Ngày soạn:
Ngày dạy:
Chủ đề 1: Rèn luyện kĩ năng làm văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm
( Chủ đề bám sát- Thời lợng 10 tiết)
Tuần 1- Tiết 1
A/ Mục tiêu: Qua tiết học, HS nắm đợc
- Vai trò, tầm quan trọng, tác động qua lại giữa các yếu tố tự sự, miêu tả và biểu
cảm trong một VB hoàn chỉnh
- Cách thức vận dụng các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong một VB tự sự
- Biết vận dụng những hiểu biết có đợc ở bài học tự chọn này để viết bài văn tự sự
có kết hợp với miêu tả và biểu cảm
B/ Chuẩn bị:
- GV : Tài liệu tham khảo
- HS: Ôn lại các khái niệm tự sự, miêu tả và biểu cảm
C/ Hoạt động trên lớp
1, ổn định tổ chức: KT sĩ số
2, KT bài cũ: Kết hợp khi học bài mới
3, Bài mới
- GV giới thiệu về chủ đề và yêu cầu của chủ đề
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
I) Ôn tập các phơng thức: tự sự, miêu
tả , biểu cảm
- GV cho HS ôn lại một số VB tự sự có
kết hợp với miêu tả và biểu cảm
? Hãy kể ra một số VB tự sự có kết hợp
với miêu tả và biểu cảm mà em đã đợc
học ở chơng trình Ngữ văn lớp 6, 7 và
đầu năm lớp 8?
- Hãy nhắc lại đặc điểm và các thao tác
chính của các phơng thức tự sự, miêu tả
và biểu cảm

sau ta tìm hiểu tiếp
Thao tác: Quan sát, liên tởng, so sánh,
nhận xét
+ Biểu cảm: Thể hiện tình cảm, thái độ
của mình với sự vật, hiện tợng
Thao tác : Bộc lộ trực tiếp những cảm
xúc của chính ngời viết hoặc thông qua
ý nghĩ, cảm xúc của các nhân vật
- Nghe kết hợp tự ghi những ý chính
4, Củng cố: ( 2 phút)
? Các phơng thức tự sự , miêu tả, biểu cảm có đặc điểm gì? Các thao tác
chính của các phơng thức đó? Có khi nào em thấy trong một VB chỉ
xuất hiện duy nhất một phơng thức biểu đạt không? Tại sao?
5, HD về nhà: ( 1phút)
- Học bài, nắm chắc đặc điểm của các phơng thức tự sự, miêu tả và biểu
cảm đã đợc học
2
Tuần 1- Tiết 2
A/ Mục tiêu: Qua tiết học, HS nắm đợc
- Vai trò của các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự
- Thấy đợc yếu tố miêu tả, biểu cảm thờng xuất hiện qua một số dấu hiệu
B/ Chuẩn bị:
- GV : Tài liệu tham khảo
- HS: Ôn lại các khái niệm tự sự, miêu tả và biểu cảm
C/ Hoạt động trên lớp
1, ổn định tổ chức: KT sĩ số ( 1 phút)
2, KT bài cũ: Kết hợp khi học bài mới
3, Bài mới ( 38 phút)
- GV nhắc lại đặc điểm của các phơng thức miêu tả, biểu cảm từ đó chuyển ý
sang nội dung tiết thứ hai ( 2 phút)

+ Miêu tả cảnh thiên nhiên: Đoạn văn
đầu tiên của VB Tôi đi học của Thanh
3
GV bổ sung thêm và chốt lại
* Các loại miêu tả
a. Miêu tả nhân vật
+ Miêu tả ngoại hình: gơng mặt, dáng
ngời, trang phục
+ Miêu tả các trạng thái hoạt động:
Việc làm, lời nói...
+ Miêu tả trạng thái tình cảm và thế
giới nội tâm: Vui, buồn, khổ đau, hạnh
phúc...
Mục đích: Khắc hoạ thành công chân
dung nhân vật với những nét tính cách
riêng
b. Miêu tả cảnh thiên nhiên
c. Miêu tả cảnh sinh hoạt
Mục đích: Cốt truyện hay hơn, hấp dẫn
hơn, nhân vật hiện lên cụ thể sinh động
hơn
? Yếu tố miêu tả thờng đợc thể hiện qua
những dấu hiệu nào ở VB tự sự?
GV chốt lại
* Dấu hiệu
Miêu tả thờng đợc thể nhiện qua những
từ ngữ, hình ảnh có giá trị gợi tả và biểu
cảm nh từ láy tợng hình, tợng thanh; các
biện pháp nghệ thuật so sánh, nhân
hoá...

