+

ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH HÀ TĨNH
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ TĨNH

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài:
DẠY HỌC BÀI 5 QUYỀN BÌNH ĐẲNG GIỮA CÁC DÂN TỘC, TÔN
GIÁO (TIẾT 1)-GDCD 12 BẰNG HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM
SÁNG TẠO NHẰM TĂNG HIỆU QUẢ DẠY HỌC, PHÁT TRIỂN
PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC CỦA HỌC SINH VÀ GÓP PHẦN THỰC
HIỆN “ĐỀ ÁN PHÁT TRIỂN ĐỒNG BÀO DÂN TỘC CHỨT Ở BẢN
RÀO TRE, XÃ HƯƠNG LIÊN, HUYỆN HƯƠNG KHÊ” CỦA TỈNH
NHÀ.

Hà Tĩnh, tháng 9 năm 2018

1


MỤC LỤC
TT
I
II
III
IV
V
I
1
2
3

Khái niệm, đặc điểm và các hình thức của hoạt động dạy học trải
nghiệm sáng tạo
Ưu điểm và hạn chế của hoạt động dạy học TNST
Các bước thực hiện tổ chức dạy học trải nghiệm
Thực trạng dạy học trải nghiệm sáng tạo trong môn GDCD ở
trường THPT hiện nay
Vai trò của HĐTNST đối với các môn học nói chung và trong dạy học
môn GDCD nói riêng.
Đối với dạy học các môn học nói chung
Đối với dạy học môn GDCD nói riêng.
Thực trạng dạy học trải nghiệm trong môn GDCD ở trường
THPT
Mục đích và phương pháp điều tra thực trạng
Kết quả điều tra
Các giải pháp dạy học Bài 5 Quyền bình đẳng giữa các dân
tộc, tôn giáo (Tiết 1) – GDCD lớp 12 bằng HĐTNST
Cấu trúc, mục tiêu bài học
Cấu trúc bài học
Mục tiêu bài học
Ý tưởng dạy học Bài 5 “Quyền bình đẳng giữa các dân tộc, tôn
giáo (tiết 1)” – GDCD 12 bằng HĐTNST.
Công tác chuẩn bị của GV-HS và định hướng sản phẩm cho hoạt
động
Công tác chuẩn bị của GV
Chuẩn bị của học sinh
Định hướng sản phẩm của học sinh
Các bước cơ bản tiến hành dạy học Bài 5 “Quyền bình đẳng giữa
các dân tộc, tôn giáo (tiết 1)” – GDCD 12 bằng hình thức dạy học

Trang

2


5
5.1
5.2
5.3
5.4
5.5
IV
V
VI
I
II

trải nghiệm.
Thực nghiệm sư phạm
Mục đích của thực nghiệm sư phạm
Nhiệm vụ của thực nghiệm sư phạm
Nội dung và cách thức tổ chức thực nghiệm sư phạm
Giáo án thực nghiệm
Cách tổ chức thực nghiệm
Hiệu quả mang lại của sáng kiến
Khả năng ứng dụng và triển khai
Ý nghĩa của sáng kiến
PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
Bài học kinh nghiệm
Kiến nghị, đề xuất

20

Giáo dục và đào tạo

GD&ĐT

3

Hoạt động trải nghiệm sáng tạo

HĐTNST

4

Giáo viên

GV

5

Học sinh

HS

6

Năng lực

NL

7


Giáo dục công dân

GDCD

4


BẢN CAM KẾT

Tôi xin cam kết sáng kiến Dạy học “bài 5 Quyền bình đẳng giữa các
dân tộc, tôn giáo (Tiết 1)-GDCD12” bằng hoạt động trải nghiệm sáng tạo
nhằm tăng hiệu quả dạy học, phát triển phẩm chất, năng lực của học sinh
và góp phần thực hiện “Đề án phát triển đồng bào dân tộc Chứt ở bản Rào
Tre, xã Hương Liên, huyện Hương Khê” của Tỉnh nhà là sáng tạo của bản

thân tôi, hoàn toàn không sao chép, không vi phạm bản quyền.
Nếu có gì sai sót, tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm.
TÁC GIẢ ĐỀ TÀI

