ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------------------
THÔNG TIN ĐỒ HỌA TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ PHÁP
VÀ GỢI Ý CHO VIỆT NAM
LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC
Hà Nội - 2018
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------------------
THÔNG TIN ĐỒ HỌA TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ PHÁP
VÀ GỢI Ý CHO VIỆT NAM
Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành: Báo chí học
Mã số: 60 32 01 01
Hà Nội - 2018
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan: Luận văn này là công trình nghiên cứu thực sự của cá
nhân tôi, được thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS, TS Nguyễn Thành Lợi.
Các số liệu, những đánh giá, phân tích, nhận xét, nghiên cứu được trình bày
trong luận văn này là hoàn toàn trung thực và khách quan, chưa từng được công bố
dưới bất cứ hình thức nào.
1.2. Lịch sử hình thành và phát triển của thông tin đồ họa......................................21
1.3. Đặc điểm của thông tin đồ họa.........................................................................25
1.4. Phân loại thông tin đồ họa trên báo điện tử......................................................29
1.5. Hình thức thể hiện thông tin đồ họa.................................................................32
1.6. Giới thiệu báo chí Pháp....................................................................................36
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1........................................................................................42
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG SỬ DỤNG THÔNG TIN ĐỒ HỌA TRÊN BÁO
ĐIỆN TỬ LA CROIX, 20 MINUTES VÀ OUEST-FRANCE............................43
2.1. Sơ lược về các báo điện tử được khảo sát.......................................................43
2.2. Phân tích thông tin đồ họa trên báo điện tử La Croix, 20 Minutes và
Ouest-France.........................................................................................................49
2.3. Đánh giá việc sử dụng thông tin đồ họa trên các báo điện tử Pháp được
khảo sát..................................................................................................................74
TIỂU KẾT CHƯƠNG 2........................................................................................77
CHƯƠNG 3: BÀI HỌC KINH NGHIỆM VÀ GỢI Ý CHO VIỆT NAM.........78
3.1. Vấn đề sử dụng thông tin đồ họa trên báo điện tử Việt Nam hiện nay..............78
3.2. Một số gợi ý cho Việt Nam..............................................................................86
TIỂU KẾT CHƯƠNG 3......................................................................................100
KẾT LUẬN..........................................................................................................101
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................103
PHỤ LỤC.............................................................................................................107
1
2
DANH MỤC VIẾT TẮT
Hình 1.1. Một bức tranh vẽ gia súc trong hang đá thuộc thung lũng Vezère, miền
Tây nước Pháp có niên đại 8000 năm trước Công nguyên......................................22
Hình 1.2 “Mr Blight’ s house” – TTĐH đầu tiên dưới dạng hình vẽ minh họa và sơ
đồ được xuất bản trên tờ Times, năm 1806..............................................................23
Hình 1.3. TTĐH tương tác dưới dạng biểu đồ hình cánh cung biểu thị số tiền trợ cấp
của chính phủ Pháp theo vùng và số tiền trợ cấp bình quân trên đầu người tại các
vùng đó, đăng trên La Croix ngày 05/10/2017........................................................26
Hình 1.4. TTĐH dưới dạng bản đồ thống kê và so sánh các khu vực cháy rừng tại
bang California Mỹ năm 2017, đăng trên La Croix ngày 12/12/2017......................27
Hình 1.5. TTĐH tương tác dưới dạng biểu đồ minh họa hình chữ nhật về thành
phần số người di cư trong năm 2016, đăng trên La Croix ngày 20/6/2017..............30
Hình 1.6. Video TTĐH về sở thích lựa chọn xe hơi của các tổng thống Pháp, đăng
trên Ouest-France ngày 14/5/2017..........................................................................31
Hình 1.7. Biểu đồ tròn kết hợp với hình minh họa, đăng trên Ouest-France ngày
26/4/2017................................................................................................................. 32
Hình 1.8. Bản đồ thống kê tỷ lệ sinh đẻ trung bình của phụ nữ trên toàn thế giới
trong năm 2016, đăng trên La Croix ngày 16/8/2017..............................................35
Hình 1.10. Hình ảnh tờ báo La Gazette được phát hành ngày 09/2/1683................37
Hình 2.1. Giao diện báo điện tử La Croix................................................................43
Hình 2.2. Thanh menu trên 20minutes.fr cho phép độc giả dễ dàng lựa chọn các
mục chia nhỏ trong các chuyên mục lớn của tờ báo................................................46
Hình 2.3. Giao diện của báo điện tử Ouest-France.................................................48
Hình 2.4. TTĐH dưới dạng hình minh họa kết hợp bản đồ về vụ tấn công khủng bố
ngày 03/6 tại cầu London (Anh), đăng trên Ouest-France ngày 04/6/2017.............51
4
Hình 2.5. TTĐH dưới dạng sơ đồ về vụ tấn công khủng bố ngày 03/6 tại cầu
London (Anh), được La Croix dẫn lại từ AFP, ngày 04/6/2017..............................51
Hình 2.18. TTĐH tương tác dưới dạng biểu đồ hình cánh cung thể hiện số lượng
ghế ngồi tại Quốc hội Pháp, được đăng trên La Croix ngày 13/6/2017...................64
Hình 2.19. TTĐH tương tác dưới dạng biểu đồ hình cánh cung thể hiện kết quả bầu
cử Hạ viện Pháp sau vòng đầu bỏ phiếu, được đăng trên La Croix ngày 13/6/2017.