Ngôi kể thứ nhất: Cảm xúc của nhà văn
thờng lồng vào cảm xúc của nhân vật
tôi
VD: VB Bài học đờng đời đầu tiên
Ngôi kể thứ ba: Cảm xúc của nhà văn
thờng đợc thể hiện thông qua lời dẫn
truyện
VD: VB Sống chết mặc bay
? Về hình thức, em thấy yếu tố biểu
cảm thờng xuất hiện qua những dấu hiệu
nào trong VB tự sự?
GV chốt lại
+ Yếu tố biểu cảm thờng xuất hiện qua
những câu cảm thán, những câu hỏi tu
từ...
Biểu cảm thông qua hai hình thức: trực
tiếp qua cảm xúc của chính nhà văn với
nhân vật hoặc gián tiếp thông qua cảm
xúc, ý nghĩ của các nhân vật
- Nghe, tự ghi
- Nghe
- Suy nghĩ, trả lời
Qua những câu cảm thán, những câu hỏi
tu từ...
4, Củng cố- Luyện tập: ( 5 phút)
- GV cho HS đọc một số đoạn văn tự sự có kết hợp với miêu tả và biểu
cảm trong một số VB đã học.
5
- GV lu ý
Việc sử dụng yếu tố miêu tả và biểu cảm là rất cần thiết trong VB tự sự

- Thảo luận nhóm, phát biểu
Thực hiện theo 5 bớc
+ Xác định nhân vật, sự việc
+ Lựa chọn ngôi kể
+ Xác định thứ tự kể
+ Xác định các yếu tố miêu tả và biểu
6
GV chốt lại các ý chính của mỗi bớc
cho HS nắm đợc
Thực hiện theo 5 bớc
+ Xác định nhân vật, sự việc định kể
+ Lựa chọn ngôi kể: Thứ nhất hay thứ
ba
+ Xác định thứ tự kể: Bắt đầu từ đâu,
diễn ra nh thế nào và kết thúc ra sao?
+ Viết thành đoạn với các yếu tố: kể,
miêu tả, biểu cảm
* Cần phải nắm vững 5 bớc thực hiện
khi viết đoạn văn tự sự kết hợp với miêu
tả và biểu cảm trong bố cục một bài văn
? Bố cục một bài văn tự sự gồm mấy
phần? Là những phần nào?
Vậy cách viết các đoạn văn tự sự kết
hợp miêu tả và biểu cảm trong bố cục
một bài văn nh thế nào gời sau ta học
tiếp.

cảm sẽ viết
+ Viết thành đoạn với các yếu tố : Kể,
tả, biểu cảm

cảm( tiếp)
2- Viết đoạn văn tự sự có kết hợp
miêu tả và biểu cảm trong bố cục một
bài văn
a. Đoạn mở bài
- GV cho HS hoạt động nhóm tìm ra
các cách viết đoạn mở bài
GV bổ sung và chốt lại mỗi cách cho
HS
* Cách 1: Dùng phơng thức tự sự kết
hợp với miêu tả để giới thiệu sự việc,
nhân vật và tình huống xảy ra câu
chuyện
VD: Sách Một số kiến thức, kĩ năng
và bài tập nâng cao - Ngữ văn 8
* Cách 2: Dùng phơngthức tự sự là
chính có kết hợp với biểu cảm để nêu
- Thảo luận nhóm kết hợp tham khảo các
VB tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm đã
học để nêu các cách viết đoạn mở bài
- Đại diện các nhóm lần lợt phát biểu và
bổ sung cho nhau
- Nghe, kết hợp tự ghi những kiến thức
cơ bản
8
kết quả của sự việc hoặc kết cục số phận
của nhân vật lên trớc; sau đó dùng một
vài câu dẫn dắt để quay về từ đầu diễn
biến cốt truyện
VD: Sách Một số.....

