VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
NGÔ TRẦN ĐỨC NGHĨA
HỘI CHỢ THƯƠNG MẠI THEO PHÁP LUẬT
THƯƠNG MẠI VIỆT NAM HIỆN NAY
TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
HÀ NỘI, năm 2019
VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
NGÔ TRẦN ĐỨC NGHĨA
HỘI CHỢ THƯƠNG MẠI THEO PHÁP LUẬT
THƯƠNG MẠI VIỆT NAM HIỆN NAY
TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
Chuyên ngành: Luật Kinh tế
Mã số
: 8.38.01.07
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
luật về hội chợ thương mại ở Việt Nam hiện nay............................................. 62
3.2. Một số giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả việc thực
hiện pháp luật về hội chợ thương mại từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng............. 66
KẾT LUẬN ...................................................................................................... 77
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Ngày nay, cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trường, quá trình
toàn cầu hóa và tự do hóa thương mại đang là xu thế nổi bật của nền kinh tế
đương đại. Cùng với sự phát triển đó, Việt Nam cũng đã tiến hành công cuộc
đổi mới và hội nhập với việc tham gia vào các tổ chức kinh tế quốc tế, đặc biệt
là Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Bên cạnh thuận lợi trong việc giao
lưu, hợp tác kinh tế quốc tế, thúc đẩy nền kinh tế phát triển, song đi đôi với đó
là nhiều thách thức đó là khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp phải đủ
mạnh để thúc đẩy sự phát triển kinh tế. Chính vì vậy, Nhà nước phải tạo ra sân
chơi cho các doanh nghiệp, thương nhân cạnh tranh với nhau một cách lành
mạnh và công bằng.
Hội chợ thương mại là một khái niệm truyền thống có từ lâu đời, nhưng
ở góc độ pháp lý, khái niệm này mới được hình thành trong các văn bản pháp
luật nước ta trong những năm trở lại đây nhằm đáp ứng những yêu cầu đặt ra
của hoạt động thương mại, là một kênh giúp doanh nghiệp đem sản phẩm của
mình ra thị nhằm quảng bá, tiếp thị và tìm kiếm khách hàng đối tác. Hội
chợthương mại là hoạt động xúc tiến thương mại được tổ chức với mục đích
giúp các doanh nghiệp có cơ hội giới thiệu sản phẩm nhằm tìm kiếm cơ hội
hợp tác, trao đổi hàng hóa, dịch vụ, kinh doanh đầu tư, chuyển giao công nghệ
hoặc khảo sát mẫu mã, thị hiếu, tìm kiếm sản phẩm mới cũng như trưng bày,
quảng bá sản phẩm của mình. Thực tế cho thấy, lợi ích từ các hội chợ thương
mại mang lại không nhỏ. Người tiêu dùng khi tham quan hội chợ thương mại
Hiện nay, hội chợ thương mại đóng vai trò quan trọng trong sự phát
triển nền kinh tế hội nhập, nâng cao khả năng cạnh tranh của các thương nhân
và thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế thị trường trong nước cũng như nước
ngoài. Vì vậy, những quy định pháp luật về hội chợ thương mại sẽ đóng vai trò
hết sức quan trọng nhằm tạo ra môi trường cởi mở, thông thoáng, đảm bảo
2
nhanh gọn trong việc giải quyết các thủ tục hành chính nhằm tạo điều kiện hơn
nữa giúp kích thích đầu tư, phát triển kinh tế.
Hội chợ thương mại với tầm quan trọng của nó đã có không ít các công
trình nghiên cứu pháp luật về hoạt động xúc tiến thương mại nói chung, pháp
luật vềhội chợ thương mại nói riêng ra đời. Đặc biệt là gần đây khi nền kinh tế
thị trường ngày càng phát triển mạnh mẽ, đã xuất hiện nhiều hơn các công
trình nghiên cứu về vấn đề này. Có thể kể đến các công trình như:
- Sách chuyên khảo “Pháp luật về xúc tiến thương mại ở Việt Nam –
Những vấn đề lý luận và thực tiễn” của tác giả Nguyễn Thị Dung, Nxb. Chính
trị Quốc gia, Hà nội, năm 2007;
- Luận án Tiến sĩ kinh tế với đề tài: “Hoàn thiện hoạt động xúc tiến
nhằm thúc đẩy xuất khẩu của các doanh nghiệp Việt Nam vào thị trường EU”
của tác giả Đỗ Thị Hương, trường Đại học Kinh tế Quốc dân, năm 2009;
- Luận văn Thạc sĩ quản trị kinh doanh với đề tài “Pháp luật về hội chợ
thương mại - Thực trạng và giải pháp hoàn thiện” của tác giả Nguyễn Phương
Linh, Trường Đại học Mở TP.Hồ Chí Minh, năm 2012;
- Sách chuyên khảo: “Xúc tiến thương mại - lý luận và thực tiễn” của
tác giả Lê Hoàng Oanh, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, năm 2014.
