SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGA SƠN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN KỸ NĂNG SỐNG CHO TRẺ
5 – 6 TUỔI TẠI TRƯỜNG MẦM NON NGA HẢI

Người thực hiện: Mai Thị Nhung
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm non Nga Hải
SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn

THANH HÓA, NĂM 2019


MỤC LỤC
NỘI DUNG

TRANG

1. MỞ ĐẦU

1

1.1. Lí do chọn đề tài.

1

1.2. Mục đích nghiên cứu.


2.3.4: Hình thành thói quen tốt trong hoạt động vui chơi
2.3.5: Bồi dưỡng kinh nghiệm, hình thành nhân cách sống cho
trẻ qua những câu chuyện, ca dao, tục ngữ
2.3.6: Hình thành kỹ năng sống cho trẻ ở mọi lúc mọi nơi

4
5
12
13
14
15

2.3.7: Phối kết hợp với phụ huynh

17

2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm

19

3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

19

3.1. Kết luận

19

3.2. Kiến nghị


mẹ định hướng cho con những kỹ năng cần thiết của từng lứa tuổi như: Dạy con
biết nói cảm ơn, xin lỗi, chào hỏi, dạy con biết cách tự lập như phục vụ bản thân,
dạy con biết bảo vệ bản thân “ Ngã phải tự đứng lên, phải làm gì khi bị người
khác bắt nạt mà không phải mách cô giáo, mách bố mẹ”. Nếu cha mẹ dạy cho
con được những kỹ năng đó ngay từ khi còn bé chắc chắn đứa trẻ sẽ hình thành
cho mình được các kỹ năng ban đầu, sẽ thích nghi được với môi trường sống
hiện nay.
Nhận thức được ý nghĩa và tầm quan trọng của việc giáo dục kĩ năng sống
cho trẻ nên tôi đã lựa chọn đề tài “Một số biện pháp rèn kỹ năng sống cho
trẻ 5 - 6 tuổi tại trường Mầm Non Nga Hải” để nghiên cứu trong năm học
2018 - 2019
1.2. Mục đích nghiên cứu
Nhằm giúp trẻ hiểu rõ hơn về kỹ năng sống, điều quan trọng là trẻ có ý
thức tự giác, tư duy, suy nghĩ độc lập và sáng tạo.
1.3. Đối tượng nghiên cứu
Trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi, lớp C1, trường mầm non Nga Hải.
1


1.4.Phương pháp nghiên cứu
Trong quá trình nghiên cứu đề tài tôi sử dụng các phương pháp sau:
+ Phương pháp nghiên cưú lý luận
+ Phương pháp quan sát
+ Phương pháp nêu gương
+ Phương pháp đàm thoại
+ Phương pháp thực hành
2. NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN
Dạy kỹ năng sống cho trẻ mầm non nhằm giúp trẻ có kinh nghiệm trong
cuộc sống, biết được những điều hay làm không nên làm. Theo các chuyên gia

biết cảm thông và chia sẽ với bạn bè.
2


+ Kỹ năng thích nghi: Thích nghi là một kỹ năng sống quan trọng vì nếu kỹ
năng giao tiếp là bước đầu để tiếp xúc với môi trường bên ngoài với những
người xung quanh, thì thích nghi chính là bước tiếp theo để có thể hòa nhập
hoặc phản ứng lại với môi trường bên ngoài.
+ Kỹ năng tự bảo vệ: Dạy trẻ học cách nhận biết những hành động đúng
và kịp thời bảo vệ bản thân qua các tình huống.
Như vậy, đối với trẻ mẫu giáo lớn 5 - 6 tuổi, tôi lựa chọn các kỹ năng: Kỹ
năng tự phục vụ, kỹ năng tự tin, kỹ năng tự bảo vệ, kỹ năng hợp tác, kỹ năng giao
tiếp ứng xử, kỹ năng thích nghi, để đưa vào dạy trẻ với mục đích nhằm giúp trẻ
mạnh dạn, tự tin, độc lập, sáng tạo, linh hoạt, tự giác, dễ hòa nhập, dễ chia sẻ…
hình thành nếp sống văn minh, có hành vi ứng sử, giao tiếp theo quy tắc, chuẩn
mực phù hợp. Không những vậy, việc dạy trẻ kỹ năng sống còn giúp trẻ biết xử lý
các tình huống trong từng hoàn cảnh cụ thể: Biết bày tỏ tình cảm phù hợp, đúng
lúc, biết tránh những vật, những nơi không an toàn, gây nguy hiểm đến tính mạng
và cách phòng tránh, tự lập trong các tình huống quen thuộc.
2.2. THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ TRƯỚC KHI ÁP DỤNG
SÁNG KIẾN
Trường mầm non Nga Hải là trường chuẩn quốc gia mức độ I. Trong những
năm gần đây đã đạt được nhiều thành tích cao trong các phong trào thi đua dạy
tốt,học tốt, chăm sóc giáo dục trẻ tốt của Huyện, chất lượng giáo dục không
ngừng nâng cao. Trường luôn được sự quan tâm của các cấp, các ngành đầu tư
về cơ sở vật chất tương đối đầy đủ, sạch đẹp, trang thiết bị đồ dùng đồ chơi để
trẻ được khám phá và trải nghiệm. Trong các lĩnh vực giáo dục thì giáo dục phát
triển ngôn ngữ là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của giáo dục mầm non
và ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển của trẻ nên được trường rất quan tâm lưu
ý.

