BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

HOÀNG PHƢƠNG THẢO

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC THẨM ĐỊNH
TÀI CHÍNH KHÁCH HÀNG TRONG CHO VAY
DOANH NGHIỆP TẠI NGÂN HÀNG TMCP
XUẤT NHẬP KHẨU VIỆT NAM,
CHI NHÁNH HÙNG VƢƠNG
Chuyên ngành: Tài chính và Ngân hàng
Mã số: 60.34.20

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH

Đà Nẵng – Năm 2014


Công trình được hoàn thành tại
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Hoàng Tùng

Phản biện 1: PGS.TS. Nguyễn Mạnh Toàn
Phản biện 2: PGS.TS Lâm Chí Dũng

Luận văn đã được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt
nghiệp thạc sĩ Quản trị Kinh doanh họp tại Đại học Đà Nẵng vào
ngày 14 tháng 06 năm 2014

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

hoàn chỉnh cả về phương pháp luận lẫn thực tiễn để ngày càng phù
hợp với tình hình thực tế của nước ta hiện nay. Nhận thức được vấn


2
đề đó, tôi đã lựa chọn đề tài “Hoàn thiện công tác thẩm định tài
chính khách hàng trong cho vay doanh nghiệp tại Ngân hàng
TMCP Xuất nhập khẩu Việt Nam – Chi nhánh Hùng Vương” để
nghiên cứu.
2. Mục tiêu nghiên cứu.
Đề tài tập trung vào nghiên cứu cơ sở lý thuyết về thẩm định
tài chính khách hàng trong cho vay doanh nghiệp của ngân hàng
thương mại, đồng thời xem xét thực trạng của công tác này tại Ngân
hàng TMCP Xuất nhập khẩu Việt Nam - Chi nhánh Hùng Vương.
Trong quá trình này, đề tài chỉ rõ những mặt chưa hoàn thiện của các
phương pháp, kỹ thuật, nội dung thẩm định. Từ việc tổng hợp các nội
dung trên, luận văn đưa ra một số giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn
thiện công tác thẩm định tài chính khách hàng doanh nghiệp tại Ngân
hàng TMCP Xuất nhập khẩu Việt Nam - Chi nhánh Hùng Vương.
3. Câu hỏi nghiên cứu.
Để đạt được mục tiêu nghiên cứu, tác giả đặt ra một số câu hỏi
như sau: Cơ sở lý thuyết cho hoạt động thẩm định tài chính doanh
nghiệp là gì? Tình hình triển khai công tác thẩm định tài chính khách
hàng trong cho vay doanh nghiệp tại NH TMCP Xuất nhập khẩu Việt
Nam – chi nhánh Hùng Vương những năm qua như thế nào? Quá
trình triển khai và thực hiện công tác này còn tồn tại những vướng
mắc, hạn chế ra sao? Nguyên nhân của những hạn chế này là gì và
Giải pháp nào để hoàn thiện công tác này?
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu

khách hàng trong cho vay doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Xuất
nhập khẩu Việt Nam - Chi nhánh Hùng Vương.


4
Xác định được các hạn chế, khó khăn trong công tác này. Từ đó
đề xuất các giải pháp thực tế nhằm nâng cao chất lượng công tác tại
ngân hàng này.
7. Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ biểu, danh mục tài liệu tham
khảo, luận văn được chia thành ba chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về công tác thẩm định tài chính khách
hàng trong cho vay doanh nghiệp tại Ngân hàng thương mại.
Chương 2: Thực trạng công tác thẩm định tài chính khách hàng
trong cho vay doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu
Việt Nam - Chi nhánh Hùng Vương
Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác thẩm định tài chính
khách hàng trong cho vay doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Xuất
nhập khẩu Việt Nam - Chi nhánh Hùng Vương.


5
CHƢƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THẨM ĐỊNH TÀI CHÍNH KHÁCH
HÀNG TRONG CHO VAY DOANH NGHIỆP TẠI NGÂN
HÀNG THƢƠNG MẠI
1.1. KHÁI QUÁT VỀ NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI VÀ HOẠT
ĐỘNG CHO VAY DOANH NGHIỆP TẠI CÁC NGÂN HÀNG
THƢƠNG MẠI
1.1.1. Khái quát về ngân hàng thƣơng mại



Vay vốn của ngân hàng nhà nước



Các hình thức huy động vốn khác theo quy định của Ngân

hàng nhà nước


6
 Hoạt động cấp tín dụng
 Cho vay
 Bảo lãnh
 Chiết khấu
 Cho thuê tài chính
 Bao thanh toán
 Phát hành thư tín dụng
 Hoạt động dịch vụ thanh toán và ngân quỹ
 Cung cấp các phương tiện thanh toán
 Thực hiện các dịch vụ thanh toán trong nước cho khách
hàng
 Thực hiện dịch vụ thu hộ và chi hộ
 Thực hiện các dịch vụ thanh toán khác theo quy định của
NHNN
 Thực hiện dịch vụ thanh toán quốc tế khi được NHNN cho
phép
 Thực hiện dịch vụ thu và phát tiền mặt cho khách hàng
 Tổ chức hệ thống thanh toán nội bộ và tham gia hệ thống

lãi. Thời hạn nhất định ở đây chính là thời hạn cho vay.
b.

Khái niệm doanh nghiệp

Doanh nghiệp là tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài sản, có trụ sở
giao dịch ổn định, được đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp
luật nhằm mục đích thực hiện các hoạt động kinh doanh.
Khái niệm hoạt động cho vay doanh nghiệp tại NHTM

c.

Là việc Ngân hàng thương mại giao cho khách hàng là doanh
nghiệp một khoản tiền để sử dụng vào mục đích và thời gian nhất
định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả nợ gốc và lãi vay.
d.

Nguyên tắc đối với khách hàng trong cho vay doanh

nghiệp
 Sử dụng vốn vay đúng mục đích đã thỏa thuận trong hợp
đồng tín dụng
 Hoàn trả nợ gốc và lãi vay đúng thời hạn đã cam kết trong
hợp đồng tín dụng


8
e.

Các phương thức cho vay doanh nghiệp của NHTM

HÀNG TRONG CHO VAY DOANH NGHIỆP CỦA NGÂN
HÀNG THƢƠNG MẠI
1.2.1. Khái niệm thẩm định tài chính khách hàng trong cho
vay doanh nghiệp của NHTM
Thẩm định tài chính doanh nghiệp là việc xem xét, rà soát
một cách khách quan, khoa học, hệ thống và toàn diện tất cả các khía
cạnh liên quan đến tình hình tài chính doanh nghiệp trên giác độ
ngân hàng nhằm đánh giá tình hình tài chính, đánh giá rủi ro, mức độ
và chất lượng hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp đó.
1.2.2. Mục đích và ý nghĩa của việc thẩm định tài chính
khách hàng trong cho vay doanh nghiệp
Khi tiến hành thẩm định tài chính, mục tiêu của ngân hàng là
phân tích từng chỉ tiêu riêng biệt, xoay quanh ba loại rủi ro đã đề cập
ở trên, để giải quyết ba vấn đề sau:
Nguồn tài chính, khả năng chịu đựng rủi ro của doanh
nghiệp. Nếu kế hoạch kinh doanh, đầu tư bị thất bại, doanh nghiệp có
đủ khả năng trả nợ cho ngân hàng hay không?
Thẩm định lại những cam kết của doanh nghiệp về nguồn
vốn tự tài trợ cho kế hoạch đầu tư, kinh doanh đề xuất.
Trình độ và năng lực sử dụng vốn của doanh nghiệp.
1.2.3. Thông tin sử dụng trong thẩm định tài chính doanh
nghiệp
a.

Thông tin bên ngoài doanh nghiệp

 Thông tin chung
 Thông tin về ngành



d.

Phương pháp Dupont

1.2.5. Kỹ thuật sử dụng trong thẩm định tài chính khách
hàng trong cho vay doanh nghiệp
a.

Phân tích dọc

b.

Phân tích ngang

c.

Phân tích độ nhạy


11
1.3. NỘI DUNG CÔNG TÁC THẨM ĐỊNH TÀI CHÍNH
KHÁCH HÀNG TRONG CHO VAY DOANH NGHIỆP
1.3.1. Quy trình thực hiện công tác thẩm định tài chính
doanh nghiệp
a.

Lập kế hoạch thẩm định

b.


Phân tích BCTC doanh nghiệp
 Phân tích khái quát BCTC
 Phân tích bảng cân đối kế toán
 Phân tích báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh


12
 Phân tích báo cáo lưu chuyển tiền tệ
 Phân tích các chỉ tiêu tài chính
 Nhóm chỉ tiêu về khả năng thanh toán
 Nhóm chỉ tiêu về đòn bẩy tài chính
 Nhóm chỉ tiêu về khả năng hoạt động
 Nhóm chỉ tiêu về khả năng tăng trưởng
 Nhóm chỉ tiêu về khả năng sinh lời
 Nhóm chỉ tiêu đánh giá dòng tiền
 Nhóm chỉ tiêu đánh giá cổ phiếu (đối với công ty cổ
phần)
 Nhóm chỉ tiêu phản ánh khả năng kiểm soát chi phí của
doanh nghiệp vay vốn
c.

Phân tích các báo cáo khác của doanh nghiệp
 Phân tích BCTC dự toán
 Phân tích báo cáo nguồn và sử dụng nguồn của doanh

nghiệp

 Phân tích BCTC bổ sung
d.


Kết quả thẩm định tài chính doanh nghiệp

b.

Thời gian thẩm định

c.

Chi phí thẩm định

d.

Tỷ lệ nợ quá hạn trên tổng dư nợ trong cho vay khách

hàng doanh nghiệp


14
CHƢƠNG 2
THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THẨM ĐỊNH TÀI CHÍNH
KHÁCH HÀNG TRONG CHO VAY DOANH NGHIỆP TẠI
NGÂN HÀNG TMCP XUẤT NHẬP KHẨU VIỆT NAM – CHI
NHÁNH HÙNG VƢƠNG
2.1. KHÁI QUÁT VỀ NGÂN HÀNG TMCP XUẤT NHẬP
KHẨU VIỆT NAM – CHI NHÁNH HÙNG VƢƠNG
2.1.1. Giới thiệu về NH TMCP Xuất nhập khẩu Việt Nam
2.1.2. Quá trình hình thành và phát triển của EIB – HV
2.1.3. Cơ cấu tổ chức và bộ máy quản lý của EIB – HV
2.1.4. Tình hình hoạt động kinh doanh của EIB – HV trong
5 năm gần đây (2009-2013)

 Điều tra, thu thập, tổng hợp thông tin và kiểm tra xác minh
thông tin.
Cán bộ thẩm định sẽ tiến hành thu thập và tổng hợp từ những
thông tin cần thiết như: thông tin về ngành kinh tế, báo cáo tài chính
của khách hàng, bảng chi tiết các khoản phải thu, khoản phải trả,
hàng tồn kho, … để phục vụ cho quá trình thẩm định
b. Tiến hành thẩm định
 Thẩm định số liệu trên BCTC của doanh nghiệp
Tại EIB – HV, cán bộ thẩm định sẽ xem BCTC đã được kiểm
toán hay chưa? Nếu đã kiểm toán thì tham khảo ý kiến của kiểm
toán; nếu chưa kiểm toán thì cần đánh giá về một số giá trị chính
trong BCTC so với thực tế.
 Phân tích báo cáo tài chính của doanh nghiệp


Phân tích khái quát BCTC

Phân tích bảng cân đối kế toán: Cán bộ thẩm định đánh giá
một số khoản mục chủ yếu trong bảng cân đối kế toán, đánh giá tình
hình tài sản và tình hình nguồn vốn


16
Phân tích báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh: Cán bộ thẩm
định phân tích hiệu quả kinh doanh của khách hàng; phân tích chi tiết
cơ cấu doanh thu; biến động của chi phí đến hiệu quả kinh doanh


Phân tích các chỉ tiêu tài chính


tờ trình thẩm định trình cấp có thẩm quyền phê duyệt


17
2.2.2. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả công tác thẩm thẩm
định tài chính khách hàng trong cho vay doanh nghiệp tại EIBHV giai đoạn 2009-2013
a.

Kết quả thẩm định tài chính doanh nghiệp

Kết quả thẩm định tại EIB – HV tuy khá đầy đủ so với yêu cầu
của EIB tuy nhiên vẫn chưa phải là một cơ sở vững chắc để đánh giá
khách hàng và ra quyết định cấp tín dụng.
b.

Thời gian thẩm định

Thời gian thẩm định tài chính trung bình là từ 2-3 ngày, thời
gian này là thích hợp cho cả ngân hàng lẫn doanh nghiệp để thực
hiện các kế hoạch kinh doanh của mình.
Chi phí thẩm định

c.

Ngoại trừ một số trường hợp khách hàng lớn, khách hàng ở xa
địa bàn chi nhánh thì hầu hết chi phí thẩm định cho khách hàng
không đáng kể.

d. Tỷ lệ nợ quá hạn trong cho vay khách hàng doanh nghiệp
Tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu trên tổng dư nợ trong cho vay

số liệu trên BCTC mà chỉ tập trung phân tích BCTC


Nội dung phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp không có

tính cập nhật kịp thời.
Cán bộ thẩm định chưa phân tích thêm BCTC bổ sung thể hiện
tình hình tài chính của doanh nghiệp vào thời điểm gần nhất có thể. Đối
với những doanh nghiệp hoạt động có tính thời vụ cũng chưa phân tích
thêm BCTC ở giai đoạn cuối của thời kỳ cao điểm


Nội dung về đánh giá chung khả năng tài chính của doanh

nghiệp còn thiếu cơ sở và mang tính chủ quan.
Cán bộ tín dụng chưa coi trọng việc so sánh các chỉ tiêu của doanh
nghiệp với chỉ tiêu của ngành. Ngân hàng thì chưa có bộ tiêu chí để đánh
giá và làm căn cứ quyết định cho vay hay không. Ngoài ra cán bộ cũng
chưa sử dụng phương pháp Dupont. Một cơ sở quan trọng nữa để đánh
giá tình hình doanh nghiệp là khả năng kiểm soát chi phí của doanh
nghiệp cũng chưa được chú trọng, chưa đánh giá các khoản chi trả bất
thường của doanh nghiệp vay vốn.


Kết quả thẩm định chỉ mang tính chất đánh giá tình hình tài

chính của doanh nghiệp trong quá khứ.
Chi nhánh chưa quan tâm tới báo cáo lưu chuyển tiền tệ. Đặc biệt
là kỹ thuật phân tích và dự báo dòng tiền để nhận định tình hình doanh
nghiệp trong tương lai. Cán bộ thẩm định cũng chưa phân tích thêm

phải đầu tư năng lực tài chính, nhân lực và nhiều yếu tố khác cho
công việc này.


20
Tổ chức phân tích tài chính doanh nghiệp thông qua hoàn
thiện quy trình phân tích tài chính theo hướng tách biệt một cách độc
lập với chức năng kinh doanh, tác nghiệp và quản lý rủi ro; xây dựng
mô hình phân tích tài chính phù hợp với doanh nghiệp trong từng
ngành, lĩnh vực khác nhau.
Tiếp tục đào tạo, bồi dưỡng cán bộ tín dụng, mở các buổi học
nâng cao chuyên môn nghiệp vụ cho những cán bộ mới vào nghề,
khen thưởng cán bộ tín dụng khi có thành tích lớn.
3.2. CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC THẨM
ĐỊNH TÀI CHÍNH KHÁCH HÀNG TRONG CHO VAY
DOANH NGHIỆP TẠI EIB – HV
3.2.1. Giải pháp hoàn thiện quy định, chính sách về thẩm
định tài chính khách hàng doanh nghiệp
a. Ban hành các tiêu chuẩn về hệ số tài chính để hỗ trợ việc
ra quyết định cho vay
Hệ số thể hiện khả năng thanh toán, hệ số tự tài trợ và ROE là
những tiêu chí quan trọng đứng trên góc độ ngân hàng để đánh giá
doanh nghiệp. Chính vì vậy mà ngân hàng cần dựa trên các chỉ số
này để xây dựng bộ tiêu chí riêng cho chi nhánh mình, hoặc bộ tiêu
chỉ riêng cho từng ngành hàng cụ thể.
b. Ban hành hệ thống cơ sở thông tin khách hàng.
Để có kết quả thẩm định chính xác, trước hết cần xây dựng
một hệ thống thông tin đa chiều, phong phú, đa dạng về các khách
hàng đã, đang và sẽ quan hệ tín dụng với ngân hàng.



22
khoản nợ đến hạn cho ngân hàng. Để tránh tình trạng này, cán bộ
thẩm định cần quan tâm đúng mức tới báo cáo lưu chuyển tiền tệ để
nhận thấy các vấn đề đằng sau những con số lợi nhuận mà doanh
nghiệp báo cáo. Ngoài ra, bản Thuyết minh BCTC cũng không kém
phần quan trọng, đây là một báo cáo tổng hợp cho phép nhìn nhận
tổng thể về doanh nghiệp và giải thích các thông tin trọng yếu của
BCTC.
e. Thu thập thêm các báo cáo khác ngoài BCTC của doanh
nghiệp để phân tích
Cán bộ cần thu thập các Báo cáo tài chính dự toán để lấy thêm
số liệu, để có thể lập lập bảng cân đối dòng tiền trong 6 tháng gần
nhất và dự kiến dòng tiền cho 12 tháng tiếp theo, xác định rõ nguồn
gốc của dòng tiền dùng để thanh toán các khoản nợ đến hạn.
Bên cạnh việc phân tích bảng cân đối kế toán và báo cáo thu
nhập, ngân hàng cũng cần phải xem xét báo cáo nguồn và sử dụng
nguồn của khách hàng.
3.2.3. Các giải pháp khác
a.

Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực

b.

Hoàn thiện hệ thống công nghệ thông tin phục vụ công

tác thẩm định
3.3. KIẾN NGHỊ
3.3.1. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nƣớc

Nâng cao chất lượng thông tin.
Nâng cao cơ sở vật chất.
Tăng cường công tác quản lý, chỉ đạo, kiểm tra, kiểm toán nội
bộ.