Vĩnh biệt cử trùng đài
Trích Vũ Nh Tô - Nguyễn Huy Tởng
A/ Tiểu dẫn
1/ Tác giả
2/ Những tác phẩm tiêu biểu
3/ Tác phẩm Vũ Nh Tô
a/ Đề tài - xuất xứ
b/ Tóm tắt tác phẩm
c/ Vị trí đoạn trích
B/ Văn bản
I/ Đọc Hiểu
1/ Những mâu thuẫn cơ bản của vở kịch
Theo các em trong vở kịch có những mâu thuẫn cơ bàn nào ?
a/ Mâu thuẫn thứ nhất : Mẫu thuẫn giữa nhân dân lao động khốn khổ lầm
than với bọn hôn quân bạo chúa và phe cánh của chúng sống xa hoa truy lạc
Mâu thuẫn này đợc biểu hiện nh thế nào trong đoạn trích
Mâu thuẫn này vốn có từ trớc, đến khi Lê Tơng Dực bắt Vũ Nh Tô
xây dựng Cửu Trung Đài, thì mâu thuẫn này ngày càng căng thẳng.
Để xây dựng Cửu Trùng Đài, triều đình ra lệnh tăng thêm su thuế,
bắt thêm thợ giỏi, tróc nã hành hạ những ngời chống đối. Thợ phải
làm việc cật lực mà vẫn đói khát vì bị ăn chặn. Dăn căm phẫn vua vì
làm cho dân cùng nớc kiệt; thơ oán Vũ Nh Tô vì nhiều ngời chết bởi
tai nạn, vì ông cho chém những kẻ chạy trốn.
Trịnh Duy Sản can ngăn Lê Tơng Dực, báo sẽ có loạn và đòi đuổi
bọn cung nữ, giết Vũ Nh Tô. Nhng Lê Tơng Dực chẳng những không
nghe mà còn sai đánh đòn Trịnh Duy Sản (hồi 3)
_ Thế rồi, tin lụt lội, mất mùa, tin dân gian đói kém nổi lên tứ tung truyền đến
Thăng Long. Vũ Nh Tô bị đá đè bị thơng nhng vẫn hăng hái đốc thúc
thợ xây dựng Cửu Trùng Đài, thợ định nổi loạn. Lợi dụng tình hình rối ren
và mâu thuẫn ấy, Trịnh Duy Sản - kẻ cầm đầu phe đối nghịch trong triều đình - đã dấy
binh nổi loạn, lôi kéo thợ làm phản, giết Lê Tơng Dực, Vũ Nh Tô, Đan Thiền và thiêu

mình, đó chính là nguồn gốc sâu xa của tấn bi kịch không lối thoát
của thiên tài Vũ Nh Tô. Ngời nghệ sĩ thiên tài đầy hoài bão và
tâm huyết cũng không thể thi thố tài năng của mình để đem lại cái đẹp cho đời, niềm
tự hào cho dân tộc trong một chế độ xã hội thối nát, trong một đất nớc mà nhân dân
còn phải sống triền miên trong đói khổ lầm than
Mâu thuẫn này đã đợc tác giả giải quyết nh thế nào ?
Nh vậy mẫu thuẫn thứ hai cha đợc tác giả giải quyết dứt khoát. Điều đó đợc thể
hiện ở chỗ Vũ Nh Tô cho đến lúc chết vẫn không nhân ra sai lầm của mình, vẫn đinh
ninh là mình vô tội. Vũ Nh Tô không đứng về phía hôn quân nh lại muốn
mợn uy quyền tiền bạc của hán để thực hiện hoài bão nghệ thuật của
mình trong thực tế, đã vô tình gây thêm nỗi thống khổ cho nhân dân.
Vũ Nh Tô có tội hay có công ? Nh Tô phải hay những ngời giết Nh
Tô phải ? Đó là câu hỏi đầy day dứt mà chính tác giả cũng không
thể giải quyết một cách rạch ròi dứt khoát. Tác giả đã trực tiếp bày
tỏ nỗi băn khoăn của mình qua lời đề từ : Đài Cửu Trùng kông
thành, nên mừng hay nên tiếc ?. Than ôi ! Nh Tô phải hay những kẻ
Trịnh Thị Thái Dung Page 2 Vĩnh biệt cửu trùng đài Nguyễn Huy T-
ởng
giết Nh Tô phải ? Ta chẳng biết.Cầm bút chẳng qua cùng một bệnh
với Đan Thiền. Cách nêu vấn đề của tác giả nh vậy à hợp lí. Bởi lẽ
chân lí chỉ thuộc về Vũ Nh Tô một nửa, còn nửa kia lại thuộc về quần
chúng nhân dân.
Hai mâu thuẫn trên có quan hệ mật thiêt và tác động lẫn nhau
2/ Nhân vật Vũ Nh Tô
Em có nhận xét gì về con ngời Vũ Nh Tô ?
_ Vũ Nh Tô là một kiến trúc s thiên tài,
Cái tài của Vũ Nh Tô đợc thể hiện nh thế nào ?
Ông là hiện thân cho niềm khát khao, say mê sáng tạo cái đẹp.
Thiên tài của Vũ Nh Tô chủ yếu đợc thể hiện ở những hồi trớc của vở
kịch, chủ yếu qua lời các nhân vật khác nói về ông. Vũ Nh Tô là một