+ Một số trẻ hiếu động, chưa biết đoàn kết khi chơi với bạn.
- Đối với phụ huynh: Một số phụ huynh chưa hiểu được tầm quan trọng
của việc giáo dục kĩ năng sống cho trẻ.
- Về cơ sở vật chất: Lớp học còn chật nên còn khó khăn trong việc tổ chức
dạy kĩ năng sống cho trẻ.
* Kết quả
Để nắm được tình hình của trẻ, vào đầu năm học tôi đã tiến hành việc khảo
sát trên trẻ. Kết quả đạt được như sau:
BẢNG KHẢO SÁT TRẺ ĐẦU NĂM (Ở phần phụ lục 1)
Qua khảo sát, tôi thấy tỷ lệ trẻ đạt 66%, tỷ lệ trẻ chưa đạt 44%. Đứng trước
tình hình đó, tôi rất băn khoăn, trăn trở phải làm gì? Làm như thế nào để nâng
cao kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi. Chính vì vậy tôi đã mạnh dạn đưa
ra một số biện pháp cụ thể như sau.
2.3 . CÁC BIỆN PHÁP SỬ DỤNG ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
2.3.1: Xây dựng kế hoạch nội dung kỹ năng sống cho trẻ theo từng chủ đề:
Trong thực tế có rất nhiều kỹ năng sống khác nhau, khó có thể liệt kê một
cách đầy đủ những kỹ năng con người cần có trong cuộc sống. Chính vì vậy vào
đầu năm học tôi đã lên kế hoạch lựa chọn các kỹ năng sống phù hợp với lứa
tuổi mẫu giáo lớn 5 - 6 tuổi để đưa vào dạy trẻ nhằm đạt hiệu quả cao.
STT
1

tháng

KN tự phục
vụ

KNS tự bảo
vệ


chơi .
chào các bạn.
Đoàn kết
Đánh răng vào
Phòng tránh 1 số
với bạn
Cảm ơn khi được
buổi sáng và buổi nguy hiểm đối với Không đi theo trong khi
giúp đỡ, xin lỗi khi
tối sau khi ăn.
bản thân ( Ổ điện). người lạ
chơi.
mắc lỗi.
Tự lựa chọn quần Tránh xa 1 số đồ Trẻ tự tin khiQuan tâmGiúp bố mẹ những
áo phù hợp với
dùng gây mất an tham gia biểutới bố mẹ vàcông việc vừa sức.
thời tiết.
toàn trong gia
diễn
người thân
đình: Ổ điện, bàn
khi bị mệt bị
là, bếp ga.
ốm.

4


4


Động vật muỗi , côn trùng1 số con vật hungđộng vật hungchăm
sóccon vật nuôi trong
đốt
dữ.
dữ, hiền lành. vật nuôi.
gia đình.
Ăn quả xong biết
Bé và các
Tháng 1
bỏ vỏ vào thùngĐể đảm bảo an
bạn
chămKhi ai cho gì phải
Thực vật
rác.
toàn không trèoBé giúp côsóc
câybiết xin và cảm ơn
cây bé nhé.
chăm sóc cây. xanh.
khi nhận.
Không ăn quáNói
những
Nói năng lễ phép
nhiều đồ ngọt,câu chúc tết
với người lớn
Tháng 2
không uống nhiềuđơn giản đểGiúp
mẹNói lời chúc tặng
Tết – Mùa
Lựa chọn trangnước có ga, ănchúc ông bà,dọn dẹp nhàbà, tặng mẹ nhân
xuân

mẹ chuẩn bị
Quê hương phục phù hợp khiAn toàn khi đi du
đồ khi đi
đi nắng.
lịch.
thamquan

