3

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGHỆ THUẬT TRUNG ƯƠNG

BÀN THỊ TRANG

B
TẠ

T N
ÀNG

ÀPH THU G TRỊ NG
TRƯỜNG SƠN - TÂ
NH -UỊCHCC

ẬT TH
N H
NGU ÊN
ÂN T C ỆT N

T T LUẬN N THẠC SỸCHU ÊN NGHÀNH U N N H
– 2019)

Hà Nội, 2019


4
C NGTR NHNÀ Đ ĐƯ C H ÀN TH ỆN TẠ TRƯỜNG SƯ
PHẠ NGHỆ THUẬT TRUNG ƯƠNG

n

á

v

ạ sĩ ạ r

08

2019

ại h

hạ
m

h


5

Đ U
do c
V

đề tà
ểđ ợ
l
b p

v
á
ppầ ạ r
ề v
ầ
ế
ủ
đặ b ệ l r
ệ .
bế
ụ v pá
y
á
y
đự
sả v
Vù Tr
Sơ - T y
y ô
ỉ
bể
v
ể ế s p
pú đ
ạ . D sả v
á
vù đấ y
ò
bả sắ v
ủ

y sả v
ủ
v ủ
đồ
á
vù Tr
Sơ - T y
y
r
đồ
đ r
sả p ẩ
lị
ấp
á
r
v
.Ty
r
á rì bả ồ v p á
y á á rị v
v
ể ủ
đồ
á
vù Tr
Sơ - T y
y
đyv
ò ồ ạ

đ
ề
l ệ sá
bá ạp í l
v
l
á
đề p đế .
ữ
ô
rì
về vù Tr
Sơ - T y
y
v
ồ
r
lầ l ợ đ ợ
ấ bả Nhà rông các
dân tộc Bắc Tây Nguyên, á
ả
yễ
ắ Tụ yễ ồ G áp
Nxb, Kh
1991; Văn hóa, xã hội và con người
Tây Nguyên,
yễ Tấ Đắ Nxb,
ấ bả
200 ;
Nhà c a người Triêng Việt Nam, á

– Du lị
á
c
Việt Nam
ể ể đế :
v
uản l Làng Văn hóa - Du lịch các
dân tộc Việt Nam
ồng ô - Sơn Tây - à Nội (2016), Tr ng Đạ
S P ạm Nghệ thu Tr
ơ
ủ á
ả
T ấ ;
v
Tái hiện văn hóa tộc người tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt
Nam ua trường h p người Ba Na (2017), Tr
Đại h S p ạ
N
á ả
yễ T ị
T ...
ì
,
đế
để á ả
ô
rì
đề c p
ện

pp ầ n
ả p áp
á ự rạ v đ r á
đí
v
ể vù
Tr
ạ đ
bả ồ p á
y á rị v
Đá
Vệ
.
y
ạ
V
– D lị
á
ệ
ả
Sơ – T y
3.2. hi m vụ n hiên ứu
y á rị v
ữ vấ đề
về bả ồ p á
ạ
V
v
ể ủ 18
vù Tr

y á rị v
v
ể ạ
V
– D lị
Vệ
.
4 Đố tượ
và p ạm v
cứ
4.1. ối t ợn n hiên ứu
v
p r
v ệ bả ồ v p á
y á rị v
á
v
ể vù Tr
Sơ - T y
y ạ
V
– D lị
Vệ
.
4.2. Phạm vi n hiên ứu
V
–
-P ạ v
ô
Tạ

2010) đế
y.
ạ đ
bả ồ p á
y á rị
- P ạ vị
ồ ủ 18
vù Tr
v
v
ể ô
v
ạ
V
– D lị
á
Sơ - T y
y đ ợ pụ ự
Vệ
.
5 P ươ
p áp
cứ
ợp v ệ
l ệ : Tr
ơs
- P ơ p áp p
í
ổ
í v rú r

á
bả
… để r ể
ợ
v .
6. N ữ đ
p củ l ậ vă
ữ
ặ
để
ạ
ế về
v
ppầ
ỉr đ ợ
ể vù Tr
Sơ - T y
y ạ
v ệ bả ồ p á
yv
v
Vệ
để ừ đ
đị
pá
V
– D lị
á
y á rị v
r yề

ể ủ
đồ
lệ
ả về ô
á bả ồ
v
ể ù l
ả
ì
ể về v
v
ể
pá
y á rị v
v á đ
vù Tr
Sơ - T y
y .
7. Bố cục của luậ vă
p ần M đầu, Kết lu
T l ệu tham khả v P ụ lục, n i
dung lu v
ồ 3
ơ
Chương 1: Những vấ đề chung về bảo tồn v p á
y á rị v
v t thể v
V
- Du lị
á