................................................................................................................................. 65
Hình 2.20. TTĐH tương tác dưới dạng biểu đồ hình chữ nhật so sánh tỷ lệ phiếu
bầu của các Đảng tại Pháp trong tám khu vực bỏ phiếu của Ille-et-Vilaine Pháp,
đăng trên Ouest-France ngày 14/6/2017.................................................................66
Hình 2.21. TTĐH tương tác dưới dạng tranh minh họa và biểu đồ tròn có hình minh
họa về chi phí trung bình cho việc mua sắm sách vở, đồ dùng học tập và đồ dùng
thể thao với một học sinh lớp 6 tại Pháp trong năm 2017, đăng trên La Croix ngày
17/8/2017................................................................................................................. 67
Hình 2.22. TTĐH tương tác dưới dạng đồ thị và biểu đồ cột thống kê số lượng khán
giả đến sân vận động xem Ligue 1 qua các năm và so sánh tỷ lệ ghế ngồi được lấp
kín trong khoảng thời gian từ trên, đăng trên 20 Minutes ngày 06/02/2017............68
Hình 2.23. TTĐH tương tác dưới dạng bản đồ về tình trạng cho phép hôn nhân
đồng giới tại châu Âu, đăng trên La Croix ngày 29/6/2017.....................................69
Hình 2.24. Chỉ dẫn vùng cấm rượu trên bản đồ tương tác đăng trên Ouest-France,
ngày 29/3/2017........................................................................................................69
Hình 2.25. TTĐH tương tác dưới dạng sơ đồ về những nhóm người ủng hộ tổng
thống Emmanuel Macron, đăng trên Ouest-France ngày 06/4/2017.......................70
Hình 2.26. TTĐH dưới dạng sơ đồ tương tác phân tích cấu tạo bên trong con tàu
Queen Mary 2, đăng trên Ouest-France ngày 23/6/2017.........................................71
Hình 2.27. TTĐH tương tác dưới dạng sơ đồ thời gian có gắn các video, đăng trên
La Croix ngày 02/11/2017.......................................................................................72
Hình 2.28. TTĐH tương tác dưới dạng bảng về sự sáp nhập của các nhà xuất bản
lớn trên thế giới, đăng trên La Croix ngày 21/9/2017..............................................73
Hình 2.29. TTĐH tương tác dưới dạng hình ảnh minh họa về Giải vô địch bóng đá nữ
thế giới diễn ra tại Pháp vào năm 2019, đăng trên Ouest-France, ngày 29/9/2017........73
“tiêu thụ” tin tức để có thể làm được nhiều việc cùng một lúc. Một bài viết nhiều
chữ có thể đã không còn hấp dẫn được độc giả trong thời đại báo chí công nghệ 4.0
ngày nay. Độc giả quan tâm tới tin tức ngắn gọn nhất, bắt mắt nhất mà vẫn đảm bảo
được yếu tố dễ hiểu cho mọi đối tượng công chúng. Hay nói cách khác, chỉ bằng vài
cái “quét” mắt đơn giản, câu chuyện được tác giả kể ra đã giải đáp được ba thắc
mắc của công chúng là cái gì đã xảy ra? cái gì đang diễn ra? và cái gì sắp xảy ra?
