Đề tài: Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ 5 – 6 tuổi ở trường mầm non

PHẦN THỨ NHẤT: ĐẶT VẤN ĐỀ
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1. Cơ sở lý luận:
Sinh thời Bác Hồ kính yêu của chúng ta thường nói.
“Hiền giữ phải đâu là tính sẵn
Phần nhiều là do giáo dục mà nên”
Chính vì vậy trẻ em là niềm tự hào lớn của mỗi gia đình, là chủ nhân
tương lai của đất nước, là nền tảng vững chắc cho xã hội Việt Nam “Trẻ em hôm
nay, thế giới ngày mai”. Để đạt được điều đó thì việc chăm sóc giáo dục trẻ phải
có sự chung tay góp sức của nhà trường, gia đình và xã hội. Hiện nay thì nhiều
phụ huynh có rất ít thời gian để quan tâm đến con cái, chính vì vậy trẻ hay thu
mình và rất ít khi giao tiếp với thế giới bên ngoài. Điều này làm ảnh hưởng
mạnh mẽ đến sự phát triển nhận thức, tình cảm và sự phát triển toàn diện của trẻ,
đặc biệt là hầu hết trẻ không có vốn kỹ năng sống. Vì vậy việc giáo dục kỹ năng
sống cho trẻ trong trường mầm non là điều rất cần thiết để giúp trẻ khám phá thế
giới tâm hồn mình một cách có định hướng, khiến trẻ biết quý trọng bản thân,
nuôi dưỡng những giá trị sống nền tảng và hình thành những kỹ năng sống tích
cực trong trẻ, giúp trẻ cân bằng cuộc sống trên bốn lĩnh vực: Thể trạng, tâm hồn,
trí tuệ, tinh thần, từ đó xây dựng cho trẻ những kỹ năng sống hòa nhập với thế
giới xung quanh, giúp cho quá trình học tập lâu dài của trẻ sau này.
Là giáo viên trực tiếp đứng lớp 5 tuổi tôi nhận thức rằng ở lứa tuổi. Việc
giáo dục kỹ năng sống là giúp trẻ nâng cao năng lực để tự lựa chọn những giải
pháp khác nhau mà quyết định phải xuất phát từ trẻ, vì thế học phải hết sức gần
gũi với cuộc sống, nội dung phải xuất phát từ chính nhu cầu và kinh nghiệm của
trẻ, trẻ cần có điều kiện để cọ xát, trao đổi kinh nghiệm, thực hành và áp dụng.
Trẻ phải được thảo luận theo nhóm, phải được phát triển trí tuệ, sắm vai, tranh
luận và phân tích tình huống, trẻ phải biết thích nghi, thể hiện cảm xúc, có khả
năng hòa nhập, tự giải quyết vấn đề một cách tự lập. Đó chính là tiền đề gieo
mầm hạt giống nhằm hình thành kỹ năng sống cho trẻ.

trong mọi hoạt động và mọi hoàn cảnh của trẻ nhằm củng cố, rèn luyện cho trẻ
những kỹ năng sống cơ bản thông qua các hoạt động hằng ngày của trẻ.
2. Nhiệm vụ nghiên cứu:
Nghiên cứu sở lý luận về giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo 5 - 6
tuổi ở trường mầm non.
Nghiên cứu thực tiễn để đưa ra các biện pháp nâng cao chất lượng giáo
dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non.
III. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU VÀ GIẢ THUYẾT
KHOA HỌC
1.Đối tượng nghiên cứu:
Đối tượng là trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi – A4 với tổng số trẻ là 54 cháu tại
Trường Mầm non và các hoạt động giáo dục giúp trẻ có kỹ năng sống tích cực ở
trường mầm non.
2. Phạm vi nghiên cứu:
Đề tài được nghiên cứu đối với đối tượng trẻ 5- 6 tuổi tại Trường mầm
non và được nhân rộng tại một số lớp mẫu giáo 5- 6 tuổi trong trường. Đề tài có
2/30


Đề tài: Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ 5 – 6 tuổi ở trường mầm non
thể áp dụng rộng rãi đối với trẻ 5- 6 tuổi trong tất cả các trường mầm non.Vận
dụng vào công tác giảng dạy ở lớp mẫu giáo 5 - 6 tuổi.
3. Giả thuyết khoa học:
Việc nghiên cứu trên nếu áp dụng đại trà thì sẽ góp phần nâng cao hiệu
quả giáo dục trong lĩnh vực giáo dục kỹ năng sống nói riêng và giáo dục toàn
diện cho học sinh trong trường Mầm non nói chung.
IV. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Trong đề tài này tôi đã chọn và sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:
Phương pháp quan sát.
Phương pháp thực nghiệm: Thực nghiệm ở các hoạt động trong ngày.

