- Đề : Thuyết minh về cây lúa (tập làm văn lớp
9) - sử dụng yếu tố miêu tả và biện pháp nghệ
thuật trong văn bản thuyết minh .
Lập dàn ý:
+Dàn ý :
- Nghề trồng lúa lâu đời, đồng bằmg Sông
Hồng, Cửu Long, vựa lúa cả nước.
- Hai vụ lúa
- Nhiều giống lúa
- Nguồn sống loài người
- Nghề trồng lúa là nghề căn bản nhà nông
- Cây lúa -> trồng -> gieo -> cấy -> phát triển
-> thu hoạch
- Hạt gạo ăn, làm bánh, xuất khẩu.
- Rơm rạ, chất đốt, chăn nuôi, lộp nhà, làm
nấm.
- Cảm nghĩ cây lúa quê em
( Nguồn: http://baigiang.bachkim.vn)
Cây lúa Việt Nam
1) Thể loại: Thuyết minh
2) Đối tượng thuyết minh: Cây lúa Việt Nam
3) Yêu cầu: phải biết kết hợp phương pháp
thuyết minh với một số biện pháp nghệ thuật
DÀN Ý
I. Mở bài:
- Từ bao đời nay, cây lúa đã gắn bó và là một
phần không thể thiếc của con người Việt Nam
- Cây lúa đồng thời cũng trở thành tên gọi của
một nền văn minh – nền văn minh lúa nước.
II. Thân bài:
1. Khái quát:

không có cây lúa thì rất khó khăn trong việc
tạo nên∀Nếu nền văn hóa ẩm thực độc đáo
của Việt Nam.
d. Thành tựu:
- Ngày nay, nước ta đã lai tạo được hơn 30
giống lúa được công nhận là giống lúa quốc
gia.
- Việt Nam từ một nước đói nghèo đã trở
thành một nước đứng thứ 2 trên thế giới sau
Thái Lan về sản xuất gạo.
III. Kết bài:
- Cây lúa vô cùng quan trọng đối với đời sống
người Việt
- Cây lúa không chỉ mang lại đời sống no đủ
mà còn trở thành một nét đẹp trong đời sống
văn hóa tinh thần của người Việt
-Một vài ý tưởng :
Còn nhỏ là cây mạ, lớn lên là cây lúa, bông
đâm ra gọi là đòng, hạt lúa non là cốm, hạt lúa
già là thóc; bông lúa gặt về thì phần còn lại
ngoài đồng là rạ, đập tách hạt thóc ra rồi thì
phần còn lại của bông lúa là rơm; sau khi xay
giã xong thì hạt thóc chia thành gạo, cám, trấu;
gạo gãy gọi là tấm; gạo nấu lên thành cơm,
xôi, nấu cho nhiều nước thành cháo, chế biến
thành món quà là bỏng,... Cây lúa lại có nhiều
loại: nếp, tẻ, mùa, chiêm... Trong số các loại
lúa, khi xưa, người Việt dùng lúa nếp là chính,
trong lúa tẻ thì lúa mùa là chính.
-Các câu ca dao , tục ngữ về lúa :

phát triển phổ biến rộng rãi từ rất sớm, buổi
đầu dựng nước và duy trì mãi đến ngày nay,
tập trung ở đồng bằng sông hồng và Châu thổ
đồng bằng sông Cửu Long.
Khi nói đến Việt Nam, tra nghĩ ngay đến hình
tượng cây lúa nước, nó được xem là biểu
tượng nét đặc trưng của văn hóa, truyền thống
của Nước Việt xưa và nay.
Một số đoạn văn gợi ý:
Nghề trồng lúa ở Việt Nam có lịch sử lâu đời
nhất so với nghề trồng lúa ở các nước châu Á.
Theo các tài liệu khảo cổ ở Trung Quốc, Ấn
Độ, Việt Nam... Cây lúa đã có mặt từ 3000 -
2000 năm trước công nguyên. Tổ tiên chúng ta
đã thuần hóa cây lúa dại thành cây lúa trồng và
đã phát triển nghề trồng lúa đạt được những
tiến bộ như ngày nay.
Trước năm 1945, diện tích trồng lúa ở 2 đồng
bằng Bắc bộ và Nam Bộ là 1,8 triệu và 2,7
triệu ha với năng suất bình quân 13 tạ / ha và
sản lượng thóc tương ứng 2,4 - 3,0 triệu tấn.
Trong thời gian này chủ yếu là các giống lúa
cũ, ở miền Bắc sử dụng các giống lúa cao cây,
ít chụi thâm canh, dễ đổ, năng suất thấp.
Nhà nông có câu” Nhất thì, nhì thục” . Từ năm
1963- 1965, ở những vùng chuyên canh lúa do
diện tích nhiều, thường có một số diện tích cấy
chậm, bị muộn thời vụ. Nhờ tiến bộ kỹ thuật
đã đưa vào một số giống lúa xuân thấp cây,
ngắn ngày đã đảm bảo được thời vụ. Đã

