MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH
THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP
Ở TRƯỜNG THCS NGA THỦY
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
Chúng ta đang sống ở thế kỉ XXI, thế kỉ của hội nhập và phát triển. Sống
trong một xã hội năng động, con người được tiếp cận với sự tiến bộ vượt bậc của
khoa học kỹ thuật. Thế nhưng cùng với sự phát triển của xã hội, hiện nay một
bộ phận lớp trẻ có nhiều biểu hiện, hành vi trái với thuần phong mĩ tục của dân
tộc, có lối sống lệch lạc, ăn chơi sa đọa, sa vào các tệ nạn xã hội, đắm chìm
trong thế giới ảo của Internet, thế giới games hoặc có thái độ lạnh lùng vô cảm
trước nỗi đau của người khác, ỷ nại, thiếu thích nghi, thiếu nghị lực vươn lên
trong cuộc sống,... ngày càng trầm trọng. Đây đang là một vấn đề nan giải, nhức
nhối của toàn xã hội.
Chúng ta còn nhớ, cách đây không lâu, vụ án Lê văn Luyện gây kinh
hoàng cho cả xã hội khi Luyện chưa đủ 18 tuổi. Hoặc trong những ngày qua dư
luận xôn xao về video clip 1 nữ sinh lớp 7 ở Trà Vinh bị đánh hội đồng....
Thiết nghĩ nguyên nhân, nguồn gốc sâu xa của những vấn đề này là do các
em thiếu lí tưởng sống, thiếu một chỗ dựa vững vàng ở gia đình, không có người
dẫn dắt, bảo ban, gặp chuyện rắc rối không thể giải quyết…Bên cạnh đó giáo
dục trong nhà trường lâu nay chủ yếu chú trọng dạy kiến thức, có phần xem nhẹ
việc dạy đạo đức, giáo dục kĩ năng sống cho học sinh.
Trước thực tiễn trên trong những năm gần đây, Bộ GD&ĐT đã đưa nội dung
giáo dục kỹ năng sống cho học sinh vào chỉ thị về nhiệm vụ năm học. Tuy nhiên,
chương trình giáo dục kĩ năng sống chỉ thông qua việc giảng dạy theo phương
pháp tích hợp vào các môn học như Giáo dục công dân, Ngữ văn, Sinh học, Vật
lý... Thực tế lại chưa có tài liệu hướng dẫn, phân phối chương trình riêng...Giáo
viên (GV) chủ yếu là mò mẫm, tự biên, tự diễn, chưa thống nhất với nhau về nội
dung và cách thức lồng ghép. Phương pháp tổ chức còn đơn điệu, chưa phong phú,
thể hiện sự lúng túng, vụng về, thiếu nhạy bén, thiếu tính sáng tạo, không thường
xuyên và đồng bộ giữa các môn học. Do đó về cơ bản chưa phát huy được hiệu quả
của việc giảng dạy lồng ghép kĩ năng sống cho học sinh (HS).

giáo dục Việt Nam) cho rằng: “Đẩy mạnh giáo dục kỹ năng sống cho học sinh,
sinh viên là giải pháp hữu hiệu. Cần đưa nội dung giáo dục kỹ năng sống cho
học sinh học đại trà ở các trường bằng cách tích hợp vào các môn học và các
hoạt động ngoài giờ lên lớp. Ðổi mới giáo dục đạo đức linh hoạt, tránh kiểu
"tầm chương trích cú" những vấn đề cao xa, lớn lao mà thiếu các xử lý tình
huống thực tế về lòng nhân ái, trung thực, tự trọng, lối sống lành mạnh. Kinh
nghiệm cho thấy, giáo dục kỹ năng sống trong nhà trường ở nhiều nước đã thúc
đẩy mối quan hệ tích cực hơn giữa HS và GV, đem đến hứng thú học tập cho
học sinh”.
Tại hội thảo toàn quốc về công tác giáo dục đạo đức lối sống cho học
sinh, sinh viên ngày 11/4/2014, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Trần Quang
Quý nhấn mạnh: “Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, HS, SV có điều
kiện thuận lợi để tiếp cận với thế giới, với các tri thức mới và văn hóa nhân loại.
Song bên cạnh đó, HS,SV cũng phải đối mặt với nhiều tác động không tốt từ
mạng internet, từ ngoài xã hội. Để đảm bảo công tác giáo dục đạo đức, lối sống
tại các cơ sở giáo dục phát huy các mặt mạnh, khắc phục các hạn chế, cần phải
chăm lo, giáo dục đạo đức, nhân cách cho HS, SV tốt hơn trong thời gian tới.
2