đổi ý kiến, giải quyết xung đột, chia sẻ kinh nghiệm, trải nghiệm những vai trò
khác nhau... Trẻ có cơ hội để phát triển trí tưởng tượng, sáng tạo, mạnh dạn, tự
tin, góp phần thúc đẩy sự phát triển, tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ.
II. CƠ SỞ THỰC TIỄN
Để thực hiện mục tiêu đó đầu năm tôi đã tiến hành khảo sát thực trạng của
lớp mình tôi nhận thấy có những thuận lợi và khó khăn sau:
1. Thuận lợi:
Được sự quan tâm của Phòng Giáo dục đào tạo Thị xã Sơn Tây cùng với
sự quan tâm của Ban giám hiệu nhà Trường đã thường xuyên quan tâm bồi
dưỡng và nâng cao, chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên.
Trẻ đi học chuyên cần, trẻ khỏe mạnh nhanh nhẹn, tích cực tham gia vào
các hoạt động của lớp.
Bản thân luôn trau dồi kiến thức, học hỏi kinh nghiệm của chi em đồng
nghiệp để nâng cao trình độ. Luôn tham gia đầy đủ các buổi học tập, bồi dưỡng
chuyên môn do phòng trường tổ chức, tích cực dự giờ đồng nghiệp để học tập,
đúc rút kinh nghiệm cho bản thân.
Giáo viên ở lớp phối kết hợp thống nhất phương pháp, biện pháp dạy trẻ.
Có 3 giáo viên / nhóm lớp giáo viên đạt trên chuẩn.
2. Khó khăn:
Số lượng học sinh trong lớp là quá đông, với 54 cháu trên một lớp trong
đó có 26 cháu nam và 28 cháu nữ.
Nhiều phụ huynh chưa hiểu và quan tâm đến việc giáo dục rèn luyện kỹ
năng sống cho trẻ. Trong lớp có một số trẻ nhút nhát, khả năng tiếp thu bài
chậm. Trẻ bị ảnh hưởng bởi cuộc sống hiện đại như: Internet, tivi, các trò chơi
điện tử... Trẻ được sống trong môi trường quá bao bọc khiến trẻ quen dựa dẫm,
không có tính tự lập, ích kỷ, lãnh cảm với môi trường xung quanh.
Về phía giáo viên:
Giáo viên còn chưa chú trọng đến việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ.
Chưa mạnh dạn tự tin, chưa nhiệt tình và chưa phối kết hợp chặt chẽ với phụ
huynh trong việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ.

Bên cạnh đó một số phụ huynh chưa quan tâm đúng mức đến việc giáo
dục kỹ năng sống cho con em mình, chỉ chú ý đến khâu dạy. Thường chiều
chuộng con cái, không chú ý đến con mình ăn, uống như thế nào, trẻ có biết sử
dụng những đồ dùng, vật dụng trong ăn uống hay không? Và vì sao chúng ta cần
những đồ dùng, vật dụng đó?... Khiến trẻ không có kỹ năng tự phục vụ, kỹ năng
sống cần thiết.
2. Số liệu điều tra trước khi thực hiện:
Nắm được tình hình thực tế của lớp, để tìm ra các biện pháp phù hợp, tôi
quyết định khảo sát một số tiêu chí trên trẻ.
Tổng số trẻ được khảo sát, đánh giá 54/54 cháu 5 - 6 tuổi. trong đó có 26
nam 28 nữ.
Kết quả khảo sát như sau:

5/30


Đề tài: Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ 5 – 6 tuổi ở trường mầm non
Về phía trẻ.
Đạt
Mức độ nội dung khảo sát