ẬTTH
À ÀNG
NH
–DULỊCHC C ÂNT CVIỆTNAM

1.1. Một số k á

ệm

1.1.1. Văn hóa
Theo UNESCO:
p ợp ủ
ữ đặ
V
đ ợ đề p đế
l
ủ
r
về
ồ v
ấ r
v ú ả
v
đự
y
r
v
s
ệ
v

ô
ụ
s
ô
á v
ệ
sử ụ . T
ạt
y về ặ
v á p ơ
l v
á. V
á l sự
b
ữ sá
ạ v pá
đ
ạ ù v bể
ệ ủ
ổ
ợp ủ
p ơ
s
í
ữ
ầ
l
đ sả s
r
đ s

ự
y
ỏ
ả
sự v p ụ vụ lợ í
ủ
. đ y á sự v
ệ
ợ
ầ
đ đá
y ô đá
ý
đợ í
ự
y ô đ v đ s
.
ĩ
1.1.4. Giá t ị văn hóa vật thể
V
v t thể
ề đến chấ l ợ v đặ đ ểm củ đ i
ợ
đế ì
á v t chất, khiến những v t thể v
ất liệu
tự
ô
sá
ạo củ

y ơl
ỏ
ô l
y đổi những yếu t
y
cv
ủ
í lịch sử - v
danh lam thắng cảnh, di v t, cổ v t, bảo v t qu c gia.
1.1.6. Phát huy
yl l
á
y á
t tỏ á
Theo Từ iển Tiếng Việt, P á
dụ v ếp tục nảy n
”.
Nộ d
o t và p át
átịds
vă
Sơ – T y
Tr
Đ i v i di sả v
v
ồ vù
v ệ bả ồ l
y
ạ
V

ế ự
ppầ v vệ
ũ
V
– D lị
á
Vệ
ú đẩy sự p á r ể ủ
.
yv
v
cv
ể vù
bảo tồ v p á
V
– D lị
á
Vệ
Tr
Sơ – T y
y
ạ
y á đẹp
í
á r
b ệt,
Nam l
ô p ục, á
ệ giữ ì á
ồ l

á
ì đạ
ừ
đổ
đế
y Đả v
đ đ r rấ
ề
C ơ lĩ
ị yế C í sá p ù ợp á đ
í
ự đế sự p á
rể v
.
y 23 á 11
19
s
đấ
đ ợ đ lp
C ủ ị C í p ủl
ồC í
đ ý Sắc lệnh số 65/SL “Ấn
ịnh nhiệm vụ c a ông Phương bác cổ học viện” - Sắ lệ đầ
ủ
về v ệ bả ồ
sả v
. Ban Chấp
Tr
ơ Đả
VIII H i nghị lần th

p áp lý
củ
c ta trong th
1.3.2. Văn bản của
Luật Di sản văn hóa b
một số
iều c
í
sá
h
phạ
v
đ ều chỉnh cả di sả
qu
đề c
Trong
2020 B
V

đ
rõ á
p

á

y

y 21 8 199 về phê duyệt Quy hoạch tổng thể Làng Văn hóa – Du lịch
các dân tộc Việt Nam.
ịnh số 1689/-TTg về việc phê duyệt

uyên
Kiế rú

v
chung.

v t thể
í

vệ sự s
đ
đ s
ơ
1.5.
1.5.1.
T ô
ph

s
pụ
s
ủ
à

ét về
uá t ình hình thành và hát t i
Vệ
( yl B V
y 26 9 1992 V


ổ


12
1.5.2. Mụ đí h xây dựn
y 21 8 199
ủTủTr
Q yế đị s 66 QĐ-TT ạ
ổể
D lị
V
á
C í pủp
yệ Q y
Vệ
Xy ự
V
- D lị
á
Vệ
r
ạ đ
v
í
p r
ì
á ệ
ữ pá
yv
á á

vệ
á ụ
ì y
đấ
rí v
ệ
ệ
ỹđồ
đ
lạ
ồ
ế
ồ
pầ v
y v p á rể
V
- Du lị .
1.5.3. uy mô
- Du lị
c Việt Nam v
tổng diệ í
á
V
đ
ơ 900
ệ í
ặ
ồ Đồ
ôv ơ
1.544 ha r