Hơn lúc nào hết, công tác giáo dục đạo đức, lối sống và trang bị kỹ năng sống
cho HS,SV cần được toàn xã hội coi trọng, ưu tiên chăm lo và đầu tư”.
Chỉ thị số 3008/CT-BGDĐT ngày 18/8/2014 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục
và Đào tạo về nhiệm vụ trọng tâm của giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông,
giáo dục thường xuyên và giáo dục chuyên nghiệp năm học 2014-2015, hướng
dẫn cụ thể việc giáo dục kỹ năng sống ở các cấp học. Cụ thể ở cấp THCS như
sau: “Tiếp tục rèn luyện những kỹ năng đã được học ở tiểu học, tập trung giáo
dục những KNS cốt lõi, có ý nghĩa thiết thực cho người học như: Kỹ năng ra
quyết định và giải quyết vấn đề, kỹ năng tư duy phản biện và sáng tạo, kỹ năng
giao tiếp và hợp tác, kỹ năng tự nhận thức và cảm thông, kỹ năng quản lý cảm

thời gian để tham gia các hoạt động rèn luyện kỹ năng sống.
- Nhiều học sinh có thái độ thờ ơ, cho rằng HĐGD NGLL là hoạt động
mất thời gian, vô bổ... và hoạt động theo kiểu đối phó. Một Số học sinh khác
hiếu động, nghịch ngợm, cá biệt lại lợi dụng vào các hoạt động này để vui chơi
3


quá mức. Mặt khác, trong cuộc sống, các em chưa bao giờ được dạy cách đương
đầu với những khó khăn trong cuộc sống như cha mẹ ly hôn, bạo lực gia đình,
gia đình phá sản, kết quả học tập kém,…
- Phần lớn học sinh chưa nhận thức đầy đủ, sâu sắc và có ý thức trau dồi
kỹ năng sống, chưa tích cực chủ động tham gia các hoạt động trải nghiệm để tạo
lập, rèn luyện kỹ năng sống. Có một số em cho rằng kỹ năng là cái gì đó mơ hồ
không thiết thực nên các em không cần học, không cần rèn luyện; có em còn cho
rằng các kỹ năng cơ bản mình đã biết nên thấy việc vận dụng kiến thức vào thực
tiễn cuộc sống là bình thường…Thái độ này đã gây nhiều khó khăn cho giáo
viên khi giảng dạy.
- Trên cơ sở tìm hiểu thực trạng của nhà trường, giáo viên và học sinh.
Đầu năm học 2014-2015, chúng tôi đã tiến hành khảo sát 76 học sinh lớp 9 tại
trường THCS Nga Thủy với chủ đề: “Kỹ năng của em”.
Nội dung phiếu khảo sát như sau:
Tình huống 1: Trong giờ ra chơi, Trang và Hải đang đứng chơi, bỗng cô giáo
Dung đi qua:
- Hải nhanh nhảu : Em chào cô ạ!
- Trang : Không nói gì.
- Hải: Sao cậu không chào cô giáo?
- Trang: Cô giáo có dạy lớp mình đâu?
Câu hỏi: Theo em cách ứng xử của Trang có được coi là lễ phép
không? Vì sao?
Tình huống 2: Trong đợt thi HSG IOE khối 9, trường Nga Thủy là địa điểm dự

Tốt
Đạt
lớp
gia KS
SL
%
SL
%
SL
%
13.2
42.1
44.7
9A
38
5
16
17
10.5
36.8
52.6
9B
38
4
14
20
Tổng
76
9
11.8

