B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
Phm Th Kim Kiu
GII PHÁP NÂNG CAO HIU QU
HOT NG KINH DOANH CA NGÂN HÀNG
U T VÀ PHÁT TRIN VIT NAM
CHI NHÁNH TNH BN TRE
Chuyên ngành: Qun tr kinh doanh
Mã s hc viên: 60.34.05
LUN VN THC S KINH T
NGI HNG DN KHOA HC:
TS. NGÔ TH ÁNH
i
MC LC
Trang
Danh mc các t vit tt vi
Danh mc các bng vii
Danh mc các biu đ, hình v viii
PHN M U 1
CHNG 1 – TNG QUAN V NGÂN HÀNG VÀ HIU QU HOT
NG KINH DOANH CA NGÂN HÀNG 3
1.1. Tng quan v ngân hàng 3
1.1.1. Khái nim ngân hàng 3
1.1.2. Chc nng ca ngân hàng 4
1.1.2.1. Trung gian tín dng 4
1.1.2.2. Trung gian thanh toán 4
1.1.2.3 Chc nng to bút t 4
1.1.3. Vai trò ca ngân hàng trong nn kinh t 5
1.1.3.1. Là ni cung cp vn cho nn kinh t 5
1.1.3.2. Là cu ni gia doanh nghip vi th trng 5
1.1.3.3. Là công c đ Nhà nc điu tit kinh t v mô 6
1.1.3.4. To điu kin thúc đy ngoi thng phát trin 6
1.1.4 Các hot đng kinh doanh ch yu ca Ngân hàng thng mi 7
1.1.4.1. Hot đng huy đng vn 7
1.1.4.2. Hot đng cho vay 8
1.1.4.3 Hot đng dch v 9
1.2. Hiu qu hot đng kinh doanh ca ngân hàng 10
1.2.1. Khái nim v hiu qu hot đng kinh doanh ca ngân hàng 10
1.2.2. Ch tiêu đánh giá hiu qu hot đng kinh doanh ca ngân hàng thng mi 11
1.2.2.1. Ch tiêu đánh giá hiu qu hot đng tín dng 12
2.2.2.2. Mô hình t chc và hot đng ca BIDV Bn Tre 30
2.3. ánh giá hiu qu hot đng kinh doanh ca BIDV Bn Tre 31
iii
2.3.1. Thc trng hot đng kinh doanh ca BIDV Bn Tre 31
2.3.1.1. Hot đng tín dng 31
2.3.1.2. Hot đng huy đng vn 35
2.3.1.3. Hot đng dch v 38
2.3.2. Hiu qu hot đng kinh doanh ca BIDV Bn Tre 41
2.3.2.1. Hiu qu hot đng tín dng 41
2.3.2.2. Hiu qu hot đng huy đng vn 42
2.3.2.3. Hiu qu hot đng dch v 43
2.3.2.4. Hiu qu hot đng kinh doanh chung 44
2.4 Phân tích các yu t nh hng đn hiu qu hot đng kinh doanh ca BIDV
Bn Tre 47
2.4.1 Yu t bên ngoài 48
2.4.1.1 i th cnh tranh 48
2.4.1.2 Khách hàng 50
2.4.1.3 Chính sách kinh t v mô ca Nhà nc 52
2.4.1.4 Chin lc, chính sách phát trin ca tnh Bn Tre 53
2.4.1.5 S tin b v khoa hc công ngh 54
2.4.2 Yu t bên trong 55
2.4.2.1 Ngun nhân lc 55
2.4.2.2 C ch qun lý vn tp trung ca BIDV 57
2.4.2.3 C cu t chc và qun tr điu hành 59
2.4.2.4 Mng li hot đng 61
2.4.2.5 Hot đng Marketing 62
2.4.2.6 Nng lc tài chính 64
KT LUN CHNG 2 65
CHNG 3. GII PHÁP NÂNG CAO HIU QU HOT NG CA
BIDV CHI NHÁNH BN TRE ……………… 66
Ph lc 01: Mô hình t chc và nhim v ca các phòng ti BIDV Bn Tre 87
Ph lc 02: Danh sách các chuyên gia đc ly ý kin 91
Ph lc 03: Phiu kho sát ý kin chuyên gia 92
v
Ph lc 04: Phiu đánh giá mc đ nh hng ca các yu t đi vi hiu qu hot
đng ca BIDV Bn Tre 93
Ph lc 05: Bng tng hp kt qu ly ý kin chuyên gia 94
Ph lc06: Bng tng hp cho đim ca các chuyên gia 95
Ph lc 07: Quy mô và hiu qu hot đng ca các ngân hàng thng mi trên đa bàn
tnh Bn Tre 96
Ph lc 08: Thu nhp ròng tng hot đng ca BIDV Bn Tre giai đon 2007-2011 97
vi
DANH MC CÁC CH VIT TT
BIDV : Ngân hàng u t và Phát trin Vit Nam.