ể í l ả đẹp ủ đấ
ữ ì
sả v
l
pp ầ l
sả ủ
.Bế
p
p úv đ ạ
đẹp
bả sắ
l
sả v
sẽ ấy đ ợ rí ệ sá
sả v
ế
.Q
ự
về bả sắ v
ạ ủ
ô
để ừđ
ủ
y á rị v
ì .C í
vì v y v ệ bả ồ v p á
v
ểl
á
ả lý v

đồ
Vệ
. Quy hoạch
tổng thể
V
- Du lị
á
c Việt Nam thể hiệ rõ í
đặ
ù ủa m t dự á
ế-v
t mặt bảo tồ v
để
phục vụ du lịch; mặ
á ổ ch c dịch vụ du lịch nh m bảo tồ
v
.
Hai n
y
i quan hệ hữ
ơ ô
ể á r
r
á


13
v
á đồng th i thể hiện
rì đầ

i, củ đ i s ng c
iểu t
rõ t
C ơ 1l
v rì b y
t s vấ đề
r
đ l
s
á iệm ơ bả l
đến vấ đề
u. Cá v bản củ Đảng
v
c về bảo tồ v p á
y sả v
. Tr
ơ
yl n
v đ đ r đ ợ
bả ồ v p á
y á rị v
;
mts
ơ bản về
V
– D lị
á
Vệ
; sự ầ
ế bả

để á ạo s l đ
ấ v
2.1.2. Giá t ị văn hóa

ơ
ạ đ
Trong tất cả những yếu t

mtt
t
của từ
2.1.3. Giá t ị n

rõ r
ắ đế

á rị v
r yề
ệ sự
ế
vữ
2.1.4. Giá t ị tâm linh

,


rõ
ơ đ y.
l
vùTr

2.2.2. Làn Văn hóa - Du lị h

ô
–D

Về
V
lị
Quy hoạch, kế hoạch p
– D lị
V
thực tế trong từng th

để

ệ vụ X y ự
rì
á
– D lị

Cơấ ổ
Vệ
8 đơ vị rự
b

ô

Pạ
Cá đơ


á

l
p ò
hoạ h đầu t

2.3.2.
-D
đế
v vệ

đị

lị

á
2010 l

p ầ
sá .


16

ồ v

ồ v

để r ể
sá

ự
ệ
Vệ
V
- D lị
á
r .
ự ế B Qả lý
p ơ
á.
đ rể
ựá
y
2.4 T c t ạ
o t và p át
á t ị vă
vật t v
Tư
Sơ – Tâ N
tạ à
ă
–
lịc các dâ tộc ệt N m
2.4.1.
hiên ứu và lựa ch n để phục dựng nhà
, nhà mồ tại Làn
Văn hóa – Du lị h á dân t c Vi t Nam
Về á
ế rú
s

ể ấy ô
.
– D lị
á
Ty
y đợ pụ ự
ạ
V
ồấ ảđề đ ợ
v
0 ô
r yề
v 11
Sơ ủ
í
đồ
ả sá v
á đị đ ể vù
ề v
Vệ
y ự
ừ
1999
đ.
á l
2đ ợ
á
lự
ế rú
rì

ụ ể
đ
ô y
rì ... á
ệ v đ ợ
ù
ô ì
rô
ả bầ
v
ô
r
by rể l
ạ á
ra r
by ạ
ô
khu l
ô
đ
ếp.
2.4.4. Côn tá bảo tồn
Vệ
á đị đ ợc
á
V
– D lị
ế. Đầ
đến
i chỉ đ ợc á ả p áp ì

ủ 0
ệ
y
13 l
đồ
s
s
y ả
ô
l ô đ ợ đả bả . Cò
s l
ô
ệ
s
s
v để ì
rạ
ỏ
ù
á ô
rì
ế
rú bị
ấp
đ ợc duy
bả
ỡ
ịp
.
Cô

ự
ệ .
2.4.5. oạt đ n
hát huy
Tí đế
y, ạ
á l
2 đ đ đ ợ 2 l ợ đồ
b
ủ 6 ỉ ,
p v Tr
Tr
ấp Đ
S về
v
đ á ệ lạ 3
lễ
rò ơ
đ
v
r yề
lễ ừ
; lễ ú lú
; lễ ầ
; lễ rỉ lú ; lễ ú bế
lễ
....
ể ừ
đ v
ạ đ

V
– D lị
á
Vệ
đ đ
s
đồ
về
ạ đ
y lú đầ
ỉđ
íđể 2
đồ
đ l
( ò Bì )
T á ( ò Bì ) về s
s
đế
y ạ
V
– D lị
á
Vệ
đ đ đ ợ 13
đồ
đạ ệ
3 khu l
về
ạ đ
s

yl
để pụ á ô
y lữ
ì
ơ đy
để để
rử
r
á v
ỉ
ả
ừ 1 - 2h. M
s
ạ đ
v
đ ợ ổ
v
ụ
bả ồ
ò ặp
ề
, ặ
ề vấ đề ì
.B
ạ đ
á
ơ
rì
v
ệ

