Kế hoạch bài học Sinh 11- Cơ bản
Tuần: Ngày soạn:
Tiết:
Chương I. Chuyển hóa vật chất và năng
lượng
A- CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT VÀ NĂNG LƯNG Ở THỰC VẬT
Bài 1: SỰ HẤP THỤ NƯỚC VÀ MUỐI KHOÁNG Ở RỄ
*******************
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức:
- Trình bày được đđ hình thái của hệ rễ cây trên cạn thích nghi với chức năng hấp thụ nước và muối khoáng
- Phân biệt được cơ chế hấp thụ nước và ion khoáng ở rễ cây
- Trình bày được mối tương tác giữa môi trường và rễ trong quá trình hấp thụ nước và ion khoáng
2. Kó năng:
-Khai thác kiến thức trong hình vẽ
- Tư duy logic
- Hoạt động nhóm
3. Thái độ:
Hình thành niềm tin vào thế giới sống, tin vào khoa học
II.PHƯƠNG PHÁP: thảo luận nhóm , vấn đáp
III. PHƯƠNG TIỆN
1. Chuẩn bò của thầy: tranh vẽ cấu tạo hệ rễ, lông hút ở rễ, các con đường xâm nhập của nước và ion khoáng
vào rễ, phiếu học tập
Chỉ tiêu so sánh Hấp thụ nước Hấp thụ ion khoáng
Cơ chế hấp thu
Điều kiện xảy ra sự hấp thụ
2. Chuẩn bò của trò: SGK, bút, tập,…
IV. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC
1. n đònh lớp
2. Bài cũ:
3. Bài mới:
tạo bên ngoài của hệ rễ?
- Hãy tìm mối liên hệ giữa nguồn
nước và sự phát triển của hệ rễ?
- Rễ thực vật trên cạn phát triển
thích nghi với chức năng hấp thụ
nước và muối khoáng như thế nào?
- Tế bào lông hút có cấu tạo thích
nghi với chức năng hút nước và
khoáng như thế nào?
- Môi trường ảnh hưởng đến sự tồn
tại và phát triển của lông hút như
thế nào?
- Phát phiếu học tập cho hs
- Dựa vào nội dung SGK hạy hoàn
thành nội dung phiếu học tập
sinh trưởng kéo dài, đỉnh sinh
trưởng, đặc biệt là miền lông hút
phát triển
- rễ cây phát triển hướng tới nguồn
nước
- Trong môi trường quá ưu trương
quá axit hay thiếu ôxy thì lông hút
sẽ biến mất
- Hs nghiên cứu nôi dung SGK và
hoàn thành nội dung phiếu học tập
Đáp án phiếu học tập
Chỉ tiêu so sánh Hấp thụ nước Hấp thụ ion khoáng
Cơ chế hấp thu
Thụ động( cơ chế thẩm thấu): nước
đi từ MT nhược trương ( thế nước
mạch gỗ
3. nh hưởng của MT đối với quá
trình hấp thu nước và ion
khoáng ở rễ cây
- Cho hs quan sát hình 1.3
-Hãy ghi tên các con đường vận
chuyển nước và ion khoáng?
- Vì sao nước từ lông hút vào mạch
gỗ của rễ theo một chiều?
Hãy cho biếtmôi trường có ảnh
hưởng đến quá trình hấp thụ nước và
theo 2 con đường:
- Từ lông hút
→
khoảng gian bào
→
mạch gỗ
- Từ lông hút
→
các tế bào sống
→
mạch gỗ
- Sự chênh lệch áp suất thẩm thấu
của tế bào theo hướng tăng dần từ
ngoài vào
Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình
hấp thụ nước và ion khoáng là: nhiệt
Giáo viên : HỒ TẤN KHẢI Trường THBC Mang Thit
Trang:
Kế hoạch bài học Sinh 11- Cơ bản
*******************
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức
- Mô tả được dòng vận chuyển vật chất trong cây
- Con đường vận chuyển
- Thành phần của dòch vận chuyển
- Động lực đẩy dòng vật chất di chuyển
2. Kó năng:
- Rèn luyện kó năng phân tích, so sánh
- Khai thác kiến thức trong hình vẽ
- Tư duy logic
- Hoạt động nhóm
3. Thái độ:
Hình thành niềm tin vào khoa học
II.PHƯƠNG PHÁP:
Thảo luận, vấn đáp
III.PHƯƠNG TIỆN:
1. Chuẩn bò của thầy:
- Tranh vẽ cấu trúc mạch gỗ , mạch rây
- Tranh vẽ các con đường của dòng mạch gỗ trong cây, sự lưu thông giữa mạch gỗ và mạch rây
Chỉ tiêu so sánh Dòng mạch gỗ Dòng mạch rây
Cấu tạo
Thành phần của dòch mạch
Động lực đẩy dòng mạch
2. Chuẩn bò của trò:tập, sgk
IV.TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC BÀI HỌC
1. n đònh lớp
2. Bài cũ:
a. Hãy phân biệt cơ chế hấp thụ nước với cơ chế hấp thụ ion khóng ở rễ cây?