BIDV Bn Tre : Ngân hàng u t và Phát trin Vit Nam Chi nhánh Bn Tre
Chi nhánh : Ngân hàng u t và Phát trin Vit Nam Chi nhánh Bn Tre
DPRR : D phòng ri ro
DVR : Dch v ròng
VT : n v tính
FTP : (Fund Transfer Pricing) C ch đnh giá chuyn vn ni b
GDKH : Giao dch khách hàng
HKD : Hot đng kinh doanh
HV : Huy đng vn
HO : (Head Office) Hi s chính BIDV
Hi s chính : Ngân hàng u t và Phát trin Vit Nam.
HTNB : Hch toán ngoi bng
NHNN : Ngân hàng Nhà nc
NHTM : Ngân hàng thng mi
NHTMCP : Ngân hàng thng mi c phn.
viii
DANH MC CÁC BIU VÀ HÌNH V
BIU
Biu đ 2.1: T l n quá hn và n xu giai đon 2007 - 2011 34
Biu đ 2.2: C cu k hn tin gi giai đon 2007 - 2011 36
Biu đ 2.3: C cu thu dch v ròng theo tng dòng sn phm bình quân 2007-2011 39
Biu đ 2.4: NIM cho vay và vòng quay vn tín dng giai đon 2007 - 2011 41
Biu đ 2.5: Li nhun trc thu giai đon 2007 - 2011 45
Biu đ 2.6: T l chênh lch lãi cn biên (NIM) giai đon 2007 - 2011 46
Biu đ 2.7: T l ROA ca BIDV Bn Tre giai đon 2007 - 2011 47
Biu đ 2.8: Th phn tín dng và huy đng vn giai đon 2007 - 2011 49
Biu đ 2.9: T trng thu nhp ròng tng hot đng giai đon 2007- 2011 57
Biu đ 2.10: T l NIM cho vay và NIM huy đng giai đon 2007- 2011 58
HÌNH V
Hình 1.1: S đ t chc hot đng ca BIDV Bn Tre 87
1
PHN M U
1. Tính cp thit ca đ tài
Hoà trong xu th hi nhp và phát trin kinh t đt nc, kinh t tnh Bn Tre
nhng nm gn đây cng không ngng phát trin, đc bit là t khi Cu Rch Miu
đc khánh thành và đa vào s dng, ni lin đôi b Sông Tin, phá v th cô lp,
trin Vit Nam Chi nhánh Bn Tre nh tín dng, huy đng vn, dch v.
- Phm vi nghiên cu: hiu qu hot đng kinh doanh ca BIDV- Chi nhánh
Bn Tre giai đon 2007-2011.
4. Phng pháp nghiên cu:
tài ch yu s dng phng pháp thng kê, mô t, phân tích, so sánh da
trên c s tng hp s liu có liên quan t nm 2007-2011, có so sánh tng quan
vi các ngân hàng thng mi trên cùng đa bàn đng thi s dng bng câu hi ly
ý kin đánh giá ca chuyên gia, qua đó làm rõ các yu t tác đng đn hiu qu hot
đng kinh doanh ca BIDV Chi nhánh Bn Tre.