5


DẠY HỌC BÀI 5 QUYỀN BÌNH ĐẲNG GIỮA CÁC DÂN TỘC,
TÔN GIÁO (TIẾT 1)-GDCD 12 BẰNG HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM
SÁNG TẠO NHẰM TĂNG HIỆU QUẢ DẠY HỌC, PHÁT TRIỂN PHẨM
CHẤT, NĂNG LỰC CỦA HỌC SINH VÀ GÓP PHẦN THỰC HIỆN “ĐỀ
ÁN PHÁT TRIỂN ĐỒNG BÀO DÂN TỘC CHỨT Ở BẢN RÀO TRE, XÃ
HƯƠNG LIÊN, HUYỆN HƯƠNG KHÊ” CỦA TỈNH NHÀ.
PHẦN MỞ ĐẦU
I. Bối cảnh của đề tài



chung và ở dân tộc Chứt (Bản Rào Tre – Hương Liên – Hương Khê – Hà Tĩnh) nói
riêng. Nhờ đúc rút được kinh nghiệm của năm trước, năm học này tôi đã chủ động, đa
dạng hóa hình thức hoạt động và thu được những kết quả tích cực hơn. Tôi nhận thấy
cần phải chia sẻ những kinh nghiệm quý báu của bản thân để bạn bè, đồng nghiệp có
thể nâng cao chất lượng dạy học bộ môn GDCD ở trường phổ thông hiện nay.
II. Lí do chọn đề tài
1.1. Dạy học trải nghiệm sáng tạo theo định hướng phát triển năng lực học sinh
là một trong những quan điểm giáo dục đang được quan tâm và đã được thể hiện trong
các văn bản, nghị quyết của Đại hội Đảng, đặc biệt mới nhất là trong Công văn
791/HD-BGDĐT ngày 25 tháng 6 năm 2013 về “Hướng dẫn Thí điểm phát triển
chương trình giáo dục nhà trường phổ thông” và Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày
4/11/2013 của Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về “Đổi
mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu CNH - HĐH trong điều
kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”.
1.2. Hiện nay, học qua trải nghiệm là một phương pháp đang được nhiều nước
có nền giáo dục tiên tiến trên thế giới áp dụng. Ở nước ta, đổi mới căn bản, toàn diện
giáo dục đã và đang được triển khai đồng bộ trong hệ thống giáo dục. Sự đổi mới được
nhấn mạnh trên cả mục tiêu và chương trình giáo dục. Đặc biệt là sự đổi mới về
phương pháp dạy học, giáo dục nhằm phát triển phẩm chất, năng lực của học sinh.
Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể được Bộ giáo dục và Đào tạo công bố ngày
27/7/2017 đã chỉ rõ hệ thống năng lực chung và năng lực đặc thù của các môn học mà
học sinh cần đạt được. Đồng thời, Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể cũng
nhấn mạnh việc tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo và coi đây là một trong những
ưu thế vượt trội để phát triển năng lực của học sinh. Việc dạy học bằng trải nghiệm
những năm gần đây được quan tâm thực hiện và b ằng nhiều công văn, Bộ giáo
dục và Đào tạo đã chỉ đạo các cơ sở giáo dục, nhà trường tăng cường tổ chức hoạt
động trải nghiệm sáng tạo cho học sinh trong các hoạt động giáo dục, hoạt động dạy
học bộ môn. Đối với môn GDCD đã có nhiều đề tài nghiên cứu về dạy học trải

