Tuần : 20->22
Tiết : 39->44
CHỦ ĐÈ 5
CÁC CÁCH TRÌNH BÀY NỘI DUNG
TRONG MỘT ĐOẠN VĂN
( ÔN LUYỆN )
Soạn : / /2009
Giảng: / /2009
A / Mục tiêu :
1- Kiến thức :
Học sinh nắm được những kiến thức cơ bản về đoạn văn theo các cách diễn dịch, quy
nạp ,móc xích , song hành.
2- Kỹ năng :
Bồi dưõng khả năng biết được yêu cầu của một đoạn văn theo cách trình bày trên.
Bước đầu tập viết đoạn văn, trình bày theo đúng yêu cầu một đoạn văn .
B/ Chuẩn bị : GV : Giáo án, bảng phụ.
HS : Ôn lại các cách trình bày nội dung đã học.
C / Hoạt động dạy và học
1/ Ổn định : Điểm danh.
2/ Bài cũ :Nêu lại khái niệm về đoạn văn. Có bao nhiêu cách trình bày nội dung
đoạn văn /
3/ Bài mới :Giới thiệu bài
H động của GV và HS Nội dung cần đạt
? Thế nào là đoạn văn ?
? Nêu các cách trình bày nội
dung đoạn văn ?
( diễn dịch, quy nạp, móc xích
, song hành )
-Gọi học sinh đọc đoạn văn
và trả lời câu hỏi . Đoạn văn
có bao nhiêu câu ? ( 3 câu )

khái quát đến chi tiết cụ thể làm sáng tỏ ý chung khái
quát đó. Câu mang ý chung , khái quát đứng trước các
câu còn lại với tư cách là câu chủ đề của đoạn.
3/Lược đồ cách trình bày diễn dịch :
( 1 ) (2 ) ( 3 )

-Gọi HS đọc đoạn văn văn và
trả lời câu hỏi . Đoạn văn có
bao nhiêu câu ? ( 4 câu )
? ? Tìn câu chủ đề của đoạn
văn ?( câu 4 )
? Vị trí của câu chủ đề ?( cuối
đoạn )
? Các câu đứng trước câu chủ
đề làm nhiệm vụ gì ? ( trình
bày các ý chi tiết , cụ thểrồi
rút ra ý chung -> câu chủ đề )
Cách trình bày này là quy nạp.
?Vậy thế nào là cách trình bày
quy nạp?
- Cho HS làm bài tập
Gọi học sinh đọc đoạn văn và
trả lời câu hỏi
+Đoạn văn trên có bao nhiêu
câu ? ( 7 câu )
+Câu 3 có từ ngữ nào trùng
lặp với câu 2 không ? ( hoặc


4 / Luyện tập :
+ Viết đoạn văn từ 3 đến 5 câu trình bày nội dung theo
cách quy nạp.và vẽ lược đồ .

III/ Móc xích :
1/ Thế nào là móc xích ?
VD Ôi trời ơi!Tôi bán cả con lẩn chó và hai gánh khoai
mới được hai đồng bảy bạc .Tưởng rằng đủ tiền nộp sưu
cho chồng thì chồng tôi khỏi bị hành hạ đêm nay. Ai ngờ
lại còn xuất sưu của ngưới chết nữa ! Khồn nạn thân tôi !
Trời ơi ! Em tôi chết rồi còn phải đóng sưu, hỡ trời ?
(Tắt đèn –Ngô Tất Tố )
+Các câu trong đoạn văn trên đã trình bày ý nọ tiếp ý
kia để bổ sung giải thích cho nhau, theo lối ý sau nối tiếp
vào ý trước do có các bộ phận trìng lặp trùng lặp như
trên và tất cả đều hướng vào một sự việc chung. Đó
chính là đoạn văn trình bày theo cách móc xích.
+Các câu trong đoạn văn
trên cùng hướng về nội dung
nào ? (Việc chị Dậu phải chạy
vạy đẻ nộp sưu cho chồng
nhưng lại thêm xuất sưu của
em chồng đã chết)
+Vậy thế nào là móc xích ?
HS trả lời.
Gọi học sinh đọc đoạn văn và
trả lời câu hỏi
+Đoqạn văn trên gồm bao
nhiêu câu ? ( 5 câu )

(1) (2 )
(3 )

( 4 )
( 5 )
4 / Luyện tập :
1/ Nhà thơ đau xót vô hạn trước cảnh nước mất nhà tan,
nhân dân chạy giặc hốt hoảng, hoang mang , tan tác. Trái
tim ông vừa đau xót trước cảnh quê hương bị tàn phá vừa
nguồn ngụt lửa căm thù. Vừa thất vọng vừa bất bình
trước tình cảnh giặc đến mà quân triều đình điđâu cả để
chúng tha hồ cướp phá , đẩy nhân dân vào cảnh đau khổ
lầm than. Trái tim đang rỉ máu của ông phải chăng còn
khắc khoải nỗi chờ mong những bậc anh hùng hào kiệt
mau chóng ra tay cứu đời giúp nước .
( móc xích )
2/ Viết 1 đoạn văn ngắn có cách trình bày ý theo cách
móc xích ?
Lưu ý : Đoạn văn trình bày ý theo cách móc xích
có thẻ có hoặc không có câu chủ đề .
IV/ Song hành :
1/ Khái niệm
VD: Mọi tiếng động trong môi trường đã im bặt từ lâu
. (2) Nhữngquả đổi trọc nằm gối đầu vào nhau ngủ im
lìm. (3)Chỉ có gió và bóng tối vẫn thì thào đi lại (4). Hơi
lạnh trên khắp mọi nẻo căm căm.
2/ Ghi nhớ :
phụ, các ý móc xích vào
nhau )
Đó chính là cách trình bày

+ Bầu trời u ám .
+ Người đi làm về nhà.
+ Gió rét.
+ Không khí ấm áp của gia đình.
4/ Củng cố :
Thế nào là cách trình bày điễn dịch, quy nap,móc xích ,song hành ?
5/ Dăn dò :
Về nhà viết đoạn văn trình bày theo cách : diễn dịch, quy nạp,móc xích, song hành .