- Luận văn Thạc sĩ luật học với đề tài “Pháp luật về xúc tiến thương mại
từ thực tiễn hoạt động xuất khẩu của các doanh nghiệp Việt Nam sang thị
trường Hoa Kỳ”của tác giả Trần Thị Mai Hương, Khoa Luật, Học viện Khoa
học Xã hội, năm 2016;
Khái niệm, đặc điểm,chức năng và vai trò của hội chợ thương mại; khái niệm,
đặc điểm và nội dung pháp luật về hội chợ thương mại;
Phân tích, đánh giá thực trạng pháp luật về hội chợ thương mại và thực
tiễn hoạt động hội chợ thương mại theo pháp luật từ thực tiễn thành phố Đà
Nẵng;
Đề xuất định hướng và các giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng
4
cao hiệu quả của hội chợ thương mại với tư cách là một hoạt động xúc tiến
thương mại ở Việt Nam qua thực tiễn thành phố Đà Nẵng.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là các vấn đề lý luận và thực
tiễnpháp luật về hội chợ thương mại, hệ thống quy định pháp luật thương mại
về hội chợ thương mại theo Luật Thương mại năm 2005 và các văn bản hướng
dẫn thi hành.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
Trong khuôn khổ của luận văn, người viết chủ yếu tập trung nghiên cứu
các quy định của Luật Thương mại năm 2005 về hội chợ thương mại và các
văn bản hướng dẫn thi hành, cũng như thực tiễn áp dụng pháp luật thương mại
về hội chợ thương mại trên địa bàn thành phố Đà Nẵng.
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
5.1. Phương pháp luận
Luận văn dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác-Lê Nin, tư tưởng Hồ
Chí Minh về duy vật biện chứng, duy vật lịch sử; về nhà nước và pháp luật.
Luận văn còn được viết trên cơ sở vận dựng những quan điểm, cơ sở lý luận
của Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhà nước về đổi mới về xây dựng thể chế và
phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, vận hành theo kinh tế thị
trường định hướng XHCN.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn
được kết cấu 03 chương, cụ thể như sau:
Chương 1:Những vấn đề lý luận pháp luật về hội chợ thương mại.
Chương 2:Thực trạng pháp luật về hội chợ thương mại và thực tiễn thực
hiện tại thành phố Đà Nẵng.
Chương 3:Một số giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả
thực hiện pháp luật về hội chợ thương mại từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng.
6
CHƯƠNG 1
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN PHÁP LUẬT
VỀ HỘI CHỢ THƯƠNG MẠI
1.1. Khái quát lý luận về hội chợ thương mại
1.1.1. Khái niệm và đặc điểm hội chợ thương mại
Hội chợ thương mại là một khái niệm đã hình thành từ rất lâu. Khi xã
hội phát triển đòi hỏi nhu cầu trao đổi, mua bán hàng hóa diễn ra thường
xuyên, liên tục. Để thuận tiện cho việc mua bán hàng hóa người ta quy định
một số địa điểm cố định, nơi mà người mua và người bán được thực hiện việc
trao đổi hàng hóa với nhau. Đó chính là “chợ”.
Theo định nghĩa Từ điển Tiếng Việt 2003 của Viện Ngôn ngữ học
thì:“Hội” là cuộc vui được tổ chức cho đông đảo người dự, theo phong tục
hoặc nhân dịp đặc biệt như Hội mùa, Hội làng…[31]. “Chợ” là nơi cộng đồng
để đông người đến mua bán vào những ngày, buổi nhất định, ví dụ như Chợ
Bến Thành, Chợ Đồng Xuân…[31].
