BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP.HỒ CHÍ MINH

NGUYỄN ANH TUẤN

PHÁT TRIỂN VÀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DỊCH VỤ THANH TOÁN
KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN
ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM - CHI NHÁNH NINH THUẬN

LUẬN VĂN THẠC SĨ

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – NĂM 2019


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP.HỒ CHÍ MINH

NGUYỄN ANH TUẤN

PHÁT TRIỂN VÀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DỊCH VỤ THANH TOÁN
KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN
ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM - CHI NHÁNH NINH THUẬN

LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng

phân tích thực trạng phát triển và chất lượng dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại
Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh tỉnh Ninh Thuận. Từ đó, chỉ ra những
tồn tại, đề xuất giải pháp nhằm phát triển và nâng cao chất lượng dịch vụ thanh toán không
dùng tiền mặt. Luận văn kiến nghị một số giải pháp với Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước
Việt Nam ở tầm vĩ mô và vi mô nhằm tạo lập môi trường pháp lý ổn định, đảm bảo an toàn
và phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt.


ii

LỜI CAM ĐOAN

Tôi tên: Nguyễn Anh Tuấn
Sinh ngày: 09/11/1973
Quê quán: Cẩm Thượng, Thanh Hà, Hải Dương
Hiện đang công tác tại: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam – Chi nhánh Ninh Thuận.
Là học viên cao học khoá XVIII (2016-2018) ngành Tài chính-Ngân hàng, lớp
CH18A, mã số 8.34.02.01của Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh.
Mã học viên: 020118160225
Sau thời gian học tập và thực hiện đề tài nghiên cứu, đến nay tôi đã hoàn thành
luận văn Thạc sỹ với đề tài: “Phát triển và nâng cao chất lượng dịch vụ thanh
toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát
triển Việt Nam - Chi nhánh Ninh Thuâ ̣n”.
Tôi cam đoan rằng luận văn này là kết quả học tập và nghiên cứu của chính tôi.
Luận văn này chưa từng được trình nộp để lấy học vị thạc sĩ tại bất cứ một
trường đại học nào. Luận văn này là công trình nghiên cứu riêng của chính tôi, kết
quả nghiên cứu là trung thực, trong đó không có các nội dung đã được công bố trước
đây hoặc các nội dung do người khác thực hiện ngoại trừ các trích dẫn được dẫn
nguồn đầy đủ trong luận văn.
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan trên.

Nguyễn Anh Tuấn


iv

MỤC LỤC
Trang
PHẦN MỞ ĐẦU..........................................................................................

1

1. Đặt vấn đề................................................................................................

1

2. Mục tiêu nghiên cứu................................................................................

2

2.1. Mục tiêu tổng quát..................................................................................

2

2.2. Mục tiêu cụ thể.......................................................................................

2

3. Câu hỏi nghiên cứu..................................................................................

3


6

7. Đóng góp của đề tài..................................................................................

7

TỔNG QUAN VỀ LĨNH VỰC NGHIÊN CỨU........................................

8

1. Đối với nghiên cứu chung về dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt

8

2. Đối với nghiên cứu về thanh toán không dùng tiền mặt tại các Ngân
hàng thương mại..........................................................................................

10

CHƯƠNG 1. LÝ LUẬN CHUNG VỀ DỊCH VỤ THANH TOÁN
KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT, VỀ PHÁT TRIỂN VÀ CHẤT LƯỢNG
DỊCH VỤ THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT CỦA NGÂN
HÀNG THƯƠNG MẠI ................................................................................

12

1.1. Một số vấn đề lý luận cơ bản về dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt...

12

35

1.3.1. Khái niệm về chất lượng thanh toán không dùng tiền mặt của ngân
hàng thương mại ............................................................................................

35

1.3.2. Các tiêu chí đánh giá chất lượng dịch vụ thanh toán không dùng tiền
mặt của ngân hàng thương mại......................................................................

35

1.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển và chất lượng dịch vụ thanh toán
không dùng tiền mặt của ngân hàng thương mại............................................

36

1.4.1. Nhân tố chủ quan..................................................................................

36

1.4.2. Nhân tố khách quan..............................................................................

38

1.5. Kinh nghiệm phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt của
một số quốc gia trên thế giới và của một số ngân hàng thương mại Việt Nam..

41



47

2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của Ngân hàng thương mại cổ phần
Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Ninh Thuận ..............................

47

2.1.2. Cơ cấu tổ chức của Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát
triển Việt Nam – Chi nhánh Ninh Thuận..........................................................