Số
Lượng

Chưa đạt
Tỷ lệ
%

Số
Lượng

xung đột và điều chỉnh hành vi
6. Kỹ năng nhận thức
28
52
26
48
7. Kỹ năng vận động
17
31
34
63
8. Kỹ năng vệ sinh ,tự lập, tự phục vụ
21
39
33
61
Sau khi đã chọn đề tài tôi tổng hợp lại từng tiêu chí, cháu nào chưa đạt thì
lập một danh sách riêng và có kế hoạch rèn trẻ thông qua các hoạt động vui
chơi, hoạt động học tập, giờ đón trả trẻ...
Sau đây là : “ Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ 5-6 tuổi tại
trường mầm non”
IV. CÁC BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
1. Biện pháp 1: Lựa chọn những kỹ năng sống cơ bản cần dạy trẻ ở
lứa tuổi 5 tuổi.
Đối với tâm sinh lý trẻ em dưới sáu tuổi việc lựa chọn những kỹ năng
phù hợp với trẻ là rất quan trọng. Qua tìm hiểu về tình hình và những kỹ năng
sống của trẻ trong lớp tôi đã lựa chọn một số kỹ năng sống cơ bản sau:
Nhóm kỹ năng tự tin: Nhận biết, thể hiện cảm xúc, suy nghĩ cá nhân với
mọi người.
Nhóm kỹ năng hợp tác cùng nhóm: Kỹ năng tổ chức hoạt động, làm

năng của trẻ mọi lúc mọi nơi một cách kịp thời.
Ví dụ: khi trẻ xung phong lên hát trước cả lớp, tôi sẽ khen ngợi là trẻ rất giỏi, rất
mạnh dạn…để lần sau trẻ muốn và không e ngại khi biểu diễn trước đám đông.
Nói cho trẻ biết “Con có thể làm được”: Tôi dùng lời động viên trẻ một
cách chân thành, không quá lời khen, nghĩ một đường nói một nẻo. Và trong
mọi việc tôi luôn nói “Con có thể làm được” để dần củng cố niềm tin vào bản
thân cho trẻ.
Ví dụ: Trong giờ thể dục, một số trẻ sợ độ cao nên không dám trèo lên
xuống thang, tôi không ép buộc trẻ phải thực hiện hoạt động đó ngay lập tức mà
sẽ khuyến khích trẻ với lời động viên “Con có thể trèo được…” để trẻ tự tin thể
hiện bản thân mình trước các bạn.
Bồi dưỡng tài năng đặc biệt cho trẻ: Tài năng đặc biệt cũng có thể làm
tăng thêm sự tự tin cho trẻ. Tôi căn cứ vào sở thích, niềm đam mê của trẻ để bồi
đắp sở trường đặc biệt của trẻ. Ví dụ: trẻ có khả năng vẽ đẹp tôi sẽ tạo nhiều cơ
hội ở lớp để trẻ được thể hiện sở trường của mình như vẽ trong các góc, trang trí
lớp cùng cô ngoài ra trẻ có thể cùng cô làm một số đồ dùng đồ chơi tự tạo...
Đồng thời trao đổi với phụ huynh cho trẻ tham gia các lớp vẽ ngoại khóa để
nâng cao tài năng cho trẻ…
Cho phép trẻ mắc sai lầm: Một đứa trẻ nếu không phạm sai lầm sẽ không
thể trưởng thành. Cho nên, khi trẻ mắc sai lầm tôi luôn lưu tâm đến sai lầm đó
để trao đổi thân thiện, cởi mở với trẻ giúp trẻ hiểu rằng ai cũng có thể mắc sai
7/30


Đề tài: Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ 5 – 6 tuổi ở trường mầm non
lầm nhưng điều quan trọng nhất là biết sửa chữa và không bao giờ mắc phải sai
lầm đó nữa. Đồng thời không phê bình hay chê bai trẻ quá thẳng thắn sẽ làm trẻ
mất hứng thú và tự ti về bản thân mình.
Ví dụ: khi trẻ tranh giành đồ chơi với bạn, tôi sẽ hỏi trẻ nguyên nhân, tôi
bày ra các trò chơi với món đồ chơi đó để 2 trẻ cùng được chơi với nhau. Sau đó

thích khi làm việc.

8/30


Đề tài: Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ 5 – 6 tuổi ở trường mầm non
Trò chơi “ Kéo co”: Cô tổ chức cho hai đội chơi trò chơi “Kéo co” ở trò
chơi này cháu thực hiện đúng luật chơi. Mỗi đội luôn tự tin mình sẽ chiến thắng
và tìm mọi cách động viên khích lệ trong nhóm cố gắng có ý chí vươn lên.

