MỤC LỤC
I. MỞ ĐẦU………..………………………………………………….……..…02
1. Lý do chọn đề tài…………………...…………………………......................02
2. Mục đích nghiên cứu.......................................................................................03
3. Đối tượng nghiên cứu.................................................................................... .03
4. Phương pháp nghiên cứu.................................................................................03
II. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM...............................................03
1. Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiê ̣m……...…….....................................03
2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiê ̣m…...……..........04
3. Các biện pháp tiến hành để giải quyết vấn đề….............................................05
4. Hiê ̣u quả của sáng kiến kinh nghiệm…………..….........................................17
III. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ………………..……………............................19
1. Kết luâ ̣n...........................................................................................................19
2. Kiến nghị.........................................................................................................20
1
I. MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài:
Chắc hẳn trong chúng ta ai cũng hiểu rõ câu nói: “Trẻ em hôm nay, thế
giới ngày mai”. Đúng vậy trẻ em chính là chủ nhân tương lai của đất nước, là
búp măng non đang từng ngày, từng ngày lớn lên mang theo những phẩm chất,
trí tuệ, đạo đức của con người Việt Nam. Lứa tuổi mầm non là lứa tuổi luôn luôn
được xã hội quan tâm cũng như tạo điều kiện để phát triển nhân cách một cách
toàn diện.
Để đạt dược điều đó thì việc chăm sóc, giáo dục trẻ phải có sự chung tay
góp sức của nhà trường, gia đình và xã hội. Nhưng trước sự phát triển mạnh mẽ
của nền kinh tế hiện nay thì rất nhiều các bậc phụ huynh có rất ít thời gian để
quan tâm đến con cái bên cạnh đó cũng có một số phụ huynh thường bao bọc,
nuông chiều trẻ một cách thái quá, làm hộ trẻ khiến trẻ ỷ lại, ích kỉ, không quan
2
mới, đặt nền tảng cho cho trẻ trở thành người có trách nhiệm và có cuộc sống
hài hòa trong tương lai.
Mục tiêu của việc rèn kỹ năng sống nhằm phát triển, nuôi dưỡng những giá
trị sống nền tảng và hình thành những kỹ năng sống tích cực trong trẻ, giúp cân
bằng cuộc sống trên các lĩnh vực nền tảng: thể trạng, tâm hồn, trí tuệ và tinh
thần. Xuất phát từ những lý do trên là giáo viên trực tiếp đứng lớp 4 - 5 tuổi.
Qua một thời gian tìm tòi nghiên cứu, nhận thức được sâu sắc, ý nghĩa vai
trò quan trọng của các kỹ năng sống đối với sự phát triển của trẻ. Tuy nhiên việc
giáo dục kỹ năng sống chưa trở thành một môn với một giáo trình chuẩn, được
áp dụng trong nhà trường. Với trái tim là người mẹ thứ hai của trẻ trong năm
học 2017-2018 đã thôi thúc tôi lựa chọn “Một số biện pháp giáo dục kỹ năng
sống cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi tại trường mầm non Hàm Rồng”, với mong
muốn được góp một phần nhỏ bé của mình vào việc thực hiện mục tiêu giáo dục
trong giai đoạn hiện nay.
2. Mục đích nghiên cứu
Mục đích tôi nghiên cứu: Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ 4 - 5
tuổi nhằm phát huy nâng cao tính tích cực, năng động, sáng tạo, mạnh dạn, tự tin
trong mọi hoạt động và mọi hoàn cảnh của trẻ nhằm củng cố rèn luyện cho trẻ
những kỹ năng sống cơ bản thông qua các hoạt động học, chơi, ăn, ngủ của trẻ
nhằm thúc đấy, nâng cao hiệu quả giáo dục trong nhà trường nói riêng và nâng
cao chất lượng đổi mới giáo dục nói chung.
3. Đối tượng nghiên cứu
- Nghiên cứu một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 4 – 5 tuổi tại
trường mầm non Hàm Rồng.
4. Các phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp điều tra là giáo viên tổ chức cho học sinh sử dụng các giác
quan để chi giác có mục đích đối với các đối tượng trong tự nhiên và xã hội mà
mình để giải quyết những khó khăn trong cuộc sống cho phù hợp. Muốn như
vậy, người lớn phải tạo cho trẻ có môi trường để trải nghiệm, thực hành.
