ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
VÕ LÊ KHÁNH HÒA
QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ CHẤT LƢỢNG DỊCH VỤ
BẢO HIỂM Y TẾ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ
ĐÀ NẴNG
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ
QUẢN LÝ KINH TẾ
Mã số: 60.34.04.10
Đà Nẵng - 2018
Công trình được hoàn thành tại
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ, ĐHĐN
Ngƣời hƣớng dẫn KH: PGS.TS. ĐÀO HỮU HÕA
Phản biện 1: TS. Ninh Thị Thu Thủy
Phản biện 2: PGS.TS. Trần Quang Huy
Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp
Thạc sĩ Quản lý kinh tế họp tại Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà
Nẵng vào ngày 11 tháng 8 năm 2018
Có thể tìm hiểu luận văn tại:
- Trung tâm Thông tin - Học liệu, Đại học Đà Nẵng
- Thư viện trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng
tài cho Luận văn tốt nghiệp cao học ngành Quản lý kinh tế của mình.
2
2. Mục tiêu nghiên cứu
2.1 Mục tiêu nghiên cứu tổng quát
Nghiên cứu, thiết lập các luận cứ về lý luận và thực tiễn giúp
làm rõ thực trạng quản lý nhà nước về chất lượng dịch vụ BHYT trên
địa bàn thành phố Đà Nẵng thời gian qua và đề xuất các giải pháp
nhằm nhằm tăng cường quản lý nhà nước về chất lượng dịch vụ
BHYT tại thành phố Đà Nẵng trong tương lai.
2.2 Mục tiêu nghiên cứu cụ thể
- Hệ thống hoá cơ sở lý luận về quản lý nhà nước về chất lượng
dịch vụ BHYT.
- Đánh giá thực trạng công tác quản lý nhà nước về chất lượng
bảo hiểm y tế tại thành phố Đà Nẵng thời gian qua.
- Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý nhà
nước về chất lượng dịch vụ BHYT tại thành phố Đà Nẵng trong
tương lai.
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Đố i tượng nghiên cứu củ a đề tai
là công tác quản lý nhà nước về chất lượng dịch vụ BHYT thuộc
phạm vi chức năng của chính quyền cấp tỉnh.
- Phạm vi nghiên cứu: Không gian nghiên cứu là thành phố Đà
Nẵng; nội hàm nghiên cứu là Quản lý nhà nước về chất lượng dịch
vụ BHYT theo quy định phân cấp cho UBND cấp tỉnh, thành phố
trực thuộc trung ương; thời gian thu thập dữ liệu thứ cấp là từ năm
2013 – 2017, đề xuất các giải pháp đến năm 2025.
4. Phƣơng pháp nghiên cứu
4.1 Phương pháp thu thập dữ liệu
+ Phương pháp tổng hợp, hệ thống hóa: là phương pháp thu thập
thông tin số liệu qua các báo cáo, các chủ trương, chính sách của Nhà
4
nước, văn bản quy phạm pháp luật, quy trình thủ tục hành chính được
công bố, kiểm tra các số liệu và đưa các số liệu vào bảng tổng hợp.
+ Phương pháp phân tích thống kê: phân tích chỉ số phát triển
bằng cách so sánh năm sau so với năm trước; phân tích tỷ lệ bằng
cách so sánh các thành phần với tổng thể; phương pháp phân tổ
thống kê…
+ Sử dụng phần mềm SPSS 20 để xử lý các dữ liệu điều tra dưới
dạng thống kê mô tả các giá trị như: Min, Max, Mean, Mode…
5. Bố cục đề tài
Ngoài phần mở đầu, mục lục, danh mục tài liệu tham khảo và
các phụ lục, nội dung chính của luận văn được cấu trúc thành 3
chương với tên gọi như sau:
- Chương 1. Cơ sở lý luận Quản lý nhà nước về chất lượng dịch
vụ bảo hiểm y tế
- Chương 2. Thực trạng công tác Quản lý nhà nước về chất
lượng dịch vụ bảo hiểm y tế tại thành phố Đà Nẵng
- Chương 3. Các giải pháp tăng cường quản lý nhà nước đối với
chất lượng dịch vụ bảo hiểm y tế tại thành phố Đà Nẵng trong tương
lai.