Nội dung 3: Tuyên truyền về tầm quan trọng và lợi ích của việc giáo dục rèn
luyện kỹ năng sống cho học sinh thông qua HĐGDNGLL.
HĐGDNGLL ở trường THCS giúp học sinh: Củng cố bổ sung những kiến
thức đã học ở trên lớp; tạo điều kiện thuận lợi để các em làm quen với các lĩnh
vực khác nhau của đời sống xã hội; giúp các em có cơ hội liên hệ kiến thức đã
học với thực tế cuộc sống. Giúp các em làm quen và luyện tập các kỹ năng cơ
bản, cần thiết của học sinh THCS như: Kỹ năng giao tiếp, kỹ năng tham gia các
hoạt động tập thể một cách chủ động và có trách nhiệm, kỹ năng giải quyết các
tình huống, sự việc nảy sinh trong sinh hoạt tập thể nhà trường, gia đình và cộng
đồng. Đồng thời có thái độ đúng đắn, có tình cảm tích cực thể hiện ở sự hứng
5


thú đối với hoạt động, phấn khởi khi được góp sức lực và khả năng của mình
vào hoạt động của tập thể. Đây là những hoạt động phù hợp với lứa tuổi, giúp
học sinh biết sống hoà nhập trong xã hội hiện tại với tư cách là những công dân
tích cực và năng động; góp phần quan trọng hình thành những phẩm chất, các kỹ
năng sống cần thiết của con người Việt Nam nhằm đáp ứng yêu cầu của sự
nghiệp CNH – HĐH đất nước và tăng cường khả năng hội nhập trong xu thế
phát triển và tiến bộ của thời đại.
1.2. Đa dạng hoá các hình thức tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức về
giáo dục kỹ năng sống cho học sinh.
Muốn việc tuyên truyền có hiệu quả cần phải đa dạng hoá các hình thức
tuyên truyền: Có thể trực tiếp, gián tiếp bằng lời hay bằng văn bản... chúng tôi
tiến hành một số hình thức như sau:
- Tuyên truyền trực tiếp thông tin về giáo dục kỹ năng sống cho học sinh
trong các cuộc họp, họp Hội đồng sư phạm, họp Ban đại diện cha mẹ học sinh,
họp phụ huynh học sinh, họp tổ chuyên môn...
- Tuyên truyền gián tiếp: Chuyển các văn bản, chỉ thị, kế hoạch của nhà
trường về giáo dục kỹ năng sống cho học sinh đến CBGV, ban đại diện cha mẹ

2.2. Thiết kế lồng ghép rèn luyện kỹ năng sống vào các chủ đề cụ thể.
Để đảm bảo thực hiện đúng các bước xây dựng một chủ đề giáo dục KNS,
đảm bảo nội dung, chương trình, tôi đã cùng ban chỉ đạo HĐGDNGLL, tổ chức
lồng ghép rèn luyện KNS cho học sinh vào các chủ đề cụ thể như sau:
Thời
Chủ
Nội dung và hình thức
Kỹ năng cần đạt
gian
điểm
hoạt động
- Nghe nói chuyện về ý nghĩa - Kỹ năng lắng nghe
tên trường.
tich cực.
Truyền
- Phát động phong trào quyên - Kỹ năng thể hiện sự
Tháng
thống
góp SGK, vở tặng các bạn có cảm thông.
9/2014
nhà
hoàn cảnh khó khăn.
- Kỹ năng làm chủ bản thân
trường
- Tổ chức cuộc thi “An toàn - Kỹ năng thể hiện sự
giao thông”.
tự tin.
- Tổ chức câu lạc bộ “Học vui- - Kỹ năng đảm nhận
Chăm Vui học”.
trách nhiệm.

Tập hát những bài hát về anh - Kỹ năng sáng tạo.
nguồn
bộ đội.
- Kỹ năng hợp tác.
- Tổ chức cho học sinh tìm hiểu - Kỹ năng lắng nghe
Mừng về truyền thống địa phương.
tích cực.
Tháng
Đảng, - Sinh hoạt tập thể kỷ niệm - Kỹ năng giao tiếp.
1,2/
mừng ngày 3/2, nghe nói chuyện về - Kỹ năng điều khiển
2015
xuân
truyền thống quê hương, đất các hoạt động tập thể.
nước, Đảng.
- Thi kể chuyện về bà, mẹ, các - Kỹ năng xác định giá trị.
vị nữ anh hùng dân tộc.
- Kỹ năng sáng tạo.
Tiến
- Giao lưu văn nghệ, trò chơi - Kỹ năng thể hiện sự
Tháng
bước lên dân gian.
tự tin.
3/2015
Đoàn - Tổ chức hội thi “Chúng em kể - Kỹ năng giải quyết
chuyện Bác Hồ”.
vấn đề...
7



- Kỹ năng thể hiện sự
tự tin.
- Kỹ năng lắng nghe
tích cực.
- Kỹ năng thể hiện sự
tự tin.
- Kỹ năng thể hiện sự
tự tin.
- Kỹ năng điều khiển
các hoạt động tập thể.
- Kỹ năng giao tiếp.

