia i d o ạ n h iệ n na y.
5.2- Dóng ỊỊÓp của luận vãn:
* I n f il l v ă n (là (lề cậ p de n n h u n u V íin dề lý lu ận v ề c ô n g c h ú c và xâ y (lụ n g
d ộ i n g ù c ô n ụ c h úc m ột cá c h to àn d iệ n và c ó hệ th ô n g .
* L uậ n v ă n cùng, leim s án u tó t ill ọc Iilu ìn u b ill cậ p Ir o im h o ạ i đ ô n g lliụ c tie n
của n ỉùì n iíò c vỏ x â v d ụ n u d ộ i n ụ ìi c ô n g c h ü c, từ d ó d u a ra n h ù n g k iế n n g h ị
n ia i p há p d ế ho àn th iệ n c h e đ ịn h p h áp lu ộ l vồ c ô n g c h ú c và x â y d ự n g d ộ i
n gu CÔIILỊ ch ú c ir o n u iiin i (lo ạ n h iệ n n a y .
(>. C ó (’ f ill c li il lu ậ n v ã n : X u ấ t phi.il tủ m ục tlic h , n h iệ m v ụ , p h ạ m v i n g h iê n
C lin c h o nôn lu ậ n vă n có (h u m liiộ n ụ kh o á n ụ 100 tra n g v ó i c ô câ u n h u sau:
/'/nin mo dần, phiìti nội (/niìíỊ iỊồnt 3 c/níóng, phần kêt luận Ví) tài liệu
/ham khảo.

__
_________________________________________
I )ịnh Iiíihìa Iií'iv dà Ixio quai tkiộc nhùng dặc In iim của công vụ:
I Dã nêu du'ộc chủ thố ill líe hiện 11 (Ult tlộnu công vụ dó là cán bộ công
chúc.
I Dà phàn địn h đu ọc hoại tlộnu cỏ nu vụ vói các loại lao dộng xã hội
khác.
X
I Chí rỏ hoạt tlộim cô nu vụ manu tính quyền lục nhà niíớc, diiọc điều
chỉnh hỏi ý chí Iilià niiỏc và nhằm thục hiện chúc năng nhiệm vụ của nhà
nuóc.
I I loại ílộnu còng vụ co tính chất tluiỏiiũ xuyên, chuyền nghiệp; tính
chat này bao dảm cho hoạt động công vụ đuọc liên tục ổn định.
I I loại dộng công vụ đuộc đảm bảo hằn Lí ngân sách nhà nước.
I). Các niỊuyên tắc cita ché độ công vụ:
Nuhiêii CIIII về ché dộ cỏim vụ không thế khỏim dồ cộp đến những
nguyên lắc của chê dộ cỏnu V II. vì dây là một loại hoạt dộnii quản lý nhà
1)1
lóc cho nên phái dựa tren nhĩìiiũ nguyên tắc nhắt định, diều dó đảm bảo
cho hoạt dộnu đạt hiệu lực và hiệu quả. Theo qui định của pháp luật hiện
h;ình. khi thíim uia công v ụ . cône chúc phải triệt để tuân thủ nhũng nguyên
lắc sau dây:
ỉ CỚI1 h ộ CÔ IÌỊỊ chúc là cõuịỉ hộc của nhãn d â n :
l);ì\ la mộl nụuyên tắc Miên dịnh, nguyên tắc này xuất phát tù bần
chal cỏn nhà IIUỎC til : ” Nhà nuổc của dân. do dân, vì dân", xuất phát tù nền
CÔI1Ü vụ phục MI nhân dân, chính vi vậv mà côim chúc phủi là ngúời bảo vệ
lọi ich của nhãn dân. dể đảm bảo nguyên tắc này, trong công vụ công chúc
phủi lận tụy pluie V ụ nhân dân, irínu Iiü,he ý kiên nhân dân, di sâu di sát nhân
dàn. Dây lu nluìnu phố
111

côn ụ tíic cán hộ tron» các tô chúc Diíng, thông qua việc đạo tạo nâng cao
ruìng lục của dội nuil cán bộ là Díìnụ viên, Cịiia việc giổi thiệu các Dảng viên
II lú (lố đảm Imch nhung chúc vụ quan trọng trong bộ máy Nhà núỏc. Dặc
biêl Daim dà vạch ra đuỏiiiì lối xây diíim dôi ngũ cán bô côni» chúc trong
uiai (loạn mói và dây là kim chỉ nam cho Nhà nuóc trong công tác này.