phát triển thành những vùng sản xuất hàng hóa
là điều kiện thuận lợi để các loại dịch hại mới
nguy hiểm, khó phòng trừ.
- Sử dụng thuốc Bảo vệ thực vật có xu hướng
tăng, ảnh hưởng đến chất lượng nông sản.
- Tham gia vào thị trường thương mại thế giới
có sự đòi hỏi rất khắt khe về chất lượng nông
sản. Do vậy phải có sự đầu tư một cách đồng
bộ từ sản xuất đến đánh giá kiểm định chất
lượng, bảo quản và vận chuyển tiêu thụ.
Từ ngàn đời nay,cây lúa đã gắn bó với con
người,làng quê Việt nam.Và đồng thời cũng
trở thành tên gọi cho một nền văn minh-nền
văn minh lúa nước.
Cây lúa không chỉ mang lại sự no đủ mà còn
trở thành một nét đẹp trong đời sống văn hóa
và tinh thần.hạt lúa và người nông dân cần
cù,mộc mạc là mảng màu không thể thiếu
trong bức tranh của đồng quê Việt nam hiện
nay và mãi mãi về sau
Là cây trồng thuộc nhóm ngũ cốc,lúa cũng là
cây lương thực chính của người dân VN nói
riêng và người dân châu á nói chung.Cây lúa
,hạt gạo đã trở nên thân thuộc gần gũi đến mức
từ bao đời nay người dân VN coi đó là một
phần không thể thiếu trong cuộc sống.Từ
những bữa cơm đơn giản đến các bữa tiệc
quan trọng không thể thiếu sự góp mặt của cây
lúa,chỉ có điều nó được chế biến dưới dạng
này hay dạng khác.Không chỉ giữ vai trò to lớn

cốc) dài 5-12 mm và dày 2-3 mm. Cây lúa non
được gọi là mạ. Sau khi ngâm ủ, người ta có
thể gieo thẳng các hạt thóc đã nảy mầm vào
ruộng lúa đã được cày, bừa kỹ hoặc qua giai
đoạn gieo mạ trên ruộng riêng để cây lúa non
có sức phát triển tốt, sau một khoảng thời gian
thì nhổ mạ để cấy trong ruộng lúa chính. Sản
phẩm thu được từ cây lúa là thóc. Sau khi xát
bỏ lớp vỏ ngoài thu được sản phẩm chính là
gạo và các phụ phẩm là cám và trấu. Gạo là
nguồn lương thực chủ yếu của hơn một nửa
dân số thế giới (chủ yếu ở châu Á và châu Mỹ
La tinh), điều này làm cho nó trở thành loại
lương thực được con người tiêu thụ nhiều
nhất. Trong tiếng Anh, từ rice (lúa, gạo) có
nguồn gốc từ arisi trong tiếng Tamil.
[sửa] Gieo trồng
Việc trồng lúa phù hợp nhất tại các khu vực
với chi phí nhân công thấp và lượng mưa lớn,
do nó đòi hỏi nhiều nhân công để gieo trồng và
cần nhiều nước để phát triển tốt. Tuy nhiên,
lúa có thể trồng ở bất kỳ đâu, thậm chí ở cả
các sườn đồi hay núi. Lúa là loại cây trồng
đứng hàng thứ ba trên thế giới, chỉ sau ngô và
lúa mì. Mặc dù các loài lúa có nguồn gốc ở
khu vực miền nam châu Á và một phần nào đó
của châu Phi, nhưng hàng thế kỷ thương mại
và xuất khẩu thóc, gạo đã làm cho nó trở thành
phổ biến trong nhiều nền văn minh.
Một người phụ nữ đang nhổ mạ

nhiều so với các loại cây trồng khác. Việc gieo
trồng lúa là một công việc chứa đựng các yếu
tố mâu thuẫn tại một vài khu vực, chẳng hạn
tại Hoa Kỳ và Australia, là các khu vực mà
việc gieo trồng lúa chiếm tới 7% tài nguyên
nước của các quốc gia này nhưng chỉ tạo ra
0,02% GDP. Tuy nhiên, tại các quốc gia có
mùa mưa - bão theo chu kỳ thì việc gieo trồng
lúa còn có tác dụng giữ cho việc cung cấp
nước được duy trì ổn định hơn cũng như ngăn
chặn lũ lụt không bị đột ngột.
Bệnh đạo ôn, do loài nấm Magnaporthe grisea
gây ra, là loại bệnh đáng chú ý nhất gây ảnh
hưởng tới năng suất lúa. Lúa còn bị một số sâu
bệnh phá hoại như cháy cổ lá, bạc lá, rầy nâu
(Nilaparvata lugens), châu chấu, bọ trĩ, rầy
lưng trắng, rầy xanh đuôi đen, rầy xám, các
loài bọ xít (họ Pentatomidae) như bọ xít đen,
bọ xít xanh, bọ xít dài, bọ xít gai, sâu cuốn lá
nhỏ, sâu cuốn lá lớn, sâu đục thân lúa hai
chấm, sâu năm vạch đầu nâu, sâu năm vạch
đầu đen, sâu cú mèo, sâu keo, sâu cắn gié, sâu
đo xanh, ruồi đục nõn, sâu nâu, v.v.
Bài chi tiết: Danh sách các loại sâu bệnh hại
lúa
.
Lương thực
Cối giã gạo tại Nhật Bản vào khoảng thập niên
1920
Hạt thóc trước tiên được xay để tách lớp vỏ