2.3. Mô hình tổ chức thử nghiệm:
Mô hình tổ chức lồng ghép giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua
buổi hoạt động ngoại khóa. Để mô hình này mang tính khả thi và đạt được hiệu
quả giáo dục cao chúng tôi đã thực hiện các bước cụ thể sau:
Bước 1: Đặt tên chủ đề hoạt động và xác định các yêu cầu giáo dục phải
đạt được.
Bước 2: Anh, chị phụ trách cần vạch kế hoạch, thời gian tiến hành. Chuẩn
bị về nội dung, hình thức hoạt động, các phương tiện cần thiết phục vụ cho hoạt
động. Phân công công việc cụ thể, dự kiến các tình huống xảy ra. Thường xuyên
đôn đốc, kiểm tra sự chuẩn bị.
Bước 3: Tiến hành hoạt động.
Đối với các hoạt động của lớp, cần cố gắng tạo điều kiện để học sinh tự
quản, tự điều khiển, nhất là ở các lớp 8, lớp 9; còn Anh, chị phụ trách nên đóng
vai trò là người hỗ trợ, là người giúp đỡ các em.
Bước 4: Rút kinh nghiệm và đánh giá kết quả.
Cần phải rút kinh nghiệm để các hoạt động tiếp theo được tốt hơn, hiệu quả
hơn. Khi rút kinh nghiệm và đánh giá kết quả cần tập trung vào hình thức tổ chức
hoạt động, nội dung hoạt động, quá trình tự quản, tự điều khiển của học sinh để

Đội TNTP Hồ Chí Minh.
Đáp án: KIM ĐỒNG ¦ xuất hiện chữ N
Hàng ngang thứ 4: (Từ gồm 7 chữ cái): Đây là tên con sông mà ngày nay
có tên là sông Cầu
Đáp án: NHƯ NGUYỆT ¦ xuất hiện chữ N
Hàng ngang thứ 5: (Từ gồm 7 chữ cái): Tên của Chủ tịch Hồ Chí Minh
dùng khi hoạt động ở Trung Quốc.
Đáp án: HỒ QUANG ¦ xuất hiện chữ H
Hàng ngang thứ 6: ( Từ gồm 10 chữ cái): Tên 2 nữ tướng trong cuộc khởi
nghĩa chống giặc phương Bắc xâm lược.
Đáp án: HAI BÀ TRƯNG ¦ xuất hiện À
Hàng ngang thứ 7: (Từ gồm 7 chữ cái):
Chẳng thơm cũng thể hoa nhài
Dẫu không thanh lịch cũng người………...
Đáp án: TRÀNG AN ¦ xuất hiện chữ R
Hàng ngang thứ 8: ( Từ gồm 4 chữ cái) : Đây là con sông còn có tên là Nhị Hà.
Đáp án: HỒNG ¦ xuất hiện Ồ
Hàng ngang thứ 9: ( Từ gồm 8 chữ cái): Tên vị vua chiến thắng quân Nam
Hán trên sông Bạch Đằng.
Đáp án: NGÔ QUYỀN ¦ xuất hiện N
Hàng ngang thứ 10: ( Từ gồm 9 chữ cái): Phố có số nhà 48, nơi đây vào
năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết Bản Tuyên ngôn độc lập bất hủ.
Đáp án: HÀNG NGANG ¦ xuất hiện G
Các chữ xuất hiện ở từ hàng ngang: BẾN NHÀ RỒNG
Gợi ý từ chìa khoá: Từ gồm 3 tiếng có 10 chữ cái: Tên một bến cảng của
thành phố mang tên Bác. Nơi đây vào ngày 5/6/1911, Bác Hồ của chúng ta đã ra
đi tìm đường cứu nước.
9




B

Ạ

C

(4)
N H
Ư N G U Y Ệ T
(5)
H Ồ Q U A N G
(6)
H
A I
B À T R Ư N G
(7)
T R À N G A N
(8)
H Ồ N G
(9) N G Ô Q
U Y Ề N
(10)
H À N G N G A N G
Trên đây là một hình thức tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp, hoạt động
này đã thu hút 100% các em trong lớp 9A tham gia và đã được chúng tôi nhân
rộng tới các khối lớp khác trong toàn trường. Hoạt động này đã tạo cho các em
sân chơi thoải mái, không nhàm chán và còn giúp các em chăm chỉ, hăng say,
phấn đấu, rèn luyện học tập trở thành con ngoan, trò giỏi, cháu ngoan Bác Hồ,
giúp các em phát triển toàn diện, xứng đáng là chủ nhân tương lai của đất nước.