b. Hãïy giải thích vỉ sao các loài cây trên cạn không sống được trong môi trường ngập mặn?
vận chuyển các chất hữu cơ từ các tế
bào quang hợp trong phiến lá chảy
vào cuống lá rồi đến nơi cần sử
dụng hoặc dự trữ.
Gọi 1 hs lên chỉ tranh hình 2.1 về
con đường của dòng mạch gỗ trong
cây
- Quan sát hình vẽ 2.2 đến 2.6 sgk,
nội dung kiến thức sgk và hoàn
thành phiếu học tập
- Gv chính xác hoá kiến thức
- Hs hoàn thành nội dung phiếu
học tập theo yêu cầu của gv
- Hs thông báo kết quả trên phiếu
học tập
Đáp án phiếu học tập
Chỉ tiêu so sánh Dòng mạch gỗ Dòng mạch rây
Cấu tạo
- Là cơ quan vận chuyển ngược
chiều trọng lực
- Gồm các TB chết ( mao quản và
mạch ống) nối kết nhau tạo nên
những ống dài từ rễ lên lá
- Là cơ quan vận chuyển thuận
chiều trọng lực
- Gồm các TB sống ( ống rây và tb
kèm) nối với nhau thành ống dài đi
từ lá xuống rễ.
Thành phần của dòch mạch
Chủ yếu là nước, các ion khoáng,
E. Tế bào lông hút
2. Quá trình thoát hơi nước của cây sẽ bò ngừng khi:
A. Đưa cây ra ngoài ánh sáng
B. Bón phân cho cây
C. Tưới nước cho cây
D. Đưa cây vào trong tối
E. Tưới nước mặn cho cây
3. Nồng độ ca
2+
trong cây là 0.3% trong đất là 0,1%. Cây sẽ nhận ca
2+
bằng cách:
A. Hấp thụ bò động
B. Hấp thụ chủ động
C. Khuếch tán
D. Thẩm thấu
6. Dặn dò
- Trả lời câu hỏi trong sgk
- Làm thí nghiệm quan sát hiện tượng và giải thích
Thí nghiệm: lấy 1 bao poliêtylen trắng bao quanh 1 cành nhỏ có lá của cây trồng trong chậu hoặc ngoài
vườn rồi cột miệng bao lại , để 1 ngày sau đó quan sát.
Giáo viên : HỒ TẤN KHẢI Trường THBC Mang Thit
Trang:
Kế hoạch bài học Sinh 11- Cơ bản
Tuần : Ngày soạn:
Tiết:
Bài 3: THOÁT HƠI NƯỚC
----------------
I.MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến Thức
- Khí khổng mở cho co
2
vào cung
- Ví dụ: để tổng hợp kg chất khô, ở
ngô phải thoát 250kg nước, ở lúa mì
hay khoai tây thoát 600kg nước.
Những con số trong ví dụ trên nói
lên điều gì?
- Vậy thoát hơi nước có vai trò gì đối
với cây?
- Lượng nước thoát ra ngoài môi
trường rất lớn so với lượng nước mà
cây sử dụng
Giáo viên : HỒ TẤN KHẢI Trường THBC Mang Thit
Trang:
Kế hoạch bài học Sinh 11- Cơ bản
cấp cho quá trình quang hợp
- Hạ nhiệt độ của lá cây vào những
ngày nắng nóng.
II. Thoát hơi nước qua lá
1. Cấu tạo của lá thích nghi với
chức năng năng thoàt hơi nước
- Thoát hơi nước chủ yếu qua khí
khổng phân bố ở mặt dưới của lá
- Sự thoát hơi nước của lá còn được
thực hiện qua lớp cutin ( không đáng
kể )
2. Cơ chế điều tiết sự thoát hơi nước
qua cutin và qua khí khổng
Sự đóng mở khí khổng phụ thuộc
Hãy giải thích cơ chế đóng mở của
khí khổng?