48

2.1.3. Khái quát tình hình hoạt động kinh doanh của Ngân hàng thương mại
cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Ninh Thuận giai đoạn
2014-2018...............................................................................................................

50

2.2. Thực trạng hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt của Ngân hàng
thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Ninh Thuận..

55

2.2.1. Thực trạng hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt của Ngân hàng
thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Ninh Thuận
qua số liệu thứ cấp..............................................................................................

55


NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN
VIỆT NAM - CHI NHÁNH NINH THUẬN ...........................................

94


vii

3.1. Định hướng phát triển và chất lượng dịch vụ thanh toán không dùng tiền
mặt của Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi
nhánh Ninh Thuận..............................................................................................

94

3.1.1. Định hướng phát triển thanh toán không dùng tiền mặt của Chính phủ....

94

3.1.2. Định hướng phát triển và nâng cao chất lượng dịch vụ thanh toán
không dùng tiền mặt của Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển
Việt Nam – Chi nhánh tỉnh Ninh Thuận....................................................

95

3.2. Giải pháp phát triển và nâng cao chất lượng dịch vụ thanh toán không
dùng tiền mặt tại Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt
Nam – Chi nhánh Ninh Thuận...........................................................................

96



100

3.3.2. Đề xuất với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam..........................................

101

3.3.3. Đề xuất với Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam 102
3.3.4. Đề xuất với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam – Chi nhánh tỉnh Ninh Thuận... 103
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3..............................................................................

105

KẾT LUẬN...................................................................................................

106

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC


viii

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

STT
1

Ký hiệu chữ viết tắt


Chỉ thị

4

KDTM

Không dùng tiền mặt

L/C

Letter of Creadit: Thư tín dụng

NH

Ngân hàng

5

NHNN

Ngân hàng Nhà nước

6

NHTM

Ngân hàng thương mại

7


11

TMCP

Thương mại cổ phần

12

TTKDTM

Thanh toán không dùng tiền mặt

13

UNC

Ủy nhiệm chi

14

UNT

Ủy nhiệm thu

15

XK

Xuất khẩu


với một số NHTM khác trên địa bàn giai đoạn 2014-2018
Bảng 2.4

Tình hình thanh toán tại BIDV chi nhánh Ninh Thuận giai

57

đoạn 2014-2018
Bảng 2.5

Số lượng máy ATM và POS tại BIDV chi nhánh Ninh

61

Thuận giai đoạn 2014-2018
Bảng 2.6

Số lượng khách hàng sử dụng dịch vụ ngân hàng điện tử tại

65

BIDV chi nhánh Ninh Thuận giai đoạn 2014-2018
Bảng 2.7

Doanh số TTKDTM phân theo sản phẩm tại BIDV chi
nhánh Ninh Thuận giai đoạn 2014-2018