Mái trường yêu dấu! Nơi mở ra trước mắt chúng em biết bao điều kì diệu.
Qua những giờ lên lớp, thầy cô đã truyền cho chúng em biết bao kiến thức bổ
ích, cho chúng em sống lại cùng những phút giây chiến thắng hào hùng của cha
ông trong buổi đầu dựng nước, cho chúng em khám phá về châu Mĩ châu Phi,…
cho chúng em biết làm thế nào để cộng trừ được một phân số. Nơi đây các thầy
giáo cô giáo đã và đang dạy cho chúng em các kĩ năng sống cần thiết.
Tập thể lớp 8A xin kính gửi tới các thầy cô giáo cùng các bạn 1 tiểu phẩm
vui về an toàn giao thông. Tiểu phẩm “Lỗi tại ai” với diễn xuất của các bạn:
Hoàng Cúc trong vai bà lão bán rau, Quốc Đạt trong vai HS nam, Thu Hà trong
vai bạn HS nữ, cùng các bạn Thu Huệ, Ngọc Ánh, Thanh Hiếu trong nhóm HS.
Sau đây xin được bắt đầu: ( HS trình diễn)
Kính thưa các thầy giáo, cô giáo.
Các bạn học sinh thân mến!
Tiếp theo chương trình, chúng ta hãy cùng nhau ngân lên Khúc vui nhộn
tới trường do tốp ca lớp 8A trình bày.
Xin kính mời các thầy cô và các bạn cùng thưởng thức bài Mùa xuân
tình bạn do tam ca Huyền Trang, Bích Ngọc, Hà Phương trình bày.
Tiếp theo chương trình là phần câu hỏi giao lưu. Mời các bạn lắng nghe
câu hỏi thật kĩ để trả lời nhé.
Câu 1.Trường ta mang tên trường THCS Nga Thủy từ năm nào?
Đáp án: Trường ta mang tên trường THCS Nga Thủy từ năm 1991.
Câu 2. Từ khi trường được thành lập đến nay đã có bao nhiêu thầy cô giáo
làm Hiệu trưởng của trường? Bạn hãy kể tên các thầy cô Hiệu trưởng đó?
Đáp án: Từ khi trường được thành lập đến nay đã có 8 thầy cô giáo làm
Hiệu trưởng của trường:
1. Cô Trần Thị Ngọc
5. Thầy Phan Minh Tâm
2. Thầy Trần Văn Bảo
6. Thầy Trần Nhất Vừng
3. Thầy Nguyễn Văn Đàm

chủ nhiệm, giáo viên nhạc, giáo viên Đoàn - Đội, cán bộ đoàn xã….
3.2. Tổ chức lồng ghép nội dung giáo dục rèn luyện kỹ năng sống trong tiết
sinh hoạt 15 phút đầu giờ hoặc tiết sinh hoạt lớp cuối tuần:
Với hình thức tổ chức này đã tạo cho học sinh sự say mê trong việc truy
bài hoặc tranh luận các vấn đề khoa học… Đồng thời giáo viên chủ nhiệm có thể
tư vấn cho học sinh về giới tính, hôn nhân và gia đình, nghề nghiệp, truyền
thống cách mạng của quê hương, đất nước…
Trong đề tài này chúng tôi xin trích giới thiệu một số ví dụ về cách tổ
chức một nội dung sinh hoạt rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh trong tiết sinh
hoạt lớp cuối tuần.
Ví dụ 1: Rèn luyện kỹ năng tự nhận thức:
Anh, chị phụ trách hướng dẫn, tổ chức các hoạt động:
Hoạt động 1: Anh, chị phụ trách tổ chức cho học sinh thảo luận về chủ
đề: Tôi là ai?
* Mục tiêu: Giúp các em tự phân tích và nhìn nhận mình về các khía cạnh
khác nhau để hình dung, nhận biết về bản thân, đồng thời rèn luyện kỹ năng lắng
nghe, trình bày khi giao tiếp với người khác.
* Cách tiến hành:
- Bước 1: Làm việc cá nhân:
Anh, chị phụ trách phát cho mỗi học sinh một tờ giấy và yêu cầu chuẩn bị
(trong 3 phút) về những nội dung sau:
+ Ba điều em ưa thích về mình.
+ Ba điều em không thích về mình.
+ Ba điểm mạnh của em.
+ Ba điểm yếu hoặc cần cố gắng của em.
+ Đặc điểm nổi bật nhất của em.
- Bước hai: Chia sẻ theo từng cặp.
+ Từng cặp chia sẻ những đặc điểm về bản thân.
+ Một vài em chia sẻ những điều đã nhận thức được về đặc điểm của bạn
mình với cả lớp.