các em được trải nghiệm, được trực tiếp tham gia tìm hiểu. Thông qua hoạt
động này, từ những điều mắt thấy, tai nghe, từ những việc mình trực tiếp tham
gia thực hiện thì có lẽ là con đường hiệu quả trong việc hình thành kiến thức
cho học sinh.
Chính vì những lí do trên mà tôi đã mạnh dạn lựa chọn đề tài “Dạy học
bài 5 Quyền bình đẳng giữa các dân tộc, tôn giáo (Tiết 1)-GDCD12 bằng
hoạt động trải nghiệm sáng tạo nhằm tăng hiệu quả dạy học, phát triển
phẩm chất, năng lực của học sinh và góp phần thực hiện Đề án phát triển
đồng bào dân tộc Chứt ở bản Rào Tre, xã Hương Liên, huyện Hương Khê
của Tỉnh nhà” để nghiên cứu.
III. Phạm vi, đối tượng và phương pháp nghiên cứu
1. Phạm vi nghiên cứu:
Tại Bản Rào Tre - Xã Hương Liên-Huyện Hương Khê- Tỉnh Hà Tĩnh (nơi có
dân tộc Chứt sinh sống) và tại THPT X, huyện X, tỉnh Hà Tĩnh từ tháng 6 năm 2018
đến tháng 9 năm 2018.
2. Đối tượng nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu về dạy học bằng hình thức trải nghiệm, mà
cụ thể là áp dụng cụ thể vào dạy học Bài 5 “Quyền bình đẳng giữa các dân
tộc, tôn giáo (Tiết 1)– GDCD 12”.
3. Phương pháp nghiên cứu

8


3.1. Phương pháp luận
Cơ sở phương pháp luận của sáng kiến là dựa trên cơ sở lý luận chủ nghĩa Mác
– Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và pháp
luật của Nhà nước về giáo dục nói chung, GDCD nói riêng.
3.2. Phương pháp thực hiện cụ thể
- PP nghiên cứu lý thuyết; PP thực nghiệm sư phạm; PP thống kê toán học

dạy học bằng hình thức trải nghiệm, thiết kế giáo án phục vụ dạy học Bài 5

9


“Quyền bình đẳng giữa các dân tộc, tôn giáo (tiết 1) ” – GDCD 12 bằng
HĐTN. Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ đem lại những hiệu quả tích cực
trong việc đổi mới phương pháp dạy học môn GDCD trong trường trung học
phổ thông.
- Thứ ba, khi vận dụng hình thức dạy học TNST vào dạy học Bài 5 “Quyền
bình đẳng giữa các dân tộc, tôn giáo (Tiết 1)– GDCD 12” học sinh tham gia
vào các hoạt động trải nghiệm, thực hiện nhiệm vụ của mình không bị bó
buộc bởi bốn bức tường của lớp học, mà được mở rộng không gian, phá vỡ
lối mòn, tự do tìm tòi, khám phá từ thực tế khiến việc học trở nên gắn bó với
đời sống, những tri thức trở nên gần gũi, dễ hiểu, dễ khắc sâu từ đó phát triển
phẩm chất, năng lực của học sinh.
- Thứ tư, thiết kế một bài giảng bằng hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong
dạy bài 5: Quyền bình đẳng giữa các dân tộc, tôn giáo (tiết 1) - GDCD lớp 12 để GV
có thể tham khảo, sử dụng một cách sáng tạo, hiệu quả trong dạy học và thông qua
kết quả thực nghiệm có đối chứng để kiểm chứng tính khả thi của đề tài.
- Thứ năm, đề tài góp phần nhỏ tuyên truyền, giới thiệu cho tất cả các em học
sinh cũng như bạn bè, đồng nghiệp hiểu thêm về dân tộc Chứt ở huyện Hương Khê
trên các phương diện nhằm góp phần nhỏ tuyên truyền chính sách của Đảng,
pháp luật của Nhà nước về vấn đề dân tộc và thực hiện “Đề án phát triển đồng
bào dân tộc Chứt ở bản Rào Tre, xã Hương Liên, huyện Hương Khê” của
Tỉnh nhà trong công tác tuyên truyền, giáo dục học sinh từ đó giúp các em
hiểu rõ được:“Ở nước ta, bình đẳng giữa các dân tộc là nguyên tắc quan
trọng hàng đầu trong hợp tác, giao lưu giữa các dân tộc, là điều kiện để
khắc phục sự chênh lệch về trình độ phát triển giữa các dân tộc trên các lĩnh
vực khác nhau”.