Hội chợ là việc tổ chức và trưng bày, giới thiệu hàng hóa của một địa
phương, một ngành, một nước hoặc nhiều nước trong một thời gian nhất
định[31], ví dụ: Hội chợ hàng Việt Nam chất lượng cao, Hội chợ Xuân, Hội
chợ Quốc tế Quảng Châu…Hội chợ là nơi để các thương nhân tổ chức các hoạt
hội cho họ được tiếp cận, trao đổi, đàm phán ký kết hợp đồng. Trong hội chợ
thương mại, các nhà trưng bày sản phẩm có thể bán hàng hóa tại chỗ để bù đắp
một phần chi phí khi tham gia hội chợ.
Việc định nghĩa về hội chợ thương mại còn rất nhiều, nhưng theo ý kiến
cá nhân của học viên thì hội chợ thương mại được hiểu như sau:
“Hội chợ thương mại là một hoạt động xúc tiến thương mại được tổ
chức tại một địa điểm và thời gian nhất định.Trong hoạt động hội chợ thương
mạimột công ty sẽ đứng ra làm chủ và tập hợp các công ty khác bỏ tiền ra mua
lại các gian hàng cho riêng mình. Tại đây các thương nhân tổ chức các hoạt
8
động trưng bày, giới thiệu, mua bán và trao đổi hàng hóa nhằm mục đích thúc
đẩy, tìm kiếm cơ hội giao kết hợp đồng mua bán hàng hóa, dịch vụ”.
b. Đặc điểm của hội chợ thương mại
Hội chợ thương mại là một hoạt động xúc tiến thương mại nhằm thúc
đẩy việc mua bán hàng hóa và cung ứng dịch vụ, nên hội chợ thương mại có
những đặc điểm sau:
Trong hội chợ thương mại, địa điểm và thời gian thường không được
quy định rõ ràng mà phụ thuộc vào đặc điểm, tính chất từng cuộc hội chợ. Ví
dụ: Địa điểm để tổ chức các hội chợ thương mại có quy mô vừa và lớn thường
được diễn ra tại nơi có mặt bằng rộng lớn ở các khu đô thị, giao thông vận tải
thuận tiện, cơ sở hạ tầng và an ninh tốt. Thời gian để tổ chức một cuộc hội chợ
tầm 7 đến 10 ngày có thể dài hơn. Các cuộc hội chợ thương mại tổng hợp có
thời gian dài hơn các cuộc hội chợ thương mại chuyên ngành. Đặc điểm này
dùng để phân biệt hội chợ thương mại với các hình thức xúc tiến thương mại
khác.
Về chủ thể: Chủ thể của hoạt động hội chợ thương mại là thương nhân.
Các hoạt động xúc tiến thương mại khác có thể do từng thương nhân độc lập
tiến hành, còn đối với hội chợ thương mại là sự tham gia đồng thời của nhiều
thời gian và không gian. Vì vậy, khi thương nhân tổ chức hội chợ thương mại
phải xác định tên, chủ đề của hội chợ thương mại, địa điểm và thời gian tổ
chức hội chợ thương mại. Đây là điều kiện để tổ chức hội chợ thương mại.
Hội chợ thương mại là hoạt động xúc tiến thương mại do thương nhân
thực hiện. Nếu các hoạt động xúc tiến thương mại khác có thể do từng thương
nhân độc lập tiến hành thì hoạt động hội chợ thương mại có sự tham gia đồng
thời của nhiều thương nhân tại cùng một địa điểm và thời gian nhất định.
Thương nhân Việt Nam, thương nhân nước ngoài tại Việt Nam có quyền trực
tiếp tổ chức, tham gia hoạt động hội chợ thương mại hàng hóa, dịch vụ của
mình hoặc có quyền thuê doanh nghiệp chuyên kinh doanh dịch vụ hội chợ
thương mại đứng ra tổ chức. Văn phòng đại diện của thương nhân không được
10
phép tổ chức hội chợ thương mại. Trong trường hợp được thương nhân ủy
quyền, văn phòng đại diện có quyền ký hợp đồng với doanh nghiệp chuyên
kinh doanh dịch vụ hội chợ thương mại đứng ra tổ chức, tham gia hoạt động
hội chợ thương mại cho thương nhân mà mình đại diện. Thương nhân nước
ngoài có quyền trực tiếp tham gia hoặc thuê doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ
hội chợ thương mại tại Việt Nam thay mặt mình tham gia hội chợ thương mại
tại Việt Nam. Trường hợp thương nhân nước ngoài muốn tổ chức hội chợ
thương mại tại Việt Nam thì thương nhân nước ngoài phải thuê thương nhân
chuyên kinh doanh dịch vụ hội chợ thương mại tại Việt Nam thực hiện.