Để đáp ứng được nhu cầu hiểu nhanh và dễ dàng thông tin được đưa ra của
công chúng, TTĐH chính là phương tiện truyền tải tin tức (thống kê, so sánh, miêu
tả, kể chuyện…) đem lại hiệu quả cao trên báo chí. TTĐH đã không còn là một khái
niệm xa lạ với báo chí thế giới khi từ những năm 1980, tờ USA Today (Mỹ) đã đưa
vào các trang báo nhiều biểu đồ, đồ thị và hình ảnh lớn được trình bày với màu sắc
bắt mắt để làm mới mẻ tính hấp dẫn cho thông tin so với các tờ báo màu xám và
nhiều chữ thời đó. Sau này, cách thức truyền tải thông tin bằng đồ họa đã lan sang
các nước châu Âu như Anh, Đức, Pháp, Tây Ban Nha (1986). Tại Việt Nam, TTĐH
đã được báo điện tử Vietnamplus chú ý từ năm 2005, đến nay, ngoài Vietnamplus, tờ
VnExpress, Tuổi Trẻ Online, Dân Trí,… cũng đã khai thác việc sử dụng đồ họa
trong truyền tải thông tin và thu hút được một số lượng lớn độc giả theo dõi.
TTĐH với khả năng lớn nhất là tác động nhanh chóng tới não bộ con người
thông qua các minh họa bằng hình ảnh (dựa trên nghiên cứu của Công ty
KISSmatrics chỉ ra rằng, 65% dân số ghi nhớ thông tin bằng mắt và 90% thông tin
được truyền tới não qua các tín hiệu thị giác) có thể sẽ chiếm lĩnh ưu thế đưa tin
trong tương lai cho cả truyền thống truyền thống lẫn truyền thông mạng xã hội.
8
Pháp là quốc gia ứng dụng TTĐH từ rất sớm trên báo chí (đầu tiên là báo in)
đã chứng kiến sự ra đời của nhiều hãng sản xuất TTĐH lớn như AFP (ra đời tháng
10/1988), Idé (ra đời năm 1989), WAG (ra đời năm 1992) và Art Presse (ra đời năm
1994)… Ở đó, các nhà thiết kế đồ họa làm việc nhóm để giải quyết các đơn đặt
Cuốn L’infographie de presse (tái bản lần 2 năm 2005) của tác giả Jean –
Marie Chappé, giống như một kim chỉ nam hữu ích trong nghề báo. Jean – Marie
Chappé ngoài việc làm rõ khái niệm, chức năng, cách thức đọc TTĐH… còn chỉ ra
các thể loại TTĐH, tiêu chí của một TTĐH có chất lượng tốt cũng như kỹ thuật tạo
ra TTĐH (bằng tay hoặc bằng máy tính), kỹ thuật xử lý màu sắc trên đồ họa…
Cuốn A practical guide to Graphics Reporting – Informartion graphics for
print, web, broadcast (2006) của tác giả Jennifer George – Palilonis đã xem xét các
vấn đề về TTĐH trên các tác phẩm báo chí một cách hệ thống. Đồng thời, tác phẩm
cũng đưa ra hệ thống lý luận, khái niệm cơ bản nhất về lĩnh vực này.
Cuốn Thiết kế - Tạo mẫu & Dàn trang (2010) của tác giả Roger C. Parkers
đã đề cập đến hình minh họa dưới dạng TTĐH, đồng thời đề xuất những cách thức
để phát huy tốt nhất ưu thế của dạng thức đưa tin này.
Luận văn thạc sĩ Mettre en image l’information: l’infographie de presse
(2015) của tác giả Léa Joussaume, là một cách tiếp cận có tổ chức về cách sản xuất
TTĐH trên báo chí.
Bản báo cáo kết quả nghiên cứu về đồ họa trên báo chí Reporting and
editing news graphics của tác giả Kelly Barry – Phó Tổng Biên tập mảng đồ họa
của tờ USA Today, đã đưa ra những con số thống kê rất cụ thể về tầm quan trọng
của các yếu tố thị giác trong thiết kế tin tức trong đó ảnh và đồ họa chiếm vị trí
quan trọng nhất. Từ đó, tác giả đưa ra cái nhìn tổng quan nhất về các phương pháp
thể hiện TTĐH thông qua rất nhiều ví dụ sinh động.
2.2. Ở Việt Nam
Tại nước ta, đã có một số công trình nghiên cứu có giá trị về TTĐH, cụ thể là:
Cuốn “Ngôn ngữ báo chí” (2001 – tái bản năm 2012) của tác giả Vũ Quang
Hào, nghiên cứu một cách công phu, có hệ thống về ngôn ngữ báo chí (cụ thể cuốn
sách đề cập đến các vấn đề lý luận và thực tiễn về ngôn ngữ của loại hình báo in,
báo phát thanh) và giới thiệu về ngôn ngữ quảng cáo báo và quảng bá báo chí.