tạo (HĐTNST)
* Hoạt động dạy học TNST
Là hoạt động giáo dục, trong đó, dưới sự hướng dẫn và tổ chức của nhà giáo
dục, từng cá nhân học sinh được tham gia trực tiếp vào các hoạt động thực tiễn khác
nhau của đời sống gia đình, nhà trường cũng như ngoài xã hội với tư cách là chủ thể
của hoạt động, qua đó phát triển năng lực thực tiễn, phẩm chất nhân cách và phát huy
tiềm năng sáng tạo của cá nhân mình.
* Đặc điểm của HĐTNST
- HĐTNST mang tính tích hợp và phân hóa cao
- HĐTNST được thực hiện dưới nhiều hình thức đa dạng
- Trải nghiệm là quá trình học tích cực, hiệu quả và sáng tạo
- HĐTNST đòi hỏi sự phối hợp, liên kết nhiều lực lượng giáo dục trong và
ngoài nhà trường
- HĐTNST giúp lĩnh hội những kinh nghiệm mà các hình thức học tập khác
không thực hiện được
- HĐTNST mang tính sáng tạo, chú trọng rèn luyện phương pháp tự học.
- HĐTNST giúp phát triển kĩ năng mềm, kĩ năng sống cho học sinh
* Các hình thức dạy học TNST:
HĐTNST trong trường phổ thông có các hình thức cơ bản như sau:

11


- Thực địa, thực tế; Tham quan; Cắm trại; Dự án và nghiên cứu
khoa học Câu lạc bô
- Trò chơi (lớn) Diễn đàn; Giao lưu; Các hoạt đông xã hôi/ tình
nguyện; Sân khấu hóa...
3. Ưu điểm và hạn chế của dạy học TNST
* Ưu điểm dạy học TNST
Với học sinh:

môn GDCD nói riêng.
1.1. Đối với dạy học các môn học nói chung
- HĐTNST là hình thức giáo dục học sinh theo hoạt động dạy học ngoài thực tế
có vai trò rất quan trọng, là cầu nối giữa hoạt động giảng dạy và học tập trên lớp với

12


giáo dục học sinh ngoài lớp. Học sinh vận dụng kiến thức học được vào cuộc sống một
cách linh hoạt tránh nhàm chán.
- HĐTNST khai thác được tiềm năng của học sinh bằng sự nỗ lực của chính bản
thân các em , phuy tính tích cực tư duy sáng tạo cho học sinh.
- HĐTNST tạo điều kiện kết nối các kiến thức khoa học liên môn.
- HĐTNST giúp gắn kết lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường
- HĐTNST gắn kết giữa người dạy và người học nhằm phát huy tốt nhất khả
năng và sự sáng tạo ở người học.
- HĐTNST là mô hình học tập tiên tiến giúp học sinh hoàn thiện bản thân mình.
Học tập trải nghiệm sáng tạo, tạo ra sự tự tin cho học sinh: lập kế hoạch, tổ chức làm
việc nhóm, thu thập và xử lý thông tin, lập báo cáo, thuyết trình, đánh giá và tự đánh
giá. Các bài giảng gắn với thực tiễn đời sống, tăng thời gian thực hành đã giúp cho học
sinh động não, trải nghiệm và giải quyết những vấn đề của cuộc sống linh hoạt, hiệu
quả hơn.
1.2. Đối với dạy học môn GDCD nói riêng.
Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể được BGD&ĐT công bố ngày
27/7/2017 đã nhấn mạnh việc tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo và coi đây là
một trong những ưu thế vượt trội để phát triển năng lực của học sinh. HĐTNST là
một hoạt động tiếp cận chính cho việc học tập lấy học sinh làm trung tâm.
Học sinh tham gia vào các hoạt động trải nghiệm, tự do tìm tòi, khám phá từ
thực tế khiến việc học trở nên gắn bó với đời sống, những tri thức trở nên gần
gũi, dễ hiểu, dễ khắc sâu.