Hình ảnh: Trẻ chơi’’ kéo co” .
Đối với nhóm kỹ năng tự nhận thức bản thân:
Kỹ năng tự nhận thức là trẻ tự nhận diện về bản thân, phát triển quan
niệm tích cực về bản thân. Trẻ nhận thức sự khác nhau giữa các trẻ, nhận thức
mỗi cá nhân có điểm riêng biệt cần được tôn trọng, phát triển những suy nghĩ
tích cực về bản thân trẻ. Kỹ năng tự nhận thức giúp trẻ hiểu đúng mình là ai.
Để hình thành kỹ năng tự nhận thức tôi đã thực hiện một số biện pháp sau:
Trò chuyện giúp trẻ tìm hiểu về bản thân thông qua một số câu hỏi như:
Con tên là gi? sở thích của con là gi? Con thấy mình có những tính tốt đẹp nào?
Con thích gì và không thích gì? Con có mong muốn gì? Con sẽ làm gì để đạt
được mong muốn đó? Con có những điểm gì khác với bạn?...
Chấp nhận sự đa dạng của trẻ và giúp trẻ chấp nhận lẫn nhau: Cô luôn
tôn trọng cá tính của từng cá nhân trẻ trong lớp, đồng thời có biện pháp giáo dục
để hạn chế điểm yếu, phát huy điểm mạnh của trẻ. Tôi nhận thấy rằng khi Cô tôn
trọng tất cả các trẻ thì trẻ trong lớp sẽ noi gương theo cô, biết tôn trọng các bạn
lớp mình.
Đặt yêu cầu cao cho các trẻ và khích lệ trẻ hoạt động để đạt mục tiêu đó:
Cô luôn đặt yêu cầu cao cho tất cả các trẻ trong lớp, với sự hướng dẫn của Cô,
từng trẻ đã có khả năng tham gia hầu hết các hoạt động. Trong bất kì hoạt động
nào tôi cũng khuyến khích để kích thích tính tò mò khám phá của trẻ chứ không

tạo thành bức tranh tổng hợp lớn. Với hoạt động này trẻ sẽ thấy được sự phát
triển tiến bộ của bản thân qua từng giai đoạn.
Hoạt động“Có điều gì trong một cái tên”: Trẻ nhỏ thường rất tự hào về
cái tên của mình, do đó tất cả hoạt động nào liên quan đến cái tên của trẻ đều
làm trẻ hứng thú. Hầu hết bố mẹ đặt tên cho con đều có một ý nghĩa, yêu cầu trẻ
hỏi bố mẹ về điều này, sau đó tôi phát cho mỗi trẻ một tờ giấy và bút màu để trẻ
10/30


Đề tài: Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ 5 – 6 tuổi ở trường mầm non
có thể vẽ lại điều đó vào bức tranh và trang trí cho tranh của mình. Khi đã thực
hiện xong có thể cho trẻ diễn tả lại ý nghĩa của bức tranh mà trẻ đã vẽ.
Nhóm kỹ năng giao tiếp:
Trẻ mầm non cần phải học rất nhiều trong những năm đầu đời: Học cách
làm chủ ngôn ngữ, học cách nhận biết và đối phó với cảm xúc của mình cũng
như của người khác, học cách tin vào mình và can đảm để khám phá thế giới
rộng lớn xung quanh. Nếu trẻ không đạt được năng lực xã hội tối thiểu vào
khoảng 6 tuổi thì trẻ có thể gặp khó khăn trong suốt cuộc sống sau này.
Trong hoạt động vui chơi kỹ năng chơi với các trẻ khác cô tạo môi trường
cho trẻ giao tiếp với nhau và tạo tình huống cho trẻ tự giải quyết. Cô đưa ra “tiêu
chí” không tranh giành đồ chơi với bạn. Trong tiêu chí này cô lên kế hoạch rèn
cả lớp nói chung, cứ vào các buổi chiều bình bầu và nhận xét buổi chơi, cô cho
cả lớp nhận xét xem trong giờ chơi bạn nào còn tranh giành đồ chơi thì bạn đó
sẽ không được cắm cờ, cuối tuần bạn nào có nhiều cờ sẽ được bé ngoan, ngoài
ra trong các giờ chơi, giờ đón trả trẻ, trẻ nào có biểu hiện hành vi sai trái là cô
giải thích và sửa ngay cho trẻ, việc làm đó rất tốt đối với trẻ vì trẻ biết được điều
gì nên làm và điều gì không nên làm và nhân cách sống của trẻ sẽ được phát
triển toàn diện hơn.
Ngoài ra cô còn sưu tầm một số câu chuyện, bài thơ mang tính giáo dục.
Giúp trẻ thấy các nhân vật trong câu truyện, bài thơ, khi giao tiếp với nhau như