cho ông nguy cơ nếu không trốn thì ông sẽ bị giết, nh ng ông vẫn
không chịu đi vì vẫn tin vào động cơ và việc làm chính đại quang
minhcủa mình, vẫn hi vọng sẽ thuyết phục đợc An Hòa Hầu, một
trong những kẻ cầm đầu phe nổi loạn. Song sự thực thật tàn nhẫn, mọi
việc không diễn ra nh ảo tởng của Vũ Nh Tô. Khi ông và Đan Thiền
bị bắt, Cửu Trùng Đài bị đập phá, thiêu hủy thì ông mới bừng tỉnh,
xiết bao đau đớn kinh hoàng ngửa mặt lên trời mà kêu lên : Ôi mộng
lớn ! Ôi Đan Thiền ! Ôi Cửu Trùng Đài !. Trong tiếng kêu ấy, mộng
lớn , Đan Thiền, Cửu Trùng Đài dồn dập vang lên, hòa nhập vào
nhau thành nỗi đau bi tráng. Đó chinhd là âm hởng chủ đạo của đoạn
trích Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài. Và nh thế
Vũ Nh Tô đã không trả lời thỏa đáng câu hỏi đó. Khát vọng nghệ thuật, niềm đa mê
sáng tạo của ông có phần chính đáng vì xuất phát từ thiên chức của ngời nghệ sĩ, từ
động cơ chân chính muốn khẳng định tài năng của mình, muốn tô điểm cho đất nớc
và làm đẹp cho đời, nhng đã đặt lầm chỗ, lầm thời, xa rời thực tế nên đã phải trả giá
bằng sinh mạnh của mình và bằng cả công trình nghệ thuật
Vũ Nh Tô, hiện thân cho niềm khát khao và sự đa mê sáng tạo cái đẹp nhng bớng
bỉnh và có phần mù quáng, không dễ thích ứng với những diễn biến phức tạp của hiện
thực cuộc sống
Đây là nhân vật có tính cách nổi bật, sinh động phức tạp, đa nghĩa, có sức khái
quát cao và tầm t tởng lớn
3/ Nhân vật Đan Thiền
_ Nếu Vũ Nh Tô là ngời nghệ sĩ đa mê sáng tạo cái đẹp thì Đan Thiền
là ngời đa mê cái tài, ở đây là tài sáng tạo ra cái đẹp. Bệnh Đan Thiền theo
quan niệm của Nguyễn Huy Tởng, chính là bệnh mê đắm tài hoa
siêu việt của ngời sáng tạo nghệ thuật, sáng tạo ra cái đẹp. Vì có tấm
lòng liên tài nên lúc Vũ Nh Tô mới bị bắt, ông nhờ Đan Thiền mách
đờng chạy trốn, nàng đã khuyên ông ở lại, thuyết phục ông nhân cơ
hội này, mợn uy quyền và tiền bạc của Lê Tơng Dực để thực hiện đợc
hoài bão xây dựng cho đất nớc một công trình nghệ thuật đồ sộ, vĩnh

mù quáng ảo vọng của Vũ Nh Tô). Hoặc góp phần tái hiện thanh thế phe nổi
loạn, không khí bi kịch lịch sử, nhịp điệu gấp gáp của con binh biến phũ phàng
_ Ngôn ngữ kịch có tính tổng hợp, tính hành động biểu cảm rất cao có tác dụng rõ
rệt trong việc khắc họa tính cách nhân vật
_ Nhịp điệu của kịch đợc tạo ra thông qua nhịp điệu của lới nói hành động. Lời văn
nghệ thuật ở đây nh ghi lại và làm sống dậy những tiếng reo, tiếng
thét, tiếng động dội vào từ hậu trờng, phản ánh cục diện tình hình
nguy cấp, điên đảo, nhng chỉ qua mấy lời chú thích nghệ thuật hàm
súc của tác giả
_ Các lời thoại của nhân vật thực sự thể hiện cá tính tâm lí tính cách của họ
II/ Ghi nhở ; Sách giáo khoa - 193
Trịnh Thị Thái Dung Page 5 Vĩnh biệt cửu trùng đài Nguyễn Huy T-
ởng