5. óng góp mi ca đ tài
Lun vn đã phân tích đc nhng yu t tác đng đn hiu qu hot đng kinh
doanh giai đon 2007-2011 qua phng pháp ly ý kin đánh giá ca các chuyên
gia có kinh nghim thc tin trong lnh vc ngân hàng. Trong đó, đc bit là đ tài
đã phân tích và làm rõ tác đng ca c ch qun lý vn tp trung ca Ngân hàng
đu t và phát trin Vit Nam đn tng hot đng ca Chi nhánh t đó đ xut
nhng gii pháp c th, thit thc nhm nâng cao hiu qu hot đng ca BIDV
Bn Tre trong thi gian ti.
6. Ni dung ca đ tài
- Chng 1: Tng quan v ngân hàng và hiu qu kinh doanh ca ngân hàng
- Chng 2: Thc trng hot đng ca BIDV Chi nhánh tnh Bn Tre.
- Chng 3: Gii pháp nâng cao hiu qu hot đng ca Ngân hàng u t và
Phát trin Vit Nam Chi nhánh tnh Bn Tre
3
CHNG 1. TNG QUAN V NGÂN HÀNG VÀ HIU QU HOT NG
KINH DOANH CA NGÂN HÀNG
1.1 Tng quan v ngân hàng
1.1.1 Khái nim v ngân hàng
Ngân hàng ra đi và phát trin gn lin vi s phát trin ca kinh t hàng
hóa. đa ra mt đnh ngha v ngân hàng, ngi ta thng phi da vào tính
ri trong nn kinh t đ hình thành ngun vn tín dng, đáp ng nhu cu v vn cho
nn kinh t (Lê Th Mn, 2003).
Khi thc hin chc nng này, ngân hàng đã điu hòa vn t ni tha sang
ni thiu, t đó kích thích quá trình luân chuyn vn ca toàn xã hi và thúc đy s
phát trin ca quá trình tái sn xut.
1.1.2.2 Trung gian thanh toán
Ni dung ca chc nng này là ngân hàng đng ra làm trung gian đ thc
hin các khon giao dch thanh toán gia các khách hàng đ hoàn tt các quan h
kinh t thng mi gia h vi nhau. Ngân hàng có th thc hin các dch v thanh
toán theo yêu cu ca khách hàng thông qua tài khon ca h bng các phng tin
thanh toán nh: y nhim chi, séc, th thanh toán…Ngày nay, vi s phát trin ca
công ngh vin thông đã to điu kin cho vic hin đi hóa các hot đng ca ngân
hàng, t đó to c hi cho ngân hàng thc hin chc nng này vi cht lng cao và
khi lng nhiu hn (Lê Th Mn, 2003).
Thc hin chc nng này, ngân hàng đã góp phn thúc đy quá trình trao đi,
mua bán hàng hóa, cung cp dch v gia các t chc, cá nhân trong nn kinh t
đc thun tin, nhanh chóng, an toàn và tit kim chi phí.
1.1.2.3 Chc nng to ra tin “bút t”
Chc nng to ra tin ca ngân hàng đc thc hin thông qua hot đng tín
dng và thanh toán trong h thng ngân hàng, trong mi liên h cht ch vi h
thng ngân hàng trung ng ca mi nc. ây là kh nng bin mc tin gi ban
5
đu ti mt ngân hàng đu tiên nhn tin gi thành mt khon tin ln hn gp
nhiu ln khi thc hin nghip v tín dng, thanh toán qua nhiu ngân hàng. Khi
mt ngân hàng nay cho vay xong, thì khon vay đó s tr thành vn ca khách
hàng, nu chuyn vào ngân hàng khác s tr thành vn huy đng ca ngân hàng
khác. C th, ngân hàng s to ra lng tin rt ln qua h thng ngân hàng. Nu
không có s ràng buc nào ca Ngân hàng Trung ng thì kh nng to tin ca
NHTM là vô hn. Tuy nhiên, thc t hot đng ca các NHTM đu chu s qun lý
và điu tit ca ngân hàng trung ng nên kh nng to bút t ca ngân hàng ch
ln nhiu khi vt quá kh nng vn ch s hu ca doanh nghip. gii quyt
vn đ này, các doanh nghip thng đn ngân hàng đ vay vn. Thông qua hot
đng tín dng, ngân hàng là cu ni gia doanh nghip vi th trng. Ngun vn
tín dng ca ngân hàng đóng vai trò quan trng trong vic nâng cao hiu qu hot
đng kinh doanh, giúp doanh nghip đáp ng tt nhu cu th trng, t đó khng
đnh, v trí vai trò ca doanh nghip - nhà sn xut, kinh doanh trên thng trng,
to cho doanh nghip có ch đng vng chc trong cnh tranh (Lê Th Mn, 2003).
