Gi¸o ¸n «n thi TN ®ỵt II – M«n Ng÷ v¨n 12
lNgµy gi¶ng 12C4: 12C6:
TiÕt 1- 2- 3
Vỵ chång A phđ – T« Hoµi
A. KiÕn thøc träng t©m: Gióp häc sinh:
- Sè phËn ®au khỉ, bÊt h¹nh cđa MÞ vµ A Phđ réng ra lµ cđa ngêi d©n lao ®éng miỊn nói T©y
B¾c tríc ngµy gi¶i phãng.
- Gi¸ trÞ hiƯn thùc vµ gi¸ trÞ nh©n ®¹o cđa t¸c phÈm
- §Ỉc s¾c nghƯ tht cđa t¸c phÈm: nghƯ tht trÇn tht, nghƯ tht miªu t¶ néi t©m nh©n vËt
B. Híng dÉn tr¶ lêi mét sè c©u hái:
C©u 1: Tãm t¾t t¸c phÈm “Vỵ chång A Phđ” – T« Hoµi
Yªu cÇu ®¶m b¶o c¸c ý:
- LÝ do MÞ ph¶i vỊ lµm d©u nhµ thèng lÝ P¸ Tra
- Cc sèng cđa MÞ trong nhµ thèng lÝ P¸ tra tronmg nh÷ng n¨m ®Çu vỊ lµm d©u g¹t nỵ
- Mïa xu©n vỊ trªn Hång Ngµi vµ thay ®ỉi cđa MÞ
- LÝ do A Phđ lµm ngêi ë trõ nỵ trong nhµ P¸ Tra
- ViƯc A Phđ bÞ trãi
- Hµnh ®éng cđa MÞ c¾t d©y cëi trãi cho A Phđ vµ cïng A Phđ ®Õn PhiỊng Sa, ®ỵc gi¸c ngé vµ
trë thµnh du kÝch
C©u 2: Ph©n tÝch nh©n vËt MÞ trong t¸c phÈm “Vỵ chång A Phđ” – T« Hoµi:
a/ Là cô gái trẻ , đẹp , tài hoa :
- Thổi sáo giỏi, thổi kèn cũng hay như thổi sáo .
- Có bao nhiêu người mê, ngày đêm đi theo Mỵ “đứng nhẵn vách buồng nhà
Mỵ”-> Mỵ có đủ phẩm chất được sống hạnh phúc. Tâm hồn Mỵ đầy ắp
hạnh phúc, ước mơ.
b/ Là cô gái có số phận bất hạnh :
Vì bố mẹ không trả nổi tiền thống lí Pá Tra – Mỵ phải trở thành con dâu gạt nợ chòu
tủi nhục , cực khổ .
* Bò đối xử chẳng khác nào nô lệ , bò đánh đập , trói đứng cả đêm , suốt ngày quần quật
làm việc Mỵ tưởng mình là con trâu , con ngựa .
* Mất hết cảm giác, thậm chí mất hết ý thức sống, sống mà như đã chết“lúc nào mặt
A Phủ cũng chính là cởi trói cho cuộc đời mình . Chấp nhận cuộc sống trâu ngựa và khao
khát được sống cuộc sống con người , nhẩn nhục và phản kháng là hai mặt mâu thuẫn
trong con người Mỵ , Cuối cùng tinh thần phản kháng , khát vọng hạnh phúc đã chiến
thắng .
+ Giá trò tư tưởng , nhân đạo của tác phẩm :
- Phản ánh cuộc sống cơ cực , bò đè nén bởi áp bức nặng nề của người dân miền núi Tây
Bắc dưới ách thống trò của bọn phong kiến câu kết thực dân Pháp .
- Mở ra lối thoát cho nhân vật vùng lên làm CM, xóa bỏ chế độ PK – gắn cuộc đấu tranh
tự giải phóng cá nhân với cuộc đấu tranh giải phóng giai cấp , giải phóng dân tộc.
+ Nghệ thuật :
- Đậm đà màu sắc dân tộc .
- Khắc họa bức tranh thiên nhiên Tây Bắc hùng vó thơ mộng với phong tục độc
đáo, hình ảnh người dân TB hồn nhiên chân thật .
- Thành công trong việc xây dựng nhân vật , diễn biến tâm lý phức tạp .
* Qua việc khắc họa nhân vật Mỵ , Tô Hoài tố cáo chế đ6ï PK miền núi ,ca ngợi phẩm
chất cao đẹp của người vùng cao nói chung ,của thanh niên Mèo nói riêng .Họ biết yêu
cái đẹp , cái lẽ phải để rồi vượt lên tìm lại chính mình .