2. Thực trạng vấn đề của lớp trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:
Năm học 2017 - 2018 bản thân tôi được nhà trường phân công giảng dạy tại
lớp mẫu giáo nhỡ 4 - 5 tuổi: có tổng số 50 trẻ: trẻ học rất ngoan, có nề nếp học
tập, mỗi một hoạt động học tập trẻ rất tích cực. Trong quá trình thực hiện nhiệm
vụ chăm sóc giáo dục trẻ có những thuận lợi và khó khăn như sau:
a. Thuận lợi
Cơ sở vật chất cũng như các trang thiết bị dạy học được nhà trường trang
bị và cấp phát tương đối đầy đủ, như các tài liệu chuyên môn, tập san để nghiên
cứu học tập mở rộng kiến thức, được bồi dưỡng về chuyên môn do Phòng Giáo
dục Đào tạo tổ chức, dự giờ, thao giảng, học tập lớp bạn, trường bạn.
Trẻ có nề nếp học tập, vui chơi và tích cực tham gia vào các hoạt động.
Được sự quan tâm của nhà trường đã đầu tư các trang thiết bị công nghệ
thông tin cho lớp và cấp phát đầy đủ đồ dùng đồ chơi cần thiết cho công tác dạy
và học trên lớp.
Đa số phụ huynh nhiệt tình có nhận thức về việc học tập của con mình, sẵn
sàng hỗ trợ, phối hợp với giáo viên trong công tác chăm sóc, giáo dục trẻ cũng
như việc tìm kiếm nguyên vật liệu ủng hộ giáo viên trong việc làm đồ dùng, đồ
chơi phục vụ cho viêc dạy và học của cô và trẻ trên lớp.
b. Khó khăn
Từ những thuận lợi cơ bản trên, song bản thân tôi còn gặp khó những khăn
như:
Do tác động ngoại cảm một số trẻ được ba, mẹ nuông chiều quá mức nên có
những biểu hiện không đúng trong lễ giáo với mọi người trong gia đình và bạn
bè, trẻ không có được kỹ năng tự phục vụ bản thân, kỹ năng giao tiếp, dẫn đến
tính ỷ lại và một số trẻ lại nhút nhát quá không dám tham gia vào các hoạt động
của trường, lớp, phụ huynh thường làm thay trẻ làm tất cả mọi việc không cho
trẻ có cơ hội để thực hành. Vẫn còn một số phụ huynh chưa hiểu tầm quan trọng
của giáo dục kỹ năng sống cho con em ở lứa tuổi mẫu giáo mà chỉ quan tâm đến
trẻ
SL
ks
50
5/50
10%
10/50
20%
25/50 50% 10/50
20%
Kỹ năng hợp
50
4/50
8%
10/50
3/50
6%
10/50
20%
25/50 50% 12/50
24%
50
5/50
10%
10/50
20%
20/50 40% 15/50
30%
Tính tự tin
%
dành cho trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi.
Bước 2: Xây dựng bộ ngân hàng mục tiêu dựa vào từng chủ đề phù hợp.
5
Bước 3: Xây dựng kế hoạch chủ đề, mục tiêu của chủ đề phải dựa trên
ngân hàng mục tiêu đã lên.
Bước 4: Lập kế hoạch thực hiện chủ đề tích hợp dạy trẻ kỹ năng sống
trong mọi hoạt động trong ngày.
Bước 5: Thực hiện các hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho trẻ phải dựa
vào nhu cầu và hiểu biết của trẻ theo từng độ tuổi, từng cá nhân.
Bước 6: Đánh giá sự phát triển của trẻ theo ngân hàng mục tiêu đã lên.
- Lựa chọn nội dung giáo dục kỹ năng sống phù hợp với đặc điểm tâm sinh
lý của trẻ theo độ tuổi, nội dung từ đơn giản đến phức tạp, từ dễ đến khó. Xây
dựng các ngân hàng mục tiêu, chỉ số phải căn cứ vào đặc điểm nhận thức của trẻ
theo từng chủ đề. Giáo viên căn cứ vào mục tiêu cần đạt và khả năng của trẻ để
xác định phương pháp hoạt động, nội dung các bài tập rèn kỹ năng cho trẻ, phù
hợp cho cả lớp, phù hợp với từng cá nhân trẻ (cá nhân trẻ đặc biệt), đảm bảo tính
phù hợp, hài hòa theo từng độ tuổi, chủ động sắp xếp trình tự hoạt động theo chủ
định của mình và mức độ hứng thú của trẻ.