tượng trưng cho mình, rồi dán vào sau vai mình (chuẩn bị trong 2 phút).
+ Khi có hiệu lệnh “bắt đầu” thì di chuyển nhanh đến sát những bạn khác để
ghi lên tờ giấy sau vai bạn những lời nhận xét cả mình về bạn.
+ Khi hiệu lệnh “hết giờ” thì kết thúc trò chơi và về vị trí của mình.
+ Sau đó tất cả các em gỡ tờ giấy sau vai mình và xem bạn nhận xét về mình
như thế nào.
+ Các em phát biểu cảm xúc, suy nghĩ của mình về những lời nhận xét đó.
+ Nếu có những nhận xét về nhược điểm, hay nhận xét chưa chính xác về bạn
thì giáo viên gợi ý cho học sinh các em cần phải suy nghĩ rằng: Mình sẽ cố gắng
để mình hoàn thiện hơn, hay chẳng lẽ mình lại như thế ư? Mình sẽ tự tin và
khẳng định rằng mình không phải như bạn nghĩ đâu...
- Nhóm 2: Đọc thông tin và thảo luận.
Hà là học sinh lớp 9. Cậu thông minh nhưng không chăm học lắm. Vì thế,
kết quả học tập của Hà không bằng anh mình... Mẹ thường mang Hà ra so sánh
với anh. Cậu thấy vô cùng khó chịu khi bị so sánh như vậy nhưng cậu đã chấp
nhận sự “thua thiệt” và coi như là “số phận” đã an bài.
Em đánh giá thế nào về Hà? Nếu ở địa vị của Hà em sẽ suy nghĩ và hành
động như thế nào?
13


+ Kết quả thảo luận nhóm được ghi vào tờ giấy khổ lớn để đại diện nhóm lên
trình bày trước lớp.
+ Các nhóm khác bình luận kết quả vừa được trình bày.
+ Giáo viên tổng hợp các ý kiến, bổ sung và chốt lại kết quả hoạt động của cả
hai nhóm.
* Kết luận: Khi nghe ý kiến của người khác nhận xét, đánh giá về mình,
chúng ta cần bình tĩnh, sáng suốt xem xét ý kiến nào là khách quan, chân thực
thì sẽ tiếp nhận, còn ý kiến nào là khen quá mức, hay định kiến, thiếu khách
quan chỉ nên để tham khảo.

- Kết quả xử lý tình huống của các nhóm có thể được trình bày dưới hai hình thức:
+ Viết ra giấy khổ lớn để trình bày.
+ Sắm vai thể hiện cách giải quyết.
- Anh, chị phụ trách trưng cầu ý kiến nhận xét, bình luận về sự hợp lý, hợp tình
của từng cách xử lý; học sinh nêu câu hỏi về kết quả thảo luận của từng nhóm.
14


