ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

BÙI NGỌC HÙNG

QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ ĐẤT ĐAI TRÊN ĐỊA BÀN
HUYỆN CHƢ SÊ, TỈNH GIA LAI

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ
QUẢN LÝ KINH TẾ
Mã số: 60.34.04.10

Đà Nẵng - 2019


Công trình được hoàn thành tại
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ, ĐHĐN

Ngƣời hƣớng dẫn KH: TS. Nguyễn Thị Bích Thủy

Phản biện 1: TS. Nguyễn Hiệp
Phản biện 2: TS. Vũ Mạnh Bảo

Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt
nghiệp thạc sĩ Quản lý kinh tế họp tại Trường Đại học Kinh tế, Đại
học Đà Nẵng vào ngày 10 tháng 3 năm 2019

Có thể tìm hiểu luận văn tại:
- Trung tâm Thông tin - Học liệu, Đại học Đà Nẵng
- Thư viện trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng




2
huyện Chư Sê nói riêng đã đạt được những thành tích đáng kể trong
phát triển kinh tế - xã hội. Nền kinh tế huyện Chư Sê hiện từng bước
phát triển nhanh đã kéo theo quá trình đô thị hóa nhanh chóng.
Tuy nhiên, cùng với quá trình đô thị hoá phát triển nhanh, QLNN
về đất đai trên địa bàn huyện gặp phải một số bất cập như: (i) tỷ lệ hộ
dân được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và đăng ký đất đai
chưa cao; (ii) tình trạng nhũng nhiễu, tiêu cực và vi phạm pháp luật
trong QLNN về đất đai còn phổ biến; (iii) công tác giải phóng mặt
bằng dự kiến còn gặp nhiều khó khăn; (iv) tình trạng lấn chiếm, tự
chuyển đổi mục đích sử dụng đất hiện còn phổ biến; (v) việc sử dụng
đất của một số tổ chức và doanh nghiệp (DN), của hộ gia đình và cá
nhân (HGĐ & CN) còn lãng phí, chưa thực sự hiệu quả...
Hơn nữa, huyện là một trong những địa phương phát triển mạnh
mẽ sản xuất cây công nghiệp nhất là hồ tiêu và các dịch vụ liên quan.
Việc mua bán, chuyển nhượng đất đai diễn ra phức tạp. Qua đó có
thể nói, những vấn đề mà QLNN về đất đai tại huyện đang đối mặt
với nhiều khó khăn, mang nhiều nét đặc trưng mà nhiều địa phương
khác trên cả nước thường gặp phải. Do vậy, nếu QLNN về đất đai
trên địa bàn huyện Chư Sê được nghiên cứu, giải quyết tốt sẽ mang
lại những bài học cả về lý thuyết và thực tiễn cho các địa phương
khác tham khảo và học tập. Nhằm góp phần giải quyết những vướng
mắc nói trên, tác giả chọn đề tài nghiên cứu: “Quản lý nhà nước về
đất đai trên địa bàn huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai”, với mong muốn
làm giảm bớt những khó khăn trong QLNN về đất đai ở địa bàn
huyện.
2. Mục tiêu nghiên cứu
2.1. Mục tiêu tổng quát

ngành, các luận văn thạc sỹ; trực tuyến trên Internet của Chi cục
Thống kê, Phòng quản lý đất đai huyện, các tạp chí, trang báo mạng


4
chính thống…
Đặc biệt đề tài sử dụng các tài liệu liên quan của địa phương như
Báo cáo thống kê huyện Chư Sê của Chi Cục Thống kê huyện, Các
báo cáo KT-XH của UBND huyện, Phòng Tài nguyên môi trường,...
từ 2014 tới 2017.
Phương pháp phân tích
Luận văn sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu mà chủ
yếu là phương pháp tổng hợp, phân tích, thống kê, hệ thống, kết hợp
Đề tài cũng sử dụng phương pháp khái quát và tổng hợp cùng
với phân tích thống kê và so sánh. Việc kết hợp này sẽ cho phép
đánh giá chung tình hình QLNN về đất đai, chỉ ra những thành công
hạn chế và các nguyên nhân của chúng.
- Kết hợp các phương pháp thu thập thông tin, tài liệu, số liệu để
có dữ liệu nghiên cứu, phân tích đầy đủ.
5. Câu hỏi nghiên cứu
- Thực trạng công tác quản lý đất đai trên địa bàn huyện Chư Sê,
tỉnh Gia Lai trong giai đoạn từ 2013 – 2017 như thế nào ?
- Những ưu điểm, cũng như các tồn tại bất cập ? Nguyên nhân
của vấn đề đó là gì ?
- Phải làm thế nào để công tác quản lý nhà nước về đất đai tốt
hơn góp phần vào sự phát triển huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai ?
6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
Về mặt lý luận: hệ thống hoá những đặc trưng cơ bản QLNN về
đất đai, làm rõ các quan hệ trong quản lý và sử dụng đất trên địa bàn
huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai. Phân tích và luận bàn về mặt lý luận và