- Xây dựng, kế hoạch đánh giá trẻ nhằm ghi chép hàng ngày từng chi tiết về
sự tiến bộ của trẻ, các mối quan hệ với cô, với bạn, ghi chép những kỹ năng trẻ
đạt được trong mỗi ngày làm căn cứ, thước đo để đánh giá cuối mỗi độ tuổi,
cuối giai đoạn phát triển của trẻ. Cũng từ biện pháp này, tôi có dữ liệu, sản phẩm
để đánh giá trẻ, đồng thời có cơ sở để thay đổi, bổ sung các biện pháp giáo dục
từng trẻ vì mỗi trẻ rất khác nhau và giúp trẻ sớm hình thành các kỹ năng sống.
- Các bài tập và nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ phải tự lập, tự phục
vụ.
Môi trường giáo dục có ảnh hưởng rất lớn đến kết quả giáo dục trẻ. Có môi
trường vật chất và môi trường xã hội. Để có môi trường dạy kỹ năng sống tốt
* Chủ đề “Quê hương đất nước – Bác Hồ” dạy trẻ kính yêu Bác Hồ, quan
tâm đến những di tích lịch sử, địa danh, cảnh đẹp, lễ hội của quê hương đất nước
giữ gìn và bảo vệ môi trường.
Với công tác xây dựng tốt môi trường giáo dục trong trường mầm non như
vậy đó chính là phương tiện, là điều kiện để giúp trẻ lớp tôi phát triển toàn diện
về thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, khả năng thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã
hội, tạo tiền đề vững chắc cho trẻ bước vào các cấp học sau này. Vì thế để thực
hiện được việc rèn kỹ năng sống cho trẻ thì không thể thiếu đi cơ sở vật chất,
trang thiết bị phục vụ công tác giảng dạy. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền về
tầm quan trọng của việc rèn kỹ năng sống, hình thành thói quen sống, nề nếp
sinh hoạt tới các bậc cha me và cộng đồngvề kế hoạch thực hiện chuyên đề kỹ
năng sống cho trẻ có sự phối hợp, hỗ trợ kinh phí để xây dựng môi trường, mua
sắm trang thiết bị đồ dùng đồ chơi đủ theo thông tư 02/2010/TT – BGDDT của
Bộ GD&ĐT nhằm đảm bảo trong quá trình triển khai và thực hiện.
Bên cạnh việc trang trí sắp đặt môi trường trong lớp rất quan trọng. Tôi đã
sưu tầm rất nhiều video, tranh ảnh về việc trang trí các góc, lớp học xung quanh
mục đích cho trẻ hiểu biết về cách sống, các mối quan hệ xã hội. Song song với
việc đó cùng với những đồ dùng, đồ chơi sẵn có của nhà trường. Bản thân tôi
khi được là giáo viên phụ trách lớp 4 – 5 tuổi, tôi đã cùng với đồng nghiệp, phụ
huynh thường xuyên sưu tầm những vật dụng đã qua sử dụng như: rơm rạ, chai
nước, các hộp nhựa, hộp sữa, vỏ kẹo, đĩa CD đã hỏng, lá cây rụng, cành khô,
giấy báo, tạp chí, lịch cũ…Những vật liệu được thu gom và vệ sinh sạch sẽ, kết
hợp với việc vận dụng những nguyên vật liệu phế thải đã gắn ghép chúng với
nhau để mô tả các vật trong cuộc sống xung quanh trẻ, tạo hình khối và bỏ vào
các thùng, hộp phân loại để trẻ hoạt động ngay trên các mảng tường trang trí với
nội dung và các bài tập rèn kỹ năng sống cho trẻ. Chuẩn bị tốt các điều kiện đồ
dùng đồ chơi, vật liệu chơi, các góc chơi phù hợp với từng chủ đề nhằm đáp ứng
nhu cầu hứng thú chơi của trẻ đảm bảo đủ đồ dùng, đồ chơi cho cô và trẻ tổ
chức các hoạt động chăm sóc, giáo dục theo chương trình.
Ví dụ: Ở chủ đề “Bản thân”, nhánh là “Tôi là ai?”. Để thực hiện việc rèn kỹ
Ngoài ra tôi còn sưu tầm một số câu chuyện, bài thơ mang tính giáo dục.