67



Biểu đồ 2.4

Tình hình hoạt động thanh toán bằng ủy nhiệm chi của

69

BIDV chi nhánh Ninh Thuận giai đoạn 2014-2018
Biểu đồ 2.5

Tình hình hoạt động thanh toán bằng ủy nhiệm thu của

71

BIDV chi nhánh Ninh Thuận giai đoạn 2014-2018
Biểu đồ 2.6

Tình hình hoạt động thanh toán bằng thẻ của BIDV chi

72

nhánh Ninh Thuận giai đoạn 2014-2018
Biểu đồ 2.7

Tình hình hoạt động thanh toán qua dịch vụ ngân hàng điện

74

tử của BIDV chi nhánh Ninh Thuận giai đoạn 2014-2018
Biểu đồ 2.8


Quy trình thanh toán bằng UNT

21

Hình 1.4

Quy trình thanh toán bằng Thẻ ngân hàng

23

Hình 1.5

Quy trình thanh toán qua dịch vụ ngân hàng điện tử

25

Hình 1.6

Quy trình thanh toán bằng L/C

29

Hình 2.1

Mô hình cơ cấu tổ chức BIDV chi nhánh Ninh Thuận

48


1


2

Thuận) nói riêng đã triển khai các dịch vụ TTKDTM và đạt được kết quả bước đầu.
Tuy nhiên, thực tế triển khai các dịch vụ TTKDTM tại NHTM trên địa bàn tỉnh còn
có những hạn chế bởi tính đa dạng và ổn định của dịch vụ chưa cao, công tác tuyên
truyền, quảng bá và hỗ trợ khách còn hạn chế nên chưa thu hút được nhiều khách
hàng sử dụng dịch vụ....Xuất phát từ thực trạng đó, trên cơ sở những lý luận đã học
cùng với quá trình tìm hiểu, nghiên cứu về tình hình hoạt động thanh toán tại các
NHTM trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận, nhất là đối với BIDV chi nhánh Ninh Thuận,
tôi nhận thấy đây là ngân hàng có khả năng phát triển mạnh dịch vụ TTKDTM trên
địa bàn tỉnh Ninh Thuận thời gian tới nếu có giải pháp hiệu quả khắc phục các hạn
chế hiện nay trong lĩnh vực này. Vì vậy tôi lựa chọn đề tài: “Phát triển và nâng cao
chất lượng dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng cổ phần Đầu tư và
Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Ninh Thuận” làm luận văn thạc sỹ. Với mong muốn
kết quả nghiên cứu của đề tài là một kênh hữu ích để Ban lãnh đạo BIDV chi nhánh
Ninh Thuận tham khảo, ứng dụng vào thực tiễn nhằm đẩy mạnh dịch vụ TTKDTM
mang lại hiệu quả cao cho đơn vị.
2. Mục tiêu nghiên cứu
2.1. Mục tiêu tổng quát:
Trên cơ sở đánh giá thực tiễn triển khai các dịch vụ TTKDTM tại BIDV chi
nhánh Ninh Thuận từ năm 2014 đến 2018, để từ đó có biện pháp phát triển và nâng
cao chất lượng các phương tiện thanh toán hiện đại phù hợp với đặc điểm của tỉnh
Ninh Thuận.
2.2. Mục tiêu cụ thể:
- Hệ thống hóa lý luận cơ bản về dịch vụ TTKDTM tại NHTM, và các yếu tố
ảnh hưởng đến phát triển dịch vụ các dịch vụ này.
- Phân tích thực trạng về phát triển và chất lượng dịch vụ TTKDTM tại BIDV
chi nhánh Ninh Thuận giai đoạn từ 2014 - 2018.


4

5.1. Phương pháp thu thập dữ liệu, thông tin:
5.1.1. Đối với dữ liệu sơ cấp:
Tác giả tiến hành khảo sát khách hàng và cán bộ nhân viên của BIDV chi
nhánh Ninh Thuận nhằm tổng hợp và phân tích những ý kiến của khách hàng, cán bộ
nhân viên BIDV chi nhánh Ninh Thuận về những vấn đề liên quan đến hoạt động
dịch vụ TTKDTM tại Chi nhánh
5.1.2. Đối với thông tin, số liệu thứ cấp
Tác giả nghiên cứu và thu thập thông tin thứ cấp qua các ấn phẩm đã được công
bố như: Một số giáo trình, công trình nghiên cứu về lĩnh vực thanh toán không dùng tiền
mặt; các văn bản của Chính phủ, của các Bộ, Ban, ngành có liên quan; các Báo cáo thống
kê, báo cáo tài chính, các báo cáo tổng kết hoạt động kinh doanh tại BIDV chi nhánh
Ninh Thuận, số liệu từ Phòng sản phẩm dịch vụ, Ban Thống kê và Dự báo kinh tế, Trung
tâm Thanh toán, Trung tâm thẻ của BIDV... và số liệu tại Ngân hàng Nhà nước Việt
Nam – Chi nhánh Ninh Thuận về các vấn đề liên quan đến đề tài.
Mục tiêu của phương pháp này nhằm thu thập và tổng hợp các kết quả nghiên
cứu có liên quan đến đề tài. Dựa vào những thông tin thu thập được, tác giả sẽ tiến hành
phân tích thực trạng phát triển TTKDTM của BIDV chi nhánh Ninh Thuận.
5.2. Phương pháp tổng hợp, xử lý thông tin:
Sau khi thu thập thông tin, tác giả tiến hành tổng hợp, thống nhất toàn bộ nội
dung, các nhận xét từ đó tìm ra mối liên hệ giữa các thông tin thông qua việc lập các
biểu đồ cột, hình tròn, bảng thống kê số liệu bằng cách sử dụng các phần mềm excel,
word, máy tính…Các số liệu sau khi được xử lý, sắp xếp một cách hợp lý để việc
phân tích dữ liệu được hệ thống thuận lợi và đạt được hiệu quả cao nhất.
Tổng hợp là phương pháp đặt những sự vật, hiện tượng đơn lẻ từ kết quả phân
tích, so sánh trong một mối quan hệ tổng thể, thống nhất. Qua đó, rút ra giá trị cốt lõi
của vấn đề cần nghiên cứu từ đó có thể đưa ra được những giải pháp cụ thể để giải
quyết vấn đề cần nghiên cứu.