khỏe. Ứng dụng khác là để làm một loại rau
dầm có tên gọi là tsukemono.
Tại nhiều nơi, gạo còn được nghiền thành bột
để làm nhiều loại đồ uống như amazake,
horchata, sữa gạo và rượu sakê. Bột gạo nói
chung an toàn cho những người cần có chế độ
ăn kiêng gluten.
Chế biến và nấu ăn
Gạo chưa xát (gạo lứt)
Sản phẩm chủ yếu từ gạo là cơm. Gạo có thể
nấu thành cơm nhờ cách luộc trong nước (vừa
đủ) hay bằng hơi nước. Các nồi cơm điện rất
phổ biến ở châu Á, đã đơn giản hóa quá trình
này.
Gạo cũng có thể nấu thành cháo bằng cách cho
nhiều nước hơn bình thường. Bằng cách này
gạo sẽ được bão hòa về nước và trở thành
mềm, nở hơn. Các món cháo rất dễ tiêu hóa và
vì thế nó đặc biệt thích hợp cho những người
bị ốm.
Khi nấu các loại gạo chưa xát bỏ hết cám, một
cách thức nấu ăn giữ được các chất dinh
dưỡng gọi là Cơm GABA hay GBR[2] có thể
sử dụng. Nó bao gồm việc ngâm gạo trong
khoảng 20 giờ trong nước ấm (38°C hay
100°F) trước khi nấu. Quá trình này kích thích
sự nảy mầm, và nó kích hoạt các enzym có
trong gạo. Bằng cách này, người ta có thể thu
giữ được nhiều axít amin hơn.
Lịch sử

đầu tiên tiến hành việc gieo trồng hay thuần
hoá giống lúa này. (Xem Các giả thuyết về
nguồn gốc thuần hoá cây lúa).
Các giống lúa trồng trên các vùng đất khô đã
được đưa vào Nhật Bản và Triều Tiên khoảng
những năm 1000 TCN. Các giống lúa nước có
mặt tại Triều Tiên vào giữa thời kỳ đồ gốm
Mumun (khoảng 850-550 TCN) và tới Nhật
Bản vào khoảng thời kỳ Yayoi (khoảng 300
TCN).
Mô hình bông lúa trên đồng xu 5 yên nhấn
mạnh tầm quan trọng của hạt thóc đối với
người Nhật
O. sativa đã thích nghi với việc gieo trồng tại
Trung Đông và Địa Trung Hải của châu Âu
vào khoảng năm 800 TCN. Người Moor đã
đem nó tới bán đảo Iberia khi họ xâm chiếm
vùng này vào năm 711. Thời gian nửa sau của
thế kỷ 15, thì lúa đã trải rộng tới Ý và sau đó
là Pháp và sau đó là tất cả các châu lục khác
trong thời kỳ khám phá và chinh phục lớn của
người châu Âu. Năm 1694, lúa đã đến South
Carolina, có lẽ có nguồn gốc từ Madagascar.
Người Tây Ban Nha đem các giống lúa tới
Nam Mỹ vào đầu thế kỷ 18.
Tại Hoa Kỳ, trong các khu vực South Carolina
và Georgia thuộc địa thì người ta đã gieo trồng
và tích lũy được tài sản lớn nhờ sức lao động
của các nô lệ mua về từ khu vực Senegambia ở
Tây Phi. Tại cảng Charleston, mà qua đó 40%

hẳn, do chỉ khoảng 5-6% gạo được buôn bán ở
quy mô quốc tế. Ba nhà xuất khẩu gạo hàng
đầu thế giới là Thái Lan (26% sản lượng gạo
xuất khẩu), Việt Nam (15%) và Hoa Kỳ
(11%), trong khi ba nhà nhập khẩu gạo lớn
nhất là Indonesia (14%), Bangladesh (4%) và
Brasil (3%).
[sửa] Các giống
Tập tin:A hand holding rice.jpg