Giúp trẻ thấy các nhân vật trong chuyện, bài thơ khi giao tiếp với nhau như thế
nào? bài thơ:
Lời chào
Đi về con chào mẹ!
Ra vườn cháu chào bà
Ông làm việc trên nhà
Cháu lên chào ông ạ!
Lời chào thân thương quá.
Làm mát ruột cả nhà
Đẹp hơn mọi bông hoa
Cháu kính yêu trao tặng
Chỉ những người đi vắng
Cháu không được tặng chào!
Biết cảm ơn xin lỗi
Cảm ơn xin lỗi
Ai giúp cho cái gì
Nhớ cảm ơn ngay đi
Lỡ làm điều sai trái
Dù với ai cũng phải
Xin lỗi cho đàng hoàng
Muốn trở thành bé ngoan
Phải biết làm như vậy
- Tính cách của mỗi trẻ khác nhau, có những trẻ hoạt bát, hiếu động
nhưng cũng có những đứa trẻ chậm chạp thụ động hay quá nóng nảy…Vì thế
giáo viên cần biết rõ tính cách của từng trẻ để có thể cho các trẻ chơi với những
ngừng về mọi mặt, thì những kỹ năng giao tiếp, chào hỏi tối thiểu lại mất dần đi.
Và tôi quyết định đưa ra biện pháp rèn kỹ năng chào hỏi, giao tiếp trong giờ
đón, trả trẻ.
Ví dụ : Thời gian đầu trẻ chưa có kỹ năng chào hỏi và giao tiếp với cô với
bạn, tôi chủ động chào trẻ trước “Cô chào bạn Thảo Nguyên” thì lúc đó trẻ sẻ
biết đáp lại câu chào “con chào cô ạ” và tôi nhắc trẻ chào bố, mẹ đi để vào lớp
hoặc khi trẻ đang chơi mà có khách đến lớp tôi nhắc trẻ “các con chào các cô,
các bác đi” cứ như thế dần dần trẻ có thói quen chào cô, chào bố, mẹ, chào
9
khách, khi đến lớp, khi ra về. Còn với trẻ chưa có kỹ năng giao tiếp nhiều với
cô, với bạn tôi thường xuyên gần gũi trẻ hơn, trò chuyện với trẻ nhiều hơn về
những người thân của trẻ, về thế giới xung quanh từ đó trẻ mạnh dạn hơn khi
tiếp xúc và giao tiếp với cô, với bạn và mọi người.
Hình ảnh cô và trẻ chào hỏi nhau trong giờ đón trẻ
- Ngoài ra tôi còn sưu tầm những bài thơ, những câu chuyện, bài hát có
nội dung giáo dục lễ giáo như: Bài hát “con chim vành khuyên”; Bài thơ “lời
chào”, “Phải là hai tay”, “Cảm ơn xin lỗi”…phô tô cho phụ huynh để phụ huynh
nắm được và giúp trẻ học thuộc và hiểu các bài thơ đó. Bên cạnh đó tôi còn cho
trẻ tham ra các trò chơi đóng vai để trải nghiệm kỹ năng chào hỏi và giao tiếp
tạo tình huống cụ thể giúp trẻ giải quyết, chọn cách giao tiếp với người lớn cho
phù hợp.
Biện pháp 3: Giáo dục kỹ năng sống qua các môn học và thông qua
các hoạt động trong ngày ở trường mầm non.
* Thông qua hoạt động học
Lồng ghép nội dung giáo dục kỹ năng sống vào các hoạt động giáo dục
trên lớp nhằm hình thành cho trẻ những thói quen, hành vi có văn hóa cho trẻ.
Để việc giáo dục kỹ năng sống gây hứng thú và đạt hiệu quả hơn cho trẻ tôi đã
khác giúp đỡ mình. Trong câu chuyện: “Hai anh em”; Dạy trẻ học tập sự chăm
chỉ lao động
Chủ đề gia đình:
Để giáo dục trẻ về tình yêu thương biết ơn bố mẹ tôi chọn những câu ca dao:
Công cha như núi Thái Sơn
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra
Một lòng thờ mẹ kính cha
Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con.