- Trên cơ sở những ý kiến của học sinh, Anh, chị phụ trách tiếp tục đặt câu hỏi
cho cả lớp: Chúng ta cần phải trải qua các bước nào khi giải quyết mâu thuẫn?
* Kết luận: Anh, chị phụ trách khẳng định: Khi rơi vào mâu thuẫn trong quan hệ
với người khác, chúng ta nên vận dụng các bước giải quyết mâu thuẫn như sau:
+ Kiềm chế cảm xúc - sử dụng các kỹ năng thư giãn. Tự đưa mình ra khỏi
tình huống đó.
+ Xác định nguyên nhân dẫn đến mâu thuẫn - Ai là người gây ra mâu thuẫn.
Cần suy nghĩ tích cực, vì nó có tác động mạnh đến cảm xúc và hành vi tích cực.
(nếu cần tách khỏi người có mâu thuẫn với mình một thời gian để suy nghĩ và
tìm cách giải quyết các mâu thuẫn đó, tránh xung đột).
3.3. Chỉ đạo lồng ghép nội dung giáo dục rèn luyện kỹ năng sống thông qua
hoạt động Đội TNTP Hồ Chí Minh:
Đội TNTP Hồ Chí Minh là một tổ chức có vai trò quan trọng, là lực lượng
nòng cốt trong nhà trường. Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh lấy 5 điều
Bác Hồ dạy thiếu niên, nhi đồng làm mục tiêu phấn đấu rèn luyện cho đội viên,
giúp đỡ thiếu nhi trong học tập, hoạt động, vui chơi,…Vì vậy thông qua hoạt
động Đội chúng tôi đã lồng ghép giáo dục những kỹ năng sống cho học sinh.
Ban đầu chúng tôi tiến hành lồng ghép trong buổi giao ban Đội sau đó yêu cầu
các em chi đội trưởng về triển khai tại các chi đội mình.
Sau đây chúng tôi xin trích dẫn một nội dung sinh hoạt giao ban Đội của
Liên đội trường THCS Nga Thủy do cô tổng phụ trách Đội Mai Thị Liêm tổ
chức, có lồng ghép giáo dục KNS:

- Thông báo cho học sinh biết được những nội dung cần làm trong tuần tới.
Nhấn mạnh những việc cần đạt được và học sinh phải được biết rằng mức độ
yêu cầu đạt được của mỗi học sinh khác nhau do vậy yêu cầu các em phải phấn
đấu để đạt mức cao nhất.
Trò chơi 3: Lắng nghe.
Số lượng: từ 5 em trở lên, có thể chơi trong nhóm nhỏ trước và mở rộng
cho cả lớp.
Luật chơi: Mỗi bạn sẽ được phát 1 cây viết và 1 tờ giấy. Trong vòng 1
phút, các bạn sẽ ghi lại tất cả những tiếng động xung quanh mình, ai ghi nhiều
hơn, người đó sẽ thắng.
Ý nghĩa: Đây là trò chơi nhằm rèn luyện kĩ năng lắng nghe, một trong
những kĩ năng quan trọng nhất để làm việc nhóm hiệu quả, phản ánh sự tôn
trọng hay xây dựng ý kiến lẫn nhau giữa các thành viên. Khi chịu lắng nghe,
chắc chắn bạn sẽ có nhiều thông tin để giải quyết vấn đề hiệu quả hơn.
Trò chơi 4: 180 độ...xoay!
Số lượng: Lý tưởng nhất là 6 - 8 bạn
Luật chơi: Người chơi xếp thành hình tròn, quay mặt ra ngoài, tay nắm
tay. Sau đó tìm cách đổi chỗ cho nhau, sao cho tất cả thành viên đều quay mặt
vào trong hình tròn mà không được chéo tay nhau (trong quá trình đổi vị trí
không được buông tay ra).
Ý nghĩa: Đây là trò chơi nhằm trang bị cho các em kĩ năng "giải quyết
vấn đề". Lúc đầu, có thể những người tham gia trò chơi này sẽ "bó tay" và
cho rằng đây là công việc không thể thực hiện được. Nhưng khi được thảo
luận, các bạn sẽ tìm ra giải pháp và thực hiện rất thành công. "Khi gặp một vấn
đề nào đó trong cuộc sống, nếu tham khảo ý kiến của nhiều người, chắc chắn sẽ
tìm ra được giải pháp tốt". Sau đó một bạn học sinh nói về "công dụng" của trò
chơi mà bạn học được.
Trò chơi 5: Chuyền bóng.
Số lượng: 10 bạn là tốt nhất.
Luật chơi: Người chơi xếp thành hình tròn với yêu cầu là phải biết tên