* Sức sống của nhân vật Mỵ được Tô Hoài khắc họa hết sức tài tình , độc đáo .
Từ một con người dường như bò mất hết quyền làm người , tâm hồn Mỵ dường như không
còn tồn tại . Thế nhưng , với một nghò lực phi thường , một lòng ham sống mãnh liệt ,Mỵ
đã tìm thấy` hạnh phúc cho bản thân , dám đấu tranh với những thử thách để rồi vượt
qua. Nguyễn Khải đã từng triết lý “hạnh phúc bắt nguồn từ những hi sinh gian khổ . Ở
đời không co ùcon đường cùng mà chỉ có những ranh giới . Điều quan trọng là phải có sức
mạnh để vượt qua thử thách đó”.
C©u 3: Ph©n tÝch h×nh tỵng nh©n vËt A Phđ trong trun ng¾n "Vỵ chång A Phđ" - T« Hoµi
Më bµi: T« Hoµi lµ mét nhµ v¨n cã t×nh c¶m ®Ỉc biƯt víi vïng ®Êt T©y B¾c "Vỵ chång A Phđ"
còng nh nh÷ng trun ng¾n kh¸c trong tËp "Trun T©y B¾c" ®· lµ n¬i T« Hoµi gưi g¾m nh÷ng yªu
th¬ng, g¾n bã cđa m×nh dµnh cho vïng ®Êt T©y B¾c vµ con ngêi n¬i ®©y. Mçi con ngêi mét Ên tỵng
nhÊt ®Þnh ®èi víi ngêi ®äc. NÕu ngêi ®äc bÞ Ên tỵng bëi mét c« MÞ víi bao ®au khỉ nhng ®Çy ý thøc
ph¶n kh¸ng, ®Çy kh¸t khao víi cc sèng vµ h¹nh phóc, Ên tỵng bëi hai cha con nhµ P¸ Tra lµ
Phủ cũng bằng có đợc con trâu trong nhà, chẳng mấy lúc mà giàu". Ngời Việt Nam có câu "con trâu
là đầu cơ nghiệp". Nớc ta là một nớc nông nghiệp từ ngàn đời nay, vì vậy đối với con ngời, đặc biệt là
những ngời dân vùng núi, con trâu có một ý nghĩa rất quan trọng trong đời sống sản xuất. Nhà nào
có đợc con trâu trong nhà nghĩa là việc cày cấy sẽ đợc làm tốt, mùa màng sẽ bội thu. Con trâu là
biểu tợng của sự giàu sang, sự no ấm trong cuộc sống của ngời nông dân đất Việt. Vậy nên chỉ cần
qua một phép so sánh, tác giả đã cho ngời đọc cảm nhận về một con ngời chăm chỉ, cần cù lao
động, mạnh mẽ, tháo vát. Nếu Mị là hình tợng của một ngời con gái xinh đẹp, tài hoa thì A Phủ cũng
là một chàng trai dũng cảm, siêng năng. A Phủ biết làm rất nhiều việc, và đã làm cho nhà Pá Tra rất
nhiều việc kể từ ngày về cho gạt nợ, A Phủ biết đốt rừng, cày nơng, săn bò tót, bẫy hơi, chăn bò,
chăn ngựa mà cái gì làm cũng phăng phăng. A Phủ lại còn biết cả đúc lỡi cày, đục cuốc Tất cả
những điều đó khiến cho ngời khác phải nể phục. Vì vậy mà A Phủ luôn là ngời đứng ra bảo vệ dân
làng, giống nh lần đánh A Sử.
- Bên cạnh việc làm rõ từng chi tiết về con ngời A Phủ, nhà văn Tô Hoài cũng chú trọng miêu tả
sự đối lập, giữa vẻ đẹp của con ngời A Phủ và những bất hạnh mà A Phủ phải trải qua. Cuộc sống
cực khỏ ở nhà Pá Tra đã biến A Phủ thành một công cụ đắc lực, trở thành một kẻ nô lệ sống một
thân phận nô lệ. Trong nhà Pá Tra, dù là ngời con gái mềm yếu nh Mị, hay chàng trai mạnh mẽ nh A
Phủ đã vào đến đây thì đều phải chịu một thân phận trâu ngựa. Mà có khi còn không bằng trâu
ngựa, vì con trâu, con ngựa đêm nó còn đợc đứng gãi chân, nhai cỏ. Thật lạ lùng khi một con ngời
có thể thay đổi nhanh đến vậy. Thế vào hình ảnh một thanh niên yêu đời, thạo việc, tài hoa, giờ đây
A Phủ phải chôn vùi cuộc đời mình dới làn roi vọt của nhà thống lý. Nỗi cô đơn và sự tủi nhục, nh cứ
bám riết lấy A Phủ suốt cả cuộc đời này, và ai dám chắc rằng đời sau sẽ không thế. Sự dũng mãnh
và tài hoa của A Phủ ngày trớc đều đã bị chìm lấp dới sự hoành hành của cái ác không biết đến bao
giờ cái ác mới chấm dứt, để những nét đẹp đó của A Phủ lại đợc ngời sáng lên thật rực rỡ.