Thương nhân có thể tổ chức hội chợ thương mại hoặc tổ chức hội chợ
thương mại thông qua hợp đồng dịch vụ tổ chức hội chợ thương mại. Các chủ
thể này khi đăng ký tổ chức, tham gia hội chợ thương mại đều phải tuân thủ
quy định của pháp luật về hội chợ thương mại. Nếu hội chợ thương mại được
tổ chức tại Việt Nam thì phải được đăng ký và xác nhận bằng văn bản của cơ
quan quản lý nhà nước thương mại tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nơi
diễn ra hội chợ thương mại.
thương mại khác có thể do cá nhân từng thương nhân độc lâp tiến hành.
Cách thức xúc tiến của hoạt động hội chợ thương mại là trưng bày, giới
thiệu, quảng cáo, bán hàng hóa và giao kết hợp đồng. Trong khi đó các hình
thức xúc tiến thương mại khác là việc dành cho khách hàng những lợi ích nhất
định như khuyến mãi, quảng cáo thương mại, trưng bày giới thiệu hàng hóa
dịch vụ. Ví dụ: Hoạt động xúc tiến thương mại bằng hình thức khuyến mãi,
thương nhân sẽ dành cho khách hàng những lợi ích khác nhau như thử hàng
mẫu không trả tiền, tặng hàng hóa không thu tiền, giảm giá… Các hình thức
xúc tiến thương mại trên không tồn tại hoạt động mua bán hàng hóa và giao
kết hợp đồng như trong hoạt động hội chợ thương mại.
Các chủ thể khi tham gia hội chợ thương mại buộc phải xác định thời
gian, địa điểm và nội dung cụ thể. Hội chợ thương mại được thực hiện tập
trung tại một địa điểm, thời gian và đã được đăng ký với cơ quan nhà nước có
12
thẩm quyền trước đó. Trong khi đó, các hình thức xúc tiến thương mại khác
không cần phải xác định thời gian, địa điểm và nội dung.
1.1.3. Phân loại hội chợ thương mại
a. Căn cứ theo vị trí địa lý
(i) Hội chợ thương mại trong nước: Hoạt động hội chợ thương mại này
được diễn ra trong phạm vi lãnh thổ Việt Nam.
Ở Việt Nam có thể kể tên các hội chợ thương mại trong nước nổi bật
như Hội chợ Đồ gỗ và Trang trí Nội thất Việt Nam 2019 (Nhà thi đấu Phú
Thọ, TP. HCM), Hội chợ hàng Việt Nam chất lượng cao…
(ii)Tổ chức hội chợ thương mại ở nước ngoài: Hội chợ thương mại được
tổ chức ở nước ngoài bao gồm các cá nhân, doanh nghiệp Việt Nam và nước
ngoài tham dự được tổ chức bên ngoài lãnh thổ Việt Nam.
Hội chợthương mại này có thể kể tên như Hội chợ thương mại và hợp
tác kinh tế Trung – Việt tại Trung Quốc, hội chợ hàng Việt Nam tại Myanmar,
(ii) Hội chợ thương mại không định kỳ: Hội chợ thương mại không định
kỳ làhoạt động thương mại thường được tổ chức rãi rác qua các năm và thường
không được tổ chức lại trong những năm kế tiếp. Hội chợ được tổ chức ra
nhằm đáp ứng nhu cầu của các doanh nghiệp có nhu cầu về sản phẩm ở thị
trường nhỏ, hẹp hơn như các địa phương, các ngành kinh tế… Hội chợ thương
mại không định kỳ thường được tổ chức với quy mô nhỏ hơn so với hội chợ
thương mại định kỳ.
c. Căn cứ theo tính chất
(i) Hội chợ thương mại tổng hợp: Với sự tham gia của nhiều thương
nhân, các tổ chức doanh nghiệp trong nước và quốc tế nhằm quảng bá, giới
thiệu và bán sản phẩm để phục vụ nhiều loại đối tượng khác nhau. Các mặt
hàng chủ yếu trong hội chợ thương mại tổng hợp đa phần là hàng hóa công
nghiệp và hàng tiêu dùng. Khách tham gia hội chợ thương mại cũng đa dạng
bao gồm khách chuyên môn, khách tham quan nói chung thuộc các ngành,
nghề khác nhau. Tại hội chợ thương mại tổng hợp hàng hóa được phân chia
14
theo vị trí, khu vực phù hợp với từng ngành hàng cụ thể.