động
- Đất đai bị giới hạn về mặt không gian, nhưng sức sản xuất của
ruộng đất là không có giới hạn
- Đất đai có vị trí cố định và chất lượng không đồng đều
- Đất đai - tư liệu sản xuất chủ yếu không bị hao mòn và đào thải
khỏi quá trình sản xuất, nếu sử dụng hợp lý thì ruộng đất có chất
lượng ngày càng tốt hơn
1.2. QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ ĐẤT ĐAI
1.2.1. Khái niệm quản lý nhà nƣớc về đất đai
Quản lý nhà nước về đất đai là tổng thể các hoạt động của cơ
quan Nhà nước về phân bổ đất đai vào các mục đích sử dụng đất theo
chủ trương của Nhà nước, về kiểm tra, giám sát quá trình sử dụng đất
đai với mục tiêu cao nhất là bảo vệ chế độ sở hữu toàn dân về đất
đai, đảm bảo sự quản lý thống nhất của Nhà nước, đảm bảo cho việc
khai thác sử dụng đất tiết kiệm, hợp lý, bền vững và ngày càng có
hiệu quả cao.
1.2.2. Vai trò quản lý nhà nƣớc về đất đai
Quản lý nhà nước về đất đai có vai trò quan trọng đối với sự
phát triển kinh tế - xã hội và có những đặc trưng riêng, đất đai được
Nhà nước thống nhất quản lý
1.2.3. Nguyên tắc quản lý nhà nƣớc về đất đai
Quản lý nhà nước về đất đai gồm các nguyên tắc chủ yếu như:


7
a. Nguyên tắc thống nhất về quản lý nhà nước
b. Nguyên tắc phân cấp gắn liền với các điều kiện bảo đảm hoàn
thành nhiệm vụ
c. Nguyên tắc tập trung dân chủ
d. Nguyên tắc kết hợp quản lý theo ngành với địa phương và

Nhân tố xã hội
1.4.2. Tình hình biến động sử dụng đất
Để phục vụ cho phát triển kinh tế, nhu cầu sử dụng đất cho tất cả
các ngành kinh tế là rất lớn và có thể thấy rõ sự bù trừ lẫn nhau giữa
các loại đất. Mọi loại đất được khai thác tiềm năng mạnh mẽ để phục
vụ cho nhu cầu sử dụng đất mở rộng sản xuất. Sự luân chuyển đất
thuận lợi sẽ là xúc tác tích cực cho các hoạt động kinh tế, là cơ sở để
tạo ra các sản phẩm xã hội. Công tác quản lý đất đai cũng phải đổi
mới để cho phù hợp với biến động sử dụng đất, đáp ứng yêu cầu
quản lý đất đai trước tình hình thực tế.
1.4.3. Nhân tố về tổ chức bộ máy thực hiện công tác quản lý
nhà nƣớc về đất đai trên địa bàn huyện
CHƢƠNG 2
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ ĐẤT ĐAI
TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN CHƢ SÊ TỈNH GIA LAI
2.1. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI VÀ CÁC
NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG TỚI QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ
ĐẤT ĐAI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN CHƢ SÊ TỈNH GIA LAI
2.1.1. Điều kiện tự nhiên của huyện Chƣ Sê
Chư Sê cách Pleiku 34 km về phía nam. Quốc lộ 14 nối ngã ba
Chư Sê với Đăk Lăk, Đăk Nông, Bình Phước, Bình Dương và thành
phố Hồ Chí Minh. Từ ngã ba Chư Sê cũng có thể đi theo quốc lộ
7 (cũ, nay là quốc lộ 25) đến thành phố Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên.