V
ệ
s
r
ầ
l
by á
ệ v
ề
.
vù
đặ r
ủ
C
ạ đ
v
ữ
á rị v
r yề
ủ
đ ợ
ễ r ạ
V
– D lị
á
Vệ
đề đ ợ á ạ p ụ ự lạ ự r sự á đị
yế
v
”( ơ ò l

ề
á
v
rả
ệ . Đặ b ệ
V
– D lị
á
Vệ
đ ổ
ô
ơ
rì
G bá
ù
ế”
2018 v
ồ
p í yđ
100
.C ơ
rì đ r
ạ đ
ủ B Q ả lý
V
– D lị
á
Vệ
đồ b
á

ỏ
ữ
á rị v
đặ
sắ đế v
đồ . Cù
p p ầ v v ệ bả ồ á
á rị v
r yề
r
ế ấ yế ủ
á rì
l
p
ế ũ
á rì đô ị
v sự p á r ể
ế ị r
để ú
ể ò
p”
ô
ể ò
”.
ot
và p át
á t ị vă
vật t
2.6 Đá
ác

á đơ vị đị p ơ
l
r
á rì
ổ ch c á
ạ đ ng.


V


đ ợ

đô

đ
lị
chu

ếp á
á
á

đả
V
í rị, kinh

B Vì
v


á l
(
ợ
s
s v ... ừ r
đế v
đ
– D lị
á
Vệ
V
2.6.2. Hạn ch
Sự thiế đồng b giữ
ô
v
ảnh quan, dịch vụ v ạ
tầng do vừa tiếp tụ đầ
y ựng, vừ
á v
.Đ s
sản
đ
ả lý v
ạ
V
– D lị
á
Vệ
đ ợ b
đồng b

ạ đ
v
Cô
ấ
Việ
dịch vụ, h
pp
í


20
ô
ũ ả

ib

v i v t liệ
ô p ù ợp v
ấ l ợ
ô đảm bảo
ng rất nhiề đến cả
v
.
V
– D lị
á
Vệ
đ đ v
ạ đ
ừ

ò í v
á
ệ
rẻ
ự sự ể ế đ ợ
v
ủ
í
ì .
iểu t
v
rì b y
ts
á rị
b ểu củ v
Tr
ơ 2 l
Sơ - T y
y ;l
rõ v rò ủa
v t thể á
vù Tr
Tể
v D lịch, Ban Quả lí
á
ủ thể quả lí B V
Vệ
v
đồ
á

TH
NG TRƯỜNG SƠN - TÂ NGU ÊN TẠ ÀNG
NH
- DU LỊCH C C ÂN T C VIỆT NAM
3.1. Những v đề đặt ra
Tr
2019 ầ
ẩ r ơ
ệ đề á
yể đổ ô
ì
ổ đị
ổ
v
lự để
đ v
ạ đ
ơ.
Để đạ đ ợ
ệ
ả
ấ
vệ ì
ữ bả ồ p á
y á
rị v
r yề
ủ
ầ ắ ế ặ ẽ ữ bả ồ v
v pá rể

á ô
rì
ạ tầng kỹ thu v ổ ch c sự kiệ ;
ng chi
thu nh p
á b ô
v
tạ đ ng lự
s ất
l
đ ng.
Cần phải khẳ
định r
á v i á bả
v
ững khu du
lị đơ
ần,
V
– D lị
á
Vệ
l sự kết hợp
giữa cả
ô
ủa từ
ô l
á ô
rì v
đặc

tớ
lịc các dâ
2018 l
V
T ể
v D lịch tiếp tục gặt
á
ề
ô v đạ đ ợc những mụ
ấ
ợ .Đ
pv
sự p á r ển chung củ
V
– Du lị
á
c Việt
vừ
đ
t nhiệm vụ v
v ợt m c kế
hoạ
ô
á đạ đ ợc những kết quả quan tr ng; việc v
á
á l
c tiếp tụ đ ợ
ú r ng v i nhiều hoạ đ ng
p
pú

