1
MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Bối cảnh quốc tế và trong nước vừa tạo thời cơ lớn, vừa đặt  
ra những thách thức không nhỏ  cho giáo dục nước ta. Công nghệ 
phát triển nhanh chóng nên kiến thức và kỹ  năng của người được 
đào tạo phải đổi mới và cập nhật liên tục. Toàn cầu hóa và phát 
triển kinh tế  đất nước đòi hỏi giáo dục cần cung cấp cho xã hội 
một lực lượng lao động có chất lượng cao về  kiến thức, kỹ năng  
và thái độ lao động tốt để tiến tới một nền giáo dục dân chủ, tiến  
bộ va hiên đai.
̀ ̣
̣
Để  đáp  ứng yêu cầu thực tiễn xã hội, việc nghiên cứu phát 
triển  CTĐT  liên   thông   là   nhiệm   vụ   cấp   bách   của   nhà   trường. 
Chương trình đào tạo liên thông sẽ  được phát triển theo một tiếp  
cận mới, đó là tiếp cận năng lực, giúp người học không chỉ biết mà 
còn làm được  ở  trong môi trường lao động phù hợp với lĩnh vực 
mình được học. 
Tiếp cận CDIO đã và đang là xu hướng hiện đại trong phát  
triển chương trình đào tạo trình độ đại học nhóm ngành công nghệ 
kỹ thuật ở Mỹ và các nước có nền giáo dục kỹ thuật phát triển cao  
và phù hợp với yêu cầu đào tạo nhân lực theo chuẩn đầu ra ở nước  
ta.
Do đó, cần thiết phải nghiên cứu phát triển chương trình đào 
tạo liên thông trình độ đại học nhóm ngành công nghệ kỹ thuật cơ 
khí theo tiếp cận CDIO đáp ứng nhu cầu  xã hội, góp phần đào tạo 
nguồn nhân lực có chất lượng cao, phục vụ sự nghiệp CNH, HĐH 
đất nước. Với những lý do trên, đề  tài nghiên cứu được lựa chọn  



3
học, hợp lý và phù hợp với thực tiễn thì sẽ giúp các trường đại học 
và  cao đẳng  đào tạo ra những  SV  có năng lực cao về  thực hành 
thiết kế, vận hành, sáng tạo, sẽ  góp phần đảm bảo và từng bước 
nâng cao chất lượng đào tạo liên thông trình độ  đại học, đáp  ứng 
với những thay đổi rất nhanh của tiến bộ khoa học kỹ thuật và nhu 
cầu nhân lực kỹ thuật có trình độ cao cho sự nghiệp CNH, HĐH và  
hội nhập quốc tế của đất nước.
5. Nhiệm vụ và các nội dung nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về phát triển chương trình đào 
tạo trình độ đại học; Cách tiếp cận CDIO vào phát triển CTĐT liên 
thông trình độ đại học nhóm ngành công nghệ kỹ thuật cơ khí.
5.2. Nghiên cứu khảo sát ­ đánh giá thực trạng CTĐT liên 
thông trình độ  đại học ngành công nghệ  chế  tạo máy thuộc nhóm  
ngành công nghệ kỹ thuật cơ khí tại các trường đại học, cao đẳng.
5.3.   Nghiên   cứu   đề   xuất   biện   pháp   phát   triển   CTĐT   liên 
thông trình độ đại học ngành công nghệ chế tạo máy theo tiếp cận 
CDIO. 
5.4. Khảo nghiệm lấy ý kiến chuyên gia về  biện pháp đề 
xuất. Xây dựng dự thảo cấu trúc CTĐT liên thông trình độ đại học 
ngành công nghệ  chế  tạo máy theo tiếp cận CDIO giữa Trường 
CĐ  Lý Tự  Trọng  TP  Hồ  Chí Minh và Trường  ĐH  Bách khoa  TP 
Hồ Chí Minh.
6. Phạm vi nghiên cứu
Luận án tập trung nghiên cứu phát triển chương trình đào tạo 
liên thông trình độ  đại học ngành công nghệ  chế  tạo máy trong  


4
nhóm ngành công nghệ kỹ thuật cơ khí theo tiếp cận CDIO. 