Kể chuyện đọc thơ, ca dao cho trẻ cho trẻ hàng ngày bằng phương pháp
mưa dầm thấm lâu là con đường ngắn nhất, đơn giản, hiê ̣u quả nhất để giáo dục
nhân cách cho trẻ.
- Lĩnh vực phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội:
+ Tham gia các trò chơi tập thể, thực hành các tình huống nhằm rèn luyện một
số kĩ năng tự bảo vệ bản thân biết từ chối, xử lý những tình huống khi thấy
không an toàn.
Ví dụ: Dạy trẻ biết mạnh dạn chủ động chia sẻ thông tin với các bạn trong lớp,
người thân khi xảy ra hiện tượng bị dọa nạt, bị ức hiếp:
+ Xem tranh về một số việc làm tốt trong cuộc sống như tranh về sự lễ phép
tranh về hành động bé nên làm khi đến lớp, khi ở nhà, tranh bé làm việc giúp đỡ
bố mẹ…
+ Cô giáo cho trẻ chủ động để trẻ nói lên những điều cần làm khi hình thành
kỹ năng sống.
+ Cho trẻ tham gia trồng cây, bảo vệ vật nuôi, tham gia các hoạt động lao
động.
+ Dạy cho trẻ biết sử dụng điện nước tiết kiệm đúng cách: Rửa tay trước khi
ăn, sau khi đi vệ sinh, thực hiện ăn chín uống sôi, đi vệ sinh đúng nơi qui định,
sắp xếp đồ dùng, đồ chơi sạch sẽ, gọn gàng, tham gia trực nhật lớp.
11
Hoạt động ngoài trời là cũng là một hoạt động mà ở đó giáo viên có thể
lồng ghép tích hợp nhiều kỹ năng sống cần thiết. Ví dụ “nhìn ngắm hoa đẹp” trẻ
thể hiện cảm xúc vui vẻ, thoải mái, từ đó trẻ yêu thích cái đẹp, không được hái
hoa vì hoa làm đẹp cho thiên nhiên. Hoặc giáo viên sử dụng tình huống để trẻ
giải quyết “đang đi dạo chơi cùng trẻ thì bạn bị ngã”, lúc này giáo viên sẽ dựa
vào cách giải quyết của trẻ mà rèn cho trẻ “kỹ năng giúp đỡ chia sẻ”, phải biết
đỡ bạn bị ngã, không những vậy mà khi đi đâu nếu có gặp người lớn tuổi, em
nhỏ, người tàn tật thì giúp đỡ, cảm thông với hoàn cảnh của họ.
Trong chủ đề “nước - hiện tượng tự nhiên”, giáo viên cho trẻ dạo chơi sân
trường, tận dụng tình huống “cơn gió làm lá cây rơi xuống sân”, sân trường
không còn sạch đẹp. Vậy làm thế nào để sân trường sạch đẹp? (nhặt lá cây rơi,
nhặt rác bỏ vào thùng rác). Hình thành được kỹ năng ứng xử văn minh cho trẻ,
không những ở trường mà trẻ sẻ thực hiện việc giữ vệ sinh ở nhà, ở lớp, ở nơi
công cộng, trên xe buýt... Trong buổi dạo chơi ngoài trời, vừa quan sát trẻ chơi,
vừa hướng dẫn trẻ biết cách chơi an toàn như: Cách lên xuống cầu thang, cách
12
vịn, cầm chắc vào đồ chơi khi chơi xích đu và cách phòng tránh những nơi nguy
hiểm như không chơi cầu trượt khi có mưa ướt, hướng dẫn trẻ biết kiên nhẫn
chờ đến lượt, không đùa nghịch, xô đẩy hay dành đồ chơi của bạn, không chơi
với vật sắc nhọn, ổ điện…
* Hoạt động vui chơi :
Vui chơi là hoạt động mà trẻ đón nhận một cách hứng thú và tích cực nhất,
bởi nó đáp ứng được nhu cầu của trẻ, trong thế giới đồ vật trẻ được tha hồ vui
chơi và sáng tạo. Trẻ được tham gia hoạt động môi trường và hình thành nhân
cách, có sự hợp tác giúp đỡ nhau, có những cơ hội để phát triển trí tưởng tượng
của trẻ. Việc tổ chức các hoạt động vui chơi không những giúp trẻ kỹ năng mà
còn đặt nền tảng khá vững chắc để phát triển những kỹ năng sống cho trẻ. Trong
hoạt động vui chơi trẻ được thực hành trải nghiệm với nhiều vai chơi khác nhau
hoàn thành công việc được giao.