6. Tổng quan tài liệu nghiên cứu
5
CHƢƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI CHẤT
đối tượng có trách nhiệm tham gia theo quy định của pháp luật nhằm
đáp ứng yêu cầu của các đối tượng có tham gia BHYT.
e. Chất lượng dịch vụ BHYT
Từ khái niệm chung về chất lượng dịch vụ, ta có thể đi đến khái
niệm chất lượng dịch vụ BHXH đó là kết quả của sự so sánh của
khách hàng, được tạo ra giữa sự mong đợi của họ về dịch vụ BHYT
và cảm nhận của họ khi sử dụng dịch vụ đó được cung ứng bởi hệ
thống y tế, chăm sóc sức khỏe.
1.1.3. Quản lý nhà nƣớc về chất lƣợng dịch vụ bảo hiểm y tế
Quản lý nhà nước về chất lượng dịch vụ BHYT được hiểu là
hoạt động của các cơ quan nhà nước trong việc xây dựng, ban hành
và thực thi các quy định về việc đảm bảo chất lượng dịch vụ BHYT,
quản lý, kiểm tra, kiểm soát quá trình cung cấp dịch vụ BHYT của tất
cả các bên tham gia, đảm bảo đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng đề
ra, thỏa mãn nhu cầu của khách hàng tham gia BHYT tại các cơ sở
cung cấp dịch vụ như: bệnh viện, trung tâm y tế, phòng khám, các cơ
sở chăm sóc sức khỏe cũng như tại các bộ phận hỗ trợ thủ tục khác.
1.1.4. Tầm quan trọng của QLNN về chất lƣợng dịch vụ
BHYT
- Quản lý nhà nước về chất lượng dịch vụ BHYT đảm bảo cho
người tham gia BHYT được bảo đảm bình đẳng về quyền và nghĩa
vụ trong tham gia BHYT, được quản lý chăm sóc sức khoẻ, được thụ
hưởng dịch vụ y tế công bằng, chất lượng.
- Quản lý nhà nước về chất lượng dịch vụ BHYT thúc đẩy sự
cạnh tranh lành mạnh giữa các cơ sở cung ứng dịch vụ y tế trong nền
kinh tế
7
1.2. NỘI DUNG QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ CHẤT LƢỢNG
1.2.3. Tổ chức thực hiện và tuyên truyền, giáo dục cán bộ y
tế và ngƣời dân thực hiện các quy định của Nhà nƣớc về chất
lƣợng dịch vụ BHYT
Để tổ chức triển khai thực hiện luật, các văn bản quy phạm pháp
luật và các chế độ, chính sách của Đảng, Nhà nước thì việc thông tin,
tuyên truyền, phổ biến đến người dân là hết sức quan trọng. Để làm
cơ sở cho công tác tuyên truyền pháp luật, cần tăng cường công tác
giải thích Luật BHYT và các văn bản quy phạm pháp luật về đảm
bảo chất lượng dịch vụ BHYT.
1.2.4. Triển khai thực hiện các quy định pháp luật về đảm
bảo chất lƣợng dịch vụ BHYT
a. Thực hiện quy trình, thủ tục cấp phép cho các cơ sở y tế
được tham gia cung ứng dịch vụ khám chữa bệnh cho khách hàng
BHYT
Trên cơ sở các quyết định ban hành về tiêu chuẩn của các cơ sở
y tế thì cơ quan BHXH cần phải tổ chức đánh giá lựa chọn các cơ sở
y tế có đủ điều kiện về cơ sở vật chất, các thiết bị y tế, nhân sự, phạm
vi hoạt động chuyên môn… để ký hợp đồng khám chữa bệnh BHYT.