1.1.3.3 Ngân hàng là công c đ Nhà nc điu tit kinh t v mô
Trong s vn hành ca nn kinh t th trng, hot đng ca ngân hàng có
hiu qu thông qua các nghip v kinh doanh ca mình s thc s là mt công c
đc lc ca Nhà nc trong điu tit v mô nn kinh t.
Bng hot đng tín dng và thanh toán gia các ngân hàng vi nhau đã góp
phn m rng khi lng tin cung ng trong lu thông, giúp cho vic bo qun,
vn chuyn tài sn ca cá nhân, t chc an toàn, hiu qu. Thông qua vic cp tín
dng cho các ngành trong nn kinh t, ngân hàng s dn dt các lung tin, tp hp
và phân chia vn ca th trng, điu khin chúng mt cách có hiu qu, thc thi
vai trò điu tit gián tip v mô nn kinh t theo đúng mc đích, ch trng ca Nhà
nc (Lê Vn T và công s, 2000).
1.1.3.4 Ngân hàng to điu kin thúc đy ngoi thng phát trin
Trong nn kinh t th trng khi mà các mi quan h hàng hóa, tin t ngày
càng đc m rng thì nhu cu giao lu kinh t - xã hi gia các nc, các khu vc
7
trên th gii ngày càng tr nên cn thit và cp bách. Vic phát trin kinh t ca mi
quc gia luôn gn lin vi s phát trin ca nn kinh t th gii và là mt b phn
cu thành nên s phát trin đó. Vì vy nn tài chính ca mi nc cng phi hòa
nhp vi nn tài chính quc t. Ngân hàng vi các hot đng ca mình đóng vai trò
vô cùng quan trng trong s hòa nhp này. Vi các nghip v nh nhn tin gi,
cho vay, nghip v thanh toán, hi đoái và các nghip v ngân hàng khác đã to
điu kin thúc đy ngoi thng đc m rng. Thông qua các hot đng thanh
toán quc t, kinh doanh ngoi t, quan h tín dng vi các ngân hàng nc ngoài,
đnh v thi gian rút tin ca khách hàng. ây là các khon vn tm thi nhàn ri
ca các doanh nghip, t chc cha có nhu cu s dng trong sn xut kinh doanh
nên cân đi gi có k hn ti NHTM đ tng thu nhp và bo đm an toàn tài sn.
+ Tin gi tit kim: đây là ngun tin gi chim t trng ln trong tng
ngun vn ca ngân hàng và tng đi n đnh, giúp ngân hàng cân đi trong s
dng vn đ cho vay. Nhm thu hút tin gi tit kim qua ngân hàng ngày càng
nhiu, các ngân hàng thng trin khai các sn phm tin gi linh hot vi lãi sut
hp dn, tng quà khuyn mi, m rng mng li… Tin gi tit kim không đc
dùng đ thanh toán, phát hành séc, khi khách hàng có nhu cu rút vn trc hn có
th dùng th tit kim làm tài sn cm c li ngân hàng.
Ngoài ra ngân hàng còn phát hành các loi giy t có giá đ huy đng vn
nh: k phiu, trái phiu, chng ch tin gi…hoc vay trên th trng liên ngân
hàng, NHNN đ b sung vn cho hot đng kinh doanh.