Kết quả: Kế hoạch của tôi đã được Ban giám hiệu duyệt để thực hiện.
2.3.2: Xác định rõ kỹ năng cơ bản cần dạy trẻ ở lớp
* Kỹ năng tự phục vụ
Kỹ năng tự phục vụ là một yếu tố quan trọng có thể giúp tăng cường tính
độc lập và cảm giác về sự thành công. Dạy cho trẻ biết các kỹ năng tự phục vụ,
trẻ ý thức được sự cần thiết của việc tự phục vụ bản thân, tăng cường tính độc
lập, trẻ có trách nhiệm sống hơn đối với chính mình, dạy trẻ biết quan sát làm
theo hướng dẫn của người lớn trong các công việc nhỏ hàng ngày như: vệ sinh
cá nhân, , tự rửa tay, rửa mặt, đánh răng, cất, lấy đồ dùng cá nhân đúng nơi quy
định, mặc áo, cởi cúc áo, tự xúc ăn…. Trong những kỹ năng về chăm sóc bản
thân tôi lựa chọn một số những kỹ năng cơ bản sau để dạy trẻ: Kỹ năng tự chăm
sóc bản thân, kỹ năng tự mặc quần áo, kỹ năng tự chăm lo vệ sinh cá nhân.
- Kỹ năng tự chăm sóc bản thân:

5


+ Kỹ năng tự xúc ăn: Trẻ ở độ tuổi này có khả năng tự xúc ăn, tuy nhiên có
nhiều trẻ khi ăn xúc cơm còn rơi vãi, có những trẻ không tự xúc mà chỉ đợi cô
xúc cho thì mới ăn. Chính vì vậy trước khi vào giờ ăn tôi thường kể cho trẻ nghe
một số câu chuyện do tôi sưu tầm có nội dung liên quan đến việc tự xúc cơm ăn,
sau đó gợi hỏi trẻ: Bạn nhỏ trong câu chuyện có ngoan không? Vì sao lại chưa
ngoan? Sau đó cô giáo dục trẻ: các con lớn rồi phải tự xúc ăn thì mới ngoan, nếu

- Kỹ năng tự xoay sở:
Không phải những vấn đề trong cuộc sống đều được giải quyết một cách dễ
dàng và bạn sẽ phải truyền đạt điều ấy cho trẻ khi chúng đối mặt với thử thách
lớn và không phải lúc nào cũng có người lớn bên cạnh để giúp trẻ giải quyết vấn
đề. Khi trẻ gặp phải một vấn đề nào đấy, giáo viên đừng thay trẻ giải quyết mọi
vấn đề, trừ trường hợp bắt buộc phải làm như thế. Thay vào đó hãy giúp trẻ tìm
kiếm giải pháp thích hợp, điều này chứng tỏ bạn tin tưởng trẻ có khả năng tự
6


giải quyết vấn đề. Những bước nhỏ hằng ngày mà bạn thực hiện để khuyến
khích kỹ năng giải quyết vấn đề của trẻ giúp trẻ có những sáng kiến tốt hơn
trong cuộc sống khi chúng lớn lên từng ngày. “Hãy là chỗ dựa cho trẻ chứ không
phải là người giải quyết vấn đề cho trẻ.”
*Kỹ năng sống tự tin:
Người ta thường nói: chỉ cần tự tin là giành được 50% thành công. Tự
tin là điều hết sức cần thiết để có thể thành công trong cuộc sống, sự nghiệp. Tuy
nhiên không phải ai cũng có thể luôn đạt được sự tự tin cần thiết trong nhiều tình
huống. Do đó tự tin là một trong những yếu kỹ năng quan trọng mà chúng ta cần
từng bước xây dựng cho trẻ từ khi còn nhỏ tuổi. Sự tự tin sẽ giúp trẻ dám nỗ lực,
không ngại thử thách; trẻ tự tin sẽ có khả năng sống độc lập, hòa nhập xã hội tốt
và dễ thành công hơn trong cuộc sống. Vậy tự tin là gì? Làm thế nào để giúp trẻ
tự tin hơn?
Để trả lời được câu hỏi này trước tiên đòi hỏi giáo viên phải hiểu và nắm
được khái niệm của tự tin là gì? Tự tin là hoàn toàn tin tưởng vào bản thân, là
nhận thức và nắm rõ được bản thân mình, chứ không có nghĩa là tin tưởng bản
thân một cách mù quáng. Thiếu tự tin là hệ quả của việc đánh giá thấp bản thân,
điều này khiến con người không thể phát huy được những khả năng tiềm ẩn. Mất
tự tin làm chúng ta nhụt chí, không dám nỗ lực, ngại thử thách, tự ti với bản thân
và sống khép mình với xã hội.