Việc đánh giá lựa chọn các cơ sở y tế cần được tiến hành công khai
và theo đúng quy trình và thủ tục như sau: Tổ chức thẩm định tiêu
chuẩn của các cơ sở y tế đăng ký khám chữa bệnh BHYT; Tổ chức
ký hợp đồng với các cơ sở y tế đủ điều kiện…
b. Thực hiện quy trình, thủ tục đánh giá, lựa chọn nhà cung
cấp thuốc
Thuốc là yếu tố quan trọng trong việc khám chữa bệnh nên việc
lựa chọn nhà cung ứng thuốc như thế là hết sức quan trọng. Nếu nhà
cung ứng cung cấp thuốc có chi phí đắt thì sẽ ảnh hưởng đến quỹ
BHYT nhưng nếu thuốc rẻ, không đủ hàm lượng thì không đủ chất
gia BHYT không được hưởng đúng những gì mà Luật quy định thì sẽ
gây ra bức xúc và sẽ mất lòng tin vào cơ quan BHXH.
10
1.2.5. Giám sát, thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy
định của pháp luật về chất lƣợng dịch vụ BHYT; xử phạt vi
phạm hành chính theo quy định của pháp luật
1.3. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN QUẢN LÝ NHÀ
NƢỚC ĐỐI VỚI CHẤT LƢỢNG DỊCH VỤ BHYT
1.3.1. Hệ thống tổ chức cung ứng dịch vụ cho BHYT
1.3.2. Hiệu quả hoạt động của cơ quan BHXH
Bộ máy BHXH được tổ chức theo nguyên tắc tập trung thống
nhất theo ngành dọc từ trung ương đến địa phương và không ngừng
hoàn thiện bộ máy BHXH Việt Nam từ trung ương đến địa phương
để đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ phát triển trong thời kỳ mới.
1.3.3. Ý thức trách nhiệm của đội ngũ CCVCLĐ trong hệ
thống quản lý
1.3.4. Trình độ trang bị kỹ thuật, công nghệ của các cơ quan
quản lý
Yếu tố công nghệ trang thiết bị máy móc có ảnh hưởng to lớn
đến quản lý nhà nước về chất lượng dịch vụ nói chung và chất lượng
dịch vụ BHYT nói riêng. Khi có trang thiết bị, máy móc hiện đại
giúp cho quy trình và phương pháp quản lý của cơ quan nhà nước đối
với chất lượng dịch vụ BHYT tại các cơ sở y tế được dễ dàng, nhanh
chóng chính xác và thuận lợi hơn.
1.3.5. Trình độ dân trí và ý thức công dân của ngƣời bệnh
BHYT
Khi cuộc sống ngày càng phát triển, trình độ dân trí cũng tăng
theo, người dân có nhu cầu được hưởng các dịch vụ chất lượng cao,
2.1.NHỮNG ĐẶC ĐIỂM CỦA BHXH TP ĐÀ NẴNG CÓ ẢNH
HƢỞNG ĐẾN CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ CLDV
BHYT
2.1.1. Đặc điểm hình thành và phát triển
BHXH thành phố Đà Nắng được thành lập theo Quyết định số
1611/BHXH/QĐ-TCCB ngày 16 tháng 9 năm 1995 của Tổng Giám
đốc BHXH Việt Nam. Năm 2003, thực hiện Quyết định số
20/2002/QĐ-TTg ngày 24 tháng 01 năm 2002 của Thủ tướng Chính
phủ, BHYT thành phố Đà Nẵng và Chi nhánh BHYT ngành giao
thông vận tải tại Đà Nẵng được chuyển sang BHXH thành phố Đà
Nẵng.
2.1.2. Nhiệm vụ, quyền hạn của BHXH thành phố Đà Nẵng
2.1.3. Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý
Ban lãnh đạo của BHXH thành phố Đà Nẵng hiện có 01
Giám đốc, 02 phó giám đốc, bộ máy quản lý gồm 11 phòng
nghiệp vụ và 07 BHXH quận, huyện trực thuộc.