8. Câu hỏi nghiên cứu
Hiện nay, hoạt động đào tạo liên thông  ở  bậc đại học nói  
chung và đào tạo liên thông từ  trình độ  cao đẳng lên trình độ  đại  
học nhóm ngành công nghệ kỹ thuật cơ khí nói riêng có những khó 
khăn, hạn chế nào về chương trình đào tạo liên thông? 
Tiếp cận CDIO trong phát triển chương trình đào tạo nhóm  
ngành công nghệ kỹ thuật có những đặc điểm nào? Cách tiếp cận 
này có phù hợp với đặc trưng và yêu cầu phát triển   CTĐT liên 
thông  trình  độ   đại  học nhóm  ngành  công nghệ  kỹ  thuật  cơ   khí 
không?
Cần có những biện pháp nào để  phát triển chương trình đào 
tạo liên thông trình độ đại học ngành công nghệ chế tạo máy theo  
tiếp cận CDIO bảo đảm tính khoa học, thực tiễn và khả thi?
9. Những đóng góp mới của đề tài
9.1. Về lý luận
Hệ  thống hóa cơ  sở  lý luận về  phát triển  CTĐT liên thông 
trình độ  ĐH nhóm ngành công nghệ  kỹ  thuật cơ  khí theo tiếp cận 
CDIO.
Nghiên cứu quy trình, cách thức chung để  phát triển  CTĐT 
liên thông trình độ đại học theo tiếp cận CDIO.
9.2. Về thực tiễn
Đề  xuất các nguyên tắc, tiêu chuẩn, quy trình và biện pháp 
cụ  thể  để  phát triển chương trình đào tạo liên thông trình độ  đại 
học ngành công nghệ chế tạo máy theo tiếp cận CDIO.


6
Thiết kế cấu trúc khung CTĐT liên thông trình độ ĐH ngành 
công nghệ chế tạo máy theo tiếp cận CDIO của Trường CĐ Lý Tự 
Trọng TP Hồ Chí Minh và Trường ĐH Bách khoa TP Hồ Chí Minh. 

nghệ   kỹ   thuật   cơ   khí   theo   tiếp  cận   CDIO   được   đề   xuất   trong  
khuôn khổ của luận án có tính phù hợp và khả thi cao.
11. Cấu trúc của luận án
Luận án gồm các phần: Mở đầu; nội dung; kết luận và kiến  
nghị; tài liệu tham khảo; phụ lục.
Nội dung luận án gồm 3 chương:
­ Chương 1: Cơ  sở  lý luận phát triển chương trình đào tạo 
liên thông trình độ đại học nhóm ngành công nghệ kỹ thuật cơ khí 
theo tiếp cân CDIO.
̣
­ Chương 2: Thực trạng phát triển CTĐT liên thông trình độ 
đại học ngành công nghệ chế tạo máy theo tiếp cận CDIO.
­ Chương 3: Các biện pháp phát triển CTĐT liên thông trình 
độ đại học ngành công nghệ chế tạo máy theo tiếp cận CDIO.
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN PHÁT TRIỂN CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO 
LIÊN THÔNG TRÌNH ĐỘ ĐẠI HỌC NHÓM NGÀNH CÔNG 
NGHỆ KỸ THUẬT CƠ KHÍ THEO TIẾP CÂN CDIO
̣
1.1. Tổng quan nghiên cứu về  đào tạo liên thông và phát triển  
chương trình đào tạo 
1.1.1. Các công trình nghiên cứu nước ngoài
Các công trình nghiên cứu về đào tạo liên thông và phát triển 
CTĐT  ở  nước ngoài được các tác giả  của  nhiều nước phát triển 
quan tâm nghiên cứu từ  khá sớm và được kiểm nghiệm thực tế 
bằng việc áp dụng triển khai thực hiện đã mang lại hiệu quả tốt.


