nghiên cứu lựa chọn loại cửa van thích hợp
cho dự án chống ngập úng khu vực thành phố hồ chí minh
TS. Trịnh Công Vấn
Viện Thủy lợi và Môi trường, Đại học Thủy lợi

Túm tt: D ỏn thy li chng ngp ỳng khu vc Thnh ph H Chớ Minh (TPHCM) bao gm
12 cng kim soỏt triu quy mụ ln, ũi hi lp t cỏc ca van cú khu ln cha tng c ỏp
dng Vit nam. Trờn c s nghiờn cu cỏc ca van ln c ch to v lp t ti cỏc nc H
Lan, c, Anh, M nhiu nm qua, tỏc gi xut vic ng dng cỏc ca van khu ln cho d
ỏn thy li chng ngp ti TPHCM nhm kim soỏt mc nc ng thi m bo giao thụng thy
ni a t cp II n cp IV khi ca cng m. Phng phỏp phõn tớch cỏc tiờu chớ tng hp ó
c trỡnh by nhm h tr vic la chn loi ca van thớch hp cho d ỏn.
1. Gii thiu tng quan v d ỏn thy li
chng ngp ỳng khu vc TPHCM
Quy hoch chng ngp ỳng khu vc b hu
sụng Si Gũn - Nh Bố (vựng I), bao gm: 1) H
thng ờ bao ven theo b hu sụng Si Gũn (t
Bn Sỳc), sụng Soi Rp v b t sụng Vm C
ụng n tnh l 824 (Th trn c Ho - tnh
Long An). Tuyn ờ t Bn Sỳc n Vm Thut
c b trớ theo tuyn ờ bao ca d ỏn thu li b
hu sụng Si Gũn; on cũn li theo cỏc tuyn
ng giao thụng hin cú ven sụng. 2) H thng
cng khộp kớn tuyn ờ bao c t ti cỏc ca
sụng, rch ra sụng Si Gũn, Nh Bố, sụng Vm
C v sụng Vm C ụng. Cỏc cng ny cú nhim
v khng ch mc nc v kim soỏt mụi trng
nc khu vc phớa trong ờ bao, khụng cao hn
mc nc cho phộp theo yờu cu tiờu; mt mt
khụng cn tr ln n giao thụng thu liờn vựng,
mt khỏc ch ng ct nh triu; cỏc cng khụng

cỏc nhim v c bn bao gm (1)Kim súat thy
triu gi cho mc nc trờn cỏcng kim súat
Vn hnh bo dng
Cnh quan kin trỳc

10
12
10
1

7
8
8
7

72
99
82
7

8
7
6
8

10

giỏ thnh

8

6 37

6
5
6
5

111
52
49
31

7
6
6
5

130
62
49
31

82
87
62
8

7
8
7


58

6

49

6

49

695

706

619

633


Kết quả phân tích cho thấy các lọai cửa phù
hợp được sắp xếp theo thứ tự: Cửa phẳng
(lifting gate), Cửa cung, Cửa sập, Cửa hình
quạt, Cửa Segment.
Cửa Segment đòi hỏi kỹ thuật chế tạo, lắp
đặt phức tạp, giá thành cao nên mặc dù về
cảnh quan được cho điểm cao nhất nhưng vẫn
xếp sau cùng. Lọai cửa dạng hình quạt, xoay
theo mặt nằm ngang (sector gates) đòi hỏi
diện tích hai bên bờ lớn để bố trí buồng giữ

- Cửa van cung, có thể đóng ngăn triều
nhưng khi mở có thể đảm bảo tĩnh không 67m; vận hành cửa van này bằng xi lanh thủy

lực. Lọai này thích hợp cho các luồng giao
thông cấp IV, V.
4. Kết luận
Dự án thủy lợi chống ngập khu vực
TPHCM bao gồm xây dựng 12 cống ngăn
triều có tổng khẩu diện lớn. Các cống này
không chỉ làm nhiệm vụ kiểm soát mực nước
mà còn phải đảm bảo giao thông thủy qua
cống vào thời gian cửa cống mở. Vì vậy cửa
van được yêu cầu là các lọai có khẩu độ lớn.
Trong hòan cảnh cụ thể của dự án các loại cửa
thích hợp nhất bao gồm cửa phẳng, cửa cung
và cửa sập.
Các lọai cửa van có khẩu độ lớn hơn 30m
và có chiều cao trên 6-8m chưa từng được chế
tạo và lắp đặt tại Việt nam nhưng đã được áp
dụng ở các nước Hà lan, Bỉ, Đức, Anh, Mỹ…
từ nhiều năm vì vậy việc ứng dụng vào các
công trình ngăn triều ở TPHCM là hòan tòan
khả thi. Sự ứng dụng thành công lọai cửa van
có khẩu độ lớn cho dự án ở TPHCM sẽ mở ra
thời kỳ mới ứng dụng công nghệ tiên tiến cho
các công trình kiểm sóat triều quy mô lớn,
giảm nhẹ ảnh hưởng của tình trạng nước biển
dâng ở khu vực ĐBSCL trong tương lai.
Tuy nhiên việc thiết kế, chế tạo và lắp đặt
các cửa van lớn ban đầu cần tiếp thu, học hỏi

FOR THE FLOOD PROTECTION PROJECT IN HCMC
Twelve (12) barriers with large spans are proposed for Flood Protection Project in HoChiMinh
city (HCMC) requiring installation of very large tidal gates not been applied in Vietnam. Based on
the study on large flood gates were built and installed in the Netherlands, Germany, UK, USA ...,
the author propose the use of large span gates for the Project to control water levels and to allow
inland navigation with water ways from grade II to grade IV when the gates opened. The MultiCriteria Analysis (MCA) method is presented in selecting gate types for barriers.

58