Trong các vấn đề về ngôn ngữ báo chí, tác giả đã dẫn giải về ngôn ngữ của thông tin
phi văn tự trong nội dung thứ 10 của cuốn sách như sau: “Cuộc sống tồn tại xung
kỹ năng viết báo đa phương tiện. Đặc biệt, trong phần kỹ năng viết báo đa phương
tiện, tác giả đã nghiên cứu một cách có hệ thống về thuật ngữ “đồ họa thông tin”
hay còn gọi là “đồ họa trực quan”. Từ việc lý giải khái niệm, tác giả đã đưa ra quy
trình thiết kế đồ họa thông tin với ba bước chính là lý giải thông tin – hình thành
khung sườn - thiết kế ý tưởng.
11
Bài viết Infographic – Bức tranh thay ngàn lời muốn nói (2014) của tác giả
Nhật Anh đăng trên tạp chí STINFO, đã đề cập đến khái niệm infographic (TTĐH)
và sự bùng nổ của infographic trong thời đại Big Data (Kho dữ liệu lớn) ngày nay.
Tác giả cũng làm rõ sức mạnh của infographic, so sánh giữa infographic xưa và nay,
đồng thời phân biệt infographic với data visualization (trực quan hóa dữ liệu).
Bài viết Sử dụng tin đồ họa trên báo điện tử Việt Nam (2015) của tác giả Đào
Cảnh đăng trên tạp chí Người làm báo, đã làm rõ khái niệm TTĐH và thể loại tin đồ
họa. Từ đó, tác giả đã chỉ ra thực trạng sử dụng tin đồ họa trên Vietnamplus – tờ báo
đầu tiên sử dụng thể loại tin đồ họa. Cuối cùng, tác giả cũng đề xuất một số khuyến
nghị nhằm nâng cao chất lượng và số lượng của thể loại tin đồ họa trong cuộc cạnh
tranh về tốc độ cập nhật tin tức ngày nay.
Luận văn Sử dụng thông tin đồ họa trong các chương trình truyền hình hiện
nay (2012), tác giả Ngô Thị Yến, chuyên ngành Báo chí học đã giải thích và hệ
thống lý luận về chương trình truyền hình, TTĐH và những thuật ngữ về thiết kế
trên truyền hình; đặc điểm, vai trò và phương pháp thể hiện TTĐH. Từ cơ sở lý luận
đó, tác giả đã khảo sát thực trạng sử dụng TTĐH trên một số chương trình truyền
hình trong và ngoài nước như Bản tin thời sự 19h của VTV1 – Đài truyền hình Việt
Nam, Bản tin tài chính kinh doanh tối trên VTV1, Bản tin thời sự NEWLINES trên
kênh NHK của Nhật Bản và kênh truyền hình ARIRANG của Hàn Quốc, Bản tin
thời sự Asia Today trên kênh truyền hình Channel NewAsia của Singapore để từ đó
so sánh được việc sử dụng TTĐH giữa các kênh truyền hình trong nước với nước
sử dụng thông tin đồ họa trong chương trình thời sự 19h trên VTV1 (2014) của Mạc
Thị Yến đã kế thừa hệ thống lý thuyết từ các công trình đã nghiên cứu trước đó để
từ đó nghiên cứu cụ thể vào một tờ báo hoặc một kênh truyền hình cụ thể, thậm chí
rộng hơn trong cả lĩnh vực truyền thông và đưa ra được những phương hướng phát
triển cho TTĐH.
Qua nghiên cứu các công trình trong nước và quốc tế, tác giả nhận thấy
không có công trình nào nghiên cứu về TTĐH trên báo điện tử Pháp và bài học kinh
nghiệm cho Việt Nam. Tuy nhiên, những kết quả nghiên cứu của các học giả đi
trước là tài liệu tham khảo hữu ích cho tác giả nghiên cứu đề tài này.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Trên nền tảng cơ sở lý luận liên quan đến báo điện tử và TTĐH, luận văn
khảo sát việc sử dụng TTĐH trên báo điện tử Pháp, rút ra một số bài học kinh
nghiệm từ đó đưa ra một số gợi ý để nâng cao hiệu quả việc sử dụng TTĐH trên báo
điện tử Việt Nam trong thời gian tới.
13
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để thực hiện mục đích trên, luận văn xác định và thực hiện một số nhiệm vụ sau:
- Làm rõ những khái niệm công cụ, hệ thống hóa cơ sở lý luận về báo điện tử
và TTĐH, xây dựng khung lý thuyết cho vấn đề nghiên cứu.
- Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng việc sử dụng TTĐH trên các báo
điện tử La Croix, 20 Minutes, Ouest-France, chỉ ra những thành công, hạn chế và
xu hướng phát triển TTĐH trên báo điện tử Pháp.
- Đưa ra một số gợi ý về việc sử dụng TTĐH cho báo điện tử Việt Nam.
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Thông tin đồ họa trên báo điện tử Pháp và gợi ý cho Việt Nam.
Phương pháp phân tích, tổng hợp: Được sử dụng để đánh giá các dữ liệu, kết
quả điều tra và rút ra những luận điểm khoa học.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
6.1. Ý nghĩa lý luận
Trong tình hình còn thiếu những khảo sát và nghiên cứu có hệ thống các vấn
đề liên quan đến TTĐH trên báo chí nói chung, luận văn sẽ có những đóng góp nhất
định trong việc xây dựng và hoàn thiện cơ sở khoa học và lý luận về lĩnh vực này.
Đồng thời, luận văn cũng sẽ cung cấp một cái nhìn khái quát về thực tiễn việc ứng
dụng TTĐH trong các sản phẩm báo chí của nước ngoài và của Việt Nam cũng như
thực tiễn của việc thiết kế và xây dựng TTĐH trong các cơ quan báo chí cũng như
các doanh nghiệp.
6.2. Ý nghĩa thực tiễn
Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể trở thành nguồn tư liệu giúp ích cho
các nhà nghiên cứu, nhà quản lý, người làm báo và đặc biệt là những người trực tiếp
đang và sẽ sản xuất TTĐH trên báo điện tử. Đồng thời, luận văn có thể được dùng
làm tư liệu để các giảng viên, sinh viên sử dụng trong quá trình học tập cũng như
hoạt động chuyên môn của mình.
7. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục, tài liệu tham khảo và phụ lục thì luận
văn gồm có 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về thông tin đồ họa trên báo điện tử
Chương 2: Thực trạng sử dụng thông tin đồ họa trên báo điện tử La Croix,
20 Minutes và Ouest-France
Chương 3: Bài học kinh nghiệm và gợi ý cho Việt Nam
15
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THÔNG TIN ĐỒ HỌA
TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ
tin ngắn). Trong trường hợp khác, nó được dùng để chỉ tất cả các thể loại được dùng
để ghi chép những sự kiện, những hiện tượng mới như: tin tức, tường thuật, phỏng
vấn… Đây là cách hiểu theo nghĩa hẹp. Hiểu theo nghĩa rộng, toàn bộ những tác
phẩm, hay hệ thống những tin tức… chính là thông tin.
Theo Đại từ điển tiếng Việt, “đồ hoạ là nghệ thuật tạo hình lấy nét vẽ, nét
khắc hoặc mảng hình tách bạch làm ngôn ngữ chính” [21, tr.651].
Còn theo từ điển Oxford Advanced learner’s thì đồ hoạ (Graphics) là
“tranh ảnh, hình vẽ được dùng chủ yếu cho mục đích thương mại”. Cũng theo từ
điển này, “đồ họa nhằm cung cấp một hình ảnh rõ ràng, sống động, đầy đủ các
chi tiết và dễ tưởng tượng”. Thuật ngữ Graphics có gốc là từ Graph, có nghĩa là
“thứ được viết hay được vẽ ra theo một cách nào đó”. Từ này còn có nghĩa là đồ
thị, biểu đồ [26, tr.518].
Liên quan đến lĩnh vực thiết kế đồ họa, Đại từ điển tiếng Việt đã giải thích
một số thuật ngữ như sau:
Trang trí: Sắp xếp, bố trí, tạo nên sự cân đối, hài hoà, đẹp mắt.
Thiết kế, trình bày: Bố trí sắp xếp cho nổi bật, cho đẹp.
Bố cục: Sự sắp xếp bố trí giữa các phần trong một chỉnh thể.
Tạo hình: Tạo ra các hình thể bằng hình khối, đường nét, màu sắc.
Một số nhà nghiên cứu của các nước phương Tây cho rằng, đồ họa là một
lĩnh vực truyền thông, trong đó thông điệp được tiếp nhận qua con đường thị giác.
Thiết kế đồ họa là tạo ra các giải pháp bằng hình ảnh cho các vấn đề truyền thông.