6

* Tốc độ thay đổi bình quân: là tốc độ thay đổi bình quân giữa kỳ phân tích và
kỳ gốc, liên tiếp trong giai đoạn phân tích. Chỉ tiêu này phản ánh tốc độ thay đổi bình
quân trong suốt thời gian nghiên cứu, loại trừ những ảnh hưởng bất thường trong một
kỳ cụ thể, nhằm phát hiện những yếu tố ảnh hưởng đến kết quả bình quân và đề ra
phương án cho kỳ tiếp theo.
6. Nội dung nghiên cứu
Chương 1:
Nghiên cứu một số vấn đề lý luận cơ bản về dịch vụ TTKDTM và phát triển
dịch vụ TTKDTM của ngân hàng thương mại gồm khái niệm, đặc điểm, vai trò và
những yêu cầu cơ bản đối với dịch vụ TTKDTM; khái niệm phát triển dịch vụ
TTKDTM, các tiêu chí đánh giá sự phát triển và chất lượng dịch vụ TTKDTM, các
yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển và chất lượng dịch vụ TTKDTM, kinh nghiệm
phát triển và nâng cao chất lượng dịch vụ TTKDTM của một số NHTM. Khung lý
thuyết ở chương 1 là cơ sở để tác giả tiến hành phân tích thực trạng ở chương 2.
Chương 2:
Để có cái nhìn toàn diện về quá trình hình thành và phát triển cũng như đặc
điểm tình hình hoạt động kinh doanh của BIDV chi nhánh Ninh Thuận, tác giả giới
thiệu khái quát về Chi nhánh. Dựa trên các tiêu chí định tính và định lượng về dịch
vụ TTKDTM qua ngân hàng thương mại đã xây dựng được ở Chương 1, tác giả tiến
hành phân tích thực trạng phát triển và chất lượng dịch vụ TTKDTM tại BIDV chi
nhánh Ninh Thuận, đánh giá những kết quả đạt được, xác định cụ thể những hạn chế
và nguyên nhân làm cơ sở đề xuất những giải pháp phù hợp để phát triển và nâng cao
chất lượng dịch vụ TTKDTM thời gian tới.
Chương 3:
Dựa trên định hướng của Chính phủ, của BIDV chi nhánh Ninh Thuận về phát
triển và nâng cao chất lượng dịch vụ TTKDTM cùng với những bài học kinh nghiệm,

không dùng tiền mặt giai đoạn 2006-2010 và định hướng đến năm 2020” thì vấn đề
TTKDTM và phát triển TTKDTM càng được quan tâm và chú trọng tìm hiểu, nghiên
cứu. Có thể kể đến một số nghiên cứu gần đây về vấn đề này như sau:
1. Đối với nghiên cứu chung về dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt ở
Việt Nam
- Luận văn thạc sĩ kinh tế, “Một số giải pháp nhằm tiếp tục phát triển thanh
toán không dùng tiền mặt ở Việt Nam hiện nay”, của Trần Thị Ánh (2014), Học viện
tài chính. Luận văn đã đánh giá được những thành tựu đạt được, hạn chế và nguyên
nhân trong TTKDTM tại Việt Nam, qua đó đề xuất một số giải pháp thúc đẩy
TTKDTM tại Việt Nam.Tuy nhiên, các phân tích, đánh giá và các giải pháp còn chưa
cụ thể, mang nặng tính lý thuyết do đó khó có thể áp dụng được cho các ngân hàng
riêng biệt.
- Luận văn thạc sĩ tài chính ngân hàng, “Giải pháp mở rộng phương thức thanh
toán không dùng tiền mặt đối với khách hàng cá nhân tại Việt Nam”, của Lê Thị Hồng
Phượng (2012), trường Đại học kinh tế. Luận văn đã nghiên cứu dựa vào bảng hỏi điều
tra để phân tích thực trạng TTKDTM đối với khách hàng cá nhân.Từ đó đánh giá những
thành quả đạt được, những hạn chế và đưa ra được các giải pháp khắc phục nhằm mở
rộng TTKDTM đối với khách hàng cá nhân. Tuy nhiên, luận văn chưa đề cập rõ ràng,
cụ thể những hạn chế trong TTKDTM của đối tượng là khách hàng cá nhân. Trong