Yếu tố tự sự đóng vai trò chủ đạo ( sự
việc, nhân vật); miêu tả và biểu cảm chỉ
vận dụng khi cần thiết làm tăng sức hấp
dẫn và sinh động cho truyện
- Thảo luận nhóm, nêu cách viết đoạn
kết bài
- Nghe kết hợp tự ghi bổ sung những
kiến thức cơ bản
9
* Cách 3: Dùng phơng thức miêu tả là
chính đan xen biểu cảm để kết thúc câu
chuyện
ở mỗi cách, GV lấy VD cụ thể để
HS học tập
4, Củng cố ( 2 phút)
? Các cách viết đoạn mở bài, thân bài, kết bài trong bài văn tự sự kết hợp
miêu tả và biểu cảm ? Trong bố cục này có nhất thiết đoạn văn nào
cần đa yếu tố miêu tả và biểu cảm vào không?
5, HD về nhà: ( 1phút)
- Nắm chắc cách viết các đoạn
- Vận dụng viết 1 đoạn mở bài bất kì cho 1 đề TLV do em tự đặt
......................................................................
Tuần 3- Tiết 5
Soạn: .......................
Dạy: ........................
A/ Mục tiêu: Qua tiết học, HS nắm đợc
- Củng cố và bổ sung kĩ năng viết đoạn văn tự sự và bài văn tự sự có kết hợp miêu
tả và biểu cảm
- Vận dụng các kĩ năng để thực hành viết các đoạn cụ thể thông qua bài tập
- Biết phát hiện và xác định đợc các đoạn văn tự sự có xen yếu tố miêu tả và biểu

Câu hỏi:
? Xác định yếu tố miêu tả và biểu cảm
trong đoạn văn tự sự trên
- GV tổng kết chung và nêu yêu cầu cần
đạt ở mỗi bài tập
Bài tập 1: Đoạn văn 1
+ Đoạn văn sử dụng cả 3 phơng thức
biểu đạt là tự sự, miêu tả và biểu cảm
Tự sự: Kể lại những suy nghĩ, tâm trạng
của ngời con khi mẹ đi làm về muộn
Miêu tả: Không gian, thời gian của buổi
tra hè và dáng vẻ của ngời mẹ
Biểu cảm: Những suy nghĩ, tình cảm
của ngời con với mẹ ( bộc lộ trực tiếp)
+ Phơng thức tự sự là phơng thức biểu
đạt chính
+ Phơng thức miêu tả chỉ đóng vai trò
bổ trợ
Bài tập 2: Đoạn văn 2
+ Yếu tố miêu tả: Các từ ngữ có sức gợi
hình ảnh, màu sắc để làm nổi bật cảnh
cây cối, nhà cửa, biển cả,.... ở vùng Hòn.
Ngoài ra còn phải kể đến các biện pháp
- Đọc các đoạn văn
- Suy nghĩ câu hỏi ở cuối đoạn văn của
nhóm mình đợcgiao
- Thảo luận nhóm, tìm ra hớng trả lời và
cử đại diện phát biểu
Bài tập 1: Đoạn văn 1
Cần chỉ rõ sự thể hiện của các yếu tố

sinh động, hấp dẫn
B/ Chuẩn bị:
- GV : Tài liệu tham khảo, một số đoạn văn mẫu và một số bài tập
- HS: Nắm chắc kiến thức để vận dụng làm bài tập
C/ Hoạt động trên lớp
1, ổn định tổ chức: KT sĩ số ( 1 phút)
2, KT bài cũ: Kết hợp khi học bài
3, Bài mới ( 41 phút)
- GV nêu ngắn gọn nội dung của tiết trớc để chuyển tiếp nội dung bài học

Hoạt động của GV Hoạt động của HS
IV) Vận dụng luyện tập ( tiếp)
1- Phát hiện, xác định đợc các yếu tố
trong đoạn văn
2- Thêm yếu tố miêu tả và biểu cảm
12