cô và các bạn động viên khen ngợi, còn nếu trẻ chưa trả lời được vì nhiều lý do
(Có thể trẻ biết những không dám nói ra những điều suy nghĩ của mình hoặc có
thể trẻ chưa biết trả lời câu hỏi của cô), dù bất cứ lý do nào giáo viên cùng
không nên chê trẻ và sẽ gợi mở bằng cách dẫn dắt trẻ trẻ theo nội dung câu hỏi
giúp trẻ trả lời, sau mỗi lần như vậy cô và các bạn lại cổ vũ, động viên sẽ giúp
trẻ thấy tự tin hơn.
Ví dụ : Trong giờ hoạt động âm nhạc, tôi giúp trẻ tự tin khi lên biểu diễn,
khi biểu diễn trẻ biết hát kết hợp cử chỉ, điệu bộ minh họa, hoặc khi vận động
múa, hay vận động minh họa trẻ biết thể hiện bằng nét mặt, động tác và ánh mắt.
Ngoài ra vào các thời điểm trong ngày khi tổ chức cho trẻ tham gia
vào hoạt động lao động vào chiều thứ 6 hàng tuần, tôi phân công cho từng
nhóm, mỗi nhóm sẽ phụ trách lau dọn một góc. Trước khi vào phân công tôi
giao nhiệm vụ cho trẻ: Hôm nay cô và các con sẽ cùng lau dọn giá đồ chơi của
lớp mình cho thật sạch sau đó các con sẽ giúp cô sắp xếp đồ dùng đồ chơi lên
giá cho thật gọn gàng, các nhóm sẽ cùng thi đua xem nhóm nào làm nhanh, sạch
và sắp xếp gọn gàng nhất nhé!. Với trẻ nhút nhát, tôi nhắc nhở bằng cách: Hôm
nay bạn Hương, bạn Hồng, bạn Mai sẽ cùng các bạn ở nhóm mình giúp cô lau
dọn đồ dùng đồ chơi nhé, cô thấy hôm trước các bạn này làm rất tốt, hôm nay
các con sẽ cố gắng hơn nữa nhé!
Bên cạnh việc dạy trẻ tự tin khi trả lời các câu hỏi của cô, khi tham gia biểu
diễn văn nghệ và qua hoạt động thì việc dạy con cách qua đường cũng là kỹ
năng cần thiết giúp trẻ tự tin, chủ động hơn trong cuộc sống.
Ví dụ: Chủ đề giao thông: Với giờ học khám phá, tôi cung cấp cho trẻ các
kiến thức về an toàn giao thông, đồng thời tôi dạy trẻ các kỹ năng qua đường
như:
- Khi đi qua đường con phải làm gì?
- Nếu có nhiều xe cộ qua lại con sẽ làm như thế nào?
- Khi nào con được qua đường?
- Các bạn nhỏ khi qua đường phải có ai đi cùng?
Sau đó tôi cho trẻ chơi đóng vai “ Bé và mẹ qua đường”.

lại chứ chưa có sự gắn kết. Vì vậy cô giáo phải cần tổ chức thường xuyên và đa
dạng hóa các hoạt động theo nhóm để trẻ biết tạo ra tinh thần đồng đội, tạo niềm
vui với kết quả đạt được.
Để làm được điều này, tôi thường tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi theo
nhóm, trò chơi dân gian, trò chơi vận động: kéo co, rồng rắn lên mây, chèo
thuyền bắt cua…các trò chơi có luật tiếp sức để trẻ thể hiện rõ tinh thần đồng
đội giúp đỡ nhau cùng hoàn thành nhiệm vụ.
Ngoài ra trong giờ hoạt động góc, nhất là góc đóng vai, góc xây dựng và
góc tạo hình trẻ cũng thể hiện rõ và tinh thần hợp tác với bạn để xây dựng một
công trình, tạo ra một sản phẩm. Biết phân công vai chơi, biết cùng nhau làm
việc để tạo nên một công trình, một sản phẩm.
Ví dụ: Khi chơi góc xây dựng “ Trường mầm non ” , trẻ biết phân công
bạn nào làm kỹ sư trưởng, bạn nào xây hàng rào, bạn nào xây bồn hoa và ai là
người trồng hoa…Khi bạn An xây dựng xong hàng rào biết ra giúp đỡ các bạn
khác để cùng nhau hoàn thành tốt công trình xây dựng của nhóm mình.
Ví dụ: Góc tạo hình, khi làm bức tranh xé dán hoa tặng bà tặng mẹ, tặng cô
giáo nhân ngày 8/3: Trẻ biết phân công ai là người xé các bông hoa, ai là người
xé những chiếc lá, ai là người sắp xếp và dán thành bức tranh.

9


Ảnh: Các bé đang phối hợp cùng nhau xé dán hoa
Ví dụ: Góc chơi gia đình: Trẻ biết phân công bạn nào đóng vai bố, bạn nào
đóng vai mẹ, ai đóng vai các con….
Ngoài ra thông qua các câu chuyện, các bài hát giáo viên giúp trẻ học cách
cùng làm việc với bạn, đây là một công việc không nhỏ đối với trẻ ở lứa tuổi
này. Khả năng hợp tác sẽ giúp trẻ biết cảm thông và cùng làm việc với các bạn.
Để giúp trẻ có kỹ năng hợp tác được tốt thì giáo viên cần phải tổ chức
những hoạt động này một cách thường xuyên, giáo dục trẻ biết giúp đỡ nhau