Ví dụ: Trong khi chơi ở góc xây dựng bác thợ cả biết phân công như để công
trình của xây dựng doanh trại bộ đội được đẹp bác An đi trở vật liệu, bác Đức
lắp hàng rào, bác Bảo trồng cây xanh …
Trong quá trình trẻ chơi nếu chúng ta quan sát thật kỹ chúng ta sẽ thấy rất
nhiều tình huống có thể xảy ra vì vậy giáo viên nên quan sát trẻ trong khi trẻ
chơi để tìm ra những biện pháp kịp thời sử lý tình huống, điều chỉnh hành vi cho
trẻ giúp trẻ có thói quen tốt biết được cái nên làm và không nên làm. Lâu dần
những hành vi đó sẽ được tích lũy trong trẻ và dần trở thành kỹ năng.
- Qua hoạt động vui chơi trẻ dần dần được rèn kỹ năng giao tiếp, ứng xử,
chào hỏi mạnh dạn hơn đối với mọi người.
- Qua góc “thư viện sách” trẻ nhập vai dê con nhanh trí không mở cửa cho
sói vào và biết nghe lời dặn của dê mẹ.
Với nhóm “Nấu ăn”, tôi cũng lưu ý đến những thao tác mà trẻ thể hiện vai
của mình: bắc nồi lên bếp ga đặt đã đúng giữa bếp chưa nếu không sẽ dễ đổ và
xảy ra tai nạn, nấu xong phải nhớ tắt bếp, bắc nồi phải dùng cái lót tay để không
bị bỏng.
Giáo viên cần tạo các tình huống chơi trong chế độ sinh hoạt hàng ngày của
trẻ. Vì đối với trẻ chơi trò chơi có một vai trò rất quan trọng trong việc rèn kỹ
năng sống cho trẻ. Trẻ lớn lên, học hành và khám phá thông qua trò chơi, thông
qua các hành động chơi đòi hỏi trẻ phải suy nghĩ, giải quyết các tình huống có
vấn đề, thực hành các ý tưởng.
- Kỹ năng tự phục vụ như: Khi chơi biết lấy đồ dùng nhẹ nhàng, chơi xong
biết cất đồ chơi đúng nơi quy định
Hoạt động vui chơi diễn ra trong thời gian tương đối dài, có rất nhiều tình
huống xảy ra, giáo viên cần bao quát và kịp thời can thiệp để điều chỉnh hành vi,
giúp trẻ có thói quen tốt, biết được cái nào nên làm, cái nào không nên làm. Lâu
dần những thói quen tốt, những hành vi đẹp được tích lũy và trở thành kỹ năng
sống đối với trẻ.
Hoạt động vui chơi chiếm vai trò chủ đạo trong hoạt động của trẻ ở trường.
văn minh trong ăn uống, theo tôi một việc tuy đơn giản nhưng nếu cô làm đúng
thì có nghĩa là cô đã hình thành cho trẻ một hành vi một thói quen trong việc
chăm sóc bản thân trẻ một tâm trang sạch sẽ, hồ hởi chào đón bữa ăn.
+ Hoạt động chiều
Giáo viên cần tổ chức các buổi văn nghệ, nêu gương một cách thiết thực,
khuyến khích sự tham gia chủ động, tự giác của trẻ.
- Cho trẻ xem băng hình về những hành vi đẹp, những hành động đẹp để trẻ
học tập, bắt chước, những trẻ có hành vi ứng xử giao tiếp đẹp trong ngày sẽ
được nêu gương khen tặng trong giờ bình bầu hoa bé ngoan vào buổi chiều bằng
hình thức nêu gương khích lệ khẳng định cái tôi của trẻ sau một ngày sẽ giúp trẻ
15
tự tin vào bản thân mình hơn, có lối sống tích cực lành mạnh, và để các bạn khác
học tập cùng tiến bộ.
Biện pháp 4: Giáo viên là tấm gương sáng cho trẻ học tập và noi theo.