em được trải nghiệm, được rèn luyện chính mình và từ đó các KNS của các em
ngày càng phong phú giúp các em tự tin hơn trong cuộc sống.
4. Tổ chức các hội thi:
Trong các năm học gần đây, đặc biệt là năm học 2014-2015 Ban chỉ đạo
HĐGDNGLL của nhà trường liên tục tổ chức việc giáo dục lồng ghép rèn luyện
giáo dục KNS cho HS trong nhà trường thông qua các hội thi:
- Hội thi văn nghệ được tổ chức vào dịp 20/11: Thông qua hội thi này đã
rèn luyện cho các em kỹ năng biểu diễn, tự tin thể hiện trước đông người.
- Hội thi: Thể dục thể thao và các trò chơi dân gian được tổ chức vào dịp
22/12: Rèn cho các em kỹ năng hoạt động tập thể, tinh thần đoàn kết, nâng cao
sức khỏe…
- Hội thi “Chúng em kể chuyện Bác Hồ” được tổ chức vào dịp 26/3: Giáo dục
các em sự kính trọng ông bà, cha mẹ, thầy cô, bạn bè; yêu quê hương, đất nước, ….
Thông qua Hội thi nhằm giáo dục cho học sinh kỹ năng sống, góp phần
giáo dục nhân cách, phẩm chất, lối sống, các giá trị đạo đức và pháp luật cho
học sinh. Mặt khác còn góp phần quan trọng trong việc thúc đẩy chất lượng học
tập của học sinh toàn trường. Đặc biệt, khi có tình huống xảy ra, các em đã tự tin
để xử lí một cách linh hoạt và hiệu quả bằng các kĩ năng của mình đã được rèn
luyện trong nhà trường. (Một số hình ảnh hoạt động GDNGLL được giới thiệu ở
phần Phụ lục)
IV. KIỂM NGHIỆM.
Sau khi thực hiện các hoạt động giáo dục, rèn luyện kỹ năng sống cho học
sinh thông qua các hoạt động NGLL trong nhà trường, chúng tôi cũng tiến hành
khảo sát lại 76 học sinh khối 9 với nội dung phiếu khảo sát như trong phần thực
trạng đã nêu.
Kết quả thu được:
17


Số HS

28
36.8
41
53.9
7
9.2
Từ kết quả khảo sát trên cho thấy: Học sinh có kĩ năng tốt tăng từ 11.8 %
lên 36.8 %. Học sinh chưa đạt kỹ năng sống giảm xuống từ 48.7 % còn 9.2%.
Với kết quả như vậy, tôi nghĩ hoạt động giáo dục NGLL trong nhà trường
không chỉ góp phần giáo dục nhân cách, phẩm chất, lối sống, các giá trị đạo đức
và pháp luật cho học sinh mà còn góp phần quan trọng trong việc thúc đẩy chất
lượng học tập của học sinh toàn trường. Đặc biệt, khi có tình huống xảy ra, các
em đã tự tin để xử lí một cách linh hoạt và hiệu quả bằng các kĩ năng của mình
đã được rèn luyện trong nhà trường.
Khối
lớp

C. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT
1. Kết luận.
Từ kết quả của quá trình thực hiện, chúng tôi rút ra một số kết luận sau đây:
1.1. Giáo dục KNS cho học sinh là một trong những nội dung giáo dục quan trọng,
góp phần đổi mới phương pháp dạy học, đáp ứng nhu cầu giáo dục hiện nay.
1.2. Trên cơ sở lý luận và thực trạng của vấn đề giáo dục rèn luyện kỹ năng
sống cho học sinh ở trường THCS Nga Thủy nói riêng, chúng tôi đã thực hiện
nhóm giải pháp cơ bản, mang lại hiệu quả cao. Đó là:
- Nâng cao nhận thức của đội ngũ CBGV, HS và các lực lượng xã hội về
tầm quan trọng của công tác giáo dục kỹ năng sống cho học sinh.
- Thiết kế các chủ đề giáo dục kỹ năng sống phù hợp với nội dung các
hoạt động thực hiện chủ đề của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp.
- Vận dụng linh hoạt các loại hình hoạt động, các hình thức tổ chức hoạt

Chắc chắn kinh nghiệm chúng tôi trình bày trên đây còn có những thiếu
sót. Rất mong nhận được ý kiến đóng góp của đồng nghiệp và những người
quan tâm đến nội dung này.
Tôi xin trân trọng cảm ơn!
XÁC NHẬN
CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Nga Thủy, ngày 15 tháng 04 năm 2015
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết, không sao chép nội dung
của người khác.
NGƯỜI VIẾT

Nguyễn Thị Phượng

19


PHỤ LỤC
Một số hình ảnh hoạt động GDNGLL ở trường THCS Nga Thủy

Hội diễn văn nghệ: Chào mừng ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11/2014.

Hội thi: “ Chúng em kể chuyện Bác Hồ”
20


Lễ dâng hương tại di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh: Đền Xuân Đài.

Tổ chức phát động phong trào: Chung sức vì nhân đạo.