I Mọi CÒIÌM dân den hình (ỉiĩiiạ fromỉ việc ÍỈCUÌÌ nhiệm công vụ:
Xuất phát tu nguyên tắc nhân dân lao động tham gia đông đảo vào
quản lý nhà miỏc. xà hội. Nhà nuỏc ta đã xây dựng một ché độ công vụ của
nhân (kill. Theo quy định của pháp lệnh 1998 và Nghị định 95/CP của Chính
phủ thì mọi cônu dàn Việt Nam đều có thế tham gia công vụ, không phân
biệt nam IUÌ. thành phần dân tộc tôn giáo hất kỳ người nào nếu có dầy đủ
điều kiện để phục vụ công vụ đều có thế tham ụia vào công vụ và trổ thành
cônu chúc. Các qui định của pháp luật công chíic về tuyển dụng, bô nhiêm
đều IV1Í1 nu tính công khai dân chủ, điều liny dầm bảo cho quyền tham gia
còng vụ của nhân (lim điiộc thục thi troim thực tê.
1 Bao </(1111 II^ ID 'Í’II /(/( tập /hê, iỉi ( ỉò i v ỏ i việc phát huy trách nhiên
của IIỊỈIIO Ì (ỈIÍIIÍI d a n có (¡nan, tố chức, CỈÓIÌ vị.
1(1
('lie dọ CÕI
1
U \ ụ của Nhũ IRIỔC ta CÙI
1
Ü diíọc xây dụ nu. trên nguyên tắc
t;Ịp trung dân clin, (liều này nhằm phíit huy trí tuệ tập thế. Nhũng vắn đề
quan trọnu trong côn ụ uíc cán hộ nhu việc dỏ ra các chủ truóng, chính sách,
hô trí. đánh ilia. sù (hum cônII chúc clồu phai dược dim ra bàn hạc thảo luận
(;ip the V il C] Il vet (.lịnh theo da sổ. Hên cạnh việc tập trung quyền quyết dịnh
vao Clip tien, vào có quan nhà IIÚỔC ỏ tiling lióng, chúng Ui cìíng phàn cấp
quản lý cônu chức, diều này tạo điều kiện cho cắp dưổi, cho địa phương chủ
clộnu, sán LỊ tạo Irong công tác quản lý và sử dụng công chúc. Chế độ công

lìhii ntioc lìoạc (ÒIÌÍỈ lìồniỊ lãnh /lì(') (Côiií! xà. Tỉnh, Viiiìíỉ) hô nhiệm vào một
cò iĩịỊ việc íh n ỏ tỉiỉ xi/yừn trong một CÒIIỈỊ so hay công sở tự qucìn, kế cá các
hệ ỉỉ/ì 17(7/ và thiọ c bien chê vào một IIÍỊỢCÌI của nền hành chính
CÒIÌÍỊ "I Mì. 1211. Phân tích khái niệm này cho thấy, phạm vi công chức bao
uồm nhũnu cônu cluic làm việc tmng hệ thống hành pháp, các công chúc
làm việc ironu c;ic cõnii sổ nhà 1HIỎC khác và còn<4 sổ tụ quản, nhung ngiiời
này co nhuiiü dặc (.liếm chung la CÔI1U việc của họ có tính ôn định thường
xuyên liên tục.
I) - ơ ỉ !