-Có khi nào khí khổng đóng hoàn
toàn không?
- Những loài cây thường sống trên
đồi và những loài cây thường sống
trong vườn loài cây nào thoát hơi
nước qua cutin nhiều hơn?
Lớp cutin dày thì thoát hơi nước
càng giảm và ngược lại
- Những nhân tố nào ảnh hưởng đến
quá trình thoát hơi nước của cây?
- Trong các tác nhân trên thì tác
nhân nào quan trọng nhất?
- Vậy cần làm gì để đảm bảo hàm
lượng nước trong cây?
- Tưới tiêu như thế nào là hợp lí?
- Sự thoát hơi nước ở mặt dưới cao
hơn mặt trên lá
- Có 2 con đường thoát hơi nước là:
qua tầng cutin và qua khí khổng
- Sự đóng mở của khí khổng phụ
thuộc vào hàm lượng nước trong tế
bào
- Khi no nước khí khổng mở, khi
mất nước khí khổng đóng .
- Không . Vì tế bào hạt đậu không
bò mất nước hoàn toàn
- Cây sống trong vườn vì có lớp
cutin mỏng hơn
1. Kiến thức:
- Nêu được các khái niệm: nguyên tố dd thiết yếu, nguyên tố đại lượng và nguyên tố vi lượng
- Mô tả được một số dấu hiệu điển hình của sự thiếu một số nguyên tố dd và nêu được vai trò đặc trưng nhất của
các nguyên tố ding dưỡng thiết yếu
- Liệt kê các nguồn cung cấp dinh dưỡng cho cây, dạng phân bón cây hấp thụ được
2. Kỹ năng:
Rèn luyện kỹ năng quan sát phân tích sơ đồ
3. Thái độ:
- Hiểu được ý nghóa của liều lượng phân bón hợp lí đối với cây trồng, môi trường và sức khỏe con người
II. PHƯƠNG PHÁP:
Thảo luận nhóm, vấn đáp
III. PHƯƠNG TIỆN:
1. Chuẩn bò của thầy:
- Tranh vẽ hình 4.1, 4.2, 4.3 sgk
- Sử dụng phim trong và máy chiếu overhead ( nêú có điều kiện )
2. Chuẩn bò của trò
Sgk, tập , viết…
III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC BÀI HỌC
1. n đònh
2. Bài cũ:
Thoát hơi nước có vai trò gì ? Tác nhân chủ yếu nào điều tiết độ mở của khí khổng?
3. Bài mới:
Chúng ta đã học sự hấp thụ các ion khoáng ở rễ, các con đường di chuyển của ion khoáng từ rễ lên lá và đến các
cơ quan khác của cây. Trong bài này các em sẽ được hiểu cây hấp thụ và vận chuyển các nguyên tố dinh dưỡng
khoáng để làm gì ?
NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ
I. Nguyên tố dinh dưỡng thiết
yếu trong cây
- Nguyên tố mà thiếu nó cây
không hoàn thành được chu trình
1. Dấu hiệu thiếu các ngtố dd
2. Vai trò của các ngtố khoáng
- Tham gia cấu tạo chất sống
- Điều tiết quá trình trao đổi chất
II. Nguồn cung cấp các
nguyên tố dd cho cây
- Đất là nguồn cung cấp các ngtố
dd khoáng cho cây
- Phân bón cho cây trồng
- Dựa vào mô tả cũa hình 4.2 và
5.2 hãy giải thích vì sao thiếu mg lá
có vệt màu đỏ, thiếu n lá có màu
vàng nhạt?
- Cho hs hoàn thành phiếu học tập
Ngtô’
Dấu hiệu
thiếu
Vai trò
Nitơ
Photpho
Magiê
Canxi
- Hàm lượng tổng số gồm hàm
lượng ở dang không tan (cây không
hấp thụ đươc ) và hàm lượng dạng
ion(cây hấp thụ được )
- Hàm lượng dễ tiêu: cây hấp thụ
được
- Vi sinh vật phân giải chất cặn bã
hữu cơ như thế nào?
C. Mg
2+
4.2. Trả lời câu hỏi 2 trong sgk
Làm cỏ sục bùn, phá váng sau khi đất bò ngập úng, cày phơi ải đất, cày lật úp rạ xuống, bón vôi cho đất chua.