Trong quá trình xây dựng hình tợng nhân vật A Phủ nhà văn đã miêu tả một chi tiết nghệ thuật
đặc sắc để làm nổi bật thân phận nô lệ của A Phủ. Đó là cảnh A Phủ bị trói đánh và phạt vạ. Nó giúp
ngời đọc có thể hình dung đợc đầy đủ, nhất bức tranh thống trị tàn ác của phong kiến miền núi. Nếu
coi cái khổ của những con ngời nh Mị, nh A Phủ là truyền kiếp thì cái ác tồn tại ở đây cũng là một ám
ảnh dai dẳng. Chỉ với một đoạn văn ngắn, chúng ta đã nhận ra trong đó một quy mô phong kiến
thống trị khép kín: đứng đầu là thống lý Pá Tra, sau đó đến các lý dịch, quan làng, thống quán, xéo
phải. Quy mô khép kín này chúng ta cũng đã từng bắt gặp một lần trong Chí Phèo của Nam Cao. Dù
đối với nhiều thế hệ ngời đọc về những nỗi khổ cực mà con ngời đã phải trải qua trong quá khứ. Bên
cạnh đó, in sâu trong tâm trí ngời đọc cũng sẽ là một A Phủ mạnh mẽ, tháo vát, chăm chỉ. Đó là một
hình tợng đẹp về con ngời Tây Bắc.
Câu 4: Phân tích diễn biến tâm lý Mị trong đêm tình mùa xuân
Tố cáo tội ác của xã hội phong kiến đầy bất công, tàn bạo cùng với những hủ tục lạc hậu đày
đoạ con ngời, nhà văn Tô Hoài không sử dụng nhng câu văn cùng những từ ngữ sắc lạnh mà ông mô
tả cuộc đời của con ngời trong xã hội bấy giờ. Điển hình ở đây Tô Hoài đã miêu tả hiện thực ấy qua
số phận và cuộc đời của cô Mị - Vợ chồng A Phủ.
Đến với "Vợ chồng A Phủ", ngời đọc đã thấy ngay đợc tội ác của một xã hội đấy bất công, biến
con ngời trở thành một thứ công cụ vô thức, vô cảm, từ một cô Mị tài hoa xinh đẹp trở thành con trâu
con ngựa cho nhà thống lý Pá Tra. Tuy nhiên họ không chỉ là những con ngừơi cam chịu với cuộc
sống, họ không là những cỗ máy vô thức, mà họ có một trái tim, một khát khao với cuộc sống. Và
trong đêm tình mùa xuân, tâm trạng Mị đã biến chuyển một cách rõ rệt.
Không gian trong đêm tình mùa xuân lúc bấy giờ là một không gian của đêm hội Hồng Ngài. Ng-
ời ta đốn tết, vui hội xuân khi đã gặt mùa, khi thóc gạo đã đầy ăm ắp. Trong đêm tình hội xuân ấy,
những chàng trai, cô gái cùng nhau nhảy múa, vui cơi, ném pao theo tục lệ, và cũng là để chọn bạn
đời của mình. Đặc biệt là để trong đêm hội xuân này có những tiếng khèn, tiếng sáo tấu lên những
khúc nhạc vui, thể hiện một cuộc sống rất nhộn nhịp, tơi tắn của con ngời nơi bản làng rừng núi.
Và lúc này đây, khi đêm hội xuân bắt đầu, nghe thấy tiếng sáo gọi bạn tình, Mị lại nhớ về quá
khứ, về đêm tình xuân khi xa, nếu lúc ấy Mị còn con gái, còn đợc tự do vui chơi, cá muaas trong bản
làng. Tiếng sáo gọi bạn tình đa Mị trở về với quá khứ Mị nhớ về khi xa, lúc ấy Mị thổi sáo rất giỏi và
Mị là một cô gái xinh đẹp đợc nhiều chàng trai trong làng để ý. Tiếng sáo đa Mị về quá khứ rồi lại đa
Mị về với hiện tại. Hiện thực là giờ đây Mị đang ở trong nhà thống lý, mang kiếp làm trâu làm ngựa
cho nhà thống lý Pá Tra.