ú
á đế
để p á r ể ơ ữ
V
– D lị
á


22
lị
ạ sự á b ệ đáp
Vệ
ầ
y ự sả p ẩ
ầ ủ
á đặ b ệ l đ
ợ
ị ế v p ù ợp v
ệ á
r r
ú
á
s
l ; ppầ
6 0.000 l ợ
á
2019.
tham quan; p ấ đấ đạ ỉ
Sả p ẩ
lị ạ

yv
v p á rể l
bả ồ p á
v
lị .
3.3. N m
p áp đố vớ c ủ t
l
3.3.1. Ban uản lý Làn Văn hóa – Du lị h á dân t Vi t am
ệ
ảl
đạ
ỉ đạ
ổ
ự
ệ
ệ vụ
bả ồ v p á
y á rị v
v
ể vù
Tr
Sơ - T y
y
ắ v vệ p á rể
lị
ạ
V
– D lị
á

á
r
ể r
á sá đá
á.
á
Tế
á ủ ụ
ú đầ
ô
đầ
B
á ổ
l
v
Tạ ơ ế để đ ề r
s
ầ á
sả v
ể ủ
đồ
á
đ r
ữ
ế l
ơs
yế p ụ l
l
để bả ồ .
3.3.2. Ban uản lý hu á làn dân t

y đị
ơ ếp
ợp v
đ
p áp lý
lợ
ạ đ
ủ đơ vị r
úđầ
ả
đị p ơ để ổ
ạ đ
í sá
lị .
ệ
ấ l ợ
ị vụ đáp
y
ầ
á
ạđ
để
v
Ứ
ụ
ệ
ả ô
ệ ô
ả bá.
á y r yề

ệ ơs v
ấ
s
ô
ổ
ị vụ đáp
ầ
á
lị .
T ếp ụ
ấp ệ
p ầ
ề
ả lý
pí
y đị v ự ế.
3.3.3. Chủ thể văn hóa
Cầ p á
y v rò ủ
r
y ự
y
ì
ữ bả ồ v
y
p ụ vụ
á
lị
pp ầ
ơ

ầ đ ợ ì
ữ
ô để
ấ đ
ò ầ pả l
ú p
pú
r
đ s
đ ơ đạ . Tr
b
ả pá rể
y y
ồ
y
y ầ đ ợ pá
y
ề á
r
đ
á bế
ú
á sả p ẩ
lị
p ụ vụ
á
. ợ í
đ ợ ừ
lị
pầ

3.4.1. Chính á h quản lý
Đề
ỉ v
ệ ơ ế ạ đ
ủ
V
–D
lị
á
Vệ
s
p ù ợp v í đặ ù l ơ ì
ữ
bả ồ p á
y á á rị v
ủ á
Vệ
.
Tự
ệ
ữ
v
ạ đ
đ đ ợ p
yệ ịp
bá á
ữ
bấ p r
á rì
ự

.
Vệ


24
3.4.2. Chính á h hoạt đ n
Cầ đẩy ạ
y
r yề
á ụ ý
đồ
á
đ
ạ đ
y ạ
V
– D lị
á
Vệ
về v ệ bả ồ v p á
y á rị v
v
ể ủ
.
T
y
r yề p ổ b ế p áp l
í sá
ủ Đả v
ý

ể r s
ầ bả ồ á
ệ v
á rị
r
ế k’p …
á pụ
ồ v p á
y á
á rị v
r yề
s
ạ v
đồ
á
ạ đ
v
l
đế v
vù Tr
Sơ - T y
y
r
v v
Vệ
để
lạ á ệ
ợ
ự
ơ

Cầ
đ
v
ủ
Xy ự
đ
v
Nam
về
đ
sả p ẩ đ ạ
ạ
p
Cầ
ạ đ
á
sá
í
đồ
á
r
ừđ
.Cơếđ
đ
v s
Tổ
á
đồ

ạ

ạ
s
ơ l
sự ắ ế

đồ
ạ
đồ

ủ 13
v đ

.

ữ

p áp về
án b

l c
ủ đ

ũ á b
ả lí r
vệ đ
ạ
ồ
lự ạ
V
– D lị

ệ
á
ả
v
sá
ạ đ ợ sử ụ v p á r ể đ v
á b
đ
đồ
.C
ếđ đ
đá v
ô
l
p ủ
.
l
T ự
ệ
á
ếđ
í sá đ v v
v
.
đ
,
ả
ệ ừ b
đ s
v

b
ệ
ả u
á
ầ
ả
đ ếp
yự
yế đ ể
lị .
á ô
đ
ừ á
rì
T ếp
b
ả lý v
á
ả đú
ụ
ệ
B Đầ
Xy ự v
đí
y đị .
ệ ạ ầ
ệ
Bổ s
ấp á đ ề
p ụ vụ á

Đẩy ạ
ú ế
ú v
.
ủ
đồ
Vệ