0 ( 1
Kỳ: Vào năm 1883 luật vẻ ché dộ công vụ đúộc ban hành ílâv là
có sỏ pháp lv chui tiên cho chê độ côn” vụ hiện dại ổ Hoa kỳ. Cho đến nay
luật này dà ch Hic cúi cách, va hiện na\ luật nà V dã diiỢc hiếu như sau: "Tôt ca
nhàn viên tro niỊ hộ máy /lành chính cua Chính phủ cỉẻu íhiọc gọi chung /()
CÒÌÌỊỊ chúc, hao lỊồìii nlìũníỊ Ìì^uồi dìiọc hò nhiệm IV chính trị nhú: Bộ
In ioiìii, thú írnoiiịỊ, còn iỉọ i là cònX c/nỉc chính trị hay công chức chuyên
n yjiic /’. N /iiìhịi lì^n oi (/linX (/(III hộ máy dộc lập và những CỊÌIUIÌ chúc của
nạanh lìàììli chin h".I I 22,1 2 1 Nhu vậy, ỏ I loa Kỳ các Thiiọng nghị sĩ, ỉ lạ
lụihị sĩ (rong ng;mh lập phiip Vil nlifniL’, vieil chúc làm thuê cho Quốc hội
không phải
là cõnuchúc.
(• - ơ ỈSÌtậí b iin: Công chúc du ọc chiII làm hai loại, công chúc nhà niíỏc và
công chúc (IỊ;i phiíóim.
I Cònự chúc nhà miỏc hao iỊổm nhữnh Iilhìn viên giũ chúc vụ troníỊ
hộ máy của chính phủ írim ụ IKÌIIỰ, iiíỊíinh ỉ lí pháp Quốc hội. quân dội, nhà
tn iỏ iìíĩ íỊitòc lập, hệnh viện, x í nghiệp CỊUÔC doanh cỉưọc hiỉổng lương tù ngán
sách lì/ìà mine.
ỉ Có iiị: clìi/r cỉịd Ị ) / n ỉ( in lin / iiì Ị Ị ỉiiónạ /lì ngùn sách lỉịa
phi/(>iiíỉ.\ĨQ .\ 2 1 I
Nhu vậy. việc xem xót một sô khiíi niệm côn« chúc của một sô quôc

có thế thay dối vị trí công chúc theo yêu cầu của công việc và theo công
trạim của tủnII nguôi. Mộ thốn2 này có líu điểm là tạo ra SỊi cạnh tranh của
côn li chúc, ui lìa nmiỏi tronụ CÔI1Ũ vụ và nmiỏi ngoài công vụ, diều dó buộc
nmiỏi CÔI1U cluic phải chăm lo học tập ròn luvện nâng cao trình độ chuyên
mòn nghiệp vụ. nêu không muôn loại trù m khỏi công vụ, diên hình nhú nền
côn ti VII I loa kỳ.
I. ì.2.3. ỌiKUì niệm về cô/ỉ,ự chúc d Việt Nam:
Tronu qiKi Irìnli hỉnh ihànli vã phát Iricn của nhà nuỏc Việt Nam,
quan niệm COI
1
U clnic qua tùng thỏi kỷ lịch sủ CÙIÌIỊ có điếm klìác nhau.
a - Quan niệm vê CÔ/ĨỊÌ chúc thòi kỳ phong kiên: o nhà I
11
ÍỎC phong kiên,
nha IHIOC lập tỊUNỎn chuyên chẽ. Vua kì Thiên tú là ngiíòi cai trị muôn dân,
cho liên nõn cong vụ của nhỏ niiỏc phoim kiên tkíỢc tạo cliiim dê phò Vim,
dố thục hiện
V chí của nhã Vim. Côim chúc trong nhà núỏc phonu, kiến dược
chia lùm hai loại:
I Ọiiũii: l.n nguỏi trị dân, ui ù ciíõnu vị chỉ huv, Ọuari thiíòng do nhà
Vua hố nhiệm và có thể bị thay dổi.
I Nha lai: Là ngiioi thùa hành công viêc và thườn«; không bi thav đoi.
() nhà IHIỎC phonu kiổn, côim vụ diiộc xem là sú mệnh cao cả, điiọc
hố nhiệm làm quan là một vinh hạnh lỏn, clúọc xã hội trọng vọng, chính vì
vậy, mộnu quan Iruỏne là mục liêu phan đau của nhiều kẻ sĩ.
