Chapter 2:
Mở rộng thị trường toàn cầu
Tóm tắt chương:
Vốn đầu tư trực tiếp từ nước ngoài (FDI) là một trong những hình thức mở rộng thị trường
chính yếu của các công ty hay tập đoàn đa quốc gia. Cho dù rằng sẽ có rất nhiều phương
thức thực hiện bởi các các công ty hay tập đoàn lớn nhỏ khác nhau, nhưng chung quy lại
chúng đều mang tính toàn cầu và quốc tế hoá. Các yếu tố thường thấy ảnh hưởng trực tiếp
đến FDI như các yếu tố cơ bản của thị trường, các rào cản thương mại, yếu tố chi phí, môi
trường đầu tư… Thêm nữa, các hình thức sỡ hữu cũng khác nhau tương ứng với quy mô
hay chiến lược của công ty hay tập đoàn, chẳng hạn như từ hình thức thành lập công ty con
cho đến công ty liên doanh.
Với hình thức công ty liên doanh chẳng hạn, các bên tham gia sẽ có sự bù trừ cho nhau
nhằm tăng cường sức mạnh tổng lực, tối ưu hoá các nguồn lực sử dụng và mang lại lợi ích
thiết thực cho các bên. Rõ ràng rằng hình thức liên doanh sẽ mang lại lợi ích tốt nhất trong
những điều kiện thiếu thông tin về thị trường, hay dễ chấp nhận hơn khi quyết định mở
rộng thị trường nước ngoài, hạn chế thấp nhất rủi ro nhưng nó cũng đặt ra nhiều vấn đề
tiềm ẩn mới như sự xung đột về văn hoá các bên khác nhau, hay định hướng kinh doanh,
chính sách thị trường, tầm nhìn chiến lược v.v…
Với hình thức liên minh chiến lược, là hình thức liên kết hoạt động đặc biệt giữa các đối
tác ở những ngành công nghiệp khác nhau, hay hình thức, quy mô khác nhau, tiềm lực
khác nhau nhưng có chung một chí hướng nhằm tối ưu hoá lợi thế về công nghệ hay lợi thế
cạnh tranh đặc biệt của mỗi bên. Ích lợi của hình thức này là nó mang đến một phức hợp
cũng như lợi ích tối ưu về chi phí, thông qua sức mạnh đặc biệt của mỗi bên có khi là một
thuận lợi trong một công việc cụ thể nào đó, chẳng hạn như quan hệ tốt với chính quyền là
một lợi thế.
Đối với các quốc gia phát triển chủ yếu bằng nền công nghiệp dịch vụ, thì tại nơi đó các
hình thức của hợp tác, hợp nhất trên sự thoả thuận, dàn xếp thì phát triển rất phổ biến.
Những kiểu hợp đồng loại này tạo điều kiện hoạt động thuận lợi hơn cho các chuyên gia
hay Giám đốc Marketing của các công ty hay tập đoàn đa quốc gia một khi họ thiếu tiềm
lực hay họ không mấy khát khao bành trướng. Ngoài ra, nó cũng giúp ích cho một bên nào
đó có thể học tập được các kỹ năng quản lý điều hành, vận dụng hệ thống mà cũng không

nước, sau đó rộng mở từ từ sang những nước có điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của
họ. Và, để duy trì sự phát triển lâu bền thì họ cũng đi từng bước trong việc tiềm kiếm lợi
nhuận từ những lĩnh vực lợi thế của mình sang những lĩnh vực mới, thậm chí xa lạ hoàn
toàn. Chính vì vậy, họ có thể thực hiện đồng thời việc tối ưu hoá lợi thế của mình vừa có
thể phát triển sang nhiều lĩnh vực khác, mục đích cuối cùng là giảm chí phí và tăng lợi
nhuận.
Trong suốt quá trình thực hiện đầu tư, các công ty hay tập đoàn đa quốc gia thường có
khuynh hướng mang các lợi ích kinh tế cũng như công việc tốt nhất đến những thị trường
nào mà họ cho là trọng điểm, và có khi họ trả lương cho nhân viên tại các thị trường này
cao hơn cả những nhân viên tại quốc gia họ.