9
2.1.2. Tình hình kinh tế xã hội của huyện Chƣ Sê
Kinh tế của Chư Sê tăng trưởng liên tục trong 5 năm qua. Quy
mô GTSX theo giá 2010 tăng dần. Năm 2013 GTSX là 6033.1 tỷ
đồng, Năm 2014 là 6630.2 tỷ đồng, năm 2015 là 7289.6 tỷ

64260

Đất nông, lâm thủy sản

42600.77

41355.37

-1245.40

Đất phi nông nghiệp

15719.79

20094.12

4374.33

5939.44

2810.51

-3128.93

Đất chưa sử dụng

(Nguồn: Xử lý từ số liệu của Phòng Tài nguyên môi trường huyện Chư Sê )


10

29351.3

-271.3

Đất nuôi trồng thủy sản

346.1

280.4

-65.7

Đất nông nghiệp khác

336.3

335.9

-0.4

Đất nông, lâm thủy sản
Trong đó:

(Nguồn: Xử lý từ số liệu của Phòng Tài nguyên môi trường
huyện Chư Sê )
Bảng 2.4 Biến động sử dụng đất phi nông nghiệp huyện Chư Sê
Đvt: ha
Đất phi nông nghiệp
Trong đó:
Đất ở


4949.1
146.7

3615.3
146.5

-1333.8
-0.2

(Nguồn: Xử lý từ số liệu của Phòng Tài nguyên môi trường
huyện Chư Sê)


11
Bảng 2.5 Biến động sử dụng đất nông huyện Chư Sê
Đvt: ha
Biến động
từ 2013-2017

2013

2017

5939.44

2810.51

-3128.9


Luật này cần phải cập nhật và triển khai. Những thay đổi này là khá
nhiều và để phù hợp với những thay đổi của bối cảnh kinh tế xã hội
của đất nước.
Đồng thời để thực hiện tốt Luật Đất đai và các văn bản hướng
dẫn thi hành của Trung ương và của tỉnh, UBND huyện đã ban hành
nhiều văn bản để triển khai thi hành Luật Đất đai trên địa bàn huyện
như: Chỉ thị số 09/2014/CT-UB ngày 22/5/2014 về triển khai thi
hành Luật Đất đai 2013, Quyết định số 1170/2014/QĐ-UB ngày
1/7/2014 về Kế hoạch tuyên truyền, phổ biến thực hiện Luật Đất đai


12
2013 và các văn bản hướng dẫn thi hành; Quyết định số 2589/QĐUB ngày 20/4/2015 về việc thành lập Văn phòng Đăng ký quyền sử
dụng đất; Chỉ thị số 10/2016/CT-UBND ngày 11/10/2016 về việc
khắc phục yếu kém, sai phạm tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Luật Đất
đai 2013, Quyết định số 05/2016/QĐ-UBND ngày 26/2/2016 về việc
Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của
Phòng Tài nguyên - Môi trường thuộc UBND huyện, ….
Bảng 2.6. Các hoạt động các văn bản về quản lý đất đai
huyện Chư Sê
2013
Hội nghi triển khai văn
bản (hội nghị)

2014

2015

2016


22

200

2000

3500

2700

2400

12

36

48

24

24

Số người tham gia Hội
nghi triển khai văn bản
(lượt người)
Số văn bản hướng dẫn
(văn bản)
Tờ rơi phát tuyên truyền
(tờ )
Số buổi phát thanh (buổi)

Phòng Tài nguyên môi trường tư vấn cho huyện lập quy hoạch,
kế hoạch sử dụng đất của huyện và kế hoạch sử dụng đất cho từng
giai đoạn, cho từng năm. Hàng năm, huyện đánh giá việc thực hiện
kế hoạch sử dụng đất và xây dựng kế hoạch sử dụng đất cho năm sau
trình lên tỉnh phê duyệt.
Đến nay, Quy hoạch sử dụng đất cho thời kỳ 2011-2020, Kế
hoạch sử dụng đất 5 năm kỳ đầu (2011-2015) và điều chỉnh, bổ sung
Kế hoạch sử dụng đất 2016-2020 đã được lập và trình cấp có thẩm
quyền phê duyệt, phòng Tài nguyên môi trường đã tiến hành các


14
công tác chuyên môn phù hợp với định hướng sử dụng đất đã đề ra.
Điều này rõ ràng công tác Quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng
đất của huyện vẫn chưa được thực hiện tốt.
2.2.4. Quản lý việc giao đất, cho thuê đất, thu hồi và chuyển
mục đích sử dụng đất
Trong 5 năm qua, các cơ quan quản lý nhà nước về đất đai đã
cấp được 430 lô đất ở với tổng diện tích là 9.46 ha.
Bảng 2.9. Tình hinh cấp đất trên địa bàn huyện Chư Sê
2013

2014

2015

2016

2017


1.16

4.57

5.01

4.18

2.37

Giao đất ở
Tổng số lô (lô)
Diện tích (ha)
Thuê đất
Tổng số lô (lô)
Diện tích (ha)