ở góc chơi phân vai trẻ được chơi đóng vai các nhận vật như: vai bố, mẹ, con
người bán hàng, cô cấp dưỡng…mà những vai đó cần thể hiện bằng lời nói. Ví
dụ: Khi cho trẻ chơi trò chơi “ Bán hàng”, người bán hàng khi thấy có khách đến
mua thì phải niềm nở, dùng ngôn ngữ của mình để trả lời khách, dùng ngôn ngữ
của mình để mời chào khách, còn trẻ đóng vai người mua hàng sẽ phải về giá cả
các mặt hàng như thế nào?
Hoặc khi chơi trò chơi “Phòng khám đa khoa”, trẻ đóng vai bác sĩ khi
khám cho bệnh nhân biết hỏi xem bệnh nhân bị làm sao? Bị đau ở đâu?, sau đó
biết dùng ngôn ngữ của mình để căn dặn bệnh nhân phải uống thuốc, phải ăn
uống và nghỉ ngơi như thế nào?...Tùy vào từng chủ đề mà tôi lựa chọn các trò
chơi khác nhau để giúp phát triển ngôn ngữ cho trẻ, giúp trẻ giao lưu với bạn
được tốt hơn.
Ngoài ra trong giờ hoạt động học, tôi tăng cường cho trẻ trả lời câu hỏi của
cô, cho trẻ tập kể truyện, đóng kịch để giúp cho vốn từ của trẻ ngày càng phòng
phú hơn.
- Kỹ năng giao tiếp với bố mẹ, ông bà
Ở gia đình, trẻ luôn được ông bà, bố mẹ làm thay những nhu cầu mà bản
thân trẻ có thể làm được, trẻ hầu như được bảo vệ và chăm sóc theo nguyên tắc
là phụ thuộc và nuông chiều.Vì thế dẫn đến tình trạng trẻ không diễn đạt những
nhu cầu của mình bằng lời nói mà bằng những cử chỉ thì người lớn đã đáp ứng
nhu cầu ngay lập tức.
Tất cả những điều đó sẽ là tốt đẹp nếu nó ở một chừng mực nào đó, nếu
vẫn có những lĩnh vực và không gian cho phép trẻ có cơ hội để bộc lộ những sở
thích cá nhân, những hành vi tự chủ. Nhưng nó sẽ là một bi kịch vì sẽ dẫn đến
những xung đột trong việc giao tiếp, tạo cho trẻ những nhận thức và hành vi
không phù hợp khi trẻ bắt đầu tiếp xúc, hình thành các khả năng giao tiếp với xã
hội bên ngoài, nếu như trẻ phải tiếp nhận những sự bắt buộc. Ngược lại là một
sự nuông chiều, trẻ được chấp nhận mọi yêu cầu vô điều kiện với suy nghĩ đơn
giản là trẻ nhỏ chưa biết gì, chiều nó một chút cũng không sao, nhưng điều đó sẽ
tạo nên những hành vi và nhận thức sai lệch của trẻ mà lâu dần sẽ biến thành

buồn, cùng trẻ vui chơi, học tập, lắng nghe và thấu hiểu những suy nghĩ tình cảm
của trẻ. Cô khuyến luôn khích trẻ tạo cơ hội và niềm tin để trẻ sẵn sàng bày tỏ, trò
chuyện bộc lộ khả năng, năng lực cảm xúc của minh. Ở bên trẻ không có một áp
lực nào, trẻ mạnh dạn hồn nhiên và sống đúng với những suy nghĩ của mình. Đó là
điều kiện không thể thiếu để trẻ phát triển kỹ năng chủ động tích cực sáng tạo, là
môi trường để trẻ được bộc lộ và để sống cuộc sống của chính mình.
- Mối liên kết tình cảm, tình bạn thân thiết trong sáng giữa trẻ với trẻ trong
lớp cũng luôn được tôi dày công vun đắp và nâng niu. Trong mọi hoạt động tôi
luôn tạo cơ hội để trẻ gần gũi quan tâm đến nhau và kết hợp với nhau để cùng
học,cùng chơi, cùng hoạt động. Biểu dương khuyến khích những nhóm bạn biết
cùng nhau tiến bộ và biết thể hiện sự quan tâm, yêu thương, gắn bó lẫn nhau.
“Học thầy không tày học bạn”
- Đối với phụ huynh để việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ có hiệu quả
nhất thì giáo viên cần phải thật sự thắt chặt mối dây liên hệ giữa hai bên.
- Ngay từ đầu năm học thông qua các buổi họp phụ huynh tôi đã trân tình cởi
mở trao đổi nội dung kế hoạch giáo dục hình thành kỹ năng sống cho trẻ để phụ
huynh hiểu và thống nhất biện pháp phối hợp cùng tôi thực hiện. Tôi đã nhấn mạnh
để phụ huynh hiểu rằng đây là một quá trình lâu dài và đòi hỏi việc giáo dục rèn
luyện phải được thực hiện ở cả nhà trường và gia đình thì mới có hiệu quả cao.
Chính vì vậy tôi cũng mạnh dạn đề nghị phụ huynh thường xuyên trao đổi với cô,
đọc bảng tin phụ huynh và gần gũi với trẻ để tìm hiểu các nội dung giáo dục kỹ
12