2.1.3. Đặc điểm về nguồn lực
a. Cơ sở vật chất
Trụ sở BHXH thành phố Đà Nẵng đặt tại số 01A Trần Quý Cáp,
Thạch Thang, Hải Châu, Đà Nẵng. Và tại mỗi quận, huyện đều có trụ
cơ quan BHXH tại quận đó với trụ sở khang trang và rộng rãi, đảm
bảo phục vụ tốt cho người dân và tổ chức đến liên hệ xử lý công
việc.
BHXH thành phố Đà Nẵng hiện đang có 99 đại lý thu BHYT
13
trên địa bàn thành phố
BHXH thành phố Đà Nẵng đều thực hiện xử lý công việc bằng
khai công tác để cụ thể hoá và tổ chức thực hiện các quy định pháp
luật, chính sách BHYT. Tuy nhiên tổ chức triển khai tập huấn cho cơ
sở y tế chưa sâu rộng, việc hướng dẫn trực tiếp để thực hiện các
chính sách mới để đảm bảo chất lượng dịch vụ BHYT còn hạn chế,
mọi thông tin chủ yếu chuyển tải qua văn bản. Việc này dẫn đến một
số cơ sở y tế chưa nắm bắt thông tin nên lúng túng trong quá trình
thực thi chính sách BHYT, dẫn đến khi thực thi còn bị động.
2.2.2. Thực trạng xây dựng và tổ chức thực hiện quy hoạch,
kế hoạch đầu tƣ cơ sở vật chất, kỹ thuật, trang thiết bị cho việc
quản lý chất lƣợng dịch vụ BHYT
Trong thời gian qua, BHXH thành phố Đà Nẵng luôn xác định
cơ sở vật chất, kỹ thuật, trang thiết bị luôn là yếu tố quan trọng góp
phần nâng cao chất lượng dịch vụ BHYT, BHXH thành phố Đà Nẵng
đã tổ chức thực hiện các kế hoạch đầu tư cơ sở vật chất, kỹ thuật,
trang thiết bị cho việc quản lý chất lượng dịch vụ BHYT như: Đầu tư
cơ sở vật chất cho phòng làm việc, trang thiết bị, trang bị máy bấm
số tự động phục vụ đối tượng, người lao động… Bên cạnh đó, năm
2009, BHXH Thành phố đã đặt màn hình cảm ứng tại cơ quan
BHXH giúp người lao động tra cứu thông tin liên quan đến chính
sách, cũng như tra cứu quá trình đóng nộp BHXH, BHYT, BHTN
hằng năm của người lao động. đối tượng hơn.
2.2.3. Thực trạng công tác tuyên truyền, phổ biến các quy
định pháp luật về đảm bảo chất lƣợng dịch vụ BHYT
BHXH thành phố Đà Nẵng luôn xác định công tác tuyên truyền,
phổ biến chính sách, pháp luật BHYT là nhiệm vụ trọng tâm. Đầu
mỗi năm BHXH thành phố luôn chủ động báo cáo với UBND thành
phố việc thực hiện công tác tuyên truyền, đặc biệt là đẩy mạnh tuyên
15
16
được giá thuốc, giá thống nhất trên địa bàn thành phố. Giá thuốc
thanh toán BHYT thống nhất giữa các cơ sở khám, chữa bệnh, thuận
lợi cho công tác thanh toán chi phí thuốc BHYT; Tiết kiệm được
nhân lực, chi phí, lựa chọn được nhà cung cấp thuốc có chất lượng,
giá hợp lý; Tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh với sự tham gia
của số đông đơn vị cung ứng, giúp lựa chọn nhà cung cấp thuốc có
chất lượng và hợp lý.