(Nguồn: Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Chư Sê)
Quy mô đất cấp thay đổi theo từng năm phụ thuộc vào tình hình
phát triển kinh tế xã hội của huyện. Tuy nhiên những kết quả trên
cũng thể hiện sự nỗ lực của các cơ quan quản lý. Ở đây cũng lưu ý
việc cấp đất từ sau Luật đất đai 2013 như số liệu trên bảng 2.9, người
sử dụng đều nhận được GCNQSDĐ nhờ những nỗ lực trong công tác
này như đã trình bày ở phần trên.
2.2.5. Quản lý tài chính về đất đai
Quan trọng nhất trong quản lý tài chính đất đai là quản lý Nguồn
thu từ đất. Nguồn thu này gồm: tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, các
khoản phí, lệ phí đất do cơ quan thuế thu nộp vào ngân sách của
huyện. Đây là căn cứ để tính các khoảng thu từ đất là bảng giá đất
ban hành hàng năm của UBND tỉnh như Quyết định 14/2016/QĐ-


80.650

1.Tiền sử dụng đất

29.522

43.288

51.494

60.000

75.000

2.Thuế nhà đất

2.615

3.841

4.004

4.658

3.500

3.Tiền thuê đất

5.296

Chư Sê
2013

2014

2015

2016

2017

Số hồ sơ đăng ký (hồ sơ)

1235

1377

1566

1421

1713

Tỷ lệ giải quyết (%)

79.7

80.1

93.2

quyết định. Điều này dẫn tới thiếu sự tham gia và giám sát chặt chẽ
của tổ chức chính trị cùng cấp, người dân và cơ quan tài nguyên và
môi trường cấp trên và do đó phát sinh tình trạng “vừa đá bóng, vừa
thổi còi” hoặc “đầu voi, đuôi tý”, thiếu tính minh bạch. Mặc khác,
Thanh tra huyện phải thực hiện chức năng thanh tra, kiểm tra nhiều
lĩnh vực, trong khi đó lực lượng cán bộ ít, nên các đợt thanh tra,
kiểm tra chưa thường xuyên.


17
Giải quyết tranh chấp, khiếu nại tố cáo về đất đai:
Bảng 2.12. Tình hình giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo về
đất đai trên địa bàn huyện Chư Sê
2013

2014

2015

2016

2017

90

63

57

46


60

52

44

54

88.9

90.5

82.5

91.3

92.9

Tổng số (đơn)
Không thuộc thẩm quyền

Tỷ lệ GQ/tổng số (%)

(Nguồn: Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Chư Sê)
Từ kết quả cho thấy, nếu chính quyền địa phương thực hiện tốt
pháp luật về đất đai, tuyên tuyền phổ biến giáo dục pháp luật về đất
đai sâu - rộng hơn, xây dựng và thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ
sở và tăng cường giám sát của các cơ quan đoàn thể và nhân dân thì
kết quả sẽ tốt hơn, đặc biệt là huyện không có thanh tra chuyên

cơ sở sản xuất kinh doanh trên địa bàn huyện, đến năm 2025 đất phi
nông nghiệp toàn huyện khoảng 21650 ha, chiếm 31,7% diện tích đất
tự nhiên. (Bảng 3.1)
3.2. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ
ĐẤT ĐAI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN CHƢ SÊ
3.2.1. Hoàn thiện công tác ban hành và tổ chức thực hiện
các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý đất đai
Phải thực hiện xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai (xác lập đầy đủ


19
thông tin trên từng thửa đất như: giá đất, diện tích, hình thể, vị trí,
mục đích sử dụng, cấp công trình xây dựng,…nguồn gốc sử dụng).
Đẩy mạnh công tác phổ biến, giáo dục pháp luật về đất đai thông
qua nhiều hình thức. Các cơ quan thông tin, báo chí: Đài Phát thanh
truyền hình huyện, xã và thị trấn. Tăng số lượng bài viết, tăng thời
gian tuyên truyền, phổ biến Luật Đất đai, các Nghị định của Chính
phủ và các văn bản hướng dẫn thi hành của các Bộ, ngành Trung
ương và các văn bản pháp quy do UBND tỉnh ban hành.
3.2.2. Hoàn thiện công tác lập và quản lý quy hoạch, kế
hoạch sử dụng đất, quy hoạch đô thị
- Lập và quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất huyện Chư Sê
và quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất chi tiết của các xã; kỳ thực hiện
hàng năm từ 2019. Nhiệm vụ này, UBND huyện nên giao Phòng Tài
nguyên và Môi trường và Phòng Tài chính kế hoạch phối hợp thực
hiện. Đồng thời bảo đảm đầy đủ các nguồn lực để thực hiện công tác
này.
3.2.3. Thực hiện tốt công tác kỹ thuật, nghiệp vụ địa chính
và đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
Trong thời gian tới huyện cần phải thực hiện ngay việc đánh giá,