Ở nước ta hiện nay rất phổ biến loại hình hội chợ thương mại này vì dễ
tổ chức, dễ tham gia, dễ dàng thâm nhập vào thị trường như Hội chợ Xuân,
Hội chợ Thương mại, Hội chợ hàng Việt Nam chất lượng cao…
(ii) Hội chợ thương mại chuyên ngành: Hội chợ thương mại chuyên
ngành là loại hình hội chợ thương mại tập trung chuyên giới thiệu, quảng bá
cho một ngành công nghiệp hoặc một lĩnh vực sản xuất, dịch vụ nhất định như
hội chợ ngành tin học điện tử, hội chợ ngành dệt may, hội chợ ngành cơ khí…
Hội chợ thương mại ngành thường thu hút khách hàng đến từ các doanh
nghiệp, nhà sản xuất đang quan tâm đến lĩnh vực là chuyên môn ngành của họ.
Hoạt động này nhằm tạo cơ hội tiếp xúc giữa các doanh nghiệp đầu ngành với
nhà kinh doanh của các công ty hay tập đoàn lớn. Còn đối với những doanh
được tổ chức tại Việt Nam…
1.1.4. Chức năng và vai trò của hội chợ thương mại
1.1.4.1.Chức năng của hội chợ thương mại
Hội chợ thương mại là hoạt động xúc tiến thương mại nhằm mục đích
tìm kiếm đối tác để ký kết hợp đồng, đẩy mạnh việc tiêu thụ hàng hóa của
doanh nghiệp đem lại nguồn thu cho hoạt động kinh doanh. Chính vì thế, chức
năng của hội chợ thương mại cũng đều nhằm phục vụ các mục đích trên. Các
hoạt động hội chợ thương mại bao gồm các chức năng sau đây:
Chức năng quảng bá, giới thiệu sản phẩm, dịch vụ: Tại hội chợ thương
mại các nhà sản xuất luôn cung cấp cho người tiêu dùng những đặc điểm nổi
bật về sản phẩm, thông tin sản phẩm, chỉ số chất lượng sản phẩm và những ưu
điểm khác nổi bật của sản phẩm so với các sản phẩm cùng loại trên thị trường
qua đó góp phần kích thích thị hiếu người tiêu dùng, tìm kiếm đối tác cũng như
tiêu thụ hàng hóa.
Chức năng cung cấp, thu thập thông tin kinh tế: Thông qua hoạt động
hội chợ thương mại, thương nhân nắm bắt được thông tin về khả năng đáp ứng
nhu cầu hàng hóa, dịch vụ, thông tin về máy móc, thiết bị công nghệ…Ngoài
16
ra, khi tham gia hội chợ thương mại thương nhân nhận biết được nhu cầu thị
trường, giá cả sản phẩm dịch vụ của các doanh nghiệp khác. Thương nhân có
thể thu thập được mức độ hài lòng của người tiêu dùng về hàng hóa, dịch vụ
do mình sản xuất.
Chức năng sản xuất: Hội chợ thương mại cũng giúp doanh nghiệp tăng
khả năng sản xuất vì doanh nghiệp sẽ có cơ hội ký kết hợp đồng cung cấp sản
phẩm với nhiều công ty khác.
1.1.4.2. Vai trò của hội chợ thương mại
Kích thích, phát triển sản xuất: Bằng việc so sánh hàng hóa, dịch vụ của
doanh nghiệp mình có bắt kịp được với sự tiến bộ của công nghệ, khoa học kỹ
doanh nghiệp.