Bên cạnh những ưu điểm như vậy thì trong quá trình tổ chức
thực hiện đấu thầu tập trung cũng còn những tồn tại như sau: Khó
bao quát được toàn bộ số lượng thuốc và danh mục thuốc của các cơ
sở y tế trên địa bàn thành phố; Xảy ra tình trạng thiếu thuốc cục bộ
tại các cơ sở y tế trong thời gian đầu trúng thầu
c. Thực trạng thực hiện quy trình dịch vụ khám chữa bệnh
BHYT tại các cơ sở khám chữa bệnh BHYT
Việc khám chữa bệnh tại các cơ sở y tế tại thành phố Đà Nẵng
được thực hiện Quyết định số 1313/QĐ-BYT ngày 22 tháng 4 năm
2013 của Bộ Y tế và Công văn 259/SYT-NYV ngày 20 tháng 5 năm
2013 cuả Sở Y tế Thành phố.
Để nâng cao thái độ và trách nhiệm của nhân viên y tế, Sở Y tế
thành phố Đà Nẵng đã tổ chức triển khai việc thực hiện quy chế dân
chủ và quy tắc ứng xử của cán bộ viên chức ngành y tế, học tập và
làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh trong công chức, viên
chức, người lao động ngành y tế. Đẩy mạnh việc thực hiện Quyết
định số 2151/QĐ-BYT ngày 04 tháng 6 năm 2015 của Bộ trưởng Bộ
Y tế
Ngoài ra, Sở y tế thành phố Đà Nẵng cũng không ngừng nâng
cao chất lượng khám chữa bệnh tại các cơ sở y tế, cải cách trong hệ
thống cung ứng dịch vụ, các bệnh viện công và ngoài công lập đã
18
b. Công tác thanh, kiểm tra
Hàng quý, BHXH thành phố Đà Nẵng phối hợp với Sở Y tế
thành lập đoàn liên ngành kiểm tra, thanh tra có trọng điểm các cơ sở
khám chữa bệnh có biểu hiện lạm dụng quỹ BHYT, chi phí khám
chữa bệnh BHYT gia tăng bất thường, tần suất bệnh nhân khám chữa
bệnh tăng; bổ sung Giám định viên thường trực tại các cơ sở khám
chữa bệnh; kiểm soát cho được số lượng bệnh nhân nội trú và ngoại
trú và kiểm tra việc thông tuyến y tế tại các quận, huyện.
c) Công tác giải quyết khiếu tố, khiếu nại
2.4. NHỮNG THÀNH CÔNG VÀ TỒN TẠI HẠN CHẾ CỦA
CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ CHẤT LƢỢNG DỊCH
VỤ BHYT TẠI ĐÀ NẴNG THỜI GIAN QUA
2.4.1. Thành công
2.4.2. Hạn chế
19
CHƢƠNG 3
CÁC GIẢI PHÁP TĂNG CƢỜNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ
NHÀ NƢỚC VỀ CHẤT LƢỢNG DỊCH VỤ BẢO HIỂM Y TẾ
TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
3.1 .CƠ SỞ TIỀN ĐỀ ĐỂ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
3.1.1 Một số dự báo
3.1.2 Mục tiêu, chiến lƣợc phát triển của cơ quan BHXH đối
với BHYT tại thành phố Đà Nẵng
Thành phố Đà Nẵng đã và đang triển khai thực hiện đề án “Xây
dựng thành phố 4 an”, trong đó An sinh xã hội với nhiệm vụ “Mở
- Nhằm giải đáp những thắc mắc trực tiếp và kịp thời cho đối
tượng tham gia BHXH thành phố Đà Nẵng cần thành lập Phòng Tư
vấn để tiếp nhận các ý kiến, các phản hồi, việc này sẽ nâng cao tinh
thần, trách nhiệm phục vụ.