Nhóm kỹ năng thích nghi kiểm soát xung đột và điều chỉnh hành vi
của mình:
Như chúng ta đều biết trẻ em thường hay sảy ra xung đột trong khi học và
trong khi chơi chính vì vậy tôi luôn làm cầu nối giúp trẻ biểu lộ cảm xúc của
mình và biết lắng nghe ý kiến của người khác. Nếu trẻ bất hòa với bạn khác tôi
thường chỉ cho trẻ thấy trẻ chưa đúng ở điểm nào, điểm nào cần khắc phục và
điểm tốt nào cần phát huy. Cho trẻ thấy những mối bất hòa thường dẫn đến
những cảm xúc tiêu cực như tức giận, sợ hãi, còn nếu chơi đoàn kết với bạn sẽ
tạo nên nhưng tình cảm tốt đẹp và tinh thần thoải mái, vui vẻ…
Ví dụ: Có 2 trẻ đánh nhau, điều đầu tiên cần làm là hỏi hai trẻ lý do vì
sao lại như vậy để từng trẻ có cơ hội thể hiện suy nghĩ bằng lời nói về sự việc
đó. Sau đó giải thích cho trẻ hiểu bạn nào đúng, bạn nào chưa đúng. Giáo dục trẻ
lần sau chơi đoàn kết với bạn hơn.
Dạy trẻ cách giải quyết vấn đề: Mỗi tình huống khó khăn mà trẻ gặp phải
sẽ có tác dụng giúp trẻ lĩnh hội được kinh nghiệm sống thông qua việc tìm cách
giải quyết vấn đề đó. Cho nên với mỗi tình huống xảy ra hàng ngày tôi đều tận
12/30


Đề tài: Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ 5 – 6 tuổi ở trường mầm non
dụng cho trẻ quan sát và gợi ý để trẻ tìm ra cách giải quyết một cách nhanh
chóng và hiệu quả nhất.
Ví dụ: khi trẻ làm lăn đồ dùng vào gậm tủ mà tay không với tới được, tôi
gợi ý để trẻ biết dùng gậy để lấy đồ dùng đó ra…
Tạo cơ hội cho trẻ tham gia vào các mối quan hệ với trẻ khác: Nếu trẻ
tương tác với nhau một cách phù hợp, qua đó trẻ sẽ học được các quy tắc ứng xử
trong xã hội. Vì vậy, tôi thường xuyên tổ chức các hoạt động tập thể cho trẻ
trong lớp như tổ chức sinh nhật, biểu diễn văn nghệ tổng hợp cuối chủ đề, hoạt
động góc…để các trẻ được làm việc theo nhóm với nhau. Trong quá trình hoạt
động luôn khuyến khích trẻ giao tiếp thỏa thuận với bạn cùng chơi, biểu lộ mong

Đề tài: Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ 5 – 6 tuổi ở trường mầm non
bậc cha mẹ những vấn đề có liên quan đến trẻ, các thông tin của lớp, thông tin
sức khỏe, ngược lại các bậc cha mẹ có thể ghi chép những yêu cầu, đề nghị,
thông tin cần trao đổi với giáo viên.

Hình ảnh những thông tin trẻ góc tuyên truyền.
Để tạo môi trường giúp giáo viên và các bậc cha mẹ có những kỹ năng
giáo dục trẻ phát triển toàn diện tôi đã xây dựng môi trường giáo dục kỹ năng
sống cho trẻ như sau:
Môi trường ngoài lớp học:
Tôi đã trang bị và tham mưu với Ban giám hiệu nhà trường đóng các kệ
sách thư viện tại khu vực trước sảnh đón trả trẻ nơi dễ tập trung chú ý, trang trí
đẹp với nhiều tên gọi khác nhau theo chủ đề: Thư viện trường mầm non, Tủ
sách gia đình, Dinh dưỡng trẻ thơ, Hoa trái bốn mùa... Thiết kế nhiều ngăn để
sách, truyện nhiều kích cỡ, vừa tầm trẻ, trang bị ghế đá tạo điều kiện để cô giáo,
cha mẹ có thể đọc sách cho trẻ nghe bất kỳ lúc nào tại thời điểm trong ngày.
Ngoài ra tôi tham mưu với ban giám hiệu trang trí một số các khẩu hiệu hay
tranh ảnh có hình minh họa để giáo viên và phụ huynh nhận biết những điều mà
giáo viên và gia đình nên và không nên trong việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ
như “Yêu thương, tôn trọng trẻ, giữ lời hứa với trẻ”; “Mỗi thầy cô giáo là tấm
gương sáng về đạo đức, tự học, tự sáng tạo” bằng chính hình ảnh giáo viên và
học sinh của trường, đặc biệt chú ý đưa hình ảnh đẹp của các trẻ hiếu động, cá
biệt để từ đó giúp trẻ tự điều chỉnh hành vi.
Môi trường trong lớp học: Ngoài việc xây dựng môi trường ngoài lớp
học tôi tiếp tục thực hiện xây dựng thư viện của bé tại nhóm lớp. Tôi đã tận
dụng những tranh ảnh, sách truyện, sưu tầm những câu chuyện trong chương
trình Quà tặng cuộc sống, những cặp lá yêu thương của chương trình VTV3 của
14/30