Nhng trong đêm nay, Mị cũng uống rợu nh mọi ngời, "uống ừng ực từng bát" nh thể Mị cha bao
GV Nịnh Thị Hồng Loan Tổ Văn Sử Giáo dục
4
Giáo án ôn thi TN đợt II Môn Ngữ văn 12
giờ đợc uống Mị say. Và lúc này, Mị muốn thổi sáo, Mị uốn lá, thổi lá cũng hay nh thổi sáo. Mị khao
khát về cuộc sống, khát vọng đợc tự do vui chơi. Tởng chừng nh lúc này tâm trạng Mị đã đạt tới cực
* Giá trị hiện thực:
- Tác phẩm đã tái hiện một bức tranh đời sống xã hội của các dt mièn núi Tây Bắc trớc ngày giải
phóng:
+ Đó là chế đọ pk miền núi bạo tàn, chà đạp con ngời bằng cờng quyền và thần quyền
+ Đó là những phong tục tập quán, bản sắc văn hoá riêng của các dt miền núi
- Tác giả miêu tả chân thực số phận đau thơng, bi thảm của ngời dân lđ nghèo miền núi
+ Họ bị tớc đoạt quyền sống, quyền tự do, hạnh phúc
+ Họ bị đày đoạ, chà đạp đến lụi tàn cả sức sống
* Giá trị nhân đạo:
- Lòng thơng cảm sâu sắc dành cho những số phận bất hạnh bị giày xéo, chà đạp, bị tớc đoạt quyền
tự do, hạnh phúc
- Khám phá, bênh vực phẩm chất tốt đẹp, sức sống tiềm tàng của họ
- Lên án gay gắt thế lực pk miền núi đè nén con ngời bằng cờng quyền và thần quyền
- Chỉ ra con đờng giải phóng thực sự cho ngời lao động thoát khỏi cờng quyền, thần quyền, đó là con
đờng đấu tranh.
Câu 6: Vài nét về nghệ thuật:
- T cnh mựa xuõn trờn ro cao: hoa thuc phin va n trng li i ra mu au, thm, ri
sang mu tớm man mỏt. Chic vỏy Mốo nh con bm sc s. Ting sỏo, ting hỏt t tỡnh ca trai
gỏi Mốo - y cht th dung d v hn nhiờn.
GV Nịnh Thị Hồng Loan Tổ Văn Sử Giáo dục
5
Giáo án ôn thi TN đợt II Môn Ngữ văn 12
- K chuyn vi bao chi tit hin thc, bao tỡnh tit cm ng. Dng ngi, dng cnh sng ng:
cnh x kin, cnh M ct dõy trúi, cnh n th
- S dng cỏc cõu dõn ca Mốo to nờn phong v min nỳi m : Anh nộm pao, em khụng bt-
Em khụng yờu, qu pao ri ri
Túm li, truyn V chng A Ph khng nh mt bc tin mi ca Tụ Hoi, l thnh tu xut
sc ca vn xuụi khỏng chin thi chng Phỏp. Cõu vn xuụi trong sỏng, thanh thoỏt, nhun nh.
Ngày giảng 12C4: 12C6:
Tiết 4, 5 , 6
già đã khó, nay lại "đèo bòng" thêm một ngời vợ "nhặt". Trớc tình cảnh n ày, việc Tràng "nhặt" đợc
vợ không biết nên mừng hay nên lo, nên vui hay nên buồn, là một dịp may hay là điều rủi ro... Đó
thực sự là một tình huống nghệ thuật độc dáo.
Câu 3:
Phân tích giá trị hiện thực và nhân đạo trong tác phẩm Vợ nhặt của nhà văn Kim
Lân.
Mở bài: Vợ nhặt là một trong những truyện ngắn hay nhất của Kim Lân và văn học Việt
Nam sau năm 1945, truyện đợc in trong tập Con chó xấu xí năm 1962. Vốn xuất thân từ làng quê
Việt Nam nên Kim Lân đã viết nên Vợ nhặt bằng tất cả tâm hồn, tình cảm của một con ngời là con
đẻ của đồng ruộng. Truyện đợc xây dựng với nhiều tình huống gây ấn tợng mạnh đối với ngời đọc.
GV Nịnh Thị Hồng Loan Tổ Văn Sử Giáo dục
6