phiếu điều tra, trò chuyện, phỏng vấn, tham khảo giáo án.
- Điều tra HS qua phiếu điều tra, phỏng vấn.
2.2. Kết quả điều tra
* Điều tra tình hình dạy học trải nghiệm sáng tạo (Phụ lục 5).
Trong số 30 GV trên địa bàn và một số trường lân cận được khảo sát về
tình hình DHTNST trong môn GDCD THPT cho kết quả như sau:
Tỉ lệ trung bình các trường được khảo sát về tình hình dạy học TNST
Mức độ
Số GV điều tra ( 30)
Tỉ lệ (100%)
Đã dạy rất nhiều lần
3
10
Đã dạy một vài lần
8
26.7
Chưa dạy bao giờ
19
63.3
Qua số liệu trên, chúng ta thấy rằng, t rong số 30 GV trên địa bàn và
một số trường lân cận được khảo sát về hoạt động dạy học trải nghiệm trong
môn GDCD thì tỉ lệ chưa tham gia dạy học trải nghiệm khá lớn, chiếm tỉ lệ
63.3 %; dạy một vài lần là 26.7 %; dạy rất nhiều lần chỉ chiếm 10 %.
* Điều tra nhận thức về tầm quan trọng của dạy học TNST trong môn
GDCD THPT (Phụ lục 5).
- Đối với GV:
Khi khảo sát 30 GV trên địa bàn và một số trường lân cận được khảo
sát về tầm quan trọng của DHTNST trong môn GDCD THPT cho kết quả như
sau:
Kết quả điều tra nhận thức về tầm quan trọng của DHTNST trong môn

HS của các trường THPT trên địa bàn thu được kết qủa như sau:
Có
Không
Số HS
%
Số HS
%
1 Em có thích thú khi được học
138
98.6
2
1.4
tập bằng trải nghiệm không?
2 Em có muốn hoạt động học tập
131
93.6
9
6.4
TNST được tiến hành một cách
thường xuyên ở các môn học?
Khi tiến hành thăm dò ý kiến HS về việc học tập trải nghiệm, có tới
98.6% HS thấy rất hào hứng, thích thú được học tập bằng hình thức này và số
em HS mong muốn HĐTNST được tiến hành một cách thường xuyên ở các
môn học cũng chiếm tỉ lệ cao (93.6%). Tuy nhiên, vẫn còn một số em chưa
thấy được sự tích cực cũng như hiệu qủa khi học tập bằng trải nghiệm; trong
thời gian học tập, một số em không ý thức được sự cần thiết phải hợp tác để chiếm lĩnh
tri thức nên nhiều khi các em biến hoạt động học tập thành cơ hội đi tán gẫu, rong
chơi, chụp ảnh đăng facebook.
* Nguyên nhân
Từ kết quả điều tra, khảo sát thực tế về dạy học trải nghiệm trong một số

- Mục 1b: Nội dung quyền bình đẳng giữa các dân tộc?
- Mục 1c: Ý nghĩa quyền bình đẳng giữa các dân tộc
- Mục 1d: Chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước về quyền
bình đẳng giữa các dân tộc (Giảm tải)
1.2. Mục tiêu bài học:
* Về kiến thức:
Nêu được các khái niệm, nội dung, ý nghĩa quyền bình đẳng giữa các dân tộc.
* Về kĩ năng:
- Phân biệt được đúng- sai trong việc thực hiện quyền bình đẳng giữa các dân tộc
- Biết xử sự phù hợp với quy định của PL về quyền bình đẳng giữa các dân tộc.
* Về thái độ:
- Ủng hộ chính sách của Đảng và PL của NN về quyền bình đẳng giữa các dân tộc.
- Xây dựng cho mình ý thức trách nhiệm trong việc thực hiện quyền bình đẳng, đoàn kết
giữa các dân tộc, đấu tranh với những hành vi kì thị, chia rẽ dân tộc đi ngược lại lợi ích của
dân tộc, của nhân dân.
2. Ý tưởng dạy học Bài 5 “Quyền bình đẳng giữa các dân tộc, tôn giáo
(tiết 1)” – GDCD 12 bằng HĐTNST.
- Bài 5 “Quyền bình đẳng giữa các dân tộc, tôn giáo (tiết 1) ”– GDCD 12 có
các đơn vị kiến thức liên quan đến vấn đề dân tộc, quyền bình đẳng giữa các
dân tộc trên các phương diện kinh tế, chính trị, văn hóa, giáo dục; ý nghĩa
quyền bình đẳng giữa các dân tộc nên để giảng dạy tốt bài này, đòi hỏi giáo
viên cần phải có phương pháp dạy học phù hợp nhằm giúp học sinh nắm chắc
kiến thức trọng tâm liên quan đến bài học một cách hứng thú, tích cực; khơi
dậy ở các em sự háo hức tìm tòi, sáng tạo trong học tập, phát huy được tính
tích cực, chủ động, rèn luyện kỹ năng, hướng tới hình thành năng lực cho
người học nên tôi đã vận dụng hình thức dạy học trải nghiệm tại bản Rào Tre –Huyện