15/30


Đề tài: Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ 5 – 6 tuổi ở trường mầm non

Hình ảnh trẻ tự cất giày dép lên giá
Trẻ lễ phép chào cô giáo
3.2. Giáo dục kỹ năng sống thông qua hoạt động thể dục sáng.
Dưới sân trường tôi kết hợp kỹ năng đi lên, xuống cầu thang cho trẻ đi
đúng theo bước chân, chân nào trước, chân nào sau, đi theo hàng lối, không chen
lấn xô đẩy bạn…tay vịn vào lan can cầu thang. Qua đó giáo dục trẻ biết tuân thủ
quy tắc trước sau, không lộn xộn khi đi theo hàng.

Hình ảnh: Kỹ năng đi cầu thang.
3.3. Giáo dục kỹ năng sống thông qua hoạt động học.
Giáo viên bồi dưỡng cho trẻ kinh nghiệm sống, nhân cách tốt đẹp qua
những câu chuyện, bài thơ, tục ngữ, ca dao, đồng dao, bài hát,…. Được nghe kể
chuyện là điều trẻ rất thích, do đó giáo viên lựa chọn câu chuyện phù hợp để
lồng ghép giáo dục. Chẳng hạn chủ đề Bản thân, với câu chuyện “Giấc mơ kì lạ”
có nội dung giáo dục “ăn uống đầy đủ để các giác quan hoạt động” khi đó cô

16/30


Đề tài: Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ 5 – 6 tuổi ở trường mầm non
chuyển tải những thông điệp quý báu “kỹ năng tự nhận thức bản thân” hãy biết
giữ gìn và bảo vệ chính cơ thể mình.
Trong bài thơ “Tình bạn” với nội dung “Bạn Thỏ bị đau bụng với lý do ăn
thức ăn còn sống, uống nước ngoài ao” nhằm lồng ghép giáo dục kỹ năng an
toàn, tự bảo vệ bản thân (không ăn thức ăn chưa được nấu chín, không ra gần bờ

Hình ảnh cô và trẻ múa vận động bài hát cô giáo miền xuôi
Dạy trẻ kỹ năng sống thông qua hoạt động khám phá khoa học.
Đây là một trong những kỹ năng quan trọng cần có ở trẻ trong giai đoạn
này ,là sự khát khao được học, được khám phá. Giáo viên cần sử dụng nhiều tư
liệu và ý tưởng khác nhau để khêu gợi tính tò mò ở trẻ.Giáo viên tận dụng đồ
dùng trực quan hay các sự vật hiện tượng xung quanh để dạy và giúp trẻ tư duy.
Thông qua hoạt động thể dục : Khi tập thể dục trẻ sẽ được rèn luyện các
kỹ năng nhanh nhẹn, mạnh dạn, tự tin, khéo léo... . Đặc biệt qua vận động cơ
bản: Bật qua liên tiếp qua các vòng, ném xa, ném vào đích, bật sâu... , trẻ sẽ
được tự mình thực hiện vận động chứ không thể bạn mình thực hiện thay cho.
Qua đó giúp trẻ mạnh dạn, tự tin, khéo léo...phát triển thể lực cho trẻ.