I) - Dưới thòi pháp tliu ộ c: Sau khi xâm chiếm nũớc ta, thực dân Pháp đã
tìiim Ihiổc thiổt lập hệ thốnii chính quvền ỏ Việt Nam, chúnu, lọi dụng triệt
dố chính quyền phoim kiẽn dế thành lập một chính quyền thuộc địa (tlụic
dàn phong kiòii). Troim một bối cánh lịch sủ nhu vậy, nền công vụ không
con V nghỉu phục MI quoc um, lìíiuói công chúc trong nền công vụ làm việc

đoạn lùiy là Nũhị dịnh 217/CP ha 11 hành tháng 6/1979, qui định về chế độ
trách nhiệm, chế độ kỹ luật, chế dộ bảo vệ của công, chế độ phục vụ nhàn
dân của cán hộ, nhân viên nhà nnỏc. Nhú vậ y. có thể tháy tron” suốt một
thỏi uian dài (dì nlnìníi năm 1960 đến nhùng năm 1980 ỏ Việt Nam không
tồn tại khái niệm côniỉ chúc mà chỉ có khái niệm "cán bộ công nhân viên
chúc nhà iníóc". kh ôníi có sự phân biệt <ỊÌìm công cluỉc, viên chúc và công
nhàn.
d-Tù ntím I9S6: ('ùng vói công cuộc dôi mói cúa Dảng và Nhà núóc trên
lình vục kinh le, non hành chinh cùng buộc phải đối mỏi cho phù họp vói cò
chế qunn lý mỏi Vil chế định công chúc cũng dúỢc nhà núớc ta quan tâm,
khái lìiộm CỎI1Ỉ2 cluic tliiộc sụ thum trỏ lại. Tại điổul Nghị clịnh 169/HDBT
ngày 25/5/1991 qui định công chức nhà núổc là: "Công dân Việt Nam dược
lnvén (lụng bố nhiệm giữ IÌ1ỘÍ còiìì; vụ thuỏníỊ xuyên trong mộ/ còng sổ nhà
niiỏc ỏ Irnnự IIÓIIự hay cìịci phìióng, ồ trong mioc hav ngoài miỏc dã diiộc
xcp vào một n^ợc/ì hnong liiõnỵ do nựân .sách nhà niìỏc cấ p". Dây là khái
niệm Uióim dổi dầy dủ các dấu hiệu có bản của công chúc, tuy nhiên theo
khái niệm này phạm vi công chúc không bao gồm nhũng nguòi làm việc ổ
đôn vị hành chính sụ nuhiệp. Như vây, Nuhị định 169 của HDBT tuy đã đề
cạp den khái niệm công chúc và phàn biệt công chúc vói nhũng người
không phải k'i còim chúc, nhung cũng chúa dầy đủ và rỏ ràng, bản thân các
diều luật tro in: các vàn bủn nay cỏn mâu tliuấn vói nhau nhu tại mục V qui
định: "Tù! cả n/iím x lìíỊìioi ỉàin việc í rong các lo chíic kinh iloanlì của nha
ÌÌHỎC khòng phải ìà còn ự chúc'' Iihùníi trong thực tế các chúc danh Giám
dốc. Phó Giám dốc, Ke toán vần duỏc coi là công chức và diiọc điều chỉnh
hỏi pháp luật công chúc, hoặc một sổ dổi mọng thuộc hệ thống dõn vị cố sổ
lililí uiáo viên, nhà báo, nghệ sỳ cluia đúọc xếp vào loại nào.
I )ế ho;m tliiện pháp luật vê công cluíc công vụ, xây dụng đội ngù
cỏim duic phu hóp voi nhu e;ui của giai iluạii moi. Niiày 26/2/1998 Uy Ban
thúònu, vụ Ọuoc llội dã ban hành Pháp lệnh l()98. Tại diều I của pháp lệnh
qui định: "Cán hụ cô MỊ chúc qui cỉịnh tại Pháp lệnh nay ỉ à công dân Việt

lí)
Nhùng ngúòi duọc tuyến dụng, bố nhiệm, hoặc dúộc giao nhiệm vụ
tluiỏng xuyèn lam việc trong các có quan đơn vị thuộc quàn đội nhân dân
mà klionu pluii l;i sĩ quan, quân nhàn chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng,
làm việc iroim các dón vị thuộc cộntí an nhân dân mà khônu phải là sĩ quan,
hạ sĩ quan chuyên nụhiệp.