16



tỉnh Hà Tĩnh đến năm 2020” bản thân tôi nhận thấy cần có trách nhiệm giới thiệu cho
tất cả các em học sinh cũng như bạn bè, đồng nghiệp hiểu thêm về dân tộc này trên
các phương diện nhằm góp phần nhỏ tuyên truyền, thực hiện các chính sách của
Đảng, pháp luật của Nhà nước và đề án của tỉnh nhà về vấn đề dân tộc.
Cha ông ta đã nói: “trăm nghe không bằng một thấy, trăm lần thấy
không bằng một lần làm thử” nên tôi nhận thấy nếu chỉ dừng lại ở việc tuyên
truyền, giới thiệu cho học sinh thì các em cũng chỉ nắm được những kiến thức về dân

17


tộc Chứt một cách trừu tượng, chỉ được “nghe” mà chưa được “nhìn”. Vì vậy, tôi đã
lập kế hoạch và xin phép Ban giám hiệu, lãnh đạo ủy ban xã Hương Liên (xã có Dân
tộc Chứt sinh sống) cho học sinh được tham quan học tập trải nghiệm tại bản Rào Tre
để các em được trải nghiệm, được trực tiếp tham gia tìm hiểu. Thông qua hoạt
động này, từ những điều mắt thấy, tai nghe, từ những việc mình trực tiếp tham
gia thực hiện thì có lẽ là con đường hiệu quả trong việc hình thành kiến thức
cho học sinh.
3. Công tác chuẩn bị của GV-HS và định hướng sản phẩm cho hoạt động
3.1. Công tác chuẩn bị của GV:
- Xin xét duyệt của BGH nhà trường và lãnh đạo UBND xã Hương Liên về tổ
chức học trải nghiệm thực tế cho học sinh tại dân tộc Chứt ở bản Rào Tre xã
Hương Liên–Huyện Hương Khê–Tỉnh Hà Tĩnh (Phụ lục 3 và 4).
- Yêu cầu học sinh tự tìm hiểu trước về địa chỉ tham quan trải nghiệm
- Thiết kế câu hỏi, phiếu học tập định hướng cho học sinh.
- Phân công nhiệm vụ cho các nhóm và nhóm trưởng
- Cùng với trưởng bản Hồ Kiên hướng dẫn học sinh tham quan học tập
* Câu hỏi định hướng việc tham quan trải nghiệm.
GV Phân công nhiệm vụ cho các nhóm:
(Lưu ý: Theo tôi, khi cho học sinh tham quan trải nghiệm học tập, GV không