năng sống trên lớp. Đồng thời phối hợp giáo dục rèn luyện cho trẻ ở nhà và phản
ánh kết quả qua lại kể cả hai phía đều biết được tình cảm của trẻ.
VD: Khi dạy trẻ kỹ năng tự phục vụ ở lớp như: Tự đi và tháo dày dép, gập
quần áo, giáo viên cũng trao đổi để phụ huynh rèn trẻ làm tự các công việc lao
động phục vụ bản thân ở nhà mình như: tự đánh răng, rửa mặt, lấy quần áo mặc,
đi giầy dép,đi tất, tự xúc ăn…

trẻ vừa biết bày tỏ lòng quan tâm, yêu thương đối với mọi người, vừa cho trẻ tập
bấm số điện thoại cho những người thân để sử dụng khi cần thiết.
Ngoài ra tôi còn tận dụng những tình huống xảy ra trong quá trình chơi
của trẻ để dạy trẻ kỹ năng biết hợp tác, chia sẻ cùng bạn.
Ví du: Cháu Trang đang loay hoay với bộ đồ lắp ráp, cháu đã rất cố gắng nhưng
không thể ráp được và tôi đã gợi ý để cháu Trang rủ thêm các bạn cùng chơi.

(Hình ảnh: cô hướng dẫn trẻ lắp ráp mô hình ngôi nhà)
Trong giờ hoat động vui chơi, nếu quan sat kỹ chúng ta sẽ thấy vô vàn
những tình huống xảy ra. Vì vậy, giáo viên nên quan tâm và suy nghĩ để tìm ra
những biện pháp kịp thời xử lý tình huống, điều chỉnh hành vi cho trẻ, giúp trẻ
có thói quen tốt, biết được cái nào nên làm cái nào không nên làm. Lâu dần
những hành vi, thói quen ấy sẽ được tích lũy và nó trở thành kỹ năng sống đối
với trẻ.
2.3.5: Bồi dưỡng kinh nghiệm, hình thành nhân cách sống cho trẻ qua
những câu chuyện, ca dao, tục ngữ
Được nghe kể chuyện, với trẻ là điều vô cùng thích thú. Những câu chuyện
hay, có ý nghĩa chuyển tải những thông điệp có giá trị, giúp trẻ có được những
kỹ năng sống quý báu. Giáo viên cần lựa chọn các tác phẩm có giá trị, phù hợp
nhận thức của trẻ để kể cho trẻ nghe. Các bài ca dao, tục ngữ cũng là nguồn giá
trị để cho trẻ nghe thường xuyên.
Ví dụ: Khi kể cho trẻ nghe câu chuyện “Chú Vịt xám” tôi đã giúp trẻ
hiểu được vì Vịt Xám không nghe lời mẹ nên xuýt bị cáo ăn thịt, đồng thời
thông qua đó để giáo dục trẻ biết, khi được cha mẹ cho đi chơi thì các con phải
biết vâng lời cha mẹ, không được tự ý đi một mình sẽ rất nguy hiểm.
Hoặc ví dụ: Khi kể cho trẻ nghe câu chuyện “ Chú Thỏ tinh khôn” tôi đã
giúp trẻ hiểu được nhờ sự thông minh, nhanh trí mà chú Thỏ đã thoát ra khỏi
miệng Cá Sấu. Thông qua đó cũng giáo dục trẻ khi gặp những vấn đề nguy hiểm
14


Việc hình thành kỹ năng sống cho trẻ không phải một sớm một chiều mà nó
phải có quá trình thời gian để rèn luyện. Đó là sự lặp một thao tác, một hành vi
nào đó, dần dần nó sẽ trở thành kỹ năng đối với trẻ. Những kỹ năng sống đầu