Nhú vậy. qua việc nghiên Clin các qui định của pháp luật về công
chue cho chOim ta thay đói tượnu công chúc ỏ niiớc ta diíộc xác định theo
phạm vi rộng, bao gồm tắt cả nhũng ngúỏi làm việc trong các cô quan hành
chính nhà núỏc tù trung úõng đến cấp huyện, nhũng ngúòi làm việc ỏ các tô
.chúc hành chính sụ nuhiệp và ngay cả Iron” có quan quyền lực, có quan tu
pháp các (loi uíọnu nay phải thỏa mùn các diều kiện.
- Thú
11
liât: Lủ cònu dân Viel nam. làm việc trong hộ máy của nhà
IIIIỎ C . hao uổm các cấp chính quvỏn tù tnmu, ương đến quận huyện và cấp
tilling duóng, tron ti công sổ hành chính sụ nghiệp.
-Thu liai: IXíọc tuyến dụng, bổ nhiệm, đuớc giao giũ nhiệm vụ
thuỏng xuyên Ironu, một công sổ nhà núỏc. Nhu vậy công chúc phải là nẹúời
ci LI ộc lụa chọn, luyến dụim một cách chu dáo theo nhũng tiêu chuẩn hoặc
theo nliìinu, qui trình nhất định, hoặc là diíọc hổ nhiệm đế thục thi công việc
có tính thuòn« xuvên.
-Thu ba: ÍXiọc xếp vào imạcli công chúc nhà nước, diều này nói lên
tính ôn định của còng chúc xuát phát tù yêu cầu của nền công vụ phải liên
tục va on (.lịnh.
-Thú tu: Diiọc huỏim luóiiíi tù ngân sách nhà núổc theo một ngạch,
bậc lúõim nhát dịnli dây lủ diếm khác cơ bản so vói cán bộ và nhùng ngúòi
lao động khác.
Tu nhũĩm diều nói Irên theo chúim lôi có thế di đến một khái niệm
chunu, nhắt vồ còim chiĩc nhu sau: Cô/IÍỊ chúc là những nguòì được nhà

chủ tnióim duỏim lòi. quán lý.
Lo ại lỉ: Bao ụồm nhìiiiũ. nmiỏi có nhiệm vụ hiện thục hóa dúòng lối chủ
chiíóiiũ quản lý.
Lo ại C: Bno lit") 111 các chuyên «ici.
Lo ại D: Bao uồm các nhân viên u.ilip việc. |2I.6|
:|' Theo ( liíiny. /ô i viçc I>liân loại cônỊỉ chíic lililí ồ (Y) /ỈÍỊ hòa Pháp có
lì/iicn IIII (licm. Ỏ ctich chia tìúi Iiln il (cliia
1 (1
hai loạ i lỏn) dà phàn định
ihìòc fililí chài cùm; việc của hai loại cõng chúc khác nhau, những người
làm việc Irong I/Iià/Î dội, lòa án và lĩiỊh ị viện có tính dặc till) ỈIO'
11
. Việc chia
CÒIIÍỈ chúc ra cãc loại nhỏ A, B. c, I) (lã xác ítinh rỏ chíọc tính chât công
r/rc vú ninh (it) ( lili limX loại cò n c h ú c , CÒIIỈỈ cỉìíic <> loại cùiix cao tlù tính
clìdt cònX viực c à n /i/n ìc tạ/) hòn.
lì - () inh:
Vỏ có bấn cònu chúc nhà nuỏc diíỢc chia làm tliiọc chia làm liai loại: [21,6]
T ln i Iiliâ l, bao gồm các nhà hoạt độn” chính trị, nhú: Thủ Tưổng, Bộ
Iriiỏim. các Bi lliu nhà IUÍỎC là nhìing
1112,1101
sẽ bị thi.iv dối Irọng trúòng hộp
chinh Phủ bị thay dôi;
Thú hai, bill) uỗm các CÔI
1
Ü chúc chuyên nghiệp, khônti thay đôi,
khỏnu lú chúc mạc đu Chính íMnì lủ chúc.