4.3. Câu hỏi trắc nghiệm
1. Thế nước của cơ quan nào trong cây là thấp nhất:
A. Các lông hút ở rễ
Giáo viên : HỒ TẤN KHẢI Trường THBC Mang Thit
Trang:
Kế hoạch bài học Sinh 11- Cơ bản
B. Các mạch gỗ ở thân
C. Lá cây
D. Cành cây
2. Sự hút khóang thụ động của tế bào phụ thuộc vào:
A. Hoạt động trao đổi chất
B. Chênh lệch nồng độ ion
C. Cung cấp năng lïng
D. Hoạt độnbg thẩm thấu
3. Sự xâm nhập chất khoáng chủ động của tế bào phụ thuôc vào:
A. Gradien nồng độ chất tan
B. Hiệu điện thế màng
C. Trao đổi chất của tế bào
D. Tham gia của năng lượng
4. Các ngtố vi lượng cần cho cây với số lượng nhỏ, nhưng có vai trò quan trọng vì:
A. Chúng cần cho một số pha dinh dưỡng
B. Chúng được tích lũy trong hạt
C. Chúng tham gia vào hoạt động chính của enzim
D. Chúng có trong cấu trúc tất cả bào quan
5. nốt sần cây họ đậu, các vi khuẩn cố đònh nitơ lấy ở cây chủ:
A. ôxi b. đường C. nitrat D. prôtêin
Tiết:
Bài 5. DINH DƯỢNG NITƠ Ở THỰC VẬT
*****************
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức
- Hiểu được vai trò sinh lí của nguyến tố nitơ
- Trình bày được các quá trình đồng hoá nitơ trong mô thực vật
2. Kỹ năng
Hiểu và vận dụng được nhu cầu dinh dường của nitơ để tính được nhu cầu phân bón cho thu hoạch đònh trước
3. Thái độ:
Giáo dục ý thức vận dụng lí thuyết vào việc giải quyết các vấn đề thực tiễn sản xuất
II. PHƯƠNG PHÁP:
Thảo luận, vấn đáp
III. PHƯƠNG TIÊN :
1. Chuẩn bò của thầy:
- Phóng to hình 5.1 và 5.2
2. Chuẩn bò của trò
SGK, tập, viết,…
IV. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC BÀI HỌC
1. n đònh
2. Bài cũ:
a. Thế nào là nguyên tố dinh dưỡng thiết yếu trong mô thực vật?
b. Vì sao phải bón phân hợp lí cho cây trồng?
3. Bài mới:
Hỗn hợp phân khoáng phổ biến nhất trong sản xuất nông nghiệp là gì ? Vậy vai trò của nitơ đối với thực vật
như thế nào?
NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ
I. Vai trò sinh lí của cá nguyên tố
nitơ
Nitơ là ngtố dd thiết yếu, có vai trò
Kế hoạch bài học Sinh 11- Cơ bản
II. Quá trình đồng hoá nitơ trong
mô thực vật
Gồm:
- Quá trình khử nitrat
- Quá trìng đồng hóa NH
3
trong mô
TV
1. Quá trình khử nitrat
là quá trình chuểnhóa NO
3
-
thành
NH
4
+
trong mô TV theo sơ đồ:
NO
3
-
( nitrat)
→
NO
2
-
( nitrit )
→
NH
4
- Hãy cho biết dạng nitơ cây hấp
thu từ môi trường ngoài và dạng nitơ
có trong các hợp chất hữu cơ trong
cơ thể?
- Lưu ý: quá trình này thực hiện
trong mô rễ và mô lá có các ngtố vi
lương ( Mo, Fe ) là các côfactor hoạt
hóa các quá trình khử trên
- Quá trình này có thể xảy ra ở lá
hoặc cả lá và rễ tùy loại cây
- NH
3
trong mô thực vật được đồng
hóa như thế nào ?
- Hình thành amit có ý nghóa gì ?
- Dạng nitơ cây hấp thu từ MT
ngoài gồm: NH
4
+
và NO
3
-
trong đó
NO
3
-
ở dạng oxy hoá. nitơ có trong
các hợp chất hữu cơ trong cơ thể
thực vật tồn tại ở dạng khử như NH,
NH
+ hình thành amit
b) Bằng cách
Giáo viên : HỒ TẤN KHẢI Trường THBC Mang Thit
Trang: