i

TÓM TẮT LUẬN VĂN
PHẦN MỞ ĐẦU
1.Sự cần thiết của đề tài:
Để ngành Thống kê hoàn thành được các nhiệm vụ mà Đảng và Nhà nước
giao cho, một trong những yêu cầu cấp thiết hiện nay là cần nghiên cứu một cách hệ
thống về lý luận quản lý ngân sách nhà nước trong ngành Thống kê; phân tích, đánh
giá thực trạng tình hình quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước và đề xuất các giải
pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý kinh phí ngân sách nhà nước trong
ngành Thống kê, đảm bảo việc sử dụng ngân sách nhà nước tiết kiệm, hiệu quả.
Trước yêu cầu thực tế khách quan trên, qua quá trình nghiên cứu và học tập
cao học ở Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, với vị trí công tác hiện tại, tôi mạnh
dạn chọn đề tài “Nâng cao hiệu quả công tác quản lý chi ngân sách nhà nước
trong ngành Thống kê”.
2. Mục đích nghiên cứu của đề tài
- Hệ thống hoá lý luận và thực tiễn về hiệu quả công tác quản lý chi ngân
sách nhà nước (NSNN) nói chung và trong ngành Thống kê nói riêng;
- Phân tích, đánh giá thực trạng hiệu quả công tác quản lý chi ngân sách nhà
nước trong ngành Thống kê;
- Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý chi ngân
sách nhà nước trong ngành Thống kê trong thời gian tới.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
a) Đối tượng nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu thực trạng công tác quản lý và hiệu
quả của công tác quản lý kinh phí NSNN phục vụ các hoạt động chuyên môn của
ngành Thống kê Việt Nam, tập trung tại cơ quan Tổng cục Thống kê.
b) Phạm vi nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu về hiệu quả của công tác quản lý kinh phí
NSNN trong ngành Thống kê thực hiện trên phạm vi cả nước, tập trung vào công
tác quản lý tại Tổng cục Thống kê trong giai đoạn 2007-2009.
4. Phương pháp nghiên cứu



iii

CHƯƠNG 1
TỔNG QUAN VỀ CÔNG TÁC VÀ HIỆU QUẢ CÔNG TÁC
QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
1.1.Một số vấn đề cơ bản về cơ quan hành chính nhà nước và đơn vị sự
nghiệp
Cơ quan hành chính nhà nước (HCNN) và đơn vị sự nghiệp (sau đây gọi là
đơn vị HCSN) là một loại hình đơn vị được Nhà nước ra quyết định thành lập, thực
hiện chức năng quản lý nhà nước hay nhiệm vụ chuyên môn nhất định nhằm thực
hiện các mục tiêu kinh tế - xã hội do Nhà nước giao. Trong quá trình hoạt động đơn
vị HCSN có các nguồn kinh phí sau:
-Từ nguồn NSNN
-Từ các nguồn tài trợ của các tổ chức trong và ngoài nước
-Từ nguồn thu của các hoạt động sự nghiệp.

1.1.1.Những điểm giống và khác nhau giữa cơ quan HCNN và đơn vị sự
nghiệp
-Giống nhau: Cả hai đều cung cấp dịch vụ công cho các đối tượng liên quan
trong xã hội, kể cả người dân, doanh nghiệp, các cơ quan, tổ chức, đơn vị khác.
-Khác nhau: Thể hiện ở mô hình, nguồn lực tài chính và khả năng hạch toán
chi phí

1.1.2.Đặc điểm cơ chế tài chính của đơn vị HCSN
- Đơn vị HCSN là đơn vị thụ hưởng Ngân sách Nhà nước trên cơ sở luật
pháp và kinh phí được cấp theo nguyên tắc không hoàn lại trực tiếp.
- Kinh phí được sử dụng cho các mục đích đã hoạch định trước. Có nghĩa là
kinh phí được cấp và chi tiêu theo dự toán được duyệt theo các mục đích cụ thể và
được duyệt quyết toán chi ngân sách hàng năm.

Công tác quản lý chi NSNN nhằm đảm bảo sử dụng tiết kiệm và có hiệu quả
kinh phí NSNN, đảm bảo chi đúng, chi đủ, chi có hiệu quả, tạo ra được những tiền
đề phát triển kinh tế, tăng tích lũy trong nền kinh tế.


v

1.3.2. Hình thức và đặc điểm của công tác quản lý chi NSNN
a) Hình thức quản lý chi NSNN: Quản lý chi NSNN được chia thành 2 loại là quản lý
tập trung và quản lý phân tán.
b) Đặc điểm quản lý chi NSNN:
- Chi NSNN được quản lý bằng luật pháp và theo dự toán.
- Quản lý chi NSNN sử dụng một hệ thống tổng hợp các biện pháp, trong đó
quan trọng nhất là biện pháp tổ chức - hành chính.

1.3.3. Nội dung của công tác quản lý chi NSNN
Một chu trình ngân sách bắt buộc phải có 3 khâu nối tiếp nhau là lập, chấp
hành và quyết toán ngân sách nhà nước.
1.4. Niệu quả công tác quản lý chi nsnn

1.4.1. Khái niệm hiệu quả công tác quản lý chi NSNN
Nếu hiệu quả chi NSNN được so sánh kết quả đạt được với số tiền mà Nhà
nước bỏ ra cho công việc nào đó, thì hiệu quả công tác quản lý chi NSNN được
thể hiện bằng việc so sánh giữa kết quả công tác quản lý chi NSNN thu được với
số chi phí mà Nhà nước đã chi cho công tác quản lý chi NSNN.

1.4.2. Những nhân tố cơ bản ảnh hưởng tới hiệu quả công tác quản lý chi
NSNN
Bao gồm các nhân tố sau: Cơ sở pháp lý của công tác quản lý chi NSNN;
Công tác kiểm tra, kiểm soát; Đặc điểm của ngành; Tổ chức bộ máy quản lý và

thu phí, lệ phí và các khoản thu khác.
Phần chi ngân sách nhà nước: Chi cho lĩnh vực quản lý nhà nước, các đơn vị
sự nghiệp, khoa học quản lý giáo dục, sự nghiệp nghiên cứu khoa học và chương
trình mục tiêu. Phần chi ngân sách nhà nước bao gồm: Kinh phí thực hiện tự chủ và
knh phí không tự chủ.


vii

2.Dự toán của các vụ nghiệp vụ
Kinh phí điều tra thường xuyên, định kỳ và kinh phí các cuộc Tổng điều tra
(nếu có) được giao vào nguồn kinh phí không tự chủ: Căn cứ vào chương trình công
tác và nhiệm vụ chuyên môn được giao, phương án các cuộc điều tra và quy mô,
kích cỡ mẫu điều tra và chế độ tài chính hiện hành (chế độ công tác phí, hội
nghị,…) để lập dự toán kinh phí điều tra, chi tiết theo từng cuộc điều tra. Đối với
các cuộc Tổng điều tra, việc lập dự toán được thực hiện theo Thông tư hướng dẫn
riêng của Bộ Tài chính.
b) Chấp hành kế hoạch chi thường xuyên
Chấp hành dự toán chi NSNN là khâu thứ hai trong chu trình quản lý chi
NSNN. Sau khi dự toán chi NSNN đã được cơ quan có thẩm quyền Nhà nước phê
duyệt và năm ngân sách được bắt đầu thì quá trình chi ngân sách được triển khai.
c) Công tác hướng dẫn chế độ hạch toán kế toán
Công tác hạch toán kế toán tại các đơn vị có vai trò rất quan trọng giúp cho
việc theo dõi, quản lý, tổng hợp kinh phí ngân sách được chính xác, khoa học.
Công d) Công tác kiểm tra quyết toán các khoản chi thường xuyên
tác kiểm tra quyết toán các khoản chi thường xuyên là khâu cuối cùng của
quy trình quản lý NSNN trong ngành Thống kê, từ việc tổng hợp, phân tích, đánh
giá các khoản chi NSNN. Nội dung của công tác quyết toán chi NSNN.
2.2.1.2. Đánh giá thực trạng hiệu quả công tác quản lý kinh phí chi thường xuyên
NSNN ngành Thống kê trong thời gian qua

a) Công tác lập và giao vốn đầu tư XDCB
Hiện nay, do nhu cầu đầu tư XDCB hàng năm của ngành Thống kê rất lớn
song dự toán ngân sách nhà nước giao cho đầu tư XDCB rất hạn chế là một khó
khăn lớn. Thực tế như năm 2010, để giao đủ vốn đầu tư cho các dự án thực hiện
theo đúng thiết kế kỹ thuật - dự toán đã được phê duyệt đòi hỏi kế hoạch vốn được
giao phải lên tới 200 tỷ, trong khi đó kế hoạch vốn được thông báo năm 2010 thực
tế chỉ có 115,39 tỷ đồng. Đến nay nhiều dự án đã thực hiện đầu tư gần xong nhưng
các Chủ đầu tư chưa thanh toán được khối lượng hoàn thành cho các nhà thầu do
tình hình thiếu vốn đầu tư.
b) Công tác lập, thẩm định phê duyệt dự án đầu tư
Các dự án đều thực hiện nghiêm túc các quy định về lập, thẩm định và phê
duyệt dự án, phê duyệt Báo cáo Kinh tế kỹ thuật, công tác đấu thầu, điều kiện khởi


ix

công xây dựng công trình...theo đúng Nghị định số 12/2009/NĐ-CP ngày
10/02/2009 của Chính phủ về quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình; Nghị định
số 83/2009/NĐ-CP ngày 15/10/2009 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số điều
của Nghị định số 12/2009/NĐ-CP về quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình; và
Nghị định số 112/2009/NĐ-CP ngày 14/12/2009 của Chính phủ về quản lý chi phí
đầu tư xây dựng công trình. Thiết kế thi công - dự toán của tất cả các công trình đều
được các đơn vị tư vấn có đủ tư cách pháp nhân thẩm tra theo đúng quy định. Với
các dự án xây dựng mới, cải tạo - mở rộng trụ sở làm việc của các Cục Thống kê,
sau khi thẩm tra, Hồ sơ dự án còn được đơn vị đầu mối của Tổng cục thẩm định
trước khi phê duyệt.
c) Công tác đấu thầu
Việc lựa chọn các nhà thầu thi công, thực hiện dự án của toàn ngành Thống kê đều
tuân thủ theo đúng Luật đấu thầu và Nghị định của Chính phủ về hướng dẫn thi
hành Luật đấu thầu và lựa chọn nhà thầu theo Luật Xây dựng.

trong ngành thống kê
3.1.1.Định hướng phát triển của ngành Thống kê
Thống kê Việt Nam đổi mới cả về nội dung và hình thức nhằm cung cấp kịp
thời thông tin kinh tế - xã hội đầy đủ về nội dung và toàn diện về phạm vi, tin cậy
về chất lượng nhằm phục vụ tốt nhất yêu cầu của Ðảng, Nhà nước trong sự nghiệp
xây dựng và phát triển đất nước, đáp ứng ngày càng đầy đủ, thuận lợi nhu cầu sử
dụng thông tin của các đối tượng khác; đưa thống kê Việt Nam đạt trình độ thống kê
tiên tiến của các nước trong khu vực và phù hợp với thông lệ quốc tế, góp phần tích
cực vào việc thực hiện lộ trình hội nhập kinh tế quốc tế của đất nước.


xi

3.1.2. Mục tiêu nâng cao hiệu quả công tác quản lý chi NSNN trong ngành
thống kê
Nâng cao hiệu quả công tác quản lý kinh phí NSNN trong ngành Thống kê là
một vấn đề có ý nghĩa hết sức quan trọng nhằm góp phần giúp cho ngành Thống kê
đáp ứng được nhiệm vụ thu thập, xử lý, công bố thông tin và dự báo tình hình phát
triển kinh tế xã hội của đất nước mà Đảng và Nhà nước giao cho. Việc này đòi hỏi
phải nghiên cứu sâu nhiều biện pháp và giải quyết một cách đồng bộ nhiều giải
pháp khác nhau.

3.1.3. Định hướng nâng cao hiệu quả công tác quản lý chi NSNN trong ngành
Thống kê
- Triệt để thực hiện phương thức cấp phát, sử dụng NSNN theo dự toán được duyệt
- Đổi mới thể chế, chính sách quản lý chi NSNN, hiện đại hóa công tác quản
lý chi NSNN
- Tăng cường tính minh bạch trong quản lý chi NSNN góp phần ngăn ngừa
những biểu hiện lãng phí, tham nhũng
- Tăng cường chất lượng và hiệu quả công tác kiểm tra, kiểm soát chi NSNN.

quyết toán ngân sách Trung ương hàng năm của toàn Ngành theo qui định hiện hành.
2. Cục trưởng chịu trách nhiệm công khai dự toán, quyết toán ngân sách
Trung ương năm, ngân sách địa phương giao và các nguồn kinh phí khác của Cục
Thống kê theo qui định hiện hành.
3. Trưởng phòng Thống kê cấp huyện chịu trách nhiệm công khai dự toán,
quyết toán ngân sách Trung ương năm, ngân sách địa phương giao và các nguồn
kinh phí khác của Phòng Thống kê theo hướng dẫn của Cục trưởng.
3.2.1.5. Đổi mới, hoàn thiện chính sách, chế độ chi NSNN cho ngành Thống kê
+ Thiết lập các định mức chi: Định mức chi vừa là cơ sở để xây dựng kế
hoạch chi, vừa là căn cứ để thực hiện việc kiểm soát các khoản chi của các đơn vị
dự toán. Nguyên tắc chung để thiết lập các định mức chi là vừa phải bảo đảm phù
hợp với yêu cầu thực tiễn khách quan của các đơn vị, vừa phải đảm bảo yêu cầu tiết kiệm
và hiệu quả.
+ Xác định thứ tự ưu tiên của các khoản chi theo mức độ cần thiết đối với
từng khoản chi trong tình hình cụ thể về việc phát triển KTXH, về việc thực hiện
chức năng, nhiệm vụ của các đơn vị.


xiii

+ Xây dựng quy trình cấp phát các khoản chi chặt chẽ, hợp lý nhằm hạn chế
tối đa những tiêu cực nảy sinh trong quá trình cấp phát, tạo điều kiện thuận lợi cho
việc kiểm soát chi của các cơ quan có thẩm quyền.

3.2.1.6. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra
- Thanh tra, kiểm tra: tổ chức các cuộc thanh tra, kiểm tra định kỳ hàng năm.
- Kiểm toán: Đối với các cuộc điều tra quy mô lớn, các công trình xây dựng
cơ bản mức đầu tư lớn cần được kiểm toán đầy đủ; Phần kinh phí tự chủ hoặc kinh
phí thường xuyên cần được kiểm toán định kỳ 3 năm 1 lần.



3.2.2.5. Tăng cường kiểm tra và giám sát chặt chẽ trong công tác cấp phát
thanh toán và sử dụng vốn đầu tư XDCB
3.3.Một số kiến nghị và đề xuất
3.3.1. Kiến nghị đối với Bộ Tài chính
- Phối hợp với Bộ Kế hoạch và Đầu tư để hoàn thiện các cơ chế chính sách về
công tác thống kê, đặc biệt một số định mức chi còn thiếu và một số chế độ còn thấp
- Cho áp dụng thí điểm phương pháp phân bổ dự toán và quyết toán theo kết
quả đầu ra đối với một số chương trình, hoạt động thống kê.
- Thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn về chế độ quản lý tài chính mới cho
các cán bộ quản lý tài chính của các ngành, địa phương.

3.3.2. Kiến nghị đối với Bộ Kế hoạch và Đầu tư
Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát tình hình quản lý, sử dụng
kinh phí ngân sách nhà nước của các đơn vị trong hệ thống Thống kê và đưa ra các
đánh giá tình hình và hiệu quả sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước của các đơn vị
trong ngành để làm căn cứ so sánh và đề ra phương hướng chung cho công tác quản
lý kinh phí NSNN trong ngành

3.3.3. Kiến nghị đối với Kho bạc Nhà nước
Có cơ chế phối hợp chặt chẽ với ngành Thống kê trong hoạt động kiểm soát
chi đối với các đơn vị dự toán thuộc ngành đảm bảo tuân thủ theo đúng các quy
định của nhà nước.
-Có văn bản hướng dẫn thực hiện kiểm soát chi một cách thống nhất và đồng
bộ. Kiểm soát với tất cả các khoản chi ngân sách qua kho bạc


xv

KẾT LUẬN