IS
* Cách phàn lo ại này co liu cìiếm (ló là phân dinh rồ vị tr í của công
c/nìc chính trị và còiìự chúc clìiiycn môn. Inv nhiên clnía xác íỉịnlì íỉiiọc tính

19
:|: Nhì/ V(iy, cách p lìà n lo ạ i rúa TnitìiỊ Q itôc c h ỉ căn cú vào nghe
nghiệ p cua C(')IÌÍỊ chúc, cliỏn IIÌIY ch ild làm rỏ chiỢc vị t r í cím ự n h ìi vêit cầu
il(')i voi m ò i lo ạ i CÒIIỊĨ civic.
( 1 - 0 I lệt nam :
lliện IK1Y cìiim có nhiều cách phân loại khác nhau, Theo (iS. Doãn
Trọng Truvồn có thể phân công cluìc ra làm 4 loại nhu sau:
Công chúc lãnh đạo: Là nluìnn nmiòi giũ ciiõng vị chỉ huy, tô chúc
và điều hành côim việc, họ có quyền han hành các quvết định pháp luật,
lioạl dộnu của họ làm phát sinh thay dối chấm diỉt các quan hệ pháp luật.
( OI1Ü chúc chuyên uia: l.a nliìiim imuỏi có trình dộ ehiivên môn kỹ
lluiậl. co kha IKÌI1 <2 imhièn CÚII dè Miat các pluíóng luíỏng, quan diếm và thục
lili công việc clmvên môn phúc tạp. họ là ngiíòi làm công tác chuyên môn
uiúp cõng chiíc lành dạo ban hành các quvèt dịnh quản lý.
Cônu chúc thi hành công vụ nhàn danh quyền lực nhà nước: loại
công chúc nà\ khônu, có quyen rn quyết dị nil quản lý, họ là nguỏi thửa hñnh
công vil, 1 rục tiẽp thực thi côn” việc, họ (luộc tino nhííng thắm quyền nhắt
dịnh khi thục thi còniỉ, VII.
(Yic nhân \ icii hành chính: li) Iihùim imnỏi tlùíci hành nhiệm VII do
cônu chúc lãnh đạo ui ao phó, công việc của họ maní» tính chất phục vụ (văn
thu. chinh m ;í\ )[ 1 I . I 5 2 1.
* Việc Ịì/ĩdu lo ạ i của (ÌS Doãn Trolly Tmyỏn tlà /(11)1 ro chiộc tinh
clnì/ CÒIÌÍỊ việc của lửníi /oợi CÒIIU, chúc, (lien ìiày rấ t cằn thiút, vì nó III có sổ
(Ir xác ilịn li veil cầu (/ôi I'di CÒIÌÍỊ chiu: dùọc inven (lụng.
Níioài rn ỏ niióc ta hiện nav còn có cách phàn loại theo qui định của
pháp luật, cụ thố có hai cách phân loại:
Phân loạ i llỉơo trình cỉộ íỉìio lạo: (K hoảnI Điều 3 ND 95/CP).
Theo tiêu chí này cônii chúc du ọc phân thành các loại sau:
I Công chúc loại A:
l à nhùng ngúỏi có trình dộ dào tạo chuyên môn tù đại học trổ lên

¡> /¡ (¡ 11
loại này có một sò diêm hát họp lý, phân loại
theo vị t r i CÔIÌỊỊ tác c h ỉ chia ra hai loại cônự chức (Công chúc lãnh dạo VCI
còtiiỊ ch/ic chuyên môn nghiệp vụ) lililí trên ìà không dầv cìủ. Bởi vi trong
thực lờ hiện Iiay có nhũng còiìiỊ chúc không phủi lí) công chúc lãnh dạo,
cùn {Ị khòm* phải là côm ' chúc chnyùìì mòn Hiịhiẹp vụ nhu: háo IV. lá i xe,
nlnĩn viờn phục vụ
Phàn loai llico ngạch CÔIÌÌỊ chììc: (llico Ọnyêt (ỉịnh 4 ỉ 4/QD-TTạ, n^àv
25/V//W).