- Chuẩn bị các dụng cụ hỗ trợ cho hoạt động nhóm như điện thoại để
quay phim, chụp ảnh, bút, giấy ghi chép, giấy A o ...
3.3. Định hướng sản phẩm của học sinh
- Một bài trình diễn bằng trình chiếu giới thiệu sơ lược về dân tộc Chứt
(Bản Rào Tre – Hương Liên – Hương Khê – Hà Tĩnh).
- Các bản báo cáo bằng giấy A o về quyền bình đẳng của dân tộc trên các
phương diện: kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội. Liên hệ với dân tộc Chứt?
- Một bản báo cáo về Ý nghĩa quyền bình đẳng giữa các dân tộc bằng
giấy A o.
4. Các bước cơ bản tiến hành dạy học Bài 5 “Quyền bình đẳng giữa các
dân tộc, tôn giáo (tiết 1)” – GDCD 12 bằng hình thức dạy học trải
nghiệm.
Để thực hiện dạy học Bài 5 “Quyền bình đẳng giữa các dân tộc, tôn giáo
(tiết 1)”- GDCD 12 bằng hoạt động trải nghiệm, ta có thể tiến hành các bước
như sau:
* Phần 1: Hoạt động tham quan học tập tại đồng bào dân tộc Chứt ở bản Rào tre
– Xã Hương Liên – Huyện Hương Khê – Tỉnh Hà Tĩnh.
* Phần 2: Báo cáo các kết quả học tập tại lớp
Cụ thể:
 Phần 1: Hoạt động tham quan học tập tại đồng bào dân tộc Chứt ở bản
Rào tre – Xã Hương Liên – Huyện Hương Khê – Tỉnh Hà Tĩnh.
Để tiến hành tổ chức hoạt động tham quan học tập tại đồng bào dân tộc Chứt ở
bản Rào tre, tôi đã kết hợp cho học sinh đi cùng đoàn tình nguyện giúp đỡ đồng bào
của trường THPT X vào ngày chủ nhật, trước tuần học bài 5. Hoạt động tham quan
học tập được thực hiện theo 2 bước sau:

- Bước 1: Tham quan chung có hướng dẫn
HS tuân thủ nội quy, lắng nghe, quan sát theo hướng dẫn của GV và
Trưởng bản Hồ Kiên. Trong quá trình tham quan, HS cần có cái nhìn bao quát
đồng thời đặt các câu hỏi phỏng vấn Trưởng bản và đồng bào dân tộc Chứt về

20


Phần báo cáo kết quả trên lớp học được thực hiện theo thiết kế tiến
trình dạy học theo giáo án của GV (Phụ lục 1).
5. Thực nghiệm sư phạm
5.1. Mục đích của thực nghiệm sư phạm
Kiểm tra tính hợp lí và hiệu quả của việc xây dựng, thực hiện DHTNST
trong môn GDCD. Rút ra kết luận và bài học kinh nghiệm trong qúa trình dạy
học.
5.2. Nhiệm vụ của thực nghiệm sư phạm
- Tiến hành tổ chức chuẩn bị thực nghiệm.
- Tiến hành giảng dạy 4 lớp có trình độ tương đương nhau, 2 lớp dạy
theo phương pháp truyền thống và 2 lớp dạy theo hình thức trải nghiệm để
kiểm tra tính hiệu quả của đề tài.
- Xử lí và phân tích kết quả thực nghiệm.
- Rút kinh nghiệm và đưa ra một số ý kiến đề xuất.
5.3. Nội dung và cách thức tổ chức thực nghiệm sư phạm
Để có cơ sở kết luận về tính khả thi của đề tài, tôi đã tiến hành thực
nghiệm sư phạm trên 4 lớp 12 trường THPT X, chọn 4 lớp có trình độ tương
đương nhau để dạy Bài 5 “Quyền bình đẳng giữa các dân tộc, tôn giáo (tiết
1)” – GDCD 12, trong đó hai lớp dạy thực nghiệm bằng hình thức trải nghiệm
và hai lớp dạy đối chứng bằng phương pháp truyền thống.
5.4. Giáo án thực nghiệm
(Phụ lục 1)
5.5. Cách tổ chức thực nghiệm
Tôi tiến hành tổ chức thực nghiệm sư phạm cho học sinh 4 lớp:
- Lớp 12A 3 , 12A 5 tiến hành dạy bằng phương pháp truyền thống (chủ yếu
thuyết trình và đàm thoại) và chỉ thực hiện trên lớp học.
- Lớp 12A 4 , 12A 6 dạy học bằng hình thức trải nghiệm.