15


tiên và quan trọng nhất của đứa trẻ luôn được tiếp nhận và rèn luyện trong một
môi trường tự nhiên, đó chính là môi trường gia đình và xã hội.
Ở trường mầm non dưới sự hướng dẫn của giáo viên sẽ góp phần không nhỏ
trong việc hình thành kỹ năng sống cho các cháu. Chính vì vậy tôi luôn tận dụng tất
cả các thời điểm, hay bất cứ khi nào có cơ hội và cảm thấy trẻ có hứng thú.
* Thông qua hoạt động một ngày của trẻ:
- Trong giờ hoạt động ngoài trời: Khi dạy trẻ quan sat các loại rau, củ, quả,
ta không chỉ cho trẻ làm quen với những loại rau, củ, quả mà còn giáo dục kĩ
năng chăm sóc cây tưới cây, bắt sâu, nhổ cỏ, lau lá…, kĩ năng bảo vệ cây không
bẻ cành, ngắt lá…
- Trong hoạt động học: Tìm hiểu về một số con vật nuôi trong gia đình
ngoài cung cấp kiến thức cho trẻ còn cung cấp các kĩ năng như biết chăm sóc,
cho ăn cho uống nước.
- Trong hoạt động góc: Khi cho trẻ chơi ở góc xây dựng dạy trẻ kĩ năng
chơi đoàn kết biết hợp tác với nhau, biết giao tiếp lịch sự. biết ngăn nắp gọn
gàng thu dọn đồ chơi để đúng nơi quy định.
- Trong các bữa ăn: Nên tận dung thời gian này để giáo dục và hình thành
kỹ năng sống cho trẻ: cách rửa tay sạch trước khi ăn, cách mời chào trước khi
ăn, khi ngồi ăn thì phải ngồi ngay ngắn, lưng thẳng, đầu thẳng, không nhoài
người về phía trước, cách cầm thìa xúc khéo léo không làm đổ cơm, canh…
Hoặc khi cho trẻ ăn trứng gà, thay vì bóc vỏ giúp trẻ, giáo viên hướng dẫn trẻ bí
quyết bóc vỏ trứng luộc sao cho nhanh mà lại rât dễ dàng. Đừng bao giờ sợ rằng
để trẻ làm việc sẽ không hiệu quả, sẽ mất thời gian như: lau bàn không sạch, vắt

việc phối kết hợp với phụ huynh cùng dạy kỹ năng sống cho trẻ. Tuyên truyền
cho phụ huynh hiểu không nên làm hộ con, phải dạy trẻ tính tự lập từ bé. Trẻ
càng được hướng dẫn sớm về cách tự vệ, nhận biết những mối nguy hiếm từ
xung quanh và cách xử lý thì sẽ vững vàng vượt qua những thử thách trong mọi
tình huống. Điều đó được chứng minh rõ ràng từ thực tế. Việc giáo viên tích cực
giao lưu với phụ huynh vào giờ đón, trả trẻ giúp giáo viên dễ dàng nắm bắt tình
hình của trẻ, hiểu được tính cách, hoàn cảnh sống của trẻ từ đó đề ra các biện
pháp phù hợp cũng như cách tác động, phối hợp với phụ huynh trong việc rèn
luyện trẻ đúng phương pháp.
Trong gia đình, việc dạy trẻ trong ăn uống rất cần thiết. Để trẻ có được
những kỹ năng, thói quen sử dụng đồ dùng một cách chính xác, thuần thục và
khéo léo, không chỉ đòi hỏi trẻ chỉ thường xuyên luyện tập, mà còn phải đáp ứng
được những nhu cầu của trẻ, đó là cung cấp cho trẻ những mẫu hành vi văn hóa,
những hành vi đúng, đẹp, văn minh của chính cha mẹ và những người xung
quanh trẻ. Trước hết người lớn phải gương mẫu, yêu thương, tôn trọng, đối xử
công bằng với trẻ và đảm bảo an toàn cho trẻ. Tạo điều kiện tốt nhất cho trẻ vui
chơi. Cô giáo, cha mẹ, giúp trẻ phát triển sở thích, ý thích của mình và đảm bảo
rằng người lớn có thể cung cấp thêm phương tiện để trẻ thực hiện ý thích đó.
Nhận thức được tầm quan trọng của biện pháp này, tôi thường trao đổi,
tuyên truyền phụ huynh hiểu những việc nên và không nên làm đối với trẻ để
giúp trẻ có kỹ năng sống tốt, trẻ có kỹ năng tự bảo vệ bản thân, tự tin trong cuộc
sống... Trẻ luôn bắt chước người lớn và bố mẹ trẻ là những người lớn gần gũi trẻ
nhất. Vì vậy các bậc làm cha làm mẹ đừng vô tình bỏ qua những cơ hội đơn giản
và thuận lợi hàng ngày để hướng dẫn con những thói quen tốt rồi sau đó lại bắt
trẻ mất thời gian học lại những điều này ở một nơi khác với những người xa lạ.
17


Bố mẹ trẻ hãy chú ý giúp trẻ hình thành những kỹ năng sống tốt như kỹ năng
giao tiếp xã hội để tự khám phá, đánh giá bản thân mình và người khác.