Cône chúc hanh chính nhỏ Iiiiỏc gồm co I I ngạch:
I. Clniycn viên cao cap.
2. ( 'huyên viên chính.
3. ( 'huyên viên chính.
4. Cán sụ.
5. Nhàn vieil kỳ iluiật.
6. Nhân viên văn thư.
7. Nhân viên phục vụ.
8. KỸ lluiật viên đánh máy.
Nhân viên đánh máy.
10. Lái xe có quan.
I I. Nhâu viên bảo vệ.
* i '/çc /ĩ/uìn loại này (hm trình (ỉô chaven môn. kiến thúc của nụiíòi
còn<ĩ chúc, (/lú I vào trình íỉộ íỉào tạo. Liu íliciìi của lú) li) xác (lịnh cỉiiọc (rình
o • • •
dò cua COI lị! chúc ồ tùiiíỊ Iigạch, (licit này thuận lò i cho việc luven dụng và
sắp xép cò iiii chúc san khi luven ihnig. NhiìníỊ cách phán loại này cũng có
lìlìtiọc <//<.•//?, (lo lù khòiiiỊ phàn (ỉịnlì i/iíọc initia công chúc lành dạo, CÔIIÌỊ
clì/íc ch ava l IIIO II và ròn<ỉ chúc íhíùi /lành. Neu họ có trình d ọ lililí nlìíin thì
den xep vào một Ii^ạc/ì và IntỏniỊ /iHinx lililí nhan. Mặt khác, việc phàn loại
lìày chia cò/ìiỉ (•////<■ l/iciiìlì qua n/ìicn loại. Ironạ khi dó sụ' khác biệt vẻ trình

nhâu vi cu biĩo IV (nựạch 1) nên chìa vào một iiíỊạch, vì họ (lẻn là niỊiiỏi có
hình c/ộ ihiói II1HÌỊI cũ/).
1.1.4.Vị (rí v;ii (ro Cliii CÓI1J» clníc í ro lì Í» nền hành chính.
/. 1.4.1. Nên hành chính nhà I1UOC.
Dô Xiic địn h vị trí vai trò của công chúc tro ng nền hành ch ính trước
hối phủi làm ró kh ;ii niệm nền hành chính cùn g lililí dặc (liếm của nền hành
< 11 í 1111 I li i; I III h M
lliện Iu 1 \ Uoim klu>n \](K IkiiiIi chinh ihiuil lìũii "llànlì chính nhà
m i(k'" co nhicu cách (lịnh nghĩa khác iiIkìii. T lic o GS D oàn T rọ n g Tru yề n:"
llàu/i chinh nhá miỏc là hành chính côiiíị". "Hanh chínlì công hay hành
cliíu/ì nhà miỏc hao i*om toàn hộ các có quan thuộc chính quyền của bộ
máy lìành pháp lù Inmg liơnỵ den các cap chính quyền día /ìỉìiíóng, toàn hộ
nhúiiíỊ llỉư clic vù và /loạt lỉộiỉg cùa bộ máy ày voi lút cả nhung nguỏi làm
việc trong íỉó".\ I 1.7.8.91
Theo lù diếu V iệ t Pháp pháp Iuột và hành ch ính thì khái niệm hành
ch ính íliiọ c hiểu lililí sau:" Nen hanh chính lì lu) niỉớc là lòng thề các tò chức
vù I/III c/iL hoạt IỈỘIỊỊỊ của hô máy hành pháp có /rácli nhiệm quản lý công
vire lìtiiiịi Cìhi nhí) nìiỏc cio cac có (/nan co III cách pháp nhân công
(/IIW’H lien hành hằiỉiỊ nhùng VÙI ì bán ihiói /¡Iiìl cic iỊiíi gìn trật In công cộng,
hao IV (Ịiiycn và ¡ni ích công và phục vụ Ii/ìii CCIII ìùnig ìHỊÌtỳ của công dân.