8
1.1.2. Các công trình nghiên cứu trong nước

Chương trình đào tạo liên thông đại học là một loại hình  
chương trình đào tạo liên thông có mục tiêu, cấu trúc, nội dung,  
CĐR của cấp trình độ đại học. 
1.2.6. Phát triển chương trình đào tạo liên thông trình độ  đại  
học
Phát triển  chương trình đào tạo  liên thông trình độ  đại học 
phải   dựa   trên  CTĐT  cao   đẳng   và  CTĐT  đại   học   để   xây   dựng 
chương trình đào tạo  liên thông trình độ  đại học từ  trình độ  cao 
đẳng và kế thừa các kiến thức, kỷ năng đã học từ chương trình đào 
tạo cao đẳng.
1.2.7. Phát triển chương trình đào tạo theo cách tiếp cận CDIO 
Phát triển chương trình đào tạo theo cách tiếp cận CDIO dựa  
trên chuẩn đầu ra: Sinh viên tốt nghiệp cần có những kiến thức, kỹ 
năng, phẩm chất,  thái độ  nào và trên cơ  sở  đó hình thành những 
năng lực hành nghề đáp ứng nhu cầu hay mong đợi của các bên liên 
đới.
1.3. Cơ sở lý luận phát triển CTĐT theo tiếp cận CDIO
1.3.1. Chu trình phát triển chương trình đào tạo
 Phát triển CTĐT là quá trình xác định và tổ chức toàn bộ các 
hoạt động thiết kế và triển khai, đánh giá CTĐT theo một chu trình  
hợp lý, khoa học nhằm khẳng định sự  đạt được mục tiêu mong 
muốn.
1.3.2. Các đặc trưng của tiếp cận CDIO trong phát triển CTĐT
Hình thành ý tưởng (Conceive): Là việc xác định yêu cầu ban 


10
đầu, lựa chọn công nghệ  sử  dụng, các chiến lược, quy tắc, thiết  
lập các kế hoạch sơ bộ, kế hoạch kỹ thuật và kế hoạch liên quan 
khác.

Bước 1: Chuyển đổi các CTĐT cấp trình độ  đại học và cao  
đẳng hiện hành sang các CTĐT tương ứng theo tiếp cận CDIO. 
Bước 2. So sánh chuẩn đầu ra và mục tiêu chung, mục tiêu 
cụ thể của hai chương trình đào tạo trình độ cao đẳng và đại học.
Bước 3: So sánh cấu trúc và nội dung của CTĐT theo các  


12
tiêu chuẩn kiến thức giữa hai cấp đào tạo trình độ  đại học và cao 
đẳng. 
Bước 4: Dựa vào các tiêu chuẩn CDIO và so sánh chỉ số năng 
lực (PI) của hai chương trình đào tạo.
Bước 5: Xây dựng cấu trúc khung chương trình đào tạo liên 
thông trình độ đại học theo tiếp cận CDIO từ trình độ cao đẳng. 
Bước 6: Tiến hành lấy ý kiến đánh giá chuyên gia và trình  
thẩm định CTĐT liên thông trình độ ĐH ở các cấp có thẩm quyền. 
Bước 7. Triển khai các khóa đào tạo theo  CTĐT liên thông 
trình độ ĐH và đánh giá thường xuyên, định kỳ sau mỗi khóa ĐT.
1.5. Các yếu tố   ảnh hưởng đến phát triển chương trình đào  
tạo liên thông trình độ  đại học ngành công nghệ  chế  tạo máy 
theo tiếp cận CDIO 
Phát triển CTĐT liên thông trình độ đại học ngành công nghệ 
chế tạo máy theo cách tiếp cận CDIO liên quan đến rất nhiều yếu  
tố: Yếu tố  khách quan về  chủ  trương, chính sách và các cơ  chế, 
quy định của pháp luật; Yếu tố chủ quan về nhận thức của đội ngũ  
cán bộ  quản lý và giảng viên, về  chương trình đào tạo  của các 
trường cao đẳng và đại học, về  trình độ  và năng lực phát triển 
CTĐT liên thông theo tiếp cận CDIO của giảng viên, về cơ sở vật 
chất và trang thiết bị dạy học, về mối quan hệ giữa các cơ  sở  đào 
tạo liên thông, ... 