1.1.4.2 Hot đng cho vay (cp tín dng)
Hot đng cho vay (cp tín dng): là hot đng kinh doanh ch yu ca ngân
hàng đ to ra thu nhp. ây là hình thc ngân hàng giao cho khách hàng s dng
mt khon tin vi mc đích và thi gian s dng theo tha thun gia ngân hàng
vi khách hàng kèm theo nguyên tc hoàn tr c vn gc và lãi. Nghip v này
thng chim t 60% đn 80% trong tng tài sn ca ngân hàng. Vic cp tín dng
ca các ngân hàng thng di nhiu hình thc phân theo thi gian và theo mc
9
đích s dng: cho vay ngn, trung, dài hn, cho vay cm c, chit khu các loi giy
t có giá, thu chi tài khon tin gi, cho vay theo món, cho vay theo hn mc…
ây là hot đng mang li li nhun ch yu trong hot đng s dng vn ca ngân
hàng nhng nó cha đng rt nhiu ri ro. Do đó, khi xem xét, đánh giá hiu qu
hot đng ngân hàng, các nhà chuyên môn rt quan tâm đn cht lng, hiu qu
ca hot đng cho vay (Nguyn Minh Kiu, 2007).
Hiu qu hot đng cho vay cng th hin trc ht quy mô m rng tín
dng, tc đ tng trng ca doanh s cho vay, d n tín dng hàng nm. c bit
là cht lng tín dng th hin qua các ch tiêu t l n xu, n quá hn trong tng
khách hàng (bên đc bo lãnh) khi khách hàng không thc hin hoc thc hin
không đúng ngha v đã cam kt vi bên nhn bo lãnh. Khách hàng phi nhn n
và hoàn tr cho t chc tín dng s tin đã đc tr thay. Các loi bo lãnh thng
đc các ngân hàng thc hin đó là: bo lãnh thanh toán, bo lãnh thc hin hp
đng, bo lãnh d thu, bo lãnh L/C (th tín dng – Credit Card)… Thông qua các
hot đng này, ngân hàng thu đc phí dch v bo lãnh.
- Các dch v khác nh: dch v t vn tài chính, dch v ngân qu, các dch
v bo qun hin vt quý, giy t có giá, cho thuê két st và các dch v khác nh:
dch v th, internet banking, Homebanking, BSMS…
1.2 Hiu qu hot đng kinh doanh ca ngân hàng
1.2.1 Khái nim v hiu qu hot đng kinh doanh ca ngân hàng
Hiu qu hot đng kinh doanh ca ngân hàng là mt phm trù kinh t, phn
ánh trình đ s dng các ngun lc đã có đ đt đc kt qu cao nht vi tng chi
phí nh nht.
Bt k mt hot đng sn xut, kinh doanh nào cng đòi hi chi phí b ra và
thng đt đc mt s kt qu nht đnh. Mi quan h gia chi phí b ra và kt
qu đt gi là hiu qu. Hiu qu kinh doanh ca ngân hàng đc đo lng mt
cách tng quát thông qua t l gia li nhun đi vi tng tài sn và vn ch s
hu. Li nhun phn ánh kh nng sinh li ca ngân hàng, nó đc quyt đnh bi
mc lãi thu đc t các khon cho vay và đu t, bi các ngun thu t hot đng
11
dch v, bi cht lng và thành phn ca các tài sn có (Lê Vn T và cng s,
2000).
Hiu qu hot đng kinh doanh ca các ngân hàng quyt đnh trc tip ti
vn đ tn ti và phát trin ca mi ngân hàng. Nu ngân hàng hot đng có hiu
qu thì uy tín đc tng lên, ngi gi tin s yên tâm và tin tng, công tác huy
đng vn s thun li hn và ngày càng tng trng. ây là yu t quan trng cho
vic m rng quy mô hot đng kinh doanh ca ngân hàng và làm tng li nhun.