Chính vì thế có hai thuật ngữ là thông tin đồ họa (information graphics) và tin tức
đồ họa (newsgraphics). Phân định như vậy bởi thông tin bao gồm thông tin nói
chung và thông tin dùng cho báo chí nói riêng.
Trong phạm vi nghiên cứu này, người thực hiện luận văn muốn đề cập sâu
hơn về TTĐH, một dạng thức đồ hoạ dùng để thông tin trên báo chí. Liên quan đến
vấn đề này, tác giả Hà Huy Phượng sử dụng thuật ngữ đồ hoạ tin tức. Theo tác giả
Hà Huy Phượng, “đồ họa tin tức là dạng thức thông tin diễn tả sự kiện, vấn đề
trình bày thông tin, dữ liệu hoặc kiến thức tạo thành số liệu thống kê chính xác, cụ
thể, rõ ràng giúp độc giả dễ dàng theo dõi, đọc hiểu” [14, tr.202].
Theo quan điểm của Jennifer George – Palilonis trong cuốn A Practical
Guide to graphics reporting information graphics for Print, Web & Broadcast thì
TTĐH thường thúc đẩy nhiều sự động não hơn bởi vì chúng hấp dẫn với cả hai bán
cầu hình ảnh và nhận thức. TTĐH có thể kể những câu chuyện với mức độ chi tiết
18
mà bình thường đáng lẽ không thể. Nó cung cấp cho công chúng một kinh nghiệm
“đọc” phong phú kinh ngạc và mang lại cho các nhà báo một công cụ đầy quyền lực
để kể những loại câu chuyện khác nhau.
Như vậy, TTĐH chính là một trong những công cụ đưa tin của báo chí có
khả năng biến khối dữ liệu khổng lồ thành các hình ảnh đồ họa ở mọi chủ đề thông
tin được công chúng quan tâm. Nó không chỉ đóng vai trò bổ trợ mà còn có thể
đứng độc lập như một bài báo hoàn chỉnh.
1.1.2. Khái niệm báo điện tử
Báo điện tử là một loại hình báo chí ra đời muộn hơn so với các loại hình
báo chí khác như báo in, phát thanh và truyền hình. Trước đây, khi một sự kiện xảy
ra thì phát thanh đưa tin, truyền hình minh họa, báo in phân tích và giải thích.
Nhưng giờ đây, báo điện tử có thể đảm đương nhiệm vụ của cả phát thanh, truyền
hình lẫn báo in một cách dễ dàng.
Trên thế giới và ở Việt Nam đang tồn tại rất nhiều cách gọi khác nhau đối với
loại hình báo chí này: Báo điện tử (Electronic Journal), báo trực tuyến (Online
Newspaper),bBáo mạng (Cyber Newspaper), báo chí internet (Internet Newspaper)
và báo mạng điện tử.
Được ra đời vào tháng 5 năm 1992, Chicago Tribune là tờ báo điện tử đầu
tiên trên thế giới. Từ đó, báo điện tử đã có sự phát triển một cách chóng mặt khi chỉ
8 năm sau đó, ước tính con số báo điện tử đã lên tới 8474. Bắt đầu từ năm 2000 trở
chí khác không có được hoặc khó cạnh tranh nổi. Chẳng hạn, tính tương tác của báo
điện tử rất cao. Một tin tức gửi đi có thể nhanh chóng nhận lại ngay phản hồi của rất
nhiều độc giả, nhận xét về nội dung thông tin, chia sẻ tình cảm với người trong cuộc
hoặc thậm chí phản ứng ngay với toà soạn về cách đưa tin... Đài phát thanh và đài
truyền hình có những chuyên mục giao lưu, đàm thoại cho phép người xem, người
nghe trao đổi trực tiếp qua điện thoại, nhưng chắc chắn không thể so sánh nổi với
cách trao đổi qua internet.
Báo điện tử còn cho phép một tính năng đặc biệt: Lưu trữ và tìm kiếm. Với
phát thanh và truyền hình thì đương nhiên là hết sức khó khăn, với báo in cũng
không ít trở ngại nếu muộn lục tìm lại một thông tin từ các số báo trước. Ngay cả
khi đã cầm trên tay tờ báo, lại là những tờ báo dày, thì việc tìm lại thông tin cũng
không hề đơn giản chút nào. Với báo điện tử, ai cũng biết chỉ cần gõ từ khoá và
nhấn nút Enter để dễ dàng tìm lại những bài viết cách đây cả chục năm, hoặc những
bài viết của nhiều nguồn về một vấn đề nào đó.
20