3.2.3. Tăng cƣờng lập kế hoạch và tiến hành đầu tƣ nâng cao
năng lực cho công tác quản lý chất lƣợng dịch vụ BHYT
3.2.4. Hoàn thiện các quy trình thực hiện dịch vụ BHYT theo
hƣớng tăng cƣờng chất lƣợng
- Để lựa chọn cơ sở y tế tốt thì phòng giám định BHXH thành
phố trước khi thực hiện soạn thảo hợp đồng khám chữa bệnh BHYT
với từng cơ sở y tế phải có sự kiểm tra, thẩm định kỹ từng cơ sở y tế
và phải xem xét những tồn tại của năm trước của các cơ sở y tế để
đưa vào yêu cầu cụ thể trong hợp đồng năm sau để các cơ sở y tế cải
thiện những tồn tại đó
- Để đảm bảo đủ số lượng thuốc va danh mục thuốc cấp phát cho
người bệnh thì khi các cơ sở y tế thực hiện lập kế hoạch sử dụng
thuốc hàng năm không phải chỉ dựa vào số lượng thuốc sử dụng của
năm trước mà các cơ sở y tế cần phải thực hiện đánh giá và phân tích
tình hình thực tế bệnh tật tại địa phương để xác định tổng số lượng
21
thuốc và danh mục thuốc cần dùng không để đối tượng phải trả tiền
tự mua thuốc bên ngoài
3.2.5. Tăng cƣờng công tác giám sát, thanh tra, kiểm tra, giải
quyết khiếu nại, tố cáo về CLDV BHYT và xử lý vi phạm
a) Giải pháp tăng cường theo dõi, giám sát quá trình thực hiện
các quy định về chất lượng dịch vụ BHYT
BHXH thành phố cần phối hợp với Sở y tế xây dựng và ban
hành các hướng dẫn điều trị và quy trình chuyên môn để chuẩn hoá
- Phối hợp với Bộ Y tế ban hành bộ tiêu chuẩn đánh giá chất
lượng các cơ sở y tế, chất lượng đội ngũ y bác sỹ và nhân viên y tế,
chất lượng dịch vụ BHYT tại các cơ sở y tế.
23
KẾT LUẬN
Thông qua việc nghiên cứu các vấn đề lý luận quản lý nhà nước
về chất lượng dịch vụ Bảo hiểm y tế, luận văn đã làm rõ nội dung
quản lý nhà nước về chất lượng dịch vụ bảo hiểm y tế tại thành phố
Đà Nẵng. Căn cứ vào phân tích thực trạng quản lý nhà nước về chất
lượng dịch vụ bảo hiểm y tế tại thành phố Đà Nẵng, luận văn chỉ ra
những thành tựu đã đạt được trong giai đoạn vừa qua. Đồng thời
bằng đánh giá khách quan thông qua việc phân tích kết quả khảo sát
đối tượng tham gia, luận văn đã nêu ra những mặt còn hạn chế của
công tác này, chỉ rõ nguyên nhân, từ đó luận văn tiến hành đề xuất
một số các giải pháp.
Trong thời gian qua BHXH thành phố Đà Nẵng đã phối hợp với
Sở Y tế để thực hiện nhiệm vụ chung, công tác quản lý nhà nước
về chất lượng dịch vụ BHYT đã đạt được những thành tựu nhất định
như: BHXH Đà Nẵng đã thực hiện tương đối đầy đủ ở phạm vi
quyền hạn của BHXH cấp tỉnh trong việc ban hành văn bản tổ chức
thực hiện theo quy định chung; công tác tuyên truyền giúp cho người
tham gia nhận thức nhiều hơn về quyền lợi, nghĩa vụ được hưởng khi
tham gia BHYT, trách nhiệm của cơ quan BHXH, Sở Y tế và các cơ
sở y tế trong công tác đảm bảo chất lượng dịch vụ BHYT; Đã tổ
chức đấu thầu thuốc tập trung thành công; Chất lượng khám chữa
bệnh BHYT tại các cơ sở y tế ngày một nâng cao; Công tác kiểm tra
thanh tra về chất lượng dịch vụ BHYT được đẩy mạnh, mang lại hiệu
quả cao.