Chí Minh

Biểu đồ 2.1. Tổng hợp khảo sát và đánh giá các CTĐT ĐH 
ngành công nghệ chế tạo máy của 3 trường ĐH tại TP Hồ Chí 
Minh
Trên cơ  sở  phân tích và  biểu đồ  đánh giá, CTĐT đại học 
ngành công nghệ chế tạo máy của Trường Đại học Bách khoa TP 
Hồ  Chí Minh được  đánh giá cao nhất và xây dựng theo tiếp cận 


15
CDIO nên  lựa chọn làm chương trình chuẩn  để  phát triển CTĐT 
liên thông trình độ  đại học ngành công nghệ chế tạo máy theo tiếp 
cận CDIO.
2.3. Thực trạng về  chương trình đào tạo liên thông trình độ 
đại học ngành công nghệ chế tạo máy từ trình độ cao đẳng 

Biểu đồ 2.2. Tổng hợp thực trạng về CTĐT liên thông trình 
độ ĐH ngành công nghệ chế tạo máy từ trình độ cao đẳng
Thực trạng về CTĐT liên thông trình độ đại học ngành công 
nghệ chế tạo máy từ trình độ cao đẳng của  các trường đại học tại 
thành phố  Hồ  Chí Minh mức độ  đồng ý và mức độ  không đồng ý 
gần bằng nhau nên  CTĐT  liên thông trình độ  đại học hiện nay  
chưa được tín nhiệm cao, như  vậy cần phải phát triển CTĐT liên 
thông trình độ đại học theo tiếp cận CDIO để đạt kết quả tốt hơn.
2.4. Đánh giá thực trạng về  các điều kiện bảo đảm thực hiện 
CTĐT liên thông trình độ ĐH ngành công nghệ chế tạo máy


16

nghệ chế tạo máy trên cơ sở khung CTĐT của trình độ  đại học và  
trình độ cao đẳng theo khung CTĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo. 
­ Chưa xác định chuẩn đầu ra, mục tiêu chung, mục tiêu cụ 
thể  rõ ràng và chưa thực hiện qua việc khảo sát các bên liên quan 
để xây dựng chuẩn đầu ra, chưa tiến hành “ITU” và “blackbox” để 
xác định trình tự, mối quan hệ giữa các môn học trong chương trình 
đào tạo.
­ Khối lượng kiến thức của chương trình đào tạo cao đẳng 
và chương trình đào tạo liên thông không đáp  ứng được toàn bộ 
kiến thức của chương trình đào tạo đại học.
­ Chưa so sánh được năng lực (PI) của các môn học  ở  hai 
trình độ đại học và cao đẳng nên khó xác định nội dung, kiến thức 
cho các môn học bổ sung của chương trình đào tạo liên thông.
­ Việc xây dựng chương trình chi tiết môn học còn đơn giản 
chưa thể  hiện được phương pháp dạy và học, cũng như  nội dung 
và hình thức kiểm tra, đánh giá môn học,…


18
­ Đánh giá chuyên gia sau khi xây dựng và thực hiện chương 
trình đào tạo chưa tiến hành nghiêm túc.
Với nhận xét trên thì kiến thức của sinh viên được đào tạo 
theo chương trình đào tạo liên thông trình độ  đại học ngành công 
nghệ  chế  tạo máy từ  cao đẳng không thể  ra trường đạt yêu cầu 
bằng sinh viên đào tạo theo chương trình đại học. Chính vì thế cần  
phải có biện pháp phát triển CTĐT liên thông trình độ đại học một 
cách khoa học, hiện đại. Đó là phát triển chương trình đào tạo liên  
thông trình độ  đại học ngành công nghệ  chế  tạo máy từ  cao đẳng 
theo tiếp cận CDIO.
2.7. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển chương 

chương trình đào tạo liên thông trình độ  đại học ngành công nghệ 
chế  tạo máy không đạt chất lượng như  mong muốn, cho nên cần 
thiết phải có biện pháp phát triển chương trình đào tạo liên thông 
trình   độ  đại   học  ngành   công   nghệ   chế   tạo   máy   theo   tiếp   cận 
CDIO.