hình thành kĩ năng sống cho trẻ
18


2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục
với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường
Qua thực tế thực hiện các biện pháp trên bản thân tôi nhận kĩ năng sống của
trẻ có tiến bộ hơn rõ rệt so với đầu năm học.
* Đối với giáo dục
BẢNG KHẢO SÁT TRẺ CUỐI NĂM ( Ở phần phụ lục 2)
Nhìn vào bảng khảo sát 2, so sánh kết quả khảo sát đầu năm ta thấy sự khác
biệt rõ ràng kỹ năng sống của trẻ cuối năm. Mức độ đạt được cuối năm so với
đầu năm cao hơn rất nhiều. Tỷ lệ trẻ đạt 97%, tỷ lệ trẻ chưa đạt còn 3% . Điều
này chứng tỏ các biện pháp đưa ra có tác dụng rất lớn trong việc giáo dục kỹ
năng sống cho trẻ 5 - 6 tuổi trường mầm non Nga Hải.
* Đối với bản thân:
Qua quá trình thực nghiệm các biện pháp, bản thân đã tự mình trau dồi lại
các kiến thức giáo dục kỹ năng sống cho trẻ góp phần nâng cao chất lượng của
hoạt động giáo dục trẻ.
* Đối với đồng nghiệp:
Tất cả đồng nghiệp thường xuyên học hỏi và trao đổi kinh nghiệm phương
pháp khi dạy kỹ năng sống cho trẻ trong trường mầm non nói chung.
* Đối với nhà trường:
Trẻ có được những kĩ năng sống tốt đã tiếp thu lĩnh hội được nhiều hơn
những kiến thức, yêu cầu cần đạt được vì vậy chất lượng giáo dục của nhà
trường cũng được nâng lên rõ rệt.
3. Kết luận và kiến nghị
3.1. Kết luận
Trẻ em được giáo dục kỹ năng sống tốt thì khả năng thích nghi và thành
công trong cuộc sống sẽ dễ dàng hơn. Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ là một việc

khuyến khích trẻ tiếp xúc với môi trường xung quanh, bộc lộ, chia sẻ những cảm
xúc với người khác bằng lời nói và hành động cụ thể.
Đây là một trong những kỹ năng hết sức quan trọng để khi lớn lên trẻ có đủ
tự tin, bản lĩnh trong cuộc sống. Nhằm giúp trẻ hình thành tính tự lập và khả
năng biết tự chăm lo cho mình, không bị phụ thuộc vào bố mẹ, ngay từ nhỏ
chúng ta cần để trẻ làm tất cả mọi thứ mà chúng có thể, đừng vì quá thương con
mà nuông chiều chúng nhé. Vì thế cần có phương pháp dạy con phù hợp với độ
tuổi và nhận thức của trẻ để trẻ có thể tiếp thu và học cách sống tự lập tốt hơn.
3.2 Kiến nghị
Đối với nhà trường: Trang bị thêm tài liệu về kỹ năng sống để giáo viên
nghiên cứu.
Đối với Phòng giáo dục và đào tạo: Tăng cường tổ chức thêm các buổi bồi
dưỡng về kỹ năng sống cho giáo viên học tập thêm kinh nghiệm.
Trên đây là một số kinh nghiệm của bản thân áp dụng vào việc rèn kĩ năng
sống cho trẻ 5 - 6 tuổi trường mầm non Nga Hải. Rất mong được sự quan tâm,
góp ý của Hội đồng khoa học Ngành để sáng kiến của tôi được hoàn thiện hơn
trong những năm học tiếp theo.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN CỦA
THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Phan Thị Tuấn

Nga Hải, ngày 15 tháng 03 năm 2019
NGƯỜI VIẾT SÁNG KIẾN
(Tôi xin cam đoan đây là sáng kiến
kinh nghiệm của mình viết, không sao
chép nội dung của người khác)

Mai Thị Nhung



DANH MỤC
SÁNG KIÊN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN
KINH NGHIỆM NGÀNH GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO HUYỆN NGA SƠN
ĐÁNH GIÁ XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN
Họ và tên tác giả: Mai Thị Nhung
Chức vụ và đơn vị công tác: Giáo viên – Trường mầm non Nga Hải – huyện
Nga Sơn – tỉnh Thanh Hóa

TT

Tên đề tài SKKN

Cấp đánh giá
Năm học
Kết quả đánh
xếp loại
giá xếp loại đánh giá xếp
(Ngành GD cấp
(A, B, hoặc C)
huyện/tỉnh;
loại
Tỉnh...)

1

2

3


2006-2007

Cấp tỉnh

C

2008-2009

Cấp huyện

C

2009-2010

Cấp Tỉnh

C

2012-2013

Cấp huyện

A

2015-2016

22




62

8

38

3 Kỹ năng sống hợp tác

21

12

57

9

43

Kỹ năng sống giao tiếp, ứng21
4 xử

12

57

9

43


100

0

0

2 Kỹ năng sống tự bảo vệ

21

20

95

1

5

3 Kỹ năng sống hợp tác

21

20

95

1

5