1.2. Khái quát lý luận pháp luật về hội chợ thương mại
1.2.1. Khái niệm và đặc điểm của pháp luật về hội chợ thương mại
Theo quy định của Luật Thương mại, hội chợ thương mại là hoạt động
xúc tiến thương mại tập trung trong một thời gian và địa điểm nhất định, trong
đó tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh được trưng bày hàng hóa của mình
nhằm mục đích tiếp thị, ký kết hợp đồng mua bán hàng.Khái niệm hội chợ
thương mại ra đời muộn bởi vì hoạt động hội chợ thương mại được tạo thành
từ sự phát triển của nền kinh tế thị trường nơi mà các thương nhân tự do trao
đổi, buôn bán hàng hóa với nhau. Còn người tiêu dùng được quyền lựa chọn
hàng hóa, dịch vụmong muốn cho phù hợp với nhu cầu của mình. Khi đó, sự
cạnh tranh trong kinh doanh, mua bán là điều tất yếu. Chính vì vậy, hội chợ
thương mại hình thành là cầu nối quan trọng, tạo ra sân chơi lành mạnh giúp
các thương nhân đem sản phẩm gần hơn đến tay người tiêu dùng. Khi nền kinh
tế Việt Nam chuyển sang cơ chế thị trường với sự điều tiết của Nhà nước, việc
được tự do hóa thương mại giúp quan hệ mua bán giữa các thương nhân trong
và ngoài nước được mở rộng theo hướng đa dạng hóa, đa phương hóa. Các
doanh nghiệp khi tham gia vào hoạt động sản xuất, kinh doanh phải hoàn toàn
chịu trách nhiệm trước kết quả kinh doanh đạt được, đồng thời phải cạnh tranh
18
với nhau để giành lấy các lợi ích kinh doanh. Khi đó, các doanh nghiệp phải có
cho mình những chính sách, những hoạch định cụ thể nhằm kích thích nhu cầu
mua sắm của người tiêu dùng. Để nâng cao khả năng cạnh tranh cũng như mở
rộng thị trường, doanh nghiệp đã đề ra các giải pháp cụ thể như khuyến mãi,
tặng quà trúng thưởng hoặc tổ chức các buổi hội chợ thương mại để giới thiệu
thêm về sản phẩm, dịch vụ của mình.
Nhằm tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh, bảo vệ lợi ích người tiêu
dùng, các nhà làm luật đã nghiên cứu và ban hành các quy định pháp luật để
bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong hoạt động hội chợ thương mại…
(ii) Các quy định pháp luật bảo đảm thực thi quyền tự do hoạt động hội
chợ thương mại phù hợp với lợi ích của Nhà nước, của thương nhân khác và
của người tiêu dùng. Nội dung của nhóm này chủ yếu là các quy định về quản
lý nhà nước trong hoạt động hội chợ thương mại, bao gồm các quy định về
thẩm quyền quản lý nhà nước, quy định về trình tự, thủ tục tiến hành các hoạt
động hội chợ thương mại mà thương nhân phải thực hiện, quy định về giám
sát, kiểm tra hoạt động hội chợ thương mại của thương nhân, xử lý vi phạm
pháp luật về hội chợ thương mại, quy định về trách nhiệm của cơ quan nhà
nước có thẩm quyền trong thực thi quyền tự do hoạt động hội chợ thương mại.
(iii) Các quy định pháp luật có liên quan đến tổ chức hội chợ thương mại
của Nhà nước và các thương nhân thực hiện tổ chức hoạt động hội chợ thương
mại. Đó là các quy định về chức năng, nhiệm vụ của Chính phủ, cơ quan thuộc
Chính phủ trong quản lý hoạt động hội chợ thương mại, quy định liên quan đến
thành lập, hoạt động của các hiệp hội là tổ chức hội chợ thương mại ở trong
nước và ở nước ngoài…
Như vậy, đối tượng điều chỉnh của pháp luật về hội chợ thương mại theo
nghĩa rộng bao gồm các quan hệ kinh tế - xã hội diễn ra giữa Nhà nước, cơ
quan quản lý nhà nước với các thương nhân, giữa các thương nhân với nhau,
giữa các thương nhân với khách hàng… Vì vậy, theo nghĩa rộng, có thể đưa ra
khái niệm: “Pháp luật về hội chợ thương mại là tổng hợp các quy định pháp
20
luật điều chỉnh quan hệ hội chợ thương mại và tổ chức, quản lý hoạt động hội
chợ thương mại hình thành trong quá trình Nhà nước và các thương nhân tổ
chức thực hiện các hoạt động về hội chợ thương mại”. Đây là một chế định
pháp luật bao gồm các quy phạm được quy định trong các văn bản thuộc nhiều
lĩnh vực pháp luật khác nhau như thương mại, dân sự, hành chính…, nhưng
chủ yếu vẫn là lĩnh vực pháp luật về thương mại.