\ ’di 1 Hự/lìa hành chinh nhà mioc ị/Ỉà iìlỉ chinh côniỊ hay hành chính quốc
iỉit i) lio 1(1 m o l h e llìò n i Ị c h ile /¡('m ạ c íu i n h à lin d e 1(1 b a o (Ichn llìự c l il i q u y ề n
li li l í/ i p ìiũ Ị) V il lì o ạ i íỉộ n iỊ /lờ n tụ c c ủ a h ộ m á y n h à ìiiiỏ c , c á c c ô n g s o . N e n
¡là n h c h in h C ÍU 1ỈỊ c á n g h ĩa là to à n h ộ n h ữ n g c ô n g s â v à c ô n g c h ứ c d ậ t d ư ớ i
s n q 11(111 l ý C IU I ( 'h in /ì p h ủ , T h ủ IIIO IÌÍỊ \'à c á c B õ tn iở n g " . I 1 1.7|
* Xem x é t l ỉịn h iỉíị/ìui này c h ú m ỉ t ô i t h a y nó k h ô n g rổ r à n ỉỊ, rắc r ỏ i
k h ó ¡li e n V(I t n m ạ lậ p .
Th eo cuổn " Một số Ihuệt ngũ hành ch ín h" (V iệ n nghiên Clin hành
chính llọ c việ n hành chính Q uốc g ia )[3 0,6 0J. T hu ật ngủ hành chính nhà
nuỏe có thế hiếu theo hai nuhĩa:

rằim: "/Ví 77
h à n h c h ỉn h
lci
h h iỉỊ th ố c á c t ố c h ú c v a
qu y
c h ê h o ạ t
dộn g
c ủ a

h ộ m ũ v h à n h p h á p c ó t rá c h n h iệ m q u a n ỉý c ò n g v iệ c h à n g n g c iy c ủ a n h à
n in h ' d o c á c c o ( Ịin in c o III c a c ìì p h á p n h à n C Ò IIỊỊ tịiiv ề n fie n h à n h h à n g
Ii/n 'm il V illi h u ll p h á p lu ậ t v à v ă n h ả n ( ln d i ln ậ l íỉ ễ ạ iù g ìn trậ t II I c ô n g , h ả o
\Ỳ (///1(7/ lọ i ('I)IIII V (I/> h n c vụ n h u (‘(ỉn h à i ìí ' lìíỊd V c ủ a n h à n d â n " .
‘ Theo c h ill) lòi c/ịiì/i uphill nay /í) lỉùv (lú Ví) ró ràng vi (là xác dịnìì
(iiíoc vị tri. vui tro. tàm (/ÌHIIÌ írọnii cíia nen hành chính nhà IIIHÌC, dã liên lờn
(hiọc
< ri/
lỏi. han (hài của tìuuìí H}>íí nền hành chính nhà niiỏc.
ì. 1.4.2. ỉ (li trò Clin CÔĨĨỊỊ chức troll” nền ỉtàiĩli cliỉnlí.
N en hành chính quốc gia hao uỏm ha bộ phận cấu thành, tro ng đó dội
ngù e òim chúc ch iế m vị trí quan trọng nhất, bổi vì nhân tố con nguôi quyết
định m ọi van đe. Nen hành chính hoạt clộnu co hiệu lục hiệu quả hay không
In dim VÌ10 dôi 11 mì côn li chúc. C ông chúc vìia là chủ thế, vìla là khách thế
quan lý. D ội ngũ CÒIIU chúc dóng vai Irò dặc hiệt trong việ c quản lý , và thúc
dấy sụ plii.il niốn cun \ã hội. N ền hành chính nhà niioc dù có m ột hệ thố ng
phíip luật đầv chì, có hộ m áy tố chúc hộp lý, nhun g nốiI khô ng có độ i ngũ
COI1 Li chiic co năim lục thì CÙIIIỊ kh ôn g thế phát huy duọc tác dụng. C húc
nil nu. n h iệm vụ ciìa nhà I1UOC co hoàn thành hay không? clu ió ng trìn h phát
Iriốn kin h tẽ \ã hội cùa dát niíỏc có clinic đảm bảo thục hiện hay không? đều
tliiọ c q uy ốl d in h hỏi phẩm chắt năng lục và hiệu quả hoạt tlộ ng của độ i ngũ