Khi li nhun đc tích ly ngày càng tng thì ngân hàng s có điu kin thun li
đ ci tin k thut, nâng cao cht lng sn phm, dch v đ thu hút khách hàng
v. Qua đó thy đc nhng mt mnh, nhng hn ch cn khc phc đ đ xut
nhng gii pháp thit thc nhm nâng cao hiu hot đng kinh doanh ca Ngân
hàng u t và Phát trin Vit Nam Chi nhánh Bn Tre. C th:
1.2.2.1 Ch tiêu đánh giá hiu qu hot đng tín dng
Theo c ch qun lý vn tp trung (FTP- Fund Tranfer Pricing), hot đng
tín dng là hot đng sinh li ch yu trong tng tài sn có ca Chi nhánh nhng
đây cng là hot đng cha đng nhiu nhiu ri ro nht. Do đó, khi đánh giá, phân
tích hiu qu hot đng ngân hàng, tác gi s phân tích cht lng hot đng tín
dng th hin qua các ch tiêu t l n quá hn và t l n xu:
• T l n quá hn (Trn Huy Hoàng, 2010)
• T l n xu (Trn Huy Hoàng, 2010)
Các ch tiêu này dùng đo lng cht lng tín dng ca ngân hàng, t l này
càng thp thì cht lng hot đng tín dng càng cao, kh nng thu hi n tt. Các
t s trên phn ánh c 100 đng d n thì có bao nhiêu đng n b quá hn hoc n
xu (là n b xp vào nhóm 3, nhóm 4, và nhóm 5). Hin nay, vic phân loi n và
trích lp d phòng theo thông l quc t các nhà đu t rt quan tâm t l n xu vì
nó nh hng trc tip đn kt qu li nhun ca ngân hàng, t l n xu càng cao,
chi phí trích d phòng càng ln thì li nhun càng thp và ngc li.
13
Vòng quay vn tín dng (Trn Huy Hoàng, 2010)
Doanh s thu n
hot đng khác, t l này càng cao phn ánh thu nhp t hot đng cho vay càng
ln và ngc li.
1.2.2.2 Ch tiêu đánh giá hot đng huy đng vn
Theo c ch FTP thì hot đng huy đng vn là hot đng sinh li ch yu
trong tng tài sn n. Chi nhánh s huy đng và bán vn v Hi s chính Ngân
hàng u t và Phát trin Vit Nam, Chi nhánh không cn quan tâm đn d tr bt
buc hay ri ro v lãi sut, ri ro thanh khon. Vic qun lý ri ro v lãi sut, thanh
khon, duy trì t l d tr bt buc theo quy đnh ca NHNN là trách nhim ca
Hi s chính BIDV, Chi nhánh ch cn quan tâm đn giá mua vn FTP ca Trung
tâm vn thông báo tng thi k đ ch đng quyt đnh lãi sut huy đng vn sao
cho đm bo hiu qu kinh doanh ca đn v. Do đó, khi phân tích đánh giá hiu
qu hot đng huy đng vn tác gi phân tích ch tiêu sau:
Hiu sut s dng vn (Lê Vn T và cng s, 2000)
Tng d n
Hiu sut s dng vn = (1.6)
Tng vn huy đng
Ch tiêu này phn ánh tng quan gia ngun vn huy đng và cho vay. T
l này <1 cho thy d n ít hn huy đng vn, theo c ch FTP ca BIDV thì Chi
nhánh s bán nhiu vn hn mua vn và ngc li khi t l này >1 phn nh vn
huy đng ít hn cho vay và kh nng mua vn nhiu hn bán vn. Tùy vào tình
hình th trng và ngun vn kh dng toàn h thng, tng thi đim Hi s Chính
BIDV s giao gii hn này cho Chi nhánh đ giám sát hoc kích thích tng trng
tín dng. Do đó, huy đng vn càng cao s là li th trong hot đng kinh doanh
ca ngân hàng và là tin đ cho các hot đng khác nh tín dng, dch v thanh
toán, bo lãnh, kinh doanh ngoi t
15
T sut sinh li t hot đng huy đng vn (NIM huy đng):
TNR t hot đng huy đng vn
NIM huy đng = x 100 (1.7)