nhận đền bù hoặc là họ muốn dùng một số tiền còn lại để đầu tư kinh
doanh. Biện pháp này giúp cho địa phương giảm áp lực phải lo đất
tái định cư, tiến độ thực hiện giải phóng mặt bằng nhanh hơn và
người dân được lựa chọn nơi ở của mình thích hợp khả năng của họ.
Thực hiện chính sách đền bù bằng đất tái định cư: Nguyên tắc
phải xây dựng các khu tái định cư, thực hiện giao đất ở tái định cư
trước, quy định thời gian người dân xây nhà ở cụ thể rồi mới thực
hiện lệnh giải tỏa. Biện pháp này sẽ khắc phục tình trạng hiện nay
như: người dân không có nơi ở sau khi nhà ở bị giải tỏa, tình hình an
ninh trật tự lộn xộn.


21
3.2.5. Hoàn thiện công tác quản lý tài chính về đất đai
- Xây dựng giá đất Nhà nước ban hành từng bước sát giá thị
trường, tránh tình trạng bao cấp giá. Tuy nhiên Nhà nước vẫn thừa
nhận hai giá đất để xử lý nghĩa vụ tài chính và giao dịch đất đai, đó
là: giá đất Nhà nước ban hành và giá đất thị trường. Mục tiêu đặt ra
là giá đất do Nhà nước ban hành phải sát với giá thị trường trong
điều kiện bình thường.
Giá đất Nhà nước ban hành chỉ áp dụng cho việc tính thuế khi
các giao dịch đất đai xảy ra.
Các trường hợp giao đất, cho thuê đất (dự án mới) đều phải
thông qua hình thức đấu giá quyền sử dụng đất hoặc đấu thầu dự án
như giải pháp nêu trong phần (giao đất, cho thuê đất).
Trên cơ sở nguồn thu từ đất hàng năm, UBND huyện nên trích
một phần sử dụng tạo quỹ tái đầu tư về đất để có kinh phí tiếp tục
đầu tư phát triển quỹ đất mới, di trì nguồn cung về đất ổn định.
3.2.6. Tăng cƣờng công tác thanh tra, kiểm tra việc chấp
hành luật pháp và giải quyết khiếu nại tố cáo trong quản lý và sử

trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội và đô thị hóa ở một địa
phương là yêu cầu cần thiết và khách quan. Vì thế đề tài đã phân tích
một số cơ sở lý luận và từ thực trạng quản lý, sử dụng đất đai trên địa
bàn huyện Chư Sê đề ra giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý nhà nước
về đất đai trong thời gian đến. Để giải quyết các vấn đề trên, đề tài đã
thực hiện nghiên cứu một số nội dung sau:
- Đã khái quát lý luận cơ bản về vai trò, đặc điểm, nguyên tắc
quản lý nhà nước về đất đất đai. Đồng thời, đề tài cũng đã trình bày
các nội dung cơ bản quản lý nhà nước về đất đai làm cơ sở cho
nghiên cứu
- Từ thực trạng quản lý và kết quả sử dụng đất, đề tài phân tích
đánh giá quản lý nhà nước về đất đai của chính quyền huyện, cũng


23
như làm rõ điểm mạnh và yếu kém trong quản lý sử dụng đất.
Đề xuất 7 nhóm giải pháp hoàn thiện công tác quản lý nhà nước
về đất đai: Hoàn thiện công tác ban hành và tổ chức thực hiện các
văn bản quy phạm pháp luật về quản lý đất đai; Hoàn thiện công tác
lập và quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, quy hoạch đô thị;
Thực hiện tốt công tác kỹ thuật, nghiệp vụ địa chính và đăng ký, cấp
giấy chứng nhận quyền sử dụng đấi; Hoàn thiện công tác giao đất,
cho thuê đất, thu hồi và chuyển mục đích sử dụng đất; Hoàn thiện
công tác quản lý tài chính về đất đai; Tăng cường công tác thanh tra,
kiểm tra việc chấp hành luật pháp và giải quyết khiếu nại tố cáo
trong quản lý và sử dụng đất đai; các giải pháp khác.
2. KIẾN NGHỊ
Hệ thống chính sách, pháp luật đất đai; các tiêu chuẩn, quy
chuẩn, định mức kinh tế kỹ thuật; hệ thống tài liệu, hồ sơ, số liệu về
đất đai của cả nước nói chung đã được xây dựng, hoàn chỉnh qua