- Là một giáo viên mầm non chủ nhiệm lớp với mong muốn giúp trẻ lớp
mình có những nhận thức, hành vi, kỹ năng sống tốt. Ngoài việc giáo dục trẻ
kiến thức, hành vi thái độ mọi lúc, mọi nơi trong hoạt động một ngày của trẻ thì
giáo viên cũng phải là một tấm gương để cho trẻ học tập, bắt chước. Chính vì
vậy bản thân tôi đã không ngừng học tập, tự rèn luyện bản thân có những hành
động, tác phong chuẩn mực để cho trẻ lớp mình học tập và noi theo.
+ Cách làm: Trong mọi hành động của mình ở trường cũng như ở nhà tôi luôn
luôn thực hiện nguyên tắc sống lành mạnh, từng lời nói, xưng hô giao tiếp với
trẻ với đồng nghiệp và mọi người xung quanh thật văn hóa không chửi bới quát
mắng, văng tục trước mặt trẻ, ngăn nắp, sạch sẽ, gọn gàng, tiết kiệm, chống lãng
phí, bảo vệ sức khỏe bản thân. Hàng ngày, tôi cùng các giáo viên của lớp mình
luôn vệ sinh, sắp xếp môi trường trong và ngoài lớp học gọn gàng, sạch sẽ. Đồ
đạc trong lớp sau khi sử dụng đều được vệ sinh sạch sẽ cất đúng nơi quy định.
Tôi luôn gương mẫu và nhắc nhở trẻ lớp mình từng lời ăn tiếng nói xưng hô với
cùng với gia đình trẻ có biện pháp giúp đỡ cho trẻ tốt hơn. Những cử chỉ và việc
làm tốt của trẻ ở trường và ở gia đình tôi thường nêu ra và tuyên dương trẻ đó
trước lớp trong giờ nêu gương để trẻ khác cùng học tập.
Cuối tháng, thông qua sổ bé ngoan của trẻ tôi đều ghi rất cụ thể những kỹ
năng của trẻ đã làm được để phụ huynh nắm bắt. Qua thời gian rèn luyện trẻ lớp
tôi có nhiều tiến bộ rõ rệt như: trẻ mạnh dạn, lịch sự trong giao tiếp, xưng hô lễ
phép thân thiện.
Cha mẹ nên tập cho trẻ nhớ số điện thoại của ba hoặc mẹ và các số điện
thoại cần thiết như công an, cứu hỏa…Hãy cho phép trẻ vui chơi và bày đồ chơi
theo ý thích đừng bao giờ cấm đoán hay la mắng trẻ, cái mà trẻ học được ở đây
là trẻ sẽ biết cất dọn đồ chơi sau khi chơi song, trẻ sẽ thỏa sức sáng tạo với
những đồ chơi mà trẻ có.
Trong dịp lễ tết, các ngày nghỉ ba mẹ nên tạo cơ hội khuyến khích trẻ tham
gia vào việc dọn dẹp nhà cửa và ba mẹ nên chọn những chương trình truyền
hình phù hợp để trẻ và cả nhà cùng xem. Để giúp trẻ có khả năng cảm xúc ba,
mẹ có thể cho trẻ tạo các mối quan hệ bạn bè tại gia đình, các bạn thân chung
quanh trẻ.
4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
Qua một thời gian áp dụng những biện pháp trên, cùng với sự chỉ đạo của
Ban giám hiệu nhà trường, sự góp ý của các bạn đồng nghiệp trong trường qua
các buổi thao giảng, dự giờ. Lớp học của tôi đã đạt được những kết quả như sau.
* Đối với bản thân
Nắm chắc nội dung, phương pháp tổ các hoạt động giáo dục kỹ năng sống
cho trẻ, tạo cơ hội cho trẻ được thể hiện sự sáng tạo trong từng hoạt động giáo
dục, hoàn thiện nhân cách sống cho trẻ đúng với quan điểm giáo dục lấy trẻ làm
trung tâm, phát huy được vai trò của người học. Bản thân tôi được trau dồi kiến
thức và có thêm những kinh nghiệm trong việc giáo dục trẻ, phấn khởi hơn khi
tổ chức các hoạt động trong ngày mà không cần lo lắng e dè mỗi khi có Ban
nghiệm cùng với các phương thức sử dụng đa dạng, linh hoạt đã giúp trẻ tiếp
nhận kỹ năng sống một cách hiệu quả. Trẻ đã biết chuyển hóa từ hoạt động
thành ý thức, từ ý thức thành kỹ năng và những kỹ năng sống đó sẽ phát triển
bền vững theo trẻ đến suốt cuộc đời.