Hình ảnh: Các bé lớp 5 tuổi A4 trong giờ học thể dục.
3.4. Giáo dục kỹ năng sống thông qua hoạt động vui chơi.
Như chúng ta đã biết ở trẻ mẫu giáo hoạt động vui chơi giữ vai trò chủ
đạo, thông qua hoạt động này bộc lộ rõ nét những hành vi tốt và không tốt. Vì

18/30


Đề tài: Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ 5 – 6 tuổi ở trường mầm non
vậy tôi luôn uốn nắn và sửa sai ngay cho trẻ trong khi chơi đặc biệt qua các trò
chơi ở góc phân vai.
*Hình thành kỹ năng sống thông qua hoạt động ngoài trời:
Hoạt động ngoài trời là cũng là một hoạt động mà ở đó giáo viên có thể
lồng ghép tích hợp nhiều kỹ năng sống cần thiết. Ví dụ “Nhìn ngắm hoa đẹp” trẻ
thể hiện cảm xúc vui vẻ, thoải mái, từ đó trẻ yêu thích cái đẹp, yêu thiên nhiên,
chăm sóc cây cối và bảo vệ môi trường. Hoặc giáo viên sử dụng tình huống để
trẻ giải quyết “Đang đi dạo chơi cùng trẻ thì một bạn bị ngã”, lúc này giáo viên
sẽ dựa vào cách giải quyết của trẻ mà rèn cho trẻ “Kỹ năng giúp đỡ chia sẻ”,

chất lượng...
Qua các góc chơi: bán hàng, Bác sỹ, phân vai trẻ biết hóa thân vào các vai
chơi và thể hiện được vai chơi của mình. Chẳng hạn trẻ đóng vai người bán hàng
cần biết cách bán hàng thông qua hoạt động giao tiếp với khách hàng. Từ đó rèn
cho trẻ kỹ năng giao tiếp với mọi người xung quanh. Qua các trò chơi này ngoài
việc trẻ hiểu được công việc của người bán hàng và mua hàng trẻ còn phải biết
thưa gửi lễ phép. Giai đoạn đầu trẻ còn chưa mạnh dạn trong khi chơi, tôi nhập
vai làm người bán hàng khi cháu mua hàng tôi chủ động hỏi trẻ “ Bác ơi bác
mua thứ gì nào?” Trẻ nói mua rau và trả tiền. Tôi phải sửa ngay cho trẻ. “Khi
mua hàng con phải hỏi: Bác ơi bao nhiêu tiền một mớ rau, bán cho tôi một mớ
ạ” Nếu trẻ đã biết thưa gửi lễ phép tôi sẽ gắn cho trẻ một bông hoa vào áo và
cuối ngày nhận xét trước lớp. Với hình thức này các cháu rất thích.

Hình ảnh: Các cháu chơi tập làm bác sĩ, chơi góc bán hàng
Thông qua góc chơi trọng tâm là góc tạo hình Tôi thường xuyên sưu tầm
những đồ dùng, những phế liệu, những lá cây khô, vỏ sò, dây trang kim, nhũ
màu, màu nước… Để trẻ tự tạo nên những bức tranh, những con vật. Từ đó trẻ

20/30


Đề tài: Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ 5 – 6 tuổi ở trường mầm non
có những kỹ năng cầm kéo và cắt khóe léo, kỹ năng tô màu, kỹ năng vẽ, kỹ năng
phân công công việc cho bạn trong nhóm mình.

Hình ảnh: Trẻ chơi ở góc tạo hình
Thông qua hoạt động vui chơi Tôi đưa kỹ năng sống hợp tác cho trẻ. Ở
độ tuổi này trẻ bắt đầu quan tâm đến bạn trong nhóm. Tình bạn ổn định bắt đầu
nảy sinh. Chúng sẵn sàng chia sẻ với bạn và tình bạn trở nên quan trọng với trẻ.
Ví dụ: Ở trò chơi đóng vai. Với góc chơi xây dựng. Khi xây dựng thì tất

bờm, cài nơ theo ý thích của bé.
Đây là cơ hội tốt nhất để giáo dục kỹ năng sống cho trẻ qua đó hình thành
cho trẻ những kỹ năng tự phục vụ, cho trẻ biết tự phục vụ bản thân mình những
công việc vừa sức phù hợp với trẻ.