9

phạm vi nghiên cứu của luận văn chỉ tập chung vào một đối tượng là khách hàng cá
nhân, do vậy giải pháp mở rộng TTKDTM đối với khách hàng là doanh nghiệp, các tô
chức định chế tài chính còn chưa được giải quyết.
- Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh, “Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng
thẻ ngân hàng trong điều kiện khuyến khích thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt
Nam hiện nay”, của Lạc Thụy Nhã Tâm (2013). Luận văn chỉ ra được những ưu điểm
và hạn chế trong việc sử dụng thẻ, từ đó đưa ra các giải pháp nâng cao hiệu quả sử

Luận văn nghiên cứu về thực trạng hoạt động TTKDTM qua các số liệu và thực trạng
ở vào giai đoạn thị trường TTKDTM đang phát triển. Phân tích các chỉ tiêu nhằm
đánh giá phát triển TTKDTM. Tuy nhiên, luận văn lại chưa đi sâu vào phân tích các
chỉ tiêu quan trọng đánh giá phát triển TTKDTM và phân tích các nhân tố ảnh hưởng
đến phát triển TTKDTM của ngân hàng.
- Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh, “Nghiên cứu chất lượng dịch vụ thẻ
ATM BIDV của khách hàng tại thành phố Buôn Ma Thuột, Đăk Lăk”, của Phạm Duy
Hòa (2014), Đại học Đà Nẵng. Luận văn đã xây dựng mô hình nghiên cứu đo lường
dịch vụ thẻ, đánh giá mức độ hài lòng của khách hàng đối với chất lượng dịch vụ thẻ
ATM BIDV, đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ thẻ ATM của
BIDV qua đó góp phần phát triển dịch vụ TTKDTM của ngân hàng. Tuy nhiên, phạm
vi nghiên cứu chỉ dừng lại là phát triển chất lượng thẻ ATM, luận văn chưa khai thác
ở khía cạnh phát triển các hình thức TTKDTM khác như: Ủy nhiệm chi, ủy nhiệm
thu, Séc, thư tín dụng (L/C), dịch vu ngân hàng điện tử...
- Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh, “Mở rộng thanh toán không dùng tiền
mặt tại chi nhánh ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Kon Tum”,
của Hà Thị Thanh Hòa (2012), Trường Đại học Đà Nẵng. Luận văn đi sâu vào phân
tích đặc điểm chung và thực trạng TTKDTM, qua đó phân tích được các kết quả đạt
được và hạn chế còn tồn tại, đưa ra các giải pháp mở rộng TTKDTM tại ngân hàng
Nông nghiệp và phát triển nông thông tỉnh Kon Tum. Tuy nhiên, khi đánh giá thực
trạng tác giả chưa có các chỉ tiêu phân tích cụ thể, chưa có số liệu so sánh cụ thể giữa
các năm nghiên cứu và các năm trước đó.
Phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt trong những năm gần đây
đã được nghiên cứu trên nhiều phạm vi, đối tượng và hướng nghiên cứu khác nhau.


11

Các luận án, luận văn trên đã góp phần hoàn thiện hệ thống lý thuyết về phát triển
dịch vụ TTKDTM tại ngân hàng. Đồng thời các tác giả đã đi sâu phân tích, đánh giá

Thanh toán không dùng tiền mặt là cách thức thanh toán trong đó không có sự
xuất hiện của tiền mặt mà việc thanh toán được thực hiện bằng cách trích chuyển trên
các tài khoản của các chủ thể liên quan đến số tiền phải thanh toán
Dịch vụ là kết quả tạo ra do các hoạt động tiếp xúc trực tiếp giữa người cung
ứng và khách hàng và các hoạt động nội bộ của người cung ứng để đáp ứng nhu cầu
của khách hàng. Theo Zeithaml và Bitner (2000) thì “Dịch vụ là những hành vi, quá
trình và cách thức thực hiện một công việc nào đó nhằm tạo giá trị sử dụng cho khách
hàng nhằm thỏa mãn nhu cầu và mong đợi của khách hàng”. Dịch vụ thanh toán là
việc cung ứng phương tiện thanh toán, thực hiện giao dịch thanh toán trong nước và
quốc tế, thực hiện thu hộ, chi hộ và các loại dịch vụ khác của các tổ chức cung ứng
dịch vụ thanh toán theo yêu cầu của người sử dụng dịch vụ thanh toán.
Khái niệm thanh toán không dùng tiền mặt theo tác giả Đặng Công Hoàn
(2015): “TTKDTM là một hoạt động dịch vụ thanh toán được thực hiện bằng cách sử