+ Kết quả khảo sát sau khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:
Nội dung
Số
Tốt
Khá
trẻ
SL
ks
50
25/50 50%
Kỹ năng hợp 50
tác
Kỹ năng
giao tiếp
Sự tò mò và
Tính tự tin
25/50 50%
5/50
10%
0
%
50
28/50 56%
18/50 36%
4/50
8%
0
%
50
35/50 70%
12/50 24%
III. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
1. Kết luận:
Trẻ em được giáo dục kỹ năng sống tốt thì khả năng thích nghi và thành
công trong cuộc sống sẽ dễ dàng hơn. Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ là một việc
làm hết sức quan trọng và cần thiết. Điều đó giúp cho trẻ tự tin, chủ động xử lý
linh hoạt các tình huống trong cuộc sống.
Trong mỗi đứa trẻ đều có những tài năng tiềm ẩn. Sự chuẩn bị kỹ ngay từ
lúc đầu đời chính là chìa khoá thành công cho tương lai mỗi cháu. Chăm sóc,
18
nuôi dưỡng và giáo dục trẻ lứa tuổi mầm non chính là cơ sở giúp trẻ phát triển
toàn diện về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ là nền tảng cho quá trình học
tập suốt đời của trẻ. Người lớn hãy luôn khuyến khích trẻ mạnh dạn tham gia
các hoạt động, các trò chơi, cần biết cải tiến, sáng tạo các cách chơi và cố gắng
đạt mục đích, đây chính là những kỹ năng cơ bản để sống và làm việc sau này.
Bên cạnh đó người lớn không nên nuông chiều, bao bọc trẻ thái quá, không
nên ép trẻ lượng kiến thức quá mức so với khả năng tiếp nhận từng lứa tuổi của
trẻ. Cần sử dụng lời nói rõ ràng, câu hỏi gợi mở phối hợp cùng các cử chỉ, điệu
bộ phù hợp nhằm khuyến khích trẻ tiếp xúc với môi trường xung quanh, bộc lộ,
chia sẻ những cảm xúc với người khác bằng lời nói và hành động cụ thể.
Qua việc lập kế hoạch thực hiện một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống
cho trẻ tôi đã rút ra một số kinh nghiệm sau:
- Đối với lứa tuổi mẫu giáo trẻ chưa biết hành vi nào xấu, hành vi nào tốt
điều cần làm trứơc hết là cô giáo phải là tấm gương sáng, yêu thương, tôn trọng,
đối xử công bằng với trẻ và đảm bảo an toàn cho trẻ.
- Cần có kế hoạch thực hiện hoạt động giáo dục kỹ năng sống phù hợp với
độ tuổi mầm non, phù hợp theo chủ đề. Nội dung hoạt động phù hợp với chủ đề,
cụ thể, rõ ràng. Từng hoạt động phải luôn hướng vào trẻ, lấy trẻ làm trung tâm.
Biết kích thích động cơ bên trong của trẻ, gây hứng thú cho trẻ; Khen, chê đúng
thêm tài liệu tham khảo, tư liệu về giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non đến
giáo viên để giáo viên tham khảo và nghiên cứu tổ chức các hoạt động ngày
càng phong phú, đa dạng hơn...
Thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn, hướng dẫn tích hợp nội dung hình
thành kỹ năng sống vào những hoạt động học và chơi hàng ngày của trẻ để giáo
viên dự, học tập rút kinh nghiệm.
Trên đây là một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho trẻ tôi đã triển
khai thực hiện và đã áp dụng thành công ở trường mầm non Hàm Rồng và thu
được kết quả tốt. Rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các cấp lãnh đạo,
chị em đồng nghiệp để đề tài này ngày một hoàn thiện hơn, thực hiện tốt hơn
trong năm học tiếp theo.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN
CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
Thanh Hóa, ngày 10 tháng 4 năm 2018
Tôi xin cam đoan sáng kiến này là của
mình viết. Không sao chép của người
khác.
Người viết
Lương Thị Thu Hường
XÁC NHẬN CỦA HĐKH PHÒNG GD&ĐTTP
20
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Nguyễn Thanh Bình, (2008), Giáo dục kĩ năng sống,Nxb ĐHSP.
GD&ĐT
kỹ năng sống cho trẻ 4-5 tuổi
TP- Thanh
tại trường MN Hàm Rồng
Hoá
22