Hình ảnh: Trẻ chải tóc cho bạn và cắt móng tay chơi góc thực hành kỹ năng.
3.6. Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ thông qua các hoạt động ăn, ngủ, vệ sinh.
Trong giờ ăn, ngủ, vệ sinh kỹ năng tự phục vụ được rèn luyện, được giáo
dục thường xuyên nhất. Chẳng hạn trẻ biết được ngày trực nhật để chuẩn bị bàn
ăn cùng với cô giáo, biết trước khi ăn là phải rửa tay, lau mặt, tự lấy ghế vào bàn
ăn. Khi ăn, biết ăn uống lịch sự, ngồi ngay ngắn trong bàn ăn, không nói chuyện
trong khi ăn, biết cách sử dụng những đồ dùng, vật dụng trong ăn uống một
cách đúng đắn, văn minh, lịch sự. Biết ăn hết xuất, không làm rơi vãi khi ăn, khi
ăn nhai nhỏ nhẹ không gây tiếng ồn, ngậm miệng khi nhai thức ăn, biết mời
trước khi ăn, biết tự dọn, cất bát thìa đúng nơi quy định, biết giúp cô dọn dẹp
bàn ăn. Ăn xong phải xúc miệng nước muối, tự thay quần áo, xếp quần áo gọn
22/30


Đề tài: Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ 5 – 6 tuổi ở trường mầm non
gàng. Trước giờ ngủ các bạn phải thực hiện theo lich trực nhât như: Trải chiếu,
đệm, chuẩn bị phòng ngủ, kéo rèm cửa... các trẻ tự lấy gối để ngủ, ngủ dậy tự cất
đồ dùng của mình…Trẻ biết vệ sinh thân thể: Tắm rửa hằng ngày, rửa tay, rửa
mặt trước khi ăn, khi tay bẩn, sau khi đi vệ sinh, đánh răng trước khi ngủ và sau
khi ngủ dậy... Cứ như thế ngày này qua ngày khác, trẻ tự thực hiện mà không
cần cô phải nhắc nhở. Kỹ năng sống ấy không những được trẻ thực hiện ở
trường mà còn thực hiện ở nhà, hay ở bất cứ đâu khi trẻ đi đến.

Hình ảnh: Các con tự trẻ rửa tay, phục vụ trong giờ ăn, giờ ngủ.
3.7. Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ thông qua các tình huống cụ thể:

không đi theo người lạ dù người đó có hứa sẽ đưa về với bố mẹ. Vì có thể đó sẽ
là kẻ xấu lợi dụng cơ hội đó bắt cóc hoặc làm hại bé.
Với tình hình phức tạp trong xã hội hiện nay, nhiều tình huống bất trắc có
thể xảy ra đối với trẻ như bị bắt cóc, xâm hại .. Tôi đã đưa ra những tình huống
để dạy trẻ như :
“ Nếu có người không quen biết cho bé quà bé nên làm như thế nào ?
Ở tình huống này, với lứa tuổi của trẻ trên thực tế trẻ rất thích khi được
cho quà và sẽ không biết tại sao không được nhận.
Khi trẻ thảo luận, tôi đưa ra những giả thiết, những tình huống xấu “Nếu
đó là kẻ xấu thì sẽ rất nguy hiểm cho bé”. Tôi phân tích, giải thích cho trẻ và
giúp trẻ có phương án giải quyết đó là:
Tuyệt đối không nhận quà, ăn bánh kẹo của người lạ vì có thể bị người
xấu tẩm thuốc mê và trúng mưu của kẻ xấu.
Khi gặp trường hợp này bé nên nói “Cháu cám ơn, nhưng bố mẹ cháu
không cho nhận quà của người lạ”.
Với chủ điểm “Gia đình”, ngoài việc giáo dục trẻ nhận biết và tránh
những đồ dùng nguy hiểm như bàn là, phích nước, bếp đang đun… Tôi đưa tình
huống trẻ biết tránh những mối nguy hiểm khác như:
Ví dụ: Nếu như có người lạ sờ, chạm vào người bé bé sẽ phản ứng như
thế nào?
“ Nếu con đang ở nhà một mình , có người đến gọi mở cửa con sẽ làm gì?
Tôi cho trẻ nói suy nghĩ, cách giải quyết của mình. Trong khi thảo luận
với trẻ tôi gợi mở: cũng có trường hợp kẻ xấu có thể gây hại cho bé hoặc lấy
trộm đồ của gia đình cũng chính là người thu tiền điện, nước hoặc chính là
người quen biết với bố mẹ bé để giúp trẻ suy đoán tìm cách giải quyết. Sau đó
cô giúp trẻ rút ra phương án tối ưu nhất trong trường hợp này: Tuyệt đối không
mở cửa, kể cả đó có thể là người quen của bố mẹ, người thu tiền điện, nước. Nếu

24/30


25/30