20
Chương 3
CÁC BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO 
LIÊN THÔNG TRÌNH ĐỘ ĐẠI HỌC NGÀNH CÔNG NGHỆ 
CHẾ TẠO MÁY THEO TIẾP CẬN CDIO
3.1.  Biện pháp phát triển chương trình đào tạo trình độ  cao 
đẳng ngành công nghệ  chế  tạo máy theo tiếp cận CDIO tại 
Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng thành phố Hồ Chí Minh 
3.1.1. Đối sánh chương trình đào tạo hiện tại với chuẩn đầu ra  
mới
Kết quả đối sánh cũng là cơ sở để tiến hành điều chỉnh trình  
tự, nội dung các môn học trong CTĐT. Việc đối sánh được tiến  
hành bằng cách thực hiện khảo sát đối với   GV  dạy các môn học 
trong   CTĐT.   Hai   bảng   khảo   sát   được   tiến   hành   là   “ITU”   và  
“blackbox”.
3.1.2. Thiết kế cấu trúc khung chương trình đào tạo cao đẳng
Chương trình đào tạo cần được tái thiết kế  để  có cấu trúc 
phù hợp. Chương trình đào tạo được cấu trúc bởi các môn học  
thuộc các khối kiến thức giáo dục đại cương, kiến thức cơ  sở 
ngành và kiến thức chuyên ngành. 
3.1.3. Thiết kế trình tự giảng dạy
Cấu trúc lại khối kiến thức theo học kỳ để  tích hợp các kỹ 
năng kiến tạo sản phẩm, quy trình và hệ  thống vào các môn học  

3.2.3. Phân tích và so sánh nội dung các kiến thức của chương  
trình đào tạo ngành công nghệ  chế  tạo máy giữa trường  Đại  
học   Bách   khoa   TPHCM   và   trường  Cao   đẳng   Lý   Tự   Trọng  
TPHCM
Theo phương pháp tiếp cận CDIO, sau khi so sánh, phân 


22
tích và tổng hợp tất cả, có thể đưa ra các môn học cần trang bị của  
CTĐT  liên thông trình độ  đại học  ngành công nghệ  chế  tạo máy 
theo tiếp cận CDIO từ trình độ cao đẳng. 


23
Bảng 3.1. Bảng tổng hợp các môn học của chương trình ĐTLT 
trình độ ĐH ngành công nghệ chế tạo máy theo tiếp cận CDIO
STT

Tên môn học

TC

Số giờ dạy
LT

TH

TN

1


0

0

4

Hóa đại cương

2

30

0

0

5

Anh văn 3

3

45

0

0

6


0

0

9

Tin học đại cương

2

30

0

0

10

Cơ lưu chất

3

30

15

15

11


15

15

14

Vẽ cơ khí

3

45

0

0

15

Xử lý vật liệu

2

30

0

0

16


0

0

19

Quá trình thiết kế kỹ thuật

3

45

0

0

20

Môi trường và con người

3

45

0

0

21


0

315


24

STT

Tên môn học
TỔNG CỘNG

TC
64

Số giờ dạy
LT

TH

TN

765

120

390

3.2.4. Phân bố chương trình đào tạo liên thông trình độ đại học  

tạo liên thông trình độ  đại học ngành công nghệ  chế  tạo máy  
theo tiếp cận CDIO từ trình độ cao đẳng lần 2
Tổ   chức   hội   thảo   chuyên   gia   đánh   giá   lần   2   gồm   có   32 
chuyên gia đến từ các trường ĐH, Viện và Doanh nghiệp.
Tiêu chuẩn 1: Mục tiêu và các yêu cầu về  cấu trúc, nội 
dung CTĐT; khả năng đánh giá 
Trong tiêu chuẩn này nhận thấy với 97.1% các chuyên gia và 
nhà khoa học đã đánh giá từ mức tốt trở lên. Trong đó ở mức xuất  
sắc là khá cao lên đến 88.6%.
Tiêu chuẩn 2: Khối lượng, cấu trúc các học phần và nội 
dung kiến thức bắt buộc ở các học phần
Trong tiêu chuẩn này nhận thấy các chuyên gia và nhà khoa 
học đánh giá với 94.3% đạt từ mức tốt trở lên. Trong đó không có  
tiêu chí nào được đánh giá với điểm số  dưới mức khá. Đặc biệt, 
trong đó có 82.9% đánh giá ở mức độ xuất sắc.