SL
Tỉ lệ %
SL
Tỉ lệ %
SL
Tỉ lệ %
12A6
12A4

37
34
91,9
3
8.1
0
0
35
32
91.4
3
8.6
0
0
Qua số liệu trên ta thấy, HS ở các lớp dạy thực nghiệm tỏ ra thích thú,
hăng hái, nhiệt tình sau khi học bằng hình thức trải nghiệm với 91,9% ở lớp
12A6, 91,9% ở lớp 12A4.
- Về kiến thức: Ở các lớp 12A 3 , 12A 5 việc nắm bắt kiến thức còn thụ
động, lấy dẫn chứng liên hệ chưa tốt. Còn các lớp học bằng trải nghiệm như
12A 4 , 12A 6 thì HS nắm bắt kiến thức nhanh, vận dụng kiến thức thực tiễn tốt.
Kết quả bài kiểm tra 15 phút được thể hiện như sau:

(49%)
(5.5%)
+ Lớp thực nghiệm:
Tổng số
TT Lớp
Giỏi
Khá
Trung bình
Yếu
học sinh
1
12A 4
35
10
19
6
0
(29%)
(54%)
(17%)
2
12A 6
37
11
20
6
0
(30%)
(54%)
(16%)

- Với những trường trên địa bàn huyện Hương Khê thì có thể tiến hành dạy học
tại di tích một cách dễ dàng vì dân tộc Chứt (Bản Rào Tre - Hương Liên - Hương KhêHà Tĩnh) cách các trường này không xa. Riêng những trường ở xa vẫn có thể sử dụng
với những hình thức khác như tranh ảnh, video clip…
Với những thành công như trên, tác giả đề tài tiếp tục tham mưu với nhà trường
tổ chức dạy học trải nghiệm, góp phần nâng cao hiệu quả đổi mới phương pháp
dạy học bộ môn GDCD nhằm tăng hiệu quả dạy học, phát triển phẩm chất,
năng lực của học sinh. Đồng thời thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo
này sẽ góp phần nhỏ thực hiện “Đề án phát triển đồng bào dân tộc Chứt ở
bản Rào Tre, xã Hương Liên, huyện Hương Khê” của Tỉnh nhà.
VI. Ý NGHĨA CỦA SÁNG KIẾN.

23


- Đề tài thực hiện các giải pháp nhằm đổi mới phương pháp giảng dạy của sáng
kiến đã góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục theo tinh thần của Nghị
quyết số 29/NQ - TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về đổi mới căn
bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, thực hiện thành công một số nhiệm vụ trọng tâm
của năm học: Đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá; chú trọng
việc tuyên truyền các chỉ thị, nghị quyết, đường lối chủ trương của Đảng và pháp luật
của Nhà nước đến tận cán bộ giáo viên và học sinh kịp thời. Nâng cao hiệu quả giáo
dục pháp luật nói chung và nhận thức về vấn đề dân tộc, tôn giáo nói riêng từ đó giúp
học sinh có nhìn nhận chính xác, khách quan các vấn đề về dân tộc và tôn giáo diễn ra
trong thực tiễn đời sống xã hội; để từ đó thực hiện các hành vi đúng pháp luật.
- Trong đề tài của mình, tôi đã nêu ra ý tưởng và cách thiết kế các hoạt
động dạy học Bài 5 “Quyền bình đẳng giữa các dân tộc, tôn giáo (tiết 1) ” –
GDCD 12 bằng HĐTNST đã chuyển trọng tâm của hoạt động dạy học từ chỗ
dựa vào vai trò hoạt động của GV, sang tập trung vào vai trò hoạt động của
HS, coi HS là trung tâm của hoạt động dạy học.
- Việc thiết kế và tổ chức dạy học bằng HĐTN trong giảng dạy bộ môn