Những nguyên nhân chính để thực hiện FDI:
• Những yếu tố thị trường thuận lợi :
Hai yếu tố đầu tiên đó là Ý đồ triển khai chiến lược marketing và Tham vọng hợp tác
phát triển rộng rãi giúp cho việc hình thành và gia tăng nhu cầu thực hiện FDI. Điều
này cũng dễ hiểu, bởi vì khi các công ty hay tập đoàn thực hiện càng bành trướng thì
nhiệm vụ càng nặng nề, hao tổn sẽ nhiều hơn nhưng đổi lại họ sẽ gặt hái thành công
nếu chú tâm vào đầu tư thậm chí đó cũng chỉ là một thị trường nhỏ nhoi. Sức ép về
cạnh tranh của thị trường toàn cầu đòi hỏi các công ty hay tập đoàn cần phải luôn sẵn
sàng mở rộng càng nhanh, càng sớm càng tốt để thu lợi nhuận. Để đạt được mục tiêu
này, các công ty hay tập đoàn thường tiến hành thâu tóm, mua lại các công ty địa
phương để thông qua đó đạt được lợi thế kiểm soát hoạt động, có thị phần nhanh, học
hỏi các bí quyết lẹ làng và gia tăng sức chi phối trên thị trường.
Danh sách 50 công ty hay tập đoàn lớn nhất trên Thế giới (xếp theo lợi nhuận)
Rank Company Revenues ($ millions) Profits ($ millions)
1 Exxon Mobil 339,938.0 36,130.0
2 Wal-Mart Stores 315,654.0 11,231.0
3 Royal Dutch Shell 306,731.0 25,311.0
4 BP 267,600.0 22,341.0
5 General Motors 192,604.0 -10,567.0

36 UBS 84,707.6 11,257.5
37 Bank of America Corp. 83,980.0 16,465.0
38 Hitachi 83,596.3 329.6
39 China National Petroleum 83,556.5 12,950.0
40 Pemex 83,381.7 -7,001.7
41 Nissan Motor 83,273.8 4,575.6
42 Berkshire Hathaway 81,663.0 8,528.0
43 Home Depot 81,511.0 5,838.0
44 Valero Energy 81,362.0 3,590.0
45 J.P. Morgan Chase & Co. 79,902.0 8,483.0
46 Samsung Electronics 78,716.6 7,458.8
47 Matsushita Electric Industrial 78,557.7 1,363.8
48 Deutsche Bank 76,227.6 4,385.0
49 HBOS 75,798.8 5,870.4
50 Verizon Communications 75,111.9 7,397.0
NGUỒN: Global 500, từ trang http://www.fortune.com, phát hành ngày 24.07.2006.

Bảng thống kê những yếu tố then chốt để thực hiện FDI:
STT CÁC NHÂN TỐ CHÍNH ĐẶC ĐIỂM
1 Các yếu tố về thị trường
- Độ lớn thị trường.
- Sức phát triển của thị trường
- Kỳ vọng duy trì thị phần
- Kỳ vọng gia tăng xuất khẩu từ công ty mẹ.
- Nhu cầu tiếp cận khách hàng chặt chẽ hơn.
- Sự không thoả mãn về tình trạng hiện có.
- Tạo nền tảng vững chắc cho việc xuất khẩu dài hạn.
2 Giới hạn về thương mại
- Những rào cản thương mại.
- Sự trung thành của khách hàng địa phương với các sản

tập đoàn chính trong các hoạt động FDI:
+ Những công ty chú tâm về nguồn lực: họ sẽ tìm kiếm những nơi đầu tư mà có lợi
thế về tự nhiên hay con người.
+ Những công ty chú tâm đến thị trường: họ sẽ ưu tiên lựa chọn, tìm kiếm những
cơ hội tốt đề xâm nhập và mở rộng thị trường. Đối với những thị trường đóng hay thị
trường có nhiều trở ngại, các công ty sẽ tìm kiếm ưu điểm nào vượt trội nhất mà phù hợp
với họ để tiến hành.
+ Những công ty chú trọng về hiệu quả: họ sẽ cố gắng đạt được nguồn lực kinh tế
nào mà có lợi nhất cho các hoạt động của mình. Hình thức thường thấy nhất là họ thiết lập
nhiều chi nhánh ở các thị trường khác nhau với nhiều kiều hoạt động riêng biệt khác nhau
nhằm tối ưu hoá lợi nhuận, san sẻ rủi ro cũng